Technische vragen compleet inclusief bijlages en nagekomen vragen

Antwoord winkelgebieden ligt daarmee niet in de lijn der verwachtingen. Daarnaast is in de begroting vanaf 2024 meer budget opgenomen ten behoeve van het versterken van de bestaande wijkwinkelcentra. Hoewel we de last van de krapte ervaren, lukt het ons momenteel nog om de instroom op orde te houden. Functies of domeinen die lastig in te vullen zijn: naast ruimtelijke ordening, milieu, beheer en civiele techniek, financiën, ICT, juridisch medewerkers, werk & inkomen, uitvoerende functies. De laatste jaren zien we zowel bij de in- als uitstroom een groei. Per saldo is het cijfer positief voor de instroom en zien we dan ook een groeiende formatie en bezetting, door (uitbreiding van taken. Percentage In- en uitstroom ambtelijk personeel 2017

2018

2019

2020

2021

Instroom

8,60%

13,20%

14,20%

21,20%

12,80%

Uitstroom

6,20%

6,80%

8,00%

8,90%

9,90%

De arbeidsmarkt blijft de komende tijd krap, is de verwachting. Dit houdt in dat we extra moeten inzetten op arbeidsmarktcampagne en recruitment. Vergrijzing wordt vaak genoemd als een van de oorzaken. Kijken we naar het eigen personeel, dan is de uitstroom vanwege het bereiken van de AOW leeftijd als volgt: AOW-jaar

Aantal mdw

2023

26

2024

19

2025

34

Nr.

Partij

Vraag

Antwoord 2026

50

2027

43

2028

54

2029

48

2030

52

We zien de komende jaren geen sterk stijgend verloop direct gerelateerd aan pensioensering. 198 gewoon geDREVEN

Wat zijn de effecten voor onze burgers van dit personeelstekort op bijvoorbeeld rijbewijsverlenging, bouwaanvragen, woningtoewijzing e.d.?

199 gewoon geDREVEN

Omgevingswet: blz. 131 Op dit moment verwacht u dat de door het Rijk beschikbaar te stellen middelen onvoldoende zullen zijn om de invoeringskosten van de Omgevingswet volledig te dekken. Er is hier wel een PM post voor opgenomen. Ten koste van wat zal dit gaan? Als wij hier niet in kunnen voorzien wat zijn dan alternatieven?

200 gewoon geDREVEN

Met al doorgevoerde efficiëntie maatregelen, innovaties, proactieve werving & selectie en strategische personeelsplanning weten we vooralsnog de wachttijden in de publieke dienstverlening beperkt te houden. Datzelfde geldt ook voor de vergunningverlening. Als gemeente hebben we geen rol in woningtoewijzing. De sociale huurwoningen worden door de woningcorporaties toegewezen. We monitoren de kosten voor deze implementatie. Hierbij is de insteek dat het Rijk de kosten vergoed. Inzicht in eventuele tekorten zullen we tijdig melden.

De Raad zal nav een eventuele melding in de Managementrapportage een afweging krijgen met een dekkingsvoorstel

Nr. Partij 210 gewoon geDREVEN

211 gewoon geDREVEN

212 gewoon geDREVEN

Vraag Stortplaats Meerendonk/Vlagheide blz. 135. Na sluiting van een stortplaats wordt deze overgedragen aan de provincie die dan vanuit de Wet Milieubeheer belast is met de eeuwigdurende nazorg Op het moment van overdracht dient het benodigde doelvermogen te worden afgerekend, m.a.w. de gemeente moet betalen! Tot dat moment is de gemeente zelf risicodragend. Onduidelijk is of het in het nazorgfonds gestorte vermogen toereikend is. Hoe groot is het risico’s in €’s? Hoe groot is het risico op dit moment en naar de nabije toekomst voor de volksgezondheid?

Antwoord De eeuwig durende nazorg wordt de komende jaren nog niet aan de provincie overgedragen. Hoe en voor welk bedrag dat in de toekomst gaat gebeuren hangt van de alternatieven die worden onderzocht die mogelijk kunnen leiden tot beperking van de kosten. Het is op dit moment daarom niet te zeggen wat het risico in €’s is.

Uitwerkingsstudie Oostelijke Gemeentedelen en studie Rondweg DGW De plannen om oostelijk van de Groote Wielen 2 nieuwe gemeentedelen te ontwikkelen zijn mooi maar ambitieus want op dit moment al is de ontsluiting van Groote Wielen c.a. een probleem. De in het bestuursakkoord genoemde -

De studie naar de verbetering van de Westelijke ontsluiting van De Groote Wielen loopt. Het gaat hier om een complexe aanpassing die afhankelijk is van diverse factoren. Zodra er meer bekend is over het voorstel dat uit de studie volgt, dan wordt u daarvan op de hoogte gesteld.

De nazorg van de stortplaatsen ligt tot die tijd (zie antwoord vraag 210) voor rekening en risico bij de vergunninghouder. Periodieke monitoring rondom de stortplaatsen zorgt ervoor dat overschrijdingen van een norm snel aan het licht komen. Er is een lichte bodemvervuiling geconstateerd, maar deze levert geen tot weinig risico op voor de volksgezondheid.

Nr.

Partij

212 gewoon geDREVEN

213 gewoon geDREVEN 214 gewoon geDREVEN

Vraag te onderzoeken- Randweg is een doekje voor het bloeden. Dit doekje € 12.5 mio moet kosten! Wat is de huidige stand van zaken m.b.t. de verbetering van de “Westelijke” ontsluiting en op welke termijn valt hier iets over te melden? Voor de uitwerking van de “Westelijke” ontsluiting was al € 10.0 mio gereserveerd. Hoe verhoudt zich dit tot de nu genoemde € 12.5 mio?

Antwoord

In het bestuursakkoord 2022-2026 is 12,5 miljoen opgenomen voor de Bereikbaarheid Oostelijke gemeentedelen. In het structuurfonds 2021 was 10,0 miljoen gereserveerd voor de Oostelijke Omleiding Rosmalen. Het budget van 12,5 miljoen kan ingezet voor de dekking van de aanlegkosten voor nieuwe infrastructuur rondom De Groote Wielen. In hoeverre is/ wanneer is onderzocht Over de bus-ontsluiting van De Groote Wielen vinden reguliere gesprekken plaats tussen de gemeente en de busvervoerder. Er is sprake hoe de wijk DGW via OV bereikbaar van een groeimodel; het aantal halteplaatsen neemt toe naar gelang er moet zijn ? meer woningen en/of andere functies komen in het gebied. Design Museum: Is aan te geven in welk De ambitie om Cultuurstad van het Zuiden te zijn en dit profiel te versterken is vastgesteld in 2019 met het raadsbesluit ‘Cultuurnota: raadsbesluit het besluit is gevallen dat Cultuur Maakt Mensen’. Ook in de raadsbesluiten ‘Citymarketing’ (2019) Den Bosch zo nodig DE cultuurstad van en het ‘Economisch Perspectief Binnenstad’ (2021) is Cultuurstad van het het zuiden moet zijn ( wil worden ? ) zijn Zuiden opgenomen als ambitie/missie.

als Oss mogelijk binnenkort ook al een groter theater krijgt dan DB? Volgens de conceptbegroting 2023 is het voornemen om de komende vier jaar een extra subsidie van € 250.000 per jaar (dus 1 miljoen!) om de doorontwikkeling te ondersteunen, maar de doelen waarvoor de middelen ingezet dienen te worden zijn nog niet bepaald.

Nr. Partij 215 gewoon geDREVEN

Vraag Aan welke kaders , door de raad gestelde kaders moet deze doorontwikkeling voldoen ? Er wordt nu al € 30.0 mio gereserveerd in het structuurfonds voor het SMS / design museum Is er een kostenonderbouwing voor het opnemen van deze 30 mio ?

Antwoord De doorontwikkeling van het museum past binnen de kaders van het door uw raad vastgestelde cultuurbeleid. Het college maakt jaarlijks afspraken met het Design Museum over de inzet van de middelen voor de inhoudelijke doorontwikkeling.

217 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Bevrijding gemeente (16), We staan blijvend stil bij de bevrijding, we geven een doorkijk, in welke vorm en wanneer?

’s-Hertogenbosch staat jaarlijks stil bij zijn bevrijding. Dat gebeurt op 27 oktober. Dat is tevens de dag waarbij we alle militairen van onze gemeente waarderen, die ergens in de wereld hebben deelgenomen aan vredemissies. In 2024 is het 80 jaar geleden dat ’s-Hertogenbosch zijn vrijheid terugkreeg. In 2019 bij 75 jaar Vrijheid hebben we het groots afgesloten met onze laatste bevrijders. Het begrip vrijheid blijft – zeker in het licht van de actualiteit – onze aandacht vragen en in 2023 willen we onderzoeken op welke wijze we nog meer de vertaalslag kunnen maken naar de opgaven en generaties van nu.

218 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Nieuwe website (blz. 21), Impementatie, welk tijdstraject en hoe worden gebruikers, intermediairs etc. hier bij betrokken?

De nieuwe website wordt de komende periode ontwikkeld. Hierbij betrekken we verschillende doelgroepen (denk aan inwoners, ondernemers, bezoekers en gemeentelijke afdelingen) als klankbord. Ook staat toegankelijkheid hierbij hoog op de agenda met inschakeling van relevante intermediairs. Op dit moment is het te vroeg om een gedetailleerde planning te geven, maar het projectteam streeft naar een eerste oplevering in de eerste helft van 2023.

216 gewoon geDREVEN

Uw raad wordt hierover geïnformeerd in het raadsvoorstel over het voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van het Design Museum.

Nr. Partij 219 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

220 Leefbaa r 'sHertoge nbosch 221 Leefbaa r 'sHertoge nbosch 222 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag Sociale structuur (24), Er komt een meerjarig programmaplan voor een sterke sociale structuur, wanneer kunnen we dat plan verwachten? Het Kabinet investeert 4 jaar 10 mln. per jaar, hoe landt dit geld in onze stad? Wachttijden in de zorg (24), De wachttijden moeten korter, hoeveel korter en ten opzichte waar van, kan dit smart onderbouwd worden?

Antwoord We verwachten dat we het meerjarig programma Sterke Sociale Structuur medio 2023 opleveren. Daarin wordt meegenomen hoe de beschikbare middelen landen.

Stimuleren beweeg- en speelfaciliteiten (25), In de Corona tijd zijn meer mensen het wandelen gaan ontdekken, nemen we dit ook mee in de faciliteiten in of dichtbij de wijken? Subsidies (26/27) Wijk, buurt en dorpsbudget, Activiteiten vinden vaak plaats in wijk/buurthuizen. Die krijgen nu ook te maken met hogere energierekeningen. Wordt hier rekening mee gehouden bij de subsidieverstrekking, hoe denkt de gemeente mee om te voorkomen dat de exploitatie niet meer draagbaar wordt? Op blz. 26 lezen we een investering in wijk, buurt en dorpsbudget van € 306.000,- en op blz. 27 bij subsidies

Het beweegbeleid wordt in 2023 ontwikkeld. Vanzelfsprekend vindt spelen en bewegen plaats in de wijken en buurten.

We willen werken binnen de wettelijke termijn: na aanmelding binnen 8 weken een indicatie.

Bij de subsidieverstrekking van de grote wijk- en buurthuizen (12 locaties) wordt in 2023 een extra bedrag toegekend voor energie compensatie ter hoogte van 10% van de exploitatie- en beheersubsidie. Met uitzondering van het bovengenoemde zijn in de begroting van 2023 geen extra middelen opgenomen voor bestrijding van deze hoge energierekeningen. Het budget voor het wijk- buurt- en dorpsbudget bestaat uit een investeringsdeel en een exploitatiedeel. Het totale budget bedraagt €771.880 (in 2022 €714.700) waarvan het investeringsdeel € 306.000 bedraagt.

Nr.

Partij

Vraag staat een bedrag van € 714.700,-. Kunt u dit verschil uitleggen? Verkeersoverlast (31), Wordt die inzet geïntensiveerd?

Antwoord

224 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Slimme buitenruimte (66), We sluiten aan bij een pilot van Avans en de gemeente Breda om zwerfafval door middel van Artificial Intelligence (AI) te detecteren. Hoe ziet die pilot er uit?

225 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Energiebesparing (81), De prestatieafspraken met de woningcorporaties worden aangescherpt, op welke termijn?

226 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Aardgasvrij (81), In zeven onderzoeksbuurten en twee startbuurten gaan we aan de slag om kennis en ervaring op te doen om de hele gebouwde omgeving aardgasvrij te maken in 2050. Hoe valt dit te rijmen met 2045 waarin we klimaatneutraal willen zijn?

In de pilot wordt onderzocht of er d.m.v. camera's zwerfaval gedetecteerd kan worden en omgezet in data. Deze pilot is door Avans en de gemeente Breda opgesteld. 's-Hertogenbosch is gevraagd deel te nemen in de onderzoeksgroep die de pilot begeleidt. Vanuit het belang van datagestuurd beheer en de ambities om zwerfafval aan te pakken hebben we onze medewerking toegezegd. We kunnen leren van de opgedane ervaringen. Overigens loopt de subsidieaanvraag voor deze pilot via Avans. Eind 2022 wordt een besluit genomen over deze aanvraag. We hebben een lopend Duurzaamheidsakkoord en Meerjarige Prestatieafspraken 2021-2025. Jaarlijks maken we een Uitvoeringsagenda Prestatieafspraken. In de Uitvoeringsagenda 2023 worden de afspraken aangescherpt, n.a.v. het bestuursakkoord en Nationale Prestatieafspraken. We verwachten de uitvoeringsagenda 2023 in het Drie Partijen Overleg eind 2022 vast te stellen. Een belangrijk deel van de gebouwde omgeving zal aardgasvrij worden zonder of met een beperkte rol van de gemeente. Gebouweigenaren zijn immers zelf verantwoordelijk voor het verduurzamen en aardgasvrij maken van hun woningen/bedrijfspanden. Daarnaast gaat ‘klimaatneutraal’ over meer dan een aardgasvrije omgeving. Het gaat ook over een klimaatneutrale industrie, landbouw en mobiliteit, een circulaire economie en duurzame opwek van energie.

223 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

De aanpak van verkeersoverlast omvat het geheel aan inzet op infrastructuur, gedrag en educatie, technologie en handhaving en samenwerking. Op gedrag en educatie wordt in 2023 geïntensiveerd.

Nr. Partij 227 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag Hoogspanningskabels (84), Is er zicht op welke termijn we tot resultaat komen?

228 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Energietoeslag (diverse blz.) en energiearmoede, - Om de woonlasten laag te houden, m.n. voor de laagste inkomens is de Energietoeslag relevant. Wat is het budget dat we ontvangen hiervoor van het Rijk voor zowel 2022 als 2023 en wat is de verwachting ten aanzien van de uitgaven, komen we er mee uit of houden we geld over?- Wie meer verbruikt dan het energieplafond is afhankelijk van de torenhoge variabele prijzen. Zo’n 45.000 Brabantse huishoudens moeten deze winter mogelijk de hoofdprijs voor energie betalen. De kans bestaat dat flats met blokverwarming, studentenhuizen en woongroepen buiten de afspraken voor het prijsplafond vallen. Is bekend hoeveel huishoudens dit in ’sHertogenbosch zij? Het ministerie van Economische zaken en Klimaat heeft dinsdag 4 oktober in een brief laten weten dat het zeer lastig is om een oplossing te bieden voor mensen die

Antwoord De haalbaarheidsstudie is gestart, doorlooptijd 12 maanden. Eind 2023 is er waarschijnlijk een voorkeurstracé bekend. Het voorkeurstracé wordt verder onderzocht op haalbaarheid. Dat wordt half 2025 afgerond. Het detailontwerp en de realisatie wordt in 2029 afgerond. 1. Voor de energietoeslag is een budget beschikbaar van 14,8 miljoen euro. In augustus is er een herverdeling geweest van de Rijksmiddelen voor de energietoeslag. Door de herverdeling is het budget voor 's-Hertogenbosch gestegen van 13,7 miljoen naar 14,8 miljoen euro. Dit bedrag is bedoeld door de eenmalige energietoeslag, individuele bijzondere bijstand voor energiekosten en uitvoeringskosten. We verwachten dat dit budget toereikend is. Eind dit jaar hebben we beter zicht op de daadwerkelijke verstrekkingen (ook voor de IBB voor energiekosten) en welk bedrag al dan niet overblijft van 2022. Voor 2023 ontvangen we een vergelijkbaar bedrag voor de energietoeslag. 2. Dit hebben we niet in beeld. 3. Vooralsnog hebben we geen mogelijkheden en wachten we af met wat voor maatregelen het Rijk komt.

Nr.

Partij

229 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

230 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

231 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag collectief energie verbruiken. Juist die zin vindt de Woonbond zorgelijk. Welke mogelijkheden heeft de gemeente om die mensen te helpen? Bijzondere bijstand (110), Onderzoek naar juridische mogelijkheden extra ondersteuning/uitbreiding bijzondere bijstand. Wat houdt dat onderzoek in en op welke termijn weten we hoe dit uitpakt? Nieuw beleid (187), Met de 10% verhoging OZB komt 1,8 mln extra structureel beschikbaar, dit geld is dus volledig ingezet voor dekking van de verschillende onderdelen van dit nieuw beleid? Energietransitie (187) en (192), - In 2023 wordt € 665.000,- uitgetrokken voor energietransitie. Zijn dat voornamelijk uitvoeringskosten of is er ook geld voor investeringen of subsidies? In de begroting van 2019 is er 4 mln. uitgetrokken voor het aardgasvrij maken van buurten, is hier nog geld van over en zo ja welke bestemming heeft dat?- Er is uitvoeringsbudget van 6 miljoen voor een nader te selecteren startbuurt van het gas af te halen, wordt dat budget

Antwoord

In het bestuursakkoord is aangegeven met een maatwerkaanpak bovenop de 120% norm te gaan werken. Dit doen we al met een draagkrachtberekening. In 2023 gaan we onderzoeken wat we hierop aanvullend kunnen doen.

Dat klopt, tezamen met de overige dekkingen.

De 665k zijn inderdaad uitvoeringskosten. Van de genoemde 4 miljoen resteert nog zo’n 2,1 miljoen. Dit bedrag is bestemd voor de Startbuurt ’t Zand en wordt de komende jaren besteed binnen dit project. Het budget van 6 miljoen is ook bestemd voor de zogenaamde ‘onrendabele top’: het deel van de investering in het warmtenet en de verduurzamingsmaatregelen dat niet kan worden terugverdiend.

Nr.

Partij

232 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag ook gebruikt voor feitelijke investeringen in warmtenet, warmtepompen, isolatie etc. Bijzondere bijstand (188), - Voor de maatwerkaanpak wordt € 250.000,extra uitgetrokken voor schrijnende gevallen en om maatwerk te realiseren voor bijzondere doelgroepen. Kunt u voorbeelden en/of een omschrijving geven van mensen uit bijzondere doelgroepen.- Indien de inkomensgrens naar 130% van het sociaal minimum verschoven wordt, over hoeveel extra personen praten we dan door uitbreiding van de doelgroep en wat is de berekening voor de extra kosten?

Antwoord

Voorbeelden van “bijzondere doelgroepen” zijn bijvoorbeeld tweeoudergezinnen met tienerkinderen en werkende armen. Binnen de Bijzondere Bijstand werken we niet met inkomensgrenzen. Boven 120% van de toepasselijke bijstandsnorm, kunnen inwoners in aanmerking komen voor bijzondere bijstand als zij onvoldoende draagkracht hebben om bijzondere en noodzakelijke kosten zelf te betalen. Als we een inkomensgrens zouden stellen op 130%, zouden inwoners met een inkomen daarboven niet meer in aanmerking komen voor Bijzondere Bijstand en wordt de doelgroep dus kleiner. Als met deze vraag bedoeld wordt wat het effect is als we de draagkracht boven 120% op nihil stellen, dan betekent dit dat de doelgroep niet wordt uitgebreid maar dat de draagkracht niet in mindering wordt gebracht op de bijstand voor bijzondere noodzakelijke kosten. Het benodigde budget zal hierdoor toenemen. Onderstaand een globale inschatting van de budgettaire consequenties. Momenteel zien we dat ca. 65% van de doelgroep tot 120% (ca. 9.200 huishoudens) gebruik maakt van de bijzondere bijstand (ca. 6.000 unieke klanten). Aangezien er nu al inwoners zijn die door de draagkrachtberekening in aanmerking komen voor bijzondere bijstand zal dit percentage niet hetzelfde zijn bij de uitbreiding naar 130%, maar lager liggen. Uitgaande van 30% (schatting) extra leidt het nihil stellen van de draagkracht tot 130% tot ca.

600 extra inwoners die bijzondere bijstand kunnen krijgen terwijl ze onder de huidige regels daarvoor nog draagkracht hebben. Bij een gemiddeld verstrekkingsbedrag van ca. € 900 gaat het om een verwachte extra structurele last van ca. € 600.000.

Nr.

Partij

Vraag

Antwoord Voor de verwerking van deze aanvragen is daarnaast ca. € 150.000 nodig om deze extra aanvragen af te handelen. Met deze maatregelen is daarmee een indicatief bedrag gemoeid van ca. € 750.000.

233 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Stadspas (188), - Vanaf 2024 moet dit plaatsvinden, in 2024 wordt 5 ton begroot waarvan 2,5 voor de voorbereiding en introductie. Die 2,5 ton structureel zijn dat programma of uitvoeringskosten.- Blijft de doelgroep dezelfde als onder de bijzondere bijstand?

Het begrote bedrag van € 2,5 ton betreft zowel programma- als uitvoeringskosten voor de Bossche Pas. Zoals aangegeven in de programmabegroting bereiden we in 2023 de implementatie van de Bossche Pas voor. Gedurende de verkenning zullen we ook de doelgroep voor wie de Bossche Pas gratis zal zijn, definiëren. Om die reden kunnen we op dit moment uw vraag nog niet beantwoorden. Wanneer we een beter beeld hebben bij de uitwerking van de Bossche Pas zullen we uw raad informeren.

234 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Bouwlocaties (191), Voor de verkenningen is 2 mln. begroot, waaruit bestaat dat bedrag, hoe is dat opgebouwd?

Dat is nog niet gespecificeerd. Het budget (€ 500.000 per jaar) is bedoeld om haalbaarheidsonderzoeken, stedenbouwkundige verkenningen of andere onderzoeken te kunnen doen om te kunnen bepalen of (en onder welke voorwaarde) de locaties kansrijk zijn voor woningbouw.

235 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Bewindvoering (20%), In 23 en 25 zien we ruim 5 ton op de begroting voor aanloopkosten, daarna € 138.000,-, kunt u dat toelichten?

In de herijkte business case bij het algemeen belangbesluit bewindvoering zijn de eerste ervaringen met het in eigen beheer uitvoeren van bewindvoering verwerkt. Het grootste effect, dat de afname in aanloopkosten verklaart, is dat de caseload per medewerker in de eerste jaren na de opstart van het bewindvoerderkantoor verwacht wordt gestaag toe te nemen. Er is een ingroei naar een reguliere workload van 80 dossiers per 1 fte consulent en 0,5 fte assistent. Dit is haalbaar wanneer er een mix is van (1.) casussen die relatief licht en zwaar zijn en van (2.) casussen die in de beheer en de intakefase zitten. Gebleken is dat de casussen die het bewindvoerderskantoor in eerste instantie krijgt relatief zwaar zijn. Daarnaast zijn alle casussen nieuw en opstartdossiers kosten meer tijd. Daarnaast worden in de eerst jaren ook hogere kosten geraamd voor bijvoorbeeld juridische advisering.

Nr.

Partij

Vraag

Antwoord De verwachting is dat vanaf 2025 het bewindvoerderskantoor conform de reguliere workload van 80 dossier kan werken.

236 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Bestuursorganen (208), Waaruit bestaan de baten?

De baten bestaan uit verschillende posten. De grootste posten betreffen: Baten van onderzoeken die wij voor de regio uitvoeren met name met betrekking tot de woningmarktmonitor, inkomsten voor GBI, meet- en tekenwerk voor projecten, een stelpost waarvan de kosten elders in de begroting zijn verwerkt en opbrengsten voor vaste en tijdelijke standplaatsen.

237 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Multifunctionele accommodaties (222), Vallen de sociaal-culturele centra onder de MFA’s en wat is het voorziene onderhoudsbedrag in 2023 hiervoor (totaal € 574.320,=)?

238 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Lichtmasten (236), Wordt er ook nagedacht om bij die vervanging ook op plekken een laadpaalfunctie te integreren zodat we meer van die voorzieningen in de wijken/buurten krijgen?

De sociaal culturele accommodaties vallen niet onder de MFA's. Het genoemde bedrag dat als aanwending is genoemd van € 574.230 betreft het verwachte onderhoud ten laste van de voorziening voor MFA's, de Brede Bossche Scholen (BBS-en) en zelfstandige KDV's. De voorziene onderhoudsbedragen voor de sociaal culturele centra zijn opgenomen onder het onderhoudsfonds gebouwenbeheer. Hier wordt inderdaad over nagedacht. De openbare verlichting zit op een losstaand netwerk met laagspanning. De dimensie van de openbare verlichtingsbekabeling is geschikt voor lagere vermogens en overdag spanningsloos. Het aanbrengen van deze voorziening vraagt extra investeringen door het aanbrengen van extra kabels, hoger vermogen, in het huidige netwerk. Daarbij is een betere ontwikkeling van de lichtmasten noodzakelijk, om de veiligheid bij beschadiging van de lichtmasten, te kunnen garanderen.

239 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

September circulaire (benoemd in raadsvoorstel begroting), De relevante onderdelen worden voor de begrotingsbehandeling gemeld, wat zijn

De landelijke totalen bedragen € 1,4 miljard voor de energietoeslag en € 35 miljoen voor de bijzondere bijstand. Voor klimaat en energie vinden er nog gesprekken plaats tussen onder andere de VNG, het IPO en het Rijk. We rekenen met de stelregel dat we ongeveer 0,9% van het geld

Nr.

Partij

240 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

241 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag de bedragen die we in 2023 extra gaan ontvangen voor de energietoeslag, bijzondere bijstand en voor klimaat en energie? Design museum (raadsvoorstel), Is er ook nagedacht over een andere optie, namelijk een bestaande locatie ‘omkatten’? De onderbouwing van de claim van 30 mln. volgt nog, maar is al wel opgenomen in het Structuurfonds, is dat niet al te prematuur en wat is de planning van de volgende stappen in het (bestuurlijk) proces? OZB-opbrengsten en waar halen we het op, In 2022 heeft de gemeente begroot dat er €44.114.000 aan OZB opbrengst binnenkomt. In 2023 wordt dat als we de concept begroting accorderen €49.825.000. Circa €5.7 miljoen meer aan OZB opbrengsten. Graag inzicht in hoeveel van de OZB-opbrengsten 2022 en 2023 komen van: De woningbouwcorporaties goed voor circa 25000 woningen van de corporaties? En de sportaccommodaties? In 2022 en 2023.

Antwoord ontvangen dat door het Rijk totaal is toegekend. Concreet worden de bedragen voor genoemde thema’s toegekend in latere circulaires.

Over de locatiekeuze wordt uw raad geïnformeerd in het raadsvoorstel over het voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van het Design Museum. Verder wordt conform de procedure van het structuurfonds gehandeld, waarbij de eerste stap is het opvoeren van het project in de verkenningsfase van het Structuurfonds. Dit zal binnenkort (uiterlijk begin 2023) gevolgd worden door de tweede stap, namelijk een raadsvoorstel m.b.t. het voorbereidingskrediet. In dat voorstel wordt de claim toegelicht en onderbouwd.

De groep van belastingplichtige woningcorporaties is zeer klein. Het opnemen van de exacte belastingopbrengsten zou daarmee herleidbaar kunnen zijn naar de woningcorporaties. Daarom is er bij de beantwoording van deze vraag gekozen voor een algemene benadering, waarbij de stijging voor het totaal van 24.000 woningen toch inzichtelijk kan worden gemaakt. Voor de sportcomplexen is dat wel mogelijk, omdat het aantal belastingplichtigen veel groter is en het soort sportaccommodaties divers is. Woningcorporaties: De woningcorporaties betalen gezamenlijk ongeveer € 4,1 mio aan OZBeigendom in 2022. Dat is gebaseerd op het OZB-tarief van 0,0731% en ongeveer 24.000 woningen met een gemiddelde WOZ-waarde van € 234.000 (de gemiddelde WOZ-waarde van een huurwoning ligt lager dan de gemiddelde WOZ-waarde van alle woningen, zie namelijk het antwoord bij vraag 104).

Nr.

Partij

Vraag

Antwoord De gemiddelde waardestijging voor belastingjaar 2023 is 19%, waardepeildatum 1-1-2022. De gemiddelde WOZ-waarde van huurwoningen in 2023 bedraagt daarmee ongeveer € 278.000. De totale OZB-opbrengst 2023 is gebaseerd op een OZB-tarief van 0,0712% en ongeveer 24.000 woningen met de gemiddelde WOZ-waarde van € 278.000. De totale opbrengst OZB-eigendom via woningcorporaties in 2023 is ongeveer € 4,8 mio. In totaal dus € 700.000 meer dan in 2022. Sportcomplexen: De totale opbrengst OZB-eigendom en OZB-gebruik in 2022 bij sportaccommodaties bedraagt afgerond € 598.000. Op basis van de voorgestelde tarieven in 2023 is de verwachte opbrengst € afgerond € 621.000.

242 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Energiebesparende maatregelen woningen. Graag het aantal woningen met een energielabel onderscheidend van label A tot en met G, in 2021 afgezet tegen het jaar 2018? Ook graag het aantal corporatiewoningen met een energielabel onderscheidend van label A tot en met G, in 2021 afgezet tegen het jaar 2018? Meer dan 20% van de 75.000 woningen in ’s-Hertogenbosch vallen onder energielabel D, E, F, G. Hoeveel van de circa 25.000 corporatiewoningen vallen onder D, E, F, G. En hoeveel worden er de komende

Energielabels woningen in 's-Hertogenbosch A t/m A++++ B C D E F G

2018

2021

8365 7855 11970 5870 3025 1375 1030

13760 9350 13185 5205 2755 1365 980

2018

2021

Energielabels corporatiewoningen in 's-Hertogenbosch A t/m A++++

5264

6528

Nr.

Partij

Vraag twee jaar naar niveau A, B of C gebracht?

Antwoord B C D E F/G

4784 6838 3679 1529 817

5183 7154 2542 1236 669

NB: In de tabellen staan alleen woningen die een energielabel hebben. De corporaties hebben de verplichting* om de woningen met E,F,G labels vóór 2028 te verduurzamen. Over het tempo waarin ze dit gaan doen zullen we afspraken maken in de Uitvoeringsagenda Prestatieafspraken 2023. Op 1-1-2021 waren er nog circa 1900 corporatiewoningen met een E,F of G label (zie tabel hierboven) Op 1-1-2022 waren dat er nog circa 1400. * Afgesproken in de Nationale Prestatieafspraken. Met uitzondering van gemeentelijke, provinciale en Rijksmonumenten en voor sloop aangemerkte woningen, en onder voorbehoud van instemming van 70% van de huurders en instemming van de eventuele VvE.

243 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Energiebesparende maatregelen sportaccommodaties, Graag de stand van zaken m.b.t. tot de energiebesparende maatregelen op de sport- en scouting accommodaties? Als het kan ook weer in de ordening van de energie labels van A tot en met G?

De meeste sportaccommodaties en scoutinggebouwen zijn verduurzaamd en hebben minimaal label A. Een enkele accommodatie heeft nog een lager label. Dit kan zijn omdat verduurzaming nog gepland staat (zomer 2023) of omdat vanwege verwachte herontwikkeling op korte termijn duurzaamheidsmaatregelen niet of beperkt zijn / worden uitgevoerd. Kleedlokalen van openluchtsportaccommodaties hebben nog geen label. Daar worden duurzaamheidsmaatregelen over het algemeen doorgevoerd na afloop van de levensduur van het gebouw dan wel installaties.

Nr. Partij 244 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

245 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

Vraag Woningbouwprojecten “hardeplancapaciteit”., EKP-Noord gepland 400 woningen, behoort tot de zgn. “harde”-bouwplannen. De startbouw stond gepland in 2022. Start bouw is inmiddels verschoven tot het 3e kwartaal 2023. Ondanks de prioritaire versnelde procedure die dit project bij de gemeente doorliep is het niet gelukt 2022 te halen wat betreft aanvang bouw. In het antwoord op onze schriftelijke vragen over deze vertraging kregen we onderstaand antwoord. “We verwachten de ontwerpstukken van Fase 1 EKP-terrein Noord zo snel mogelijk na het zomerreces ter inzage te leggen. Als deze procedure voorspoedig verloopt, kunnen de (definitieve) omgevingsvergunning en de Hogere grenswaarde geluid in Q1/2023 worden afgegeven.” Graag vernemen we hoe het er nu concreet voorstaat wat betreft de start van de bouw van EKP-Noord? Startbouw 2023? Herontwikkeling Bloemenkamp, Bloemenkamp gepland 135 woningen, behoort ook tot de zgn. “harde”bouwplannen. In het jaarverslag over 2021 konden we lezen dat: “De

Antwoord De ontwerpstukken van Fase 1 EKP-Noord liggen vanaf 12 september t/m 24 oktober 2022 ter inzage. De definitieve gemeentelijke vergunningen kunnen naar verwachting in Q1/2023 worden afgegeven; dit is afhankelijk van de mogelijke zienswijzen op de ontwerpstukken. Als het vervolg voorspoedig verloopt, is de start bouw van Fase 1 in 2023. Dit is o.a. afhankelijk van de resultaten van de beroepstermijn en de verkoop van de koopwoningen.

De planvoorbereiding is in Q3 van 2022 opgestart. In de loop van 2023 zal een omgevingsdialoog onderdeel uitmaken van het vervolgproces.

Nr.

Partij

246 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

247 Leefbaa r 'sHertoge nbosch

248 CDA

Vraag planontwikkeling voor de Bloemenkamp met Brabant Wonen is gestart. Planvoorbereiding en omgevingsdialoog vraagt meer tijd.” Graag vernemen we hoe het er nu concreet voorstaat met de planontwikkeling? Wordt deze herontwikkeling in 2023 concreet aangevangen? Verkeersveiligheid, Welke concrete maatregelen met betrekking tot de verkeersonveiligheid worden er in 2023 genomen?

Antwoord

Motie 6 oktober 2020 Uitwerken scenario mogelijkheid woningbouw in de Rosmalense Polder westelijk van de Grintweg. Op 6 oktober 2020 is deze motie unaniem aangenomen. Graag vernemen wij wat de stand van zaken is van de uitwerking van dit scenario woningbouw westelijk van de Grintweg? Welke inbreidingslocaties zitten er de komende jaren in de harde plancapaciteit als het gaat om het aantal woningen en het type woningen?

De motie zal worden betrokken in het ontwerpend onderzoek Duurzame Polder met inachtneming van bestuurlijke kaders (zoals het Bestuursakkoord 2022-2026 en het in juli 2022 vrijgegeven concept Koersdeel van de Omgevingsvisie)

Qua infrastructurele ingrepen: - Fietsstroken Rijnstraat (fiets) - Verhoogde fietsstroken Oude Vlijmenseweg (fiets)- - Aanbrengen verkeersmaatregelen Simon Stevinweg (snelheid) - Aanbrengen verkeersmaatregelen Dr. Poelstraat-Geulweg (snelheid) - Verhoogde fietsoversteken Rompertsebaan (fiets en snelheid) - Verkeersmaatregelen Bruggen – Kruisstraat (snelheid) Daarnaast wordt daar waar mogelijk, ook werk met werk gemaakt en vinden er diverse gedragscampagnes en educatieprojecten plaats. En wordt de handhaving en samenwerking met o.a. politie en OM voortgezet.

In de matrix van de potentiële woningbouwcapaciteit vallen de locaties met aanduiding I (inbreiding), H (herstructurering) en T (transformatie) tot inbreidingslocaties. Per 1-1-2022 ging het van de 14.279 woningen om 3883 woningen op uitbreidingslocaties en 10.434 woningen op

Nr.

Partij

Vraag

249 CDA

In de toelichting staat dat er ook in de dorpen gebouwd zal worden. Is er al harde/zachte plancapaciteit?

250 CDA

Wat is het aantal gezinnen in armoede afgezet tegen het landelijk gemiddelde van vergelijkbare steden?

251 CDA

Wat kost het om bij iedere basisschool een schoolzone aan te leggen?

252 CDA

Wat zijn de kosten voor een QuickScan voor verbeterpunten (zoals in ca. 2012 gehouden) op gebied van infrastructuur bij basisscholen?

253 CDA

De scores voor faciliterende dienstverlening zijn erg hoog op tevredenheid 89%. Gezien de grote

Antwoord inbreidingslocaties. Voor de eerste 5 jaar gaat het om 3.004 woningen in harde plannen op inbreidingslocaties, waarvan 2812 appartementen en 192 grondgebonden woningen. Voor locaties zie lijst (link). Ja, zie lijst van de potentiële woningbouwcapaciteit (link). De totale plancapaciteit voor Nuland bedroeg 233 woningen, waarvan 144 harde plancapaciteit. Voor Vinkel gaat het om 110 woningen, waarvan 75 in harde plancapaciteit. Cijfers van het CBS over huishoudens met een laag inkomen, bieden de mogelijkheid een vergelijking te maken met andere gemeenten. Daarin zien we terug dat in 's-Hertogenbosch 6,7% van de huishoudens in 2020 een inkomen had tot de lage-inkomensgrens. Het landelijk gemiddelde is 6,8%. Als we kijken naar het aantal huishoudens met een inkomen tot de lage inkomensgrens in gemeenten met een inwoneraantal tussen de 130.000-180.000 (Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Enschede, Haarlem, Haarlemmermeer, Nijmegen, 's-Hertogenbosch, Zaanstad, Zwolle), zien we dat het gemiddelde ligt op 7,7%. Het gemiddelde in onze gemeente ligt dus lager dan het percentage in de genoemde gemeenten van vergelijkbare grootte. Afhankelijk van de te kiezen maatregelen in relatie tot de specifieke schoolomgeving kan dat oplopen tot € 50.000 per school. Met een minimum van € 10.000 per school voor wegmeubilair en markering. We hebben binnen de gemeente circa 45 basisschoollocaties.

In 2012 is een quick-scan uitgevoerd voor de schoolroutes van 11 scholen van het Voortgezet Onderwijs. Dat kostte destijds € 15.000. Een herhaling zal al snel het dubbele kosten. En dat bedrag zal, uiteraard afhankelijk van de invulling, bij toepassing op de circa 45 basisschoollocaties nog hoger uitvallen. De omnibusenquête wordt ook op papier verstrekt. Op de wijkpleinen wordt ondersteuning geboden bij het invullen van deze enquête.

Nr.

Partij

254 CDA

255 CDA

Vraag hoeveelheid mensen met laaggeletterdheid is de vraag of het zo kan zijn dat dit scores betreft van mensen die in staat zijn een vragenlijst in te vullen. Hoe worden de ervaringen van laaggeletterden betrokken bij deze inventarisaties? Gezondheid wordt tegenwoordig niet langer gezien als de afwezigheid van ziekte of gebrek, maar wordt gezien als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren in het licht van lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen inzet leven. In het gedeelte over gezondheid wordt aangegeven dat het doel is dat (meer) inwoners in een kwetsbare positie hun gezondheidspotentieel inzetten. Hoe wil men dit aanpakken? Zijn hier middelen voor? Wat wordt er gedaan voor verbetering van samenwerking tussen zorg en welzijn?

Antwoord

pagina 23: Wat bedoelt u met: “Kwetsbare mensen met gezondheidsproblemen hebben

Zie antwoord op vraag 110.

Zie antwoord op vraag 110. En aanvullend: Er is nu al een intensieve samenwerking met zorgprofessionals als het Jeroen Bosch Ziekenhuis, de GGD, zorgaanbieders, scholen, huisartsen en welzijnspartners. Via verschillende overlegstructuren wordt deze samenwerking verbeterden verder uitgebreid. Voorbeelden waarin de lijn van zorg naar welzijn tot uiting komen zijn; het leefstijlloket in het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Samen Gezond spreekuur, online leefstijlplatform Goedgezond.nl en Welzijn op recept. Vanuit het gedachtegoed Positieve Gezondheid wordt gezondheid tegenwoordig niet langer gezien als de afwezigheid van ziekte of gebrek, maar wordt gezien als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren in het licht van lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen inzet leven. Op basis van een gesprek met een inwoner/patiënt bijv. via het leefstijlloket of het Samen Gezond spreekuur wordt gekeken welke mogelijkheden inwoners hebben om verbeteringen door te voeren. Hierbij is het belangrijk dat de inwoner gemotiveerd is om aan een gezondere leefstijl in het dagelijks leven te gaan werken. ER wordt gezamenlijk een plan van aanpak opgesteld en de vervolgstappen worden doorgenomen. Op deze manier nutten we het individueel gezondheidspotentieel.

Er is in het bijzonder aandacht nodig voor kwetsbare groepen, zoals ouderen die langer thuis blijven wonen of jongeren/jongvolwassenen die mentale druk ervaren.

Nr.

Partij

256 CDA

257 CDA

Vraag ondersteuning nodig om hun gezondheidspotentieel in te kunnen zetten.” ? Er wordt ook gesproken over het verkorten van de wachttijden in de zorg. Dit kan niet opgelost worden door meer zorg of welzijnswerkers want die zijn er nu eenmaal niet. Het landelijk beleid waar zorgprofessionals zich aan moeten houden, richt zich op passende zorg: digitaal als het kan en fysiek als het moet. In hoeverre sluit het Bossche beleid hierop aan? Heeft u ideeën hoe men preventie kan omzetten in een goede business case?

258 CDA

Welke inzet mogen de bewoners verwachten vanuit de gemeente om de samenwerking tussen zorg en welzijnsprofessionals te versterken?

259 CDA

In hoeverre is het nodig om geld te reserveren voor de huisvesting van huisartsen in 's-Hertogenbosch die steeds meer taken moeten overnemen/invullen bijvoorbeeld door praktijkondersteuners.

Antwoord

In het Bossche toegangsproces zijn verschillende opties opgenomen voor het onderzoek. Een telefonisch of digitaal gesprek of een huisbezoek. Afhankelijk van de hulpvraag en situatie van de cliënt wordt ingeschat welke werkwijze wordt gehanteerd. Voor herindicaties wordt een verkort proces doorlopen. Ook bij aanbieders zijn sinds corona de mogelijkheden om ook digitaal cliënten te treffen toegenomen. Bij digitaal contact wordt gewerkt conform de landelijke richtlijn: digitaal alleen als het kan en fysiek als het moet. Zie ook vraag 283

We onderzoeken bij nieuwe activiteiten of we er een bussinescase onder kunnen leggen. Echter het is in de praktijk erg moeilijk om causale verbanden te leggen tussen oorzaak en gevolg, omdat vaak omgevingsfactoren een rol spelen. De gemeente brengt op meerdere terreinen en manieren partners bij elkaar. Via Koo faciliteren we dat zorgorganisaties hun kennis en netwerken kunnen vergroten door inzet van welzijns- en vrijwilligersorganisaties. We maken met de huisartsen een samenwerkingsagenda. In diverse projecten (zoals Thuis in de wijk) werken we met partners uit welzijnswerk en zorgaanbieders samen. Huisartsen staan onder druk. In de toekomst dreigt mogelijk een tekort aan huisartsen. Om die reden zijn we met de zorggroepen Chronos en Beroemd in overleg om naar de gezamenlijke opgaven te kijken en een gezamenlijke agenda op te stellen. Eén van die opgaven is het huisvestingsvraagstuk en de inzet van praktijkondersteuners.

Nr. Partij 260 CDA

Vraag Zijn er voldoende woningen beschikbaar om de regionale doordecentralisatie beschermd wonen in een lokaal uitvoeringsplan beschermd wonen mogelijk te maken?

261 CDA

Inclusieve stad, mogelijk toevoegen: gemeentelijke uitingen worden altijd in begrijpelijke vorm aangeboden zodat alle Bosschenaren, ook de laaggeletterden bereikt worden. Welke plannen liggen er op dit thema en is daar geld voor begroot?

262 CDA

pagina 25: welke focusbuurten zijn er?

263 CDA

Kunt u een overzicht geven per wijk waar de verschillende programma's

Antwoord De beschikbaarheid van woningen voor directe bemiddeling voor onder andere de uitstroom via urgentieplus uit zorginstellingen BW en MO worden vastgelegd in de prestatieafspraken met corporaties. Dat doen alle 7 gemeenten in de regio op basis van een prognose voor de uitstroom U+ die we bij onze zorgaanbieders opvragen. De woningmarkt is krap, maar we zien in de hele regio een bereidheid van corporaties om via urgentieplus woningen ter beschikking te stellen. In alle regiogemeenten zijn lokale urgentieplustafels opgezet, mede naar het voorbeeld van de UPC in 's-Hertogenbosch. De intentie is om binnen 3 maanden na toekenning een woning te leveren, maar dat kan niet overal worden waargemaakt gezien de situatie op de woningmarkt. Jaarlijks krijgen wij als centrumgemeente financiële middelen vanuit de WEB (Wet Educatie Beroepsonderwijs) om invulling te geven aan de regionale en lokale aanpak laaggeletterdheid. Er is een regionaal beleidsplan met alle gemeente uit de regio Noordoost-Brabant. Daarnaast geven we lokaal aanvulling aan de aanpak laaggeletterdheid d.m.v. het Bossche Taalnetwerk, bestaande uit verschillende (vrijwilligers)organisaties. Zij zetten zich in om laaggeletterden in de stad te bereiken en hen te ondersteunen bij het verbeteren van hun basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden).

Deze aanpak is zowel bedoeld voor de doelgroep NT1 (met Nederlands als moedertaal) als NT2 (met Nederlands als tweede taal). In de afgelopen bestuursperiode hebben we extra aandacht gehad voor Boschveld, Aa-wijk Noord, de Hambaken en de Gestelse buurt. De nieuwe wijk- en buurtmonitor en andere datasets worden momenteel naast elkaar gelegd en op basis daarvan worden (nieuwe) focusbuurten vastgesteld. Deze worden opgenomen in het nog vast te stellen programmaplan Samen Gezond 's-Hertogenbosch. Het programma Gelijke Kansen 's-Hertogenbosch richt zicht in de periode t/m juli 2025 op:

Nr.

Partij

Vraag voor gelijke kansen, Rijke schooldag etc (gaan) landen?

Antwoord - voor kinderen (en hun ouders) in de leeftijd van 0-12 jaar op 4 focuswijken waar de meeste impact te behalen is: Noord, West, Zuid-Oost en Graafsepoort. - Voor kinderen in de leeftijd van 12-18 jaar zetten we gemeentebreed in: dit omdat kinderen in die leeftijd zich meer los van wijken bewegen en naar school gaan. Het voorloperstraject School en Omgeving (voorheen 'Rijke Schooldag) start in de wijk West. (zie ook vraag 1).

264 CDA

Wat zijn de vervolgstappen om de Rookvrije Generatie binnen onze gemeente verder vorm te geven?

Uitgangspunt voor het hele programma is dat succesvolle pilots en initiatieven over de hele gemeente kunnen worden uitgebreid. De specifieke uitkering (SPUK) bundelt en oormerkt meerdere middelen op het gebied van gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de financiële basis. Hierbij zal ook nauw worden samengewerkt met de GGD en andere partners, om inzichtelijk te maken wat nodig is om impact te maken via een wijkgerichte aanpak. Daarnaast heeft de GGD GHOR bij het ministerie subsidie aangevraagd voor een Stoppen met Roken (SMR)-aanpak in de wijk. De GGD HvB is gestart met een subsidieaanvraag voor Den Bosch West op te stellen. De wijkaanpak wordt begeleid door Pharos, middels een aantal leerkringen en een training. De bedoeling is dat er voor de wijken die een toekenning krijgen, een SMR-regisseur wordt aangesteld en een wijkteam geformeerd wordt met hierin in ieder geval sociaal domein professionals/sleutelfiguren, een SMRcoach/trainer/verslavingsdeskundige en (al dan niet op de achtergrond) een beleidsambtenaar voor de borging. Doelen van het SMR-wijkteam zijn:

Nr.

Partij

Vraag

265 CDA

Wat gaat u doen aan de Week voor Respect?

266 CDA

Pagina 27: Right to Challenge: kunt u een overzicht geven van hoeveel Challenges zijn aangevraagd bij de gemeente en hoeveel er ook tot uitvoering zijn gekomen? Hoe wordt de mogelijkheid tot het gebruik maken van de Right tot Challenge gepromoot?

Antwoord 1. Versterking van de niet-roken sociale norm in de betrokken wijken doordat samenwerkende professionals en inwoners de dialoog over rookvrij leven vanuit de wijk effectief weten te voeden. 2. Versterking van de toeleiding naar Stoppen met Rokenzorg van inwoners in een lage sociaaleconomische positie in de betrokken wijken. 3. Inzicht in en bijdragen aan een beter passende SMR-zorg en ondersteuning voor de mensen in een lagere sociaaleconomische positie die roken in de betrokken wijken. Voor een periode van 2,5 jaar is 400.000 euro per wijk beschikbaar, indien deze gelden worden toegekend. Wij maken het mogelijk dat alle Bossche scholen en het jongerenwerk gebruik kunnen maken van het aanbod van de Respect Foundation en brengen dit actief onder de aandacht. Vanaf 2020 hebben we in ’s-Hertogenbosch met deze regeling geëxperimenteerd. Ondanks de beperkingen van de coronaperiode, zijn er inmiddels drie initiatieven Right to Challenge en één Nieuw initiatief ontwikkeld. Deze initiatieven worden in 2022 en in 2023 geëvalueerd, waarbij we zullen bezien of voortzetting van deze initiatieven, inclusief subsidiering, wenselijk is. We willen wat meer tijd nemen om deze regeling / initiatieven een kans te geven en gaan opnieuw publiciteit geven aan deze regelingen. Daarom gaan we de huidige regeling in 20232024 voortzetten en in 2024 evalueren.

Zie Raadsinformatiebrief Subsidieregelingen basisinfrastructuur sociaal domein 2023-2024: paragraaf 4 https://shertogenbosch.raadsinformatie.nl/document/11511854/2#search=%22138 36485%22

267 CDA

Er wordt gesproken over het coffeeshopbeleid. Wanneer mogen we

De burgemeester is voornemens om het coffeeshopbeleid eind van dit jaar vast te stellen. De discussie die eerder dit jaar in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden is richtinggevend voor de burgemeester om dit

Nr.

Partij

268 CDA

269 CDA

270 CDA

271 CDA 272 CDA

Vraag het nieuwe voorstel voor het coffeeshopbeleid verwachten?

Antwoord beleid vorm te geven. Het betreft echter een burgemeestersbevoegdheid waarbij geen besluitvormingsbevoegdheid voor de raad ligt. De burgemeester informeert de raad einde van dit jaar over zijn besluit.

hoe verklaart u dat het Percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling: ’s-Hertogenbosch is dé Cultuurstad van het Zuiden slechts 28% is? Wat gaat u doen om dit te verhogen? wat doen we om de uitdagingen op het gebied van hoogwater en waterproblematiek ('s-hertogenbosch als regionaal afvoerputje) naast regionaal ook nationaal en Europees hoog op de agenda te krijgen? Wat zijn de kosten voor het in beheer nemen van rotondes en wat is de reden om dit opnieuw in beheer te nemen?

Wij beschouwen dit niet als technische vraag.

Pagina 110: waarom wordt het bedrag armoedebestrijding kinderen verlaagd? In de begroting gaat men uit van een inflatie van 8% prijsontwikkeling in overeenstemming met het Centraal Economisch Plan, in de Maartraming

Zie antwoord op vraag 155.

We trekken hiervoor intensief op met Waterschap Aa en Maas, provincie en omliggende gemeenten. We hebben de gezamenlijke opgaven van water/klimaat en verstedelijking, en de kansen voor de stad en omgeving verbeeld als uitgangspunt hiervoor. En werken nu een gezamenlijke strategie uit ten behoeve van financiële proposities bij verschillende ministeries en mogelijk Europees.

Rotondes zijn het visitekaartje van de stad. De inrichting en het onderhoud zijn door middel van een concessie aan een marktpartij verleend. De tekst op pag. 65 had duidelijker gekund. Bedoeld wordt het uitvoeren van directievoering en toezicht op de kwaliteit en het onderhoud van de midden eilanden. Hiermee is ca. € 25.000 gemoeid.

Hiermee volgen we de gangbare lijn bij het opstellen van onze begroting. Wij onderkennen, dat de huidige hoge inflatie op onderdelen van de begroting tot een kostenoverschrijding kan leiden Hier staat tegenover, dat wij aan de andere kant dan ook hogere inkomsten mogen verwachten. Denk hierbij in het bijzonder aan de (prijs)compensatie die

Nr.

Partij

Vraag van 9 maart 2022 van het CPB. Dit strookt echter niet met de sterk toegenomen inflatie van 13% in 2023 die nog verder toe kan nemen door de oorlog en de energiecrisis. In hoeverre dienen wij hierop de begroting realistisch aan te passen? De woningprijzen dalen op dit moment wordt deze daling meegenomen? (p. 123)

Antwoord wij via het Gemeentefonds tegemoet mogen zien van het rijk. De omvang van de hogere lasten en de hogere inkomsten is op dit moment nog onzeker. Wij houden hierbij de vinger nadrukkelijk aan de pols.

274 CDA

Wat is de reden dan kosten ICT zo hoog zijn (graag uitleg)?

Stijging van de kosten van ICT volgt de prijs- en loonindex. Laatste jaren is wel een verhoging van de kosten geweest in relatie tot security, privacy en archiveringseisen, zoals bij alle organisaties. De ICT kosten bestaan uit kosten voor hardware, software, diensten en personele kosten. Gemeente 's-Hertogenbosch neemt deel aan benchmarking en wijkt hierbij niet af van het gemiddelde van andere gemeenten.

275 PvdD

Er is extra geld opgenomen voor ‘Startbuurt warmte’. hoe wordt dit verder uitgesplitst? Gaat alles naar de nieuwe startbuurt of is dit geld ook bedoeld voor buurtinitatieven? Pagina 16: “We stellen op de vier hoofdopgaven een uitgewerkt en

Dit budget is bestemd voor één extra startbuurt naast 't Zand.

273 CDA

276 PvdD

Bij de waardering van belastingjaar 2023 gaan we uit van de toestand van woningen op 1 januari 2023 en van het waardepeil op 1 januari 2022. Op de waardepeildatum 1 januari 2022 was er nog sprake van een waardestijging. De prijsdalingen van dit najaar mogen we niet meenemen. De effecten daarvan zijn pas zichtbaar in de waardebepaling van belastingjaar 2024.

Nee, dit is een dynamisch werkdocument van het college dat gericht is op het realiseren van inhoudelijke doelen.

Nr.

Partij

277 PvdD

Vraag dynamisch lobbyplan op”. Komt dit lobbyplan tzt ook bij de raad terecht? Pagina 24: “Het aandeel inwoners met een Wmo-voorziening per 1.000 inwoners”. Hierbij staat bij de ambitie “vergelijkbaar met 100.000-300.000 gemeenten. Is bekend wat normaal is voor deze gemeenten? En zo ja, waarom staat er geen concreet nummer in de tabel?

Antwoord

In 2021 was het voor de groep gemeenten met 100.000-300.000 inwoners 73 op de 1.000 inwoners. Voor 's-Hertogenbosch was dit in 2021 hetzelfde. De cijfers over 2021 zijn voorlopige cijfers en eind november publiceert het CBS de definitieve cijfers. De jaren daarvoor was het voor 's-Hertogenbosch iets lager dan de referentiegroep. Uitgangspunt is dat we de ontwikkeling in vergelijking tot de referentiegroep volgen. Er is om die reden geen concreet nummer toegevoegd. De cijfers worden tweejaarlijks gepubliceerd in de Zorgmonitor: onderdeel 'Aandeel Wmo'.

278 PvdD

279 PvdD

Pagina 81: "Aantal geadviseerde bedrijven over grootschalig zon-opdak". Zijn er ook ambities voor hoeveel bedrijven zon-op-dak aanleggen of hoeveel vierkante meter zon-op-dak op deze manier gerealiseerd wordt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat zijn de ambities? Pagina 83: "We geven voorlichting over voedselverspilling en bronscheiden van groente, fruit en etensresten. We onderzoeken waar de inwoners behoefte aan hebben voor een betere scheiding van GFT+etensresten." Wordt er ook gezocht naar manieren waarop

Deze ambities zijn niet geformuleerd. Belangrijke reden hiervoor is dat veel bedrijven waarschijnlijk geen grootschalig zon-op-dak kunnen realiseren in verband met de huidige beperkte netcapaciteit.

We zijn bij de Afvalstoffendienst momenteel bezig met een aantal grote projecten om afval beter te scheiden, zoals in de Afvalvisie is vastgesteld. Hierbij worden o.a. zo’n 40.000 PBD-containers uitgezet bij onze inwoners en zal de frequentie van restafval inzamelen van 1x per 2 naar 1x per 3 weken gaan. Verzoeken van bewoners en VVE’s om GFT (bij hoogbouw) gescheiden aan te bieden nemen we in behandeling. In een later stadium kunnen wij dit wat breder oppakken.

Nr.

Partij

280 PvdD

281 PvdD

282 PvdD

283 PvdD

Vraag mensen die geen kliko's hebben GFT en etensresten kunnen scheiden? Pagina 21: “Daarnaast implementeren we een nieuwe website die meer mogelijkheden biedt tot interactie met inwoners en ondernemers” à worden en web- / online aanvraagformulieren dan ook aangepast om op de nieuwe website te kunnen staan? Wat gaat er afwijkend aan de huidige website zijn om de interactie meer mogelijkheden te bieden? Pagina 23: aangegeven wordt dat geïnvesteerd wordt in een gezonde leefstijl, in hoeverre wordt hier ook naar voeding gekeken en op wat voor manier wordt er ingezet op het stimuleren van comsumptie van gezondere voeding? Pagina 24 “om te bevorderen dat iedereen mee kan doen en de bereikbaarheid van Nuland en Vinkel te verbeteren, investeren we in nieuwe voertuigen voor de Stichting Seniorenbus” à kunnen “niet-senioren” hier ook gebruik van maken? Pagina 24 “de wachttijden in de zorg moeten korter, onder andere door eenvoudigere procedures” à wat is de

Antwoord

Online formulieren passen we doorlopend aan. De huidige site is vooral zendergericht (informatievoorziening en actualiteit). Om zo dicht mogelijk bij de inwoner te staan zullen we de nieuwe site ook voorzien van participatie- en interactiemogelijkheden. We zijn hier opzoek naar een laagdrempelig en betrouwbaar platform om in contact te komen met de inwoner om te kunnen participeren (denk bijvoorbeeld aan polls, forum-functionaliteit of keuzes in ontwerpplannen). Hoe dit concreet vorm krijgt gaan we na de eerste oplevering onderzoeken.

Gezondheid hangt af van diverse factoren. Een gezonde leefstijl, voeding en bewegen, zijn een van de factoren die invloed hebben op de gezondheid. In het nog op te stellen programmaplan Samen Gezond 'sHertogenbosch wordt de inzet voor de komende jaren opgenomen. Zie antwoord op vraag 110. De seniorenbus is bedoeld voor alle inwoners van 55 jaar of ouder.

Gemeente kan sturen op wachttijden bij toegang. Zie hiervoor de beantwoording bij vraag 256. Voor wachttijden bij zorginstellingen wordt in regionaal verband gewerkt aan voldoende tijdig aanbod, doorstroming en alternatieven. De

Nr.

Partij

284 PvdD

285 PvdD

286 PvdD

287 PvdD

288 PvdD

Vraag invloed en rol van de gemeente hierin? En wat gaat er vervolgens concreet vanuit de gemeente gebeuren om dit te beïnvloeden? Pagina 25 “we maken een meerjaren programma samen gezond ’sHertogenbosch langs de volgende lijnen: meedoen, gezonde omgeving en gezonde leefstjil” à wat zij de kaders/de normen voor deze lijnen, dus het beoogd doel (dus bijv. Wanneer wordt een leefstijl als gezond gekwalificeerd)? Pagina 26, de kosten-baten van gelijke kansen op gezondheid à waar bestaan de baten uit + bijdrage per post Pagina 31, inzet op verkeersoverlast, o.a. aanpakken door afspraken met de politie à wat houden deze afspraken in?

Antwoord gemeente is als onderdeel van de regionale samenwerking medefinancier en opdrachtgever van regionale projecten en het Rioz die samen met de aanbieders werken aan inzicht in oorzaken van wachttijden en tijdig en passend aanbod.

Pagina 31, inzet op verkeersoverlast, o.a. aanpakken door ‘rondje’ binnenstad aanpakken à wat houdt dit in? Pagina 31, verbeteren leefbaarheid door oa pilot leefbaarheidsboa’s met specifieke aandacht voor zwerfvuil en

Zie vraag 189

In het nog op te stellen programmaplan Samen Gezond 's-Hertogenbosch worden de doelen, indicatoren en inspanningen voor de komende jaren opgenomen.

We verwijzen u naar de online conceptbegroting 2023.

Dit gaat bijvoorbeeld om afspraken over actiedagen met verkeer als focuspunt. De afspraak die gemaakt is met politie is om meerdere keren per jaar een grootschalige integrale verkeerscontrole uit te voeren. Voorbeelden zijn recente acties in West en binnenstad. Daarnaast heeft de politie sowieso een eigenstandige rol in aanpak van verkeersoverlast.

In samenwerking met Beheer & programmering en de afvalstoffendienst wordt er op dit moment een plan van aanpak gemaakt. Hierin wordt het takenpakket en bijbehorende werkgebied beschreven. De verwachting is dat in q1 van 2023 gestart wordt met de pilot.

Nr.

Partij

290 PvdD

291 PvdD

Vraag illegale stort à hoe gaat dit er verder qua invulling uitzien, bijvoorbeeld qua takenpakket en werkgebied + geschatte tijdsbesteding van de de verdeling van het takenpakket en het werkgebied en mogelijk overige informatie om de invulling te verduidelijken Pagina 32, verbeteren veilige basis à hoe ziet dit er qua invulling uit, bijvoorbeeld qua takenpakket en werkgebied + geschatte tijdsbesteding van de de verdeling van het takenpakket en het werkgebied en mogelijk overige informatie om de invulling te verduidelijken Pagina 34, subsidies, subsidie dierenasiel à is er met het dierenasiel besproken over de reeds besproken en vastgelegde wens van het uitbreiden (en hiervoor verbouwen) om ook vooropvang voor ander soortige dieren dan honden en katten te realiseren en hiervoor aanvullende subsidie te verstrekken?

Antwoord

Aanname dat de vraag zich richt op de genoemde veilige basis activiteiten irt het onderwerp Ondermijning. Komende raadsperiode gaan we rondom aanpak mensenhandel nieuw beleid vormgeven en de uitvoer daarvan implementeren. De precieze verdeling en inspanning is nader uit te werken. De inzet van ondermijningsboa's gebeurt onder meer via inzet van het BITE-team. Zij werken signaalgestuurd aan de bestuurlijke aanpak van ondermijning. Er is geen vastgelegde wens om andersoortige dieren bij het dierentehuis op te vangen. Wel signaleert de Dierenambulance knelpunten bij de opvang van dieren in de regio, waaronder in het wild levende dieren. Samen met de gemeente Oss verkennen we de mogelijkheden om deze knelpunten aan te pakken. We zien hier ook een verantwoordelijkheid voor de provincie; met name voor de opvang van gewonde en zieke in het wild levende dieren. Een van de opties die verkend kunnen worden is om deze opvang bij het dierentehuis te realiseren. Het nieuwe bestuur van het dierentehuis is bereid hierin mee te denken maar er zijn op dit moment geen concrete plannen.

Nr. Partij 292 PvdD

Vraag Pagina 37, ambitie cultureel klimaal, hier wordt gesproken over een gewenste economische spin-off, wat/hoeveel is de beoogde/gewenste economische spin-off?

Antwoord Wij beschouwen dit niet als technische vraag.

293 PvdD

Pagina 53, verstedelijking, besluitvorming regionale verstedelijkingsstrategie à in hoeverre is geborgd dat de duurzame polder, de regiodeal noordoost-brabant, de omgevingsvisie en het verstedelijkingsakoord in de uitvoering op elkaar aan zullen sluiten? Pagina 63, openbare ruimte, water en groen, “aanvullend richten we ons op de grotere groenstructuren” à betreft dit nieuwe of bestaande groenstructuren? Indien nieuw, is al bekend waar en zo ja waar en zo nee wanneer en hoe gaat dit besloten worden? Indien bestaande groenstructuren, op welke groenstructuren wordt ingezet hiermee? Pagina 63, “in onze beheer- en vervangingsopgaven willen we het gebruik van grondstoffen terugdringen en grondstoffen zo veel mogelijk

De Verstedelijkingsstrategie, de Regiodeal en projecten zoals de Duurzame Polder zijn belangrijke input voor de Omgevingsvisie. De Bossche Omgevingsvisie (koersdeel en gebiedsvisies) is echter het instrument waarmee we onze gemeentelijke ambities vastleggen en als toetsingskader hanteren.

294 PvdD

295 PvdD

We stellen gebiedspaspoorten op om de knelpunten en de kansen mbt. klimaat en biodiversiteit in beeld te brengen. Zowel in de wijken als op het niveau van de stad. Een belangrijke rol hierin spelen de bestaande groen-blauwe structuren van Aa, Dommel en Dieze en van ZuidWillemspark en Kanaalpark, in verbinding met de Groene Delta. Uit de gebiedspaspoorten zal blijken waar welke ingrepen gewenst zijn. Het Uitvoeringsprogramma Groen en Klimaatbestendig ’s-Hertogenbosch zal daarmee worden aangevuld.

Op dit moment is er nog geen norm benoemd. In de aanbestedingen kunnen aannemers extra punten verdienen vanuit EMVI criteria, Economisch Meest Voordelige Inschrijving. Hiermee dagen we de markt uit om zoveel mogelijk bij te dragen aan onder andere duurzaamheid binnen projecten. De door de aannemers beschreven