Technische vragen compleet inclusief bijlages en nagekomen vragen

Daarnaast kunnen alle gemeentelijke ambtenaren breed signalen van ondermijning aandragen die zorgvuldig en privacy proof (conform privacy protocol) gewogen worden binnen het werkproces signalen bestuurlijke aanpak ondermijning.

Nr. Partij 92 PvdA

Vraag Afgelopen jaar werd bekend dat 1.740 Bossche jongeren potentieel drugscrimineel zijn, aldus Zicht op Ondermijning. Hoe staat het met de maatregelingen rondom deze doelgroep? Zijn de ingezette maatregelingen van preventieve, curatieve en/of repressieve aard? En ziet u al de eerste resultaten?

Antwoord We zetten al langere tijd in op het voorkomen van ‘afglijden’. Het vroegtijdig signaleren en interveniëren is een continu proces dat we via de vier wijkgerichte jongerentafels, het netwerk school en veiligheid en/of leerplicht uitlopen. De interventies zijn iedere keer anders en op maat. In elk geval betekent het in een vroeg stadium extra aandacht en het bieden van een alternatief / perspectief. Afgelopen jaar is ook gestart met project Sterk; in dit project werken professionals aan de weerbaarheid tegen criminele verleidingen door náást de jongeren te staan en hen vanuit hún leefwereld helpen.

93 PvdA

Kunt u aangeven of sportclubs/zwembaden/enzovoort door de energieprijsstijging financiële risico’s lopen? Welke middelen stelt de gemeente beschikbaar voor sportclubs en zwembaden m.b.t. steun tegen de stijgende energiekosten?

Openluchtsportverenigingen en een enkele zaalsportvereniging betalen zelf de energiekosten. Zij worden dus met hogere energiekosten geconfronteerd op het moment dat hun energiecontract afloopt en/of bij een variabel contract. Ook de exploitanten van Kwekkelstijn en Sportiom hebben een eigen energiecontract. Deze loopt nog tot en met 2023. De energiekosten voor de meeste zaalsportaccommodaties liggen bij de gemeente. Deze kosten worden niet 1 op 1 doorbelast aan de verenigingen. De gemeente stelt op dit moment geen middelen beschikbaar als steun tegen de stijgende energiekosten. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin het kabinet verzocht wordt “ook te kijken naar gerichte ondersteuning van maatschappelijke voorzieningen en verenigingen”. Aangekondigd is dat later dit jaar (na 1 november) hierover meer bekend wordt.

94 PvdA

Hoeveel inwoners van de gemeente zitten momenteel in de schuldhulpverlening? Wat is de concrete stand van zaken ten aanzien schoolverzuim, voortijdige schoolverlaters en jeugdwerkloosheid? Zowel in vergelijking met de afgelopen jaren, als in vergelijking met vergelijkbare gemeenten (bv de B5).

Op dit moment zitten er circa 1250 inwoners in schulddienstverlening.

95 PvdA

We zien dat de aantallen in het absoluut verzuim iets zijn toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Dit is voor een deel te wijten aan de Oekrainse leerlingen die nog geen schoolinschrijving hebben. De overige vormen van verzuim, zijn ongeveer gelijk aan voorgaande jaren. We hebben onze gegevens niet goed kunnen vergelijken met vergelijkbare

Nr.

Partij

Vraag

Antwoord gemeenten, omdat deze onder regiobureau's leerplicht vallen en de gepubliceerde cijfers regionaal zijn. We zullen onze verzuimcijfers middels het jaarverslag in januari aan de raad presenteren.

96 PvdA

97 PvdA

98 PvdA

Kunt u inzicht geven over de gemeentelijke verdeling van de ontvangen gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs? Hoe gaan deze gelden vergeven worden in de aankomende jaren? Op pagina 63 wordt aangegeven dat er een pilot komt met de Bossche tegel. Is het mogelijk om de tegels te hergebruiken die vrijkomen door bijvoorbeeld het NK Tegelwippen? Kunt u aangeven hoeveel woningen de woningbouwcorporaties de komende 4 jaar gaan verduurzamen? Kunt u ook aangeven op welke wijze de verduurzaming wordt uitgevoerd?

Het VSV-percentage (Voortijdig Schoolverlaten) van ‘s-Hertogenbosch ligt iets hoger dan het landelijk percentage, maar lager ten opzichte van de andere grote gemeenten in Brabant. De daling die in schooljaar 20192020 is ingezet, is vastgehouden, terwijl in andere B5 gemeenten en landelijk toch weer een stijging te zien was. De jeugdwerkloosheid in ‘s-Hertogenbosch is lager dan in de meeste andere B5 gemeenten. De procentuele daling van 10 % is hoger dan de landelijke daling (ca 5 %). De ontvangen middelen uit het NPO worden ingezet voor het programma Gelijke Kansen. Hieronder vallen o.a. de initiatieven op de actie-agenda, maar ook nieuwe initiatieven die samen met de community worden gestart.

Voor de toelichting op de Bossche tegel: zie antwoord op vraag 135. De tegels die vrijkomen vanuit het NK tegelwippen zijn vaak tegels, of ander soort verharding, die niet voor hergebruik als straattegels/verharding in aanmerking komen. Hergebruik van deze verharding moet vooral gezien worden als hernieuwde grondstoffen voor andere toepassingen, zoals puingranulaat. Van alle corporatiewoningen heeft 5,8% energielabel E, F of G. Dat zijn in totaal 1424 woningen (cijfers van 1-1-2022). In 2021 waren dat nog circa 1900 woningen. De corporaties hebben de verplichting* om deze woningen vóór 2028 te verduurzamen. Over het tempo waarin ze dit gaan doen zullen we afspraken maken in de Uitvoeringsagenda Prestatieafspraken 2023.

Nr.

Partij

Vraag

99 PvdA

Welke aandacht en activiteiten gaat er naar huishoudens die momenteel nog geen gebruik maken van de energietoeslag, maar hier wel recht op hebben?

100 PvdA

Welke aandacht en activiteiten gaat uit naar huishoudens die zelf niet de middelen hebben om te verduurzamen en/of afhankelijk zijn van huurbazen?

101 PvdA

Kunt u aangeven hoe de gemeente ervoor zorgt dat de betaalbaarheid van de mobiliteit voor lagere inkomensgroepen niet in het geding komen?

102 PvdA

Er wordt veel nadruk gelegd op Emobiliteit (p. 70). Welke stappen worden er momenteel ondernomen,

Antwoord * Afgesproken in de Nationale Prestatieafspraken. Met uitzondering van gemeentelijke, provinciale en Rijksmonumenten en voor sloop aangemerkte woningen, en onder voorbehoud van instemming van 70% van de huurders en instemming van de eventuele VvE. Voor het bereiken van de inwoners die recht hebben op de energietoeslag, maar hiervan nog geen gebruik maken, worden verschillende acties uitgezet. We zijn in gesprek met diverse ketenpartners over welke kansen zij zien voor het bereiken van de ong. 20% inwoners die we nog niet bereikt hebben. En daarnaast communiceren we (nogmaals) breed over deze regeling. Via voorlichting (algemene communicatie en gerichte communicatie bij buurtaanpak) en advies (Brabant Woont Slim/Regionaal Energieloket) gaan wij woningeigenaren die niet de middelen hebben om hun woning te verduurzamen en/of afhankelijk zijn van hun verhuurder, informeren over de financieringsmogelijkheden via het Rijk en de mogelijkheden om via de verhuurder energiebesparende voorzieningen te laten aanbrengen. Met de uitvoering van het Actieplan Duurzame Mobiliteit gaan we op weg naar meer duurzame vormen van mobiliteit en zorgen we ervoor dat iedereen in de gemeente toegang heeft tot mobiliteit en voor iedereen duurzame mobiliteit haalbaar en betaalbaar is.

Vattenfall levert de laadinfrastructuur voor auto's en is hierbij ook verantwoordelijk voor de technische aspecten m.b.t. het stroomnet.

Nr.

Partij

103 PvdA

104 D66

Vraag opdat het stroomnet niet overvraagd wordt? Zijn er gemeenten die naast de culturele/sportieve invulling van een stadspas ook een mobiliteits-optie aanbieden voor de mensen in schuldhulpverlening en/of voor mensen die (bijvoorbeeld) tot 120% van het minimuminkomen verdienen? Wat is de gemiddelde WOZ-waarde in onze gemeente? En wat betekent de stijging van de woonlasten voor een woning met een gemiddelde WOZwaarde in 2023?

Antwoord

Ja, er zijn gemeenten die voor een (beperkte) groep gratis openbaar vervoer aanbieden (bijv. ouderen met een laag inkomen).

Op dit moment vindt de waardebepaling van alle woningen m.b.t. belastingjaar 2023 nog plaats en zijn nog niet alle woningen gewaardeerd. Op basis van de al uitgevoerde marktanalyse verwachten we dat de gemiddelde WOZ-waarde van een woning in onze gemeente in 2023 € 406.000 bedraagt. In onderstaande overzicht is te zien wat de woonlastenstijging is van een woning in 2023 t.o.v. 2022. In 2022 bedroeg de gemiddelde WOZ-waarde € 342.000. WOZ-waarde (€)

Eigenaar

342.00 0

2022

406.00 0

2023

Gebruiker

Eigenaar/gebruiker

2022

2023

2022

2023

2022

2023

OZB

250,00

289,07

0,00

0,00

250,00

289,07

Rioolheffing

65,88

68,76

64,48

67,76

130,36

136,52

Afvalstoffenheffing

0,00

0,00

232,90

261,70

232,90

261,70

315,88

357,83

297,38

329,46

613,26

687,29

TOTAAL Stijging

13,28%

10,79%

12,07%

Nr. Partij 105 D66

106 D66 107 D66 108 D66

109 D66

Vraag Wat is de invloed van o.a. de energieprijzen en kosten personeel op het gebied van indexering voor de welzijns en zorgorganisaties in de stad en regio en is dit meegenomen in de huidige begroting? Wat is de reden dat we van verschillende indexeringen uitgaan (8%, 6,08%)? Wanneer kunnen we een visie collectief vervoer tegemoet zien? Welke locaties zijn in beeld voor tijdelijke woningen? P. 23: wat wordt er bedoeld met we werken minder via systemen en meer vanuit de leefwereld. En wat gaan we hiervoor doen en wat willen we hiermee bereiken? P. 25: Gezien het feit dat we een grote ambitie hebben op positieve gezondheid en dit met datagedreven werken willen ondersteunen. Wat is de reden dat we geen hebben we geen specifiek percentage als ambitie voor het percentage inwoners dat de gezondheid als (zeer) goed ervaart.

Antwoord De budgetten voor welzijns- en zorgorganisaties worden jaarlijks geïndexeerd. We doen dit op basis van de financiële uitgangspunten van onze begroting. Een subsidie bestaat vaak voor een deel uit loon- en prijsindexering. Het genoemde percentage 6,08% volgt uit de verhouding van 80% loongevoelig en 20% prijsgevoelige indexering. De 8% betreft de indexering voor de prijsontwikkeling. Voor loonkostenontwikkeling geldt een indexering van 5,6%. In 2023 Op dit moment werken wij nog aan de realisatie van flexwoningen in de Noordoosthoek en de Belgeren. Verdere locaties zijn nog in onderzoek. We werken minder met beleids- en uitvoeringsregels om het recht van een inwoner te bepalen maar meer vanuit de behoefte van de inwoner op basis van maatwerk. Dit doen we door het persoonlijk contact en in gesprek met de inwoner. Hierdoor wordt hulp en ondersteuning sneller en persoonlijker geboden en sluit dit beter aan bij de wensen en behoeften van de inwoners. We willen dat het percentage inwoners dat de gezondheid als (zeer) goed ervaart meer is dan 73%. Een concreet percentage noemen is lastig. We zien dat de percentages verschillen in bepaalde buurten, ze variëren van 58,1-87,4%. We willen met name inzetten op inwoners in een kwetsbare situatie en het aandeel vergroten in die buurten die een lager percentage hebben.

Impact maken op het verkleinen van gezondheidsverschillen vereist een lange adem. De ervaren gezondheid is een optelsom van factoren. Bijvoorbeeld een combinatie van: ongezonde leefstijl, opleidingsniveau en leefomgeving. Waar je woont, leeft, werkt/studeert speelt een belangrijke rol. Met Samen Gezond willen we ingrijpen op alle factoren

Nr.

Partij

110 D66

Vraag

Antwoord die een rol spelen. We willen de expertise op afzonderlijke onderdelen ombuigen naar het dragen van een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom is samenhangend beleid en een integrale aanpak nodig. Effecten zijn niet direct zichtbaar op ervaren gezondheid.

P. 25: Wat is de reden dat de gemeente wil dat “de groep inwoners in een kwetsbare positie benutten hun gezondheidspotentieel.” en hoe meten we dit? wat is de reden dat de overkoepelende doelstelling is “meer inwoners benutten hun gezondheidspotentieel beter. Wat is de reden dat de subsidieregeling goed voor elkaar een verhoging van het budget heeft?

We willen de gezondheidsverschillen tussen groepen met een lage en hoge sociaaleconomische status verkleinen. Door specifiek in te zetten op de inwoners in een kwetsbare situatie. We willen dat zij gezonder zijn en dat ook ervaren. We streven er niet naar dat de inwoners die hun gezondheid als goed ervaren het nog beter ervaren. In het nog vast te stellen programmaplan Samen Gezond 's-Hertogenbosch nemen we op hoe we dit aanpakken, wat we gaan doen, wat daarvoor nodig is en worden de indicatoren uitgewerkt. We willen bereiken dat meer inwoners gezonde en gelukkige levensjaren hebben en dat meer inwoners hun gezondheidspotentieel beter benutten.

Vraag over subsidieregeling Goed voor Elkaar: Dit is vanwege de samenvoeging van de subsidieregeling Goed voor Elkaar en de subsidieregeling Ouderen tot één regeling Goed voor Elkaar. Dit leidt tot verdere vereenvoudiging. De budgetten zijn samengevoegd. Zie Raadsinformatiebrief: Subsidieregelingen basisinfrastructuur sociaal domein 2023-2024: Inhoud paragraaf 3.1. https://shertogenbosch.raadsinformatie.nl/document/11511854/2#search=%22138 36485%22

111 D66

P. 25: ‘’We zijn een inclusieve stad waarin iedereen meetelt en mee kan doen. Dat laten we zien door: [1] een actief regenboogbeleid, [2] gerichte

Zie ook vraag 255. Met actief en gericht bedoelen we dat we inzetten daar waar de LHBTI+ community belemmeringen ervaart, daar waar discriminatie en racisme zich voordoet en waar we van invloed kunnen zijn. Bijvoorbeeld op scholen of in specifieke wijken.

Nr.

Partij

Vraag acties tegen racisme en discriminatie.’ Wat wordt verstaan onder ‘actief’ en ‘gericht’ en waar dit terug te vinden is in de begroting?

112 D66

P. 31: In deze begroting valt onder coffeeshopbeleid een preventiebeleid als het gaat om drugs. Over welke soorten drugs gaat dit (valt alcohol hier bijvoorbeeld ook onder)? P. 31: Daarnaast; richt het preventiebeleid zich op het tegengaan van het gebruik van drugs of het maken van een eigen geïnformeerde keuze en verantwoord gebruik?

113 D66

Antwoord De inzet op discriminatie valt onder het begrotingsprogramma Veiligheid (p.33). Deels wordt dit gefinancierd vanuit subsidies (zie polarisatie en radicalisering) en deels via inkoop. De inzet voor het regenboogprogramma valt onder het begrotingsprogramma Gezondheid, sociale structuur en maatschappelijke ondersteuning. Deels wordt dit gesubsidieerd vanuit subsidies (emancipatiebeleid) en deels via inkoop. Alcohol valt niet onder het coffeeshopbeleid. Het preventiebeleid voor alcohol valt onder het hoofdstuk ‘Gezondheid, sociale structuur en maatschappelijke ondersteuning'. In preventie wordt geen focus gelegd op specifieke drugs. Het preventiebeleid is gericht op het denormaliseren van het gebruik van drugs en daarmee het verminderen van het gebruik van drugs. Informatie over de effecten van drugs (inclusief alcohol) is onderdeel van deze denormalisatie.

114 D66

P. 31: Is het drugsbeleid (inclusief preventiebeleid) iets wat ligt binnen het veiligheidsdomein of het gezondheidsdomein?

Het veiligheidsdomein richt zich op de effecten van drugs en drugsgebruik op de openbare orde. Het preventiebeleid ligt in het gezondheidsdomein. Zo kan elk domein zijn eigen specialisme optimaal invulling geven. Natuurlijk is er wel periodiek overleg tussen de twee domeinen. Drugs zijn bijvoorbeeld een thema wat continu onderwerp van gesprek is aan de jongerentafels (OOV) en netwerk school en veiligheid.

115 D66

P. 31: Wanneer wordt het coffeeshopbeleid ter besluitvorming aan de raad voorgelegd?

De burgemeester is voornemens om het coffeeshopbeleid eind van dit jaar vast te stellen. De discussie die eerder dit jaar in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden is richtinggevend voor de burgemeester om dit beleid vorm te geven. Het betreft echter een burgemeestersbevoegdheid

Nr.

Partij

116 D66

Vraag

Antwoord waarbij geen besluitvormingsbevoegdheid voor de raad ligt. De burgemeester informeert de raad einde van dit jaar over zijn besluit.

P. 34: Vrouwenopvang: Waar past de verhoogde aanvraag voor de vrouwenopvang in de begroting? Is dit een extra aanvraag of past dit binnen de huidige begroting?

De aanvraag voor de (extra) middelen voor de verbouwing, passen niet binnen de reguliere middelen van de decentralisatie uitkering vrouwenopvang, en past dus niet binnen de huidige begroting. Op pagina 34 ziet u de beschikbare budgetten voor subsidieverlening. De jaarbegroting vrouwenopvang is gekoppeld aan de rijksbijdrage en blijft binnen dit reguliere budget. Voor de verhoogde aanvraag verbouwing vrouwenopvang ontvangt u separaat een raadsvoorstel. Deze is nog niet terug te vinden in de begroting die nu voorligt.

117 D66

118 D66

P. 38: In de begroting wordt amateurkunst vooral genoemd in combinatie met verenigingen. Is er in de begroting ook ruimte voor amateurkunstenaars die niet formeel (of andersoortig) georganiseerd zijn en toch een rol kunnen spelen in het behalen van de doelstellingen? P. 38: In de begroting heeft deelname aan de amateurkunstenregeling een focus heeft op jongeren. Is er voor overige groepen (bv. ouderen, mensen in armoede, chronisch zieken) een

Ja, via de regeling wordt ook subsidie verstrekt voor leerlingen van muziekscholen. Daarnaast ondersteunen we amateurkunstenaars die niet georganiseerd zijn in verenigingen door de ruimte die zij gebruiken in gemeentelijke panden. Tevens zijn de cultuurfondsen beschikbaar, waarbij het fonds Lokaal Effectief specifiek het stimuleren van actieve cultuurparticipatie tot doel heeft.

Zeker. Hoewel de regeling amateurkunsten focust op jongeren, is de regeling nog steeds open voor andere groepen, zoals verenigingen met oudere leden. Daarnaast richt het fonds Lokaal Effectief richt zich op actieve cultuurparticipatie en op groepen die een afstand ervaren tot het reguliere cultuuraanbod. Vanuit het welzijnsbeleid worden ook subsidies verstrekt voor bijvoorbeeld culturele activiteiten gericht op senioren. Een recent voorbeeld daarvan is het project Lang Leve.

Nr.

Partij

119 D66

120 D66

121 D66

122 D66

Vraag weging gemaakt dat cultuur kan bijdragen aan positieve gezondheid? P. 38: U schrijft: “We zoeken ruimte en kansen om cultuur en evenementen dichter op de wijken en dorpen te brengen’’. Wordt er ook naar mogelijkheden gezocht om, naast te zoeken naar ruimte, deze ruimte zelf te creëren? P. 41/42/43: Bij vrijwel alle subsidies is er sprake van een verhoging: kunt u deze verhoging verhelderen? P. 41/42/43: Is er met betrekking tot de culturele sector een beeld te geven van het financiële risico dat de gemeente en cultuurinstellingen, verenigingen, makers, etc. lopen met betrekking tot de stijgende energieprijzen en inflatie? Is dit ook meegewogen in de keuzes voor de begroting? P. 41/42/43: Kunt u individueel per bestemming toelichten waar de verhoging in de budgetten voor de Opera op de Parade, het Internationaal Vocalisten Concours en het Bosch Requiem op gebaseerd zijn?

Antwoord

Ja, we proberen deze ruimte onder meer te creëren door een efficiënter gebruik van ons gemeentelijk vastgoed. Acties in dit kader komen onder meer voort uit het door uw raad vastgestelde accommodatiebeleid.

De verhoging betreft de indexatie. De subsidies zijn geïndexeerd conform de technische uitgangspunten, vastgesteld door de raad. Op dit moment proberen we zo goed mogelijk zicht te krijgen op de gevolgen van de energiecrisis en de hoge inflatie voor culturele organisaties, verenigingen en makers. Nu is al duidelijk dat de risico's erg verschillen per soort organisatie, wat voor soort ruimte(s) wordt gehuurd, het type overeenkomst (anti-kraak, of huurcontract), soort energiecontract en of men een eigen contract heeft afgesloten of via de verhuurder. In de voorliggende begroting zijn de bedragen niet aangepast n.a.v. de problematiek rondom de stijgende energiekosten. Opera op de Parade: In 2022 was er ook € 25.000 beschikbaar voor Opera op de Parade vanuit Citymarketing. In 2023 is deze subsidie samengevoegd tot één subsidie vanuit Cultuur. De resterende verhoging betreft indexatie. Internationaal Vocalisten Concours de verhoging betreft de indexatie. Bosch Requiem: De verhoging betreft de indexatie. De indexatie is conform de technische uitgangspunten, vastgesteld door de raad.

Nr. Partij 123 D66

Vraag P. 41/42/43:Kunt u individueel toelichtingen hoe de verlaging in subsidies voor de Stichting Jheronimus Bosch Art Center en de Heemkundekring Rosmalen tot stand zijn gekomen?

124 D66

P. 41/42/43: In 2023 is er in de begroting geen geld meer voor een combinatiefunctionaris, kan deze keuze toegelicht worden?

125 D66

P. 47/48: In het bestuursakkoord staat geformuleerd dat ‘’Scholen en wijkpartners zorgen onder andere voor huiswerkbegeleiding en aanbod van sport en cultuur’’, in de begroting komt huiswerkbegeleiding verder niet terug. Kunt u die keuze toelichten? P. 47/48: In uw begroting staat aangegeven dat u de plannen rondom onderwijshuisvesting versneld wilt uitvoeren. Heeft u in deze doelstelling de economische en internationale omstandigheden (bouwprijzen, beschikbaarheid materiaal/personeel, etc) meegewogen en welke termijn heeft men het over als het gaat om een versnelling?

126 D66

Antwoord Op voorstel van het bestuur van de Stichting Jheronimus Bosch Art Center is in 2015 afgesproken dat de subsidie jaarlijks wordt afgebouwd. HK Rosmalen zit sinds 2021 in de regeling Heemkunde en gilden. Het bedrag dat de organisatie via cultuur ontvangt betreft een afbouwsubsidie omdat het maximumbedrag in de regeling lager is dan de HK Rosmalen in 2020 ontving. De subsidies voor de combinatiefunctionarissen maken onderdeel uit van de subsidie aan Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken en zijn niet afzonderlijk zichtbaar. Het overige beschikbare budget voor de combinatiefunctionarissen (€ 12.340) is niet meer nodig en vervalt in de begroting 2023. Huiswerkbegeleiding kan deel uitmaken van het aanbod van jongerenwerk van PowerUp073 en Hambaken Connect. Daarnaast nemen we het mee bij de ontwikkeling van de Rijke Schooldag.

In ons voorstel voor de versnellingsopgave voor de onderwijshuisvesting zijn wij uitgegaan van het prijspeil 1 januari 2022. De prijsstijgingen als gevolg van de beperkte beschikbaarheid van materiaal, materieel en personeel, die hierna zijn ontstaan hebben we in onze prijsstelling niet kunnen meenemen. De termijn van de versnellingsopgave betreft de komende drie jaar. Het vervolg hierop nemen we mee in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) dat we in 2023 gaan opstellen.

Nr. Partij 127 D66

128 D66

129 D66

Vraag P 48: We continueren de pilot peuterplusgroepen voor kinderen die baat hebben bij kleinere groepen. Hierdoor hebben we over twee jaar zodanig zicht op de resultaten dat we een besluit kunnen nemen over een mogelijke structurele inbedding ervan. Continueren we ook de succesvolle pilot spelinloop van o.a. Farent op BBS-en en zo nee, wat is de reden hiervoor?

Antwoord De spelinloop is een groepsaanbod voor ouders samen met hun kinderen in de leeftijd van 9 maanden tot 2 jaar aangeboden door de opvoedondersteuners van Farent. Afgelopen schooljaar werd de spelinloop aangeboden met als nieuw element inzet vanuit een pedagogisch medewerker vanuit kinderopvang ter ondersteuning.

P. 48: Wordt bij de doelstelling in het programma ‘Gelijke kansen en talentontwikkeling’ voor jongeren van 18-27 jaar samengewerkt met de hybride leeromgeving uit het programma ‘Ruimte voor economie en voorzieningen’? Komt dit tot uitdrukking in de ontwikkeling van de Datalab-aanpak? (p. 48 , p. 96 en p.97). P. 54: Is er een overzicht van de huidige harde plannen?

In februari 2022 is door de gemeente en zeven onderwijsinstellingen voor mbo, hbo en wo het Bosch Onderwijsinnovatie Akkoord ondertekend. Studenten werken samen aan maatschappelijke opgaven van de stad voor data, gezondheid en duurzaamheid. Concreet wordt dit vormgegeven door de hybride leeromgeving (Hyleo) in het Innovatiedistrict en andere programma's.

De spelinloop valt onder het aanbod dat de gemeente inkoopt bij Farent. Wij zien hier daarom geen belemmeringen voor de continuering van deze spelinloop. Of de kinderopvang haar bijdrage kan blijven leveren hangt af van de beschikbare capaciteit.

Het overzicht van de potentiële woningbouw is door het college vastgesteld op 8 maart 2022. In het overzicht is de status per plan weergegeven, zoals dat op 1-1-2022 was. Wijzingen na 1-1-2022 zijn hierin dus niet meegenomen. Hierbij de link naar de uitgebreide matrix per 1-1-2022. Ter toelichting: ONH (onherroepelijke plannen) en VST (vastgestelde plannen) worden door de provincie als harde plannen beschouwd. In de kwartaalberichten woningbouw wordt de raad per kwartaal geïnformeerd over de toevoegingen aan harde plancapaciteit (door vaststelling van plannen).

Nr. Partij 130 D66

Vraag P. 55: Is er een overzicht potentiële nieuwe woningbouwlocaties?

Antwoord Het overzicht van de potentiële woningbouwlocaties wordt jaarlijks vastgesteld door het college (voor potentiële woningbouwlocaties zie locaties met aanduiding “POC” in de uitgebreide matrix (zie link). De lijst wordt jaarlijks geactualiseerd met nieuwe of gewijzigde locaties. We richten de ambtelijke organisatie met name op grote plannen met >100 woningen. De plannen tussen de 20-100 zijn en worden (als daar capaciteit voor beschikbaar is) ook opgepakt en ziet u terug in het overzicht van potentiële woningbouw.

131 D66

P. 55: Wat bij bouwplannen tussen 20100 woningen? Hoe gaan die opgepakt worden?

132 D66

P. 55: Indicatoren nulmeting staat op nvt. Betekent dit dat er geen afspraken zijn nu?

133 D66

P. 55: Wanneer kunnen we de besluitvorming over het Volkshuisvestingsfonds verwachten?

135 D66

P. 63: Wat wordt bedoeld met de pilot de Bossche tegel?

De pilot met de Bossche tegel wordt uitgevoerd in Rosmalen. Hierbij testen we een nieuw soort tegel in de openbare ruimte die lichter is dan de standaardtegel. De tegel is daardoor duurzamer: er wordt 25 procent minder beton gebruikt. Daarnaast levert dit ontwerp ook nog een CO2reductie van 10% op.

136 D66

P. 65: Op welke manier(en) worden inwoners uitgedaagd om mee te denken en mee te doen aan het dagelijks beheer en onderhoud van openbare ruimte?

Inwoners kunnen door mede- en zelfbeheer meedoen aan het beheer en onderhoud. Dit kan o.a. door rapen zwerfafval, aanleg van geveltuinen, beplanten en beheer van boomspiegels en adoptie van groen. Ook denken zij mee in projecten en eigen initiatieven, ook t.a.v. beheer en onderhoud. Verder halen wij ideeën uit meldingen en hebben wij

Nee, we sturen al jaren op de woningbouwprogrammering via o.a. haalbaarheidsbrieven en anterieure overeenkomsten. Het huidige college legt meer nadruk op betaalbaarheid en stuurt expliciet op 70% betaalbaar bij zachte plannen. Om te kunnen volgen hoe die sturing vanaf dit jaar verloopt, zijn deze nieuwe indicatoren opgenomen. Eerder is niet op deze wijze gemonitord, daarom is er nog geen nulmeting. Besluitvorming over het fonds verwachten wij in Q2 2023. Daarbij is het goed om te melden dat de basis van een volkshuisvestingsfonds zoals we dat voor ogen hebben, ligt in de omgevingswet. Mogelijk uitstel van de omgevingswet zorgt we hier nog expliciet naar zullen moeten kijken.

Nr.

Partij

137 D66

138 D66

139 D66

Vraag

Antwoord gesprekken met inwoners(vertegenwoordigers) over beheer van de openbare ruimte.

P. 65: Rotondes worden weer in eigen beheer genomen en waarneming gerenoveerd. Betekent dit ook aanpassing tweerichting naar eenrichting? P. 66: Er wordt gewerkt aan een aanpak om zwerfafval in de binnenstad en centrum van Rosmalen tegen te gaan. Waarom worden alleen deze gebieden genoemd? Een dergelijke aanpak kan ook in andere wijken gewenst zijn (bijvoorbeeld bij winkelcentra, scholen en parkeerplaatsen). P. 66: Nieuwe generatie VRI geeft mogelijkheid om bepaalde verkeersstroken voorrang te geven. Kan daarmee ook de fiets voorrang krijgen?

Bedoeld wordt de uitvoering van directievoering en toezicht op naleving van afspraken door de concessiehouder m.b.t. kwaliteit en onderhoud van het groen op het midden eiland van de rotonde. Niet de (verkeerskundige)inrichting.

140 D66

P. 69: Voorbereiden van toegangsregels per gebied. Wanneer is dit zichtbaar?

141 D66

P. 69: Knooppunt ontwikkeling Station 's-Hertogenbosch: Wanneer wordt duidelijkheid mogelijkheden verwacht? P. 70: Welke maatregelen worden er genomen om duurzame mobiliteit haalbaar en betaalbaar te maken?

142 D66

Specifiek deze gebieden omdat we hier de grootste overlast meten en ervaren. We kijken naast deze specifieke locaties ook naar andere locaties en wat we daarin kunnen doen.

De fiets krijgt daar waar mogelijk al sinds langere tijd voorrang in de VRIregeling. Daar waar nieuwe reële mogelijkheden ontstaan om zaken te verbeteren zullen we dat toepassen. Denk daarbij aan de aftellers en de nieuwe “Bossche voetganger lantaarns” daar hebben alle vervoerwijzen baat bij. Dit zal op z’n vroegst pas in de tweede helft van 2024 op straat zichtbaar zijn aangezien pas vanaf 2024 financiële middelen hiervoor beschikbaar zijn. Zie ook vraag 172. Het alternatievenonderzoek loopt over heel 2023. Duidelijkheid over de volledige breedte van (on)mogelijkheden zal rond de zomer 2023 als eerste moment ontstaan. We gaan uit van een breed pakket maatregelen op het gebied van duurzame mobiliteit waaronder zowel lopen, fiets als gedeelde

Nr.

Partij

143 D66

144 D66

145 D66

Vraag

P. 70: Welke maatregelen worden genomen om inwoners te stimuleren gebruik te maken van e-bikes, evoertuigen en elektrische deelmobiliteit? P 70: Inzicht in trend elektrisch laden wordt gegeven. Is hier onderscheid tussen privé en openbaar laden? P. 71: Wanneer wordt er een vervolg gegeven aan de binnenstadsring?

146 D66

P. 71: Wanneer kunnen we herijking categoriseringsplan verwachten?

147 D66

P. 73/75: Is er met betrekking tot sportaccommodaties een beeld te geven van het financiële risico dat de gemeente en sportclubs lopen met betrekking tot de stijgende energieprijzen? Is dit ook meegewogen in de keuzes voor de begroting?

Antwoord mobiliteitsvormen als ook de transitie naar elektrisch vervoer. We letten hierbij op een gezonde mix om het haalbaar en betaalbaar te maken. We stimuleren duurzame vormen van vervoer waaronder elektrisch vervoer middels campagnes, informatievoorziening en het realiseren van de benodigde infrastructuur zoals goede fietspaden en laadpalen voor elektrische auto's. Nee, we hebben geen inzicht in privé laden dus we rapporteren alleen over openbaar laden. In Q4 '22 wordt de kredietaanvraag voor de realisatie van Kanaalboulevard deel 2 en 3 aan uw raad voorgelegd. Realisatie vindt plaats in Q1 2024. In Q1 '23 start de ontwerpfase Oranjeboulevard deel 1. Wij verwachten in 2023 met een herijking te komen. Een en ander wel onder voorbehoud van de impact van de nog in ontwikkeling zijnde landelijke richtlijnen over het 50-30 km regime en afstemming met externe partijen zoals Fietsersbond, Arriva en nood- en hulpdiensten. Openluchtsportverenigingen en enkele zaalsportverenigingen betalen zelf de energiekosten. Zij worden dus met hogere energiekosten geconfronteerd op het moment dat hun energiecontract afloopt en/of bij een variabel contract. We hebben slechts beperkt zicht op de inhoud en looptijd van hun energiecontracten. Ook de exploitanten van Kwekkelstijn en Sportiom hebben een eigen energiecontract. Deze loopt nog tot en met 2023.

De energiekosten voor de meeste zaalsportaccommodaties liggen bij de gemeente. In de gemeentelijke begroting 2023 is rekening gehouden met een stijging van die energiekosten. De daadwerkelijke stijging is op dit moment echter al veel hoger.

Nr. Partij 148 D66

149 D66

150 D66

151 D66

152 D66

Vraag P. 73/75: Er staat 10.000 euro in 2026 gereserveerd voor de aanschaf van een boot. Kunt u uitleggen wat de achtergrond van deze post is? P. 82: welke subsidies zijn er om duurzaam gedrag (woningen) te stimuleren? P. 83: Wat wordt bedoeld met het ‘verdergevorder stadium’ betreffende de samenwerking in de regio betreffende het nascheidingsinitiatief en welke ‘concretere stappen’ worden er in 2022 genomen? P. 85: Voor 2023 is een investering opgenomen voor het vervangen van biomassaovens. Is voor het besluit van deze investering een overweging gemaakt om andere (duurzamere) technieken toe te passen? Zo ja wat is het resultaat, en zo nee, waarom niet? P. 95: Wie zijn de (beoogde) stakeholders en participanten in de lokale data-ecosysteem? Welke rol wordt beoogd voor Data Delta?

Antwoord Dit is ter vervanging van de huidige boot op het Engelermeer die noodzakelijk is voor het toezicht op het water. De boot is economisch en technisch afgeschreven. De belangrijkste zijn de ISDE (voor woningeigenaren) en de SEEH (voor VVE's). Een compleet overzicht is te vinden op: Subsidies in 'sHertogenbosch | Den Bosch Samen met acht gemeenten hebben we afgelopen periode twee marktconsultaties laten uitvoeren. De mogelijkheden m.b.t. nascheiding en de voorwaarden waaronder dit kan gaan plaatsvinden worden steeds concreter. Eind dit jaar/begin 2023 zullen we de raad informeren hierover. In de besluitvorming zal de raad bij worden betrokken.

Ja dat doen we. Wij houden bij dit soort vervangingen rekening met alle technische ontwikkelingen. We onderzoeken momenteel nog welke precieze techniek we zullen toepassen. De nieuwe ovens voor de biomassa zullen daaardoor veel duurzamer zijn dan de oude, afgeschreven ovens door verbeterde technieken.

Het lokale ecosysteem bestaat uit de zogenaamde ‘triple helix’: bedrijfsleven (Bossche data- en ICT-bedrijven), onderwijs (zowel hoger als middelbaar en primair onderwijs) en overheid (met een nadrukkelijke rol voor ons eigen gemeentelijke organisatie). De Data Delta community richt zich met name op het samenbrengen van het bedrijfsleven. Deze community vormt een van de basiselementen voor de bredere triple helix organisatie, gekoppeld aan de ontwikkeling van het Innovatie Kwartier.

Nr. Partij 153 D66

Vraag P. 96: Wordt er ook actief domein overstijgende interactie en kruisbestuiving beoogd binnen het lokale data-ecosysteem? Welke rol spelen onze andere hubs voor innovatie zoals de Jam Fabriek en de Gruyter Fabriek in het ecosysteem?

154 D66

P. 104: “Dankzij onze integrale aanpak op werk, inkomen en handhaving verstrekken wij alleen een uitkering aan mensen die het nodig hebben. Indicator: Het aantal uitkeringen dat we verstrekken 3220 uitkeringen.” Vraag: Zijn statushouders ook een onderdeel van deze doelgroep en zijn eer specifieke activiteiten om statushouders te ondersteunen om statushouders meteen aan het werk te krijgen? P 110: “Het versterken van de samenwerking met maatschappelijke

155 D66

Antwoord Data en ICT-toepassingen zijn belangrijke aanjagers voor innovaties in andere sectoren, waaronder voeding, gezondheid en bouw. Het innovatief toepassen van data tussen sectoren kan een belangrijke bijdrage leveren in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Met de ontwikkeling van het Innovatie Kwartier en de hybride leeromgeving die hierbinnen vorm krijgt, wordt samenwerking, kennisuitwisseling en innovatie tussen sectoren gestimuleerd. Samenwerking tussen verschillende Bossche onderwijsinstellingen en het organiseren van multidisciplinair onderwijs zijn belangrijke elementen binnen de hybride leeromgeving. Bedrijven kunnen deel uitmaken van het lokale data-ecosysteem, ongeacht waar zij in de stad gevestigd zijn. Innovaties die komen uit hubs zoals de Jam Fabriek en de Gruyter Fabriek dragen bij aan de versterking van ons ecosysteem. Via de community managers van de Jam en Gruyter fabriek en de Data Delta community komen deze bedrijven in contact met de rest van het ecosysteem en vinden de innovaties hun weg richting de markt. Ja, statushouders vallen onder deze doelgroep. Vanuit de combinatie van de Wet Inburgering en de Participatiewet zetten we specifiek in op ondersteuning en begeleiding van statushouders naar werk. Er wordt vaak over statushouders gesproken als één homogene groep. Dat is uiteraard niet zo.

Net als in de reguliere re-integratie differentiëren wij onze aanpak voor statushouders. Mensen die meteen aan het werk kunnen plaatsen we direct regulier bij werkgevers. Bij mensen die meer ontwikkeling nodig hebben zetten we daarop in of plaatsen we met Loonkostensubsidie.

Per abuis is een verlaging in de ‘geraamde verstrekking 2023’ te lezen. Dit is ten onrechte, het benodigde budget voor de verstrekking van €

Nr.

Partij

156 D66

157 D66

158 D66

159 D66

160 D66

Vraag partners in 115.486 93.408 het veld om armoede onder gezinnen en kinderen vroegtijdig te signaleren, tegen te gaan en te voorkomen” Vraag: Wat is de reden dat we deze verstrekking verminderen van 115.486 naar 93.408? P. 182/183: Waarom zijn de lasten en baten “verstedelijking en wonen” voor 2023/2024/2025/2026 fors lager begroot dan 2021/2022? P. 190: Wat zijn de concrete plannen voor de autoluwe binnenstad in 2023 en 2024? Er staat geen budget in de kapitaallasten gereserveerd voor deze twee jaren. P. 191: waarom staat in dit overzicht voor 2023 nog een aanvulling van 972.00,- aan het Structuurfonds genoemd, terwijl tekstueel eerder gesproken werd om hier 1,5 miljoen van te maken? P. 193: Waarom wordt tussen 20242026 een financieel voordeel van 700.000,- verwacht uit JADS? Waar bestaat dit voordeel precies uit? P. 232: KC Stadshart nieuwbouw school en kinderopvang/ 13. KC Zuiderster

Antwoord 115.000 is structureel begroot. In werkelijkheid worden deze subsidies niet verlaagd.

Zie ook vraag 271.

Dit betreft de baten en lasten van de Grondexploitatie en zijn in 2022 hoger agv overname van de restantkredieten. De afwijking is dus technisch Vanwege het ontbreken van de financiële middelen zullen we in 2023 alleen maatregelen nemen die passen in andere (onderhouds)projecten. In 2024 is een investeringsbedrag van €10 mln gereserveerd. De kapitaallasten daarvan zijn vanaf 2025 in de begroting opgenomen. Het is wel de bedoeling om in 2024 tot een nieuw toelatingsregime voor de binnenstad te komen. Vanaf 2024 is het structureel € 1,5 miljoen: Aanvullend op het Nieuw Beleid uit het Bestuursakkoord, stellen wij u voor een deel van de extra ruimte in de begroting 2023 in te zetten om de gewenste structurele extra dotatie aan het Structuurfonds van € 1,5 miljoen per jaar al deels vanaf 2023 en volledig vanaf 2024 in te laten gaan. Zoals aangegeven in de toelichting ‘0.10 mutaties reserves’ (p.217) is in het verleden een fonds opgesteld t.b.v. JADS. De voeding voor dit fonds is voorzien in de meerjarenbegroting (2016-2025) en eindigt dus in 2025. Hierdoor komt een bedrag van 720k vrij in 2026 (p. 208 en 211). De nieuwbouw van KC Stadshart start met een haalbaarheidsonderzoek. Als gevolg van de beschikbare gemeentelijke personele capaciteit kon dit

Nr.

Partij

161 D66

162 D66

Vraag nieuwbouw school en kinderopvang, Wat is de reden dat dit onderzoek nog niet is uitgevoerd en kan een (voorlopige) planning gegeven worden? P. 239: Welke plannen zijn er plannen voor extra fietsparkeerplekken bij verkeersaantrekkende voorzieningen en om welke locaties gaat dit? P. 250: Stichting Ouders en Jeugdzorg: De stichting vraagt een hogere bijdrage van € 17.100 bovenop de reguliere jaarlijkse subsidie van € 56.000. Het grootste deel van het subsidiebedrag bestaat uit prepaid tarief per traject x het aantal trajecten dat wij jaarlijks afnemen. Trajectprijs voor alle afnemers is verhoogd. Het voormalig tarief was grotendeels nog gebaseerd op de voormalige financiering (van voor 2015) bestaande uit subsidie van de provincie. In de huidige arbeidsmarkt is het niet haalbaar nieuwe mensen aan te trekken zonder salariëring volgens CAO. Genoodzaakt om de tarieven structureel te verhogen t.b.v. het voortbestaan van de stichting om de dienstverlening voort te kunnen zetten. Betekent dit dat we minder trajecten gaan afnemen en betekent dit dan ook

Antwoord niet eerder starten. De planvorming voor KC Stadshart start uiterlijk in het voorjaar van 2023.

Dat is op dit moment nog niet concreet. In navolging van de succesvolle toepassing van de fietsvlonder leveren we maatwerk bij voorzieningen en straten waar de behoefte blijkt. De stichting Ouders en Jeugdzorg is inmiddels failliet verklaard. Wij zijn ons aan het oriënteren of er alternatieve organisaties zijn die vergelijkbare diensten aanbieden aan ouders op het moment dat zij te maken krijgen met gedwongen jeugdhulp.

Nr.

Partij

163 D66

164 GroenLi nks

Vraag dat de vraag minder wordt of betekent dit een wachtlijst? P. 254: (Voorheen: Bevordering Zelfregie en Ervaringsdeskundigheid) Doel: lokaal en/of regionaal activiteiten stimuleren op het gebied van onderlinge hulp en inzet van ervaringsdeskundigen. De initiatieven zijn bedoeld voor kwetsbare inwoners met een belemmering van psychische aard. Deze activiteiten moeten bijdragen aan het herstel en/of aan de op herstel gerichte ondersteuning en/of aan de individuele en maatschappelijke acceptatie van mensen die psychisch kwetsbaar zijn. Wat is de reden dat dit bedrag substantieel hoger is voor het komende jaar en wat wordt hiervan gedaan? Welke bedragen in 'duurzaam gedrag' en 'groene leefomgeving ' zijn al toegewezen aan projecten, of zijn deze bedragen nog vrij toe te wijzen aan initiatieven/projecten die nog aangevraagd moeten worden? Voor de toegewezen bedragen ontvangen wij graag de details: hoeveel is toegewezen aan welk project.

Antwoord

In de nieuwe regionale subsidieregeling ervaringsdeskundigheid MeierijBommelerwaard 2023-2025 zijn meerdere subsidies geïntegreerd, nl. de regionale subsidie zelfregie 2022 (€60.000), de begrotingssubsidie voor leerwerkexperiment Alianco/Markieza (€120.000), de regionalisering van zeven gemeentelijke subsidies voor Door & Voor (ca. € 55.000 voor de regio, waarvan €27.000 van de gemeente 's-Hertogenbosch). Daarnaast is er extra budget voor de periode 2023-2025 (flexibel budget) om nieuwe regionale initiatieven op het terrein van zelfregie en ervaringsdeskundigheid mogelijk te maken. Dit is conform de regiovisie BW MO waarbij we het werken met ervaringsdeskundigheid stimuleren. Ook faciliteren we een intensieve samenwerking tussen Alianco/Markieza en Door & Voor waarmee één krachtig cliëntenplatform voor de regio ontstaat.

Deze bedragen zijn ondergebracht in diverse subsidieregelingen, zoals de subsidieregeling Groene Daken en Bossche duurzaamheidsactiviteiten. Voor 2023 kunnen hiervoor weer opnieuw aanvragen worden ingediend, op basis van de voorwaarden van de diverse regelingen.

Nr. Partij 165 GroenLi nks

Vraag Gezien de stijging in gemeentelijke belastingen, heeft de gemeente een berekening gemaakt van totale lastenverhoging en de gevolgen hiervan op de koopkracht? Is hierbij ook rekening gehouden met hogere kwijtscheldingspercentages omdat een aantal inwoners als gevolg van de lastenverzwaring hun belastingen niet kunnen betalen?

Antwoord Binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch hebben we altijd voor de zo ruim mogelijke opties gekozen. Zo verlenen wij volledige kwijtschelding van de aanslag en geen gedeeltelijke kwijtschelding. De kosten van bestaan stellen wij op 100% van de bijstandsnorm in plaats van 90%. Daarnaast nemen wij de netto kosten kinderopvang mee en verlenen wij kwijtschelding aan ZZP-ers voor hun privé belastingaanslagen. Op dit moment is er een raadsvoorstel in voorbereiding waarbij in december van dit jaar aan de raad wordt voorgelegd om te besluiten dat het bedrag aan financiële middelen dat niet wordt meegeteld bij de berekening van het vermogen, op een hoger bedrag wordt vastgesteld. Dat betreft een maximale verhoging van € 2.000,--. Hoofdregel bij het verlenen van kwijtschelding is dat gemeenten de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 volgen. Andere mogelijkheden dan het hiervoorgaande zijn er op dit moment niet.

166 GroenLi nks

Bij de Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad wordt de transitie van auto naar voet- en fietsverkeer weergegeven. Waarom is de ambitie voor 2023 gelijk aan de ambitie voor 2026? Het fietsnetwerk wordt uitgebreid de komende jaren. Momenteel zijn er gesprekken over de route naar Veghel. Wat is de laatste stand van zaken van deze gesprekken? In de begroting worden de oplopende kosten van het uitstellen van de omgevingswet beschreven. Om hoeveel kosten gaat dit precies en hoeveel

Er is helaas een typefout ontstaan in de doelstelling voor 2023 dit had 99 moeten zijn. We gaan vooral met de mobiliteitsaanpak brede binnenstad (vanaf 2024) de grotere stappen zetten op dit gebied.

167 GroenLi nks

168 GroenLi nks

Een quick-scan heeft zicht gegeven over de potentie en (financiële) haalbaarheid van een snelfietsroute naar Veghel. Op basis hiervan gaan we samen met betrokken gemeenten en provincie de vervolgstap, het maken van een definitief uitvoeringsplan, programmeren. De kosten zijn niet bekend, daarom is dit ook opgenomen in de risicoparagraaf.

Nr.

Partij

169 GroenLi nks

170 GroenLi nks

Vraag daarvan worden vergoed vanuit het Rijk? Hoe worden de kosten op dit moment gedekt? De kans van 3 op een schaal van 5 wordt gegeven. Dat betekent een gemiddelde kans dat deze kosten gemaakt moeten worden. In hoeverre is het actuele onderzoek naar de DSO meegenomen in deze kansberekening? In de paragraaf Groen en Klimaatbestendig gerefereerd aan het extra planten van bomen. Kan dit ook onderbouwd worden met meetbare indicatoren en een ambitie? Veel doelstellingen in het onderhoud van de openbare ruimte worden onderbouwd met tevredenheidsscores. De doelstellingen worden per jaar met 0,1 verhoogd voor de algemene beleving. Kunnen deze scores meer onderbouwd worden? Op welke wijken en gebieden zal de focus liggen om de algemene score te verhogen? In hoeverre worden de belevingsscores van bewoners afgezet tegen de biodiversiteit en de kwaliteit van ons gemeentelijk groen?

Antwoord Op het moment van opstellen van de begroting is uitgegaan van invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023. De uitkomsten van het lopende onderzoek zijn nog niet bekend. Op dit moment worden de kosten betaald uit de reserve omgevingswet. Recentelijk zijn in de septembercirculaire vanuit het Rijk aanvullende middelen beschikbaar gesteld van ruim 1 miljoen euro. Aankomende jaren zullen nog extra Rijksmiddelen volgen.

De afgelopen jaren was de ambitie om twee keer zoveel bomen te planten als in voorgaande jaren. Dat betekent 600 bomen extra tov. de gangbare jaarlijkse aanplant.

De raad heeft bij vaststelling Beleidsplan Beheer Openbare Ruimte (BBOR 2016-2025) bepaald om de behaalde cijfers van het Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) 2015 als streven aan te houden. De uitkomsten van 2021 zijn lager uitgevallen, naar verwachting o.a. door de doorgevoerde ombuigingen en hogere aannemerskosten. In de tabel staan bij de nulmeting de resultaten van 2021. De doelstelling 2023 laat de streefcijfers zien als opbouw naar de ambitie 2026. Bij de ambitie 2026 staan de streefgetallen o.b.v. KTO2015. Wij analyseren de KTO-uitkomsten o.a. i.r.t. de kwaliteit en het beheer van de betreffende onderdelen van de openbare ruimte, waaronder het groen. Om de algemene score te verhogen, werken we gemeentebreed aan de inrichting, beheer en onderhoud van de gehele openbare ruimte.

Nr. Partij 171 GroenLi nks

Vraag Wat zijn de processtappen van de Besluitvorming Regionale Verstedelijkingsstrategie (p.53)?

172 GroenLi nks

Wat is de huidige stand van zaken t.a.v. de MIRT-afspraak Verkenning Knooppuntontwikkeling (p.54)? Hoe moeten we 'nulmeting' lezen in de overzichten zoals op pagina 53-54 en waar is informatie te vinden over die nulmetingen?

173 GroenLi nks

174 GroenLi nks 175 GroenLi nks

176 GroenLi nks

Over welke periode gaat de indicator Totaal Potentiële woningbouwcapaciteit (p.54)? Zijn er grenzen/bereik aan te geven wanneer een woning in een van de volgende categorieën valt? Betaalbare koop, middenhuur, dure huur, middeldure koop en dure koop (p.55)?

Op pagina 59 wordt gesproken over het evenemententerrein in het Paleiskwartier waarvoor in 2022 een aparte planologische procedure wordt

Antwoord In het proces van de Brabantbrede en Regionale Verstedelijkingsstrategie is de eerste stap het indienen van een businesscase voor de Spoorzone voor het BO-MIRT van november 2022 waarmee we aanspraak willen maken op het Mobiliteitsfonds van het Rijk. De tweede stap is het maken van uitvoeringsafspraken voor duurzame verstedelijking van de stedelijke regio in het BO Leefomgeving van juni 2023. Zie vraag 141

De indicatoren op pag. 55 zijn nieuw. Dit omdat het huidige college meer nadruk legt op betaalbaarheid en expliciet stuurt op 70% betaalbaar bij zachte plannen. Om te kunnen volgen hoe die sturing vanaf dit jaar verloopt, zijn deze nieuwe indicatoren opgenomen. Eerder is niet op deze wijze gemonitord, daarom is er nog geen nulmeting. Het gaat om alle nu bekende (potentiële) woningbouwlocaties. De doorlooptijd is niet afgebakend, maar grofweg tot 2035. Volgens de doelgroepenverordening (door uw raad vastgesteld in oktober 2021) geldt dat: Een Sociale koopwoning is een woning met een koopprijs vrij op naam ten hoogste zoals vastgesteld in de Voorwaarden en Normen Nationale hypotheek Garantie (de precieze grens kan per project worden vastgesteld); Een middenhuur woning is een woning met een huurprijs van tussen de €736,47 en €1015,- per maand (prijspeil 2022). Voor de overige categorieën is geen vaste definitie opgenomen. De procedure is nog niet opgestart. Voorafgaand aan deze planologische procedure zijn we in gesprek met de omgeving over de gewenste invulling van het evenementenplein. Via www.denboch.nl/evenementenpleinpaleiskwartier kunnen belanghebbenden momenteel (3 tot 23 oktober 2022) hierover meedenken. Mede op basis van alle reacties wordt de

Nr.

Partij

177 GroenLi nks 178 gewoon geDREVEN

179 gewoon geDREVEN

Vraag opgestart. Waar is daar informatie over te vinden?

Antwoord invulling, en daarmee het gebruik als evenementenplein, verder uitgewerkt. Dit vormt vervolgens het kader voor het bestemmingsplan. Hierna wordt de planologische procedure pas opgestart.

Welk deel van de €42,8 miljoen uit het sociaal en zorgfonds is bedoeld voor de regiovisie Beschermd Wonen (p.129)? Is globaal/ bij benadering aan te geven ,het totaal van de te verwachten lastenverzwaring voor bijvoorbeeld een modaal gezin in onze gemeente, lastenverzwaring , met daarbij in acht genomen rijks, provinciaal , gemeentelijkbeleid , gestegen energielasten…. , gestegen brandstofprijzen, …..gestegen prijzen levensmiddelen … gestegen zorgkostenverzekering…. Noem maar op -> wat is een gemiddelde burger extra kwijt ? Emissievrije binnenstad in 2025 voeren we een pilot uit waarbij we ervaring opdoen met een elektrisch inzamelvoertuig en een inzamelvoertuig op waterstof. De jaarlijkse extra lasten van beide voertuigen dekken we door de gemiddelde afvalstoffenheffing met € 2,00 te verhogen. Klopt deze onderbouwing nog wel ? Klopt de later

€ 23,3 mln.

Nee We hebben als gemeente geen zicht op de lastenverzwaring a.g.v. de vele externe factoren die zeer uiteenlopend zijn per situatie.

De onderbouwing klopt nog steeds. Vóór het bestellen van deze inzamelvoertuigen hebben we gesprekken gevoerd met andere (gemeentelijke) afvalinzamelaars. Daaruit is gebleken dat de inzamelvoertuigen op waterstof te veel mankementen vertonen waardoor deze vaak stil staan. Op basis van deze informatie kijken we naar alternatieve emissie loze inzamelvoertuigen. U wordt hier nader over geïnformeerd. Het elektrische inzamelvoertuig is wel besteld.

Nr.

Partij

180 gewoon geDREVEN

181 gewoon geDREVEN 182 gewoon geDREVEN

Vraag toegestuurde informatie aan gemeenteraad niet dat het beoogde waterstofvoertuig niet is aangeschaft ? Graag verduidelijking ? Opbrengst hondenbelasting; Beleidsuitgangspunt huidig College; belastingtarieven mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Geraamde inkomsten hondenbelasting € 1.048.000 opbrengst. Gelet op het uitgangspunt van dit College mag ik aannemen dat de kosten dan ook € 1048.000 zijn ? graag onderbouwing van € 1048.000 aan de te maken kosten voor hondenbeleid. We structuren onze lobby-aanpak. We stellen op de vier hoofdopgaven een uitgewerkt en dynamisch lobbyplan op. wat zijn deze 4 hoofdopgaven ? We werken aan een hartveilige gemeente door onderhoud en vervanging van AED’s in de publieke ruimte. is er inmiddels een gemeentebreed, Hartsafe,/AED dekkende dekking mbt deze gezondheidszorg?

Antwoord

De opbrengst Hondenbelasting valt onder de algemene middelen en is geen doelbelasting. Voor de hondenbelasting geldt derhalve niet het uitgangspunt van maximaal 100% kostendekking. In 2023 brengt de hondenbelasting ruim € 1 mio op. Hiervan wordt ongeveer € 500.000 gebruikt voor uitgaven gerelateerd aan honden.

Dit zijn de hoofdopgaven die in het bestuursakkoord zijn genoemd: wonen, energietransitie, gelijke kansen en onderscheidend 'sHertogenbosch. Zie antwoord bij vraag 6 (samenvoeging antw. vragen AED 6, 182, 183, 184).

Nr. Partij 183 gewoon geDREVEN

Vraag Zijn inmiddels alle AED dag en nacht bij nood beschikbaar, zo neen, graag actueel gemeentelijk overzicht

Antwoord Zie antwoord bij vraag 6 (samenvoeging antw. vragen AED 6, 182, 183, 184).

184 gewoon geDREVEN

Zijn inmiddels alle aanwezige AED’s voorzien van de juiste “nazorg” mbt accuonderhoud en is duidelijk wie verantwoordelijk is voor de kosten van dit onderhoud ? Verbeteren sociaal culturele accommodaties € 82.000 ; graag onderbouwing dit bedrag ?

Zie antwoord bij vraag 6 (samenvoeging antw. vragen AED 6, 182, 183, 184).

185 gewoon geDREVEN

In 2021 is onderzoek gedaan naar de toekomst van Perron-3. Hierbij zijn verschillende scenario's geschetst. Perron-3 gaat zich ontwikkelen tot een volwaardig sociaal culturele onderneming, zoals ook vermeld in het Bestuursakkoord. De huidige structurele subsidie is onvoldoende om te kunnen reserveren voor het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen waarvoor de stichting verantwoordelijk is. Het investeringsbudget zal de komende periode nader worden uitgewerkt.

186 gewoon geDREVEN

Ontwikkelen van een buurtservicebedrijf. We lezen in deze begroting mbt het buurtservicebedrijf het volgende ; , met inzet van talent voor en door bewoners en ondernemers uit de wijk. Subsidie loop terug van € 57796 naar € 18899 Graag onderbouwing waarom deze terugloop van de subsidie ?

Dit loopt terug omdat we een aantal organisaties en bijbehorende budget overgeheveld hebben naar de meer passende gemeentelijke subsidieregeling: de regeling Goed Voor Elkaar. Zie Raadsinformatiebrief Subsidieregelingen basisinfrastructuur sociaal domein 2023-2024: Inhoud paragraaf 3.4. https://shertogenbosch.raadsinformatie.nl/document/11511854/2#search=%22138 36485%22

Nr. Partij 187 gewoon geDREVEN

Vraag Sociale verbanden tussen ouderen bevorderen en de sociale netwerken van ouderen versterken met onderlinge steun, meer contacten en activiteiten subsidie van € 465.235 loopt terug naar 0. Graag onderbouwing waarom deze subsidie kan worden stopgezet?

Antwoord Dit is vanwege de samenvoeging van de subsidieregeling Goed voor Elkaar en de subsidieregeling Ouderen tot één regeling Goed voor Elkaar. De budgetten zijn samengevoegd. Dit leidt tot verdere vereenvoudiging. Zie Raadsinformatiebrief Subsidieregelingen basisinfrastructuur sociaal domein 2023-2024: Inhoud paragraaf 3.1.

188 gewoon geDREVEN

Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Subsidie loopt op van € 246.259 naar € 899.970?

Er is geen sprake van toename van middelen, maar een administratieve verschuiving van budgetten. Het overgrote deel van deze subsidie betreft subsidie medische heroïneverstrekking (Novadic Kentron) die dit jaar hierin is opgenomen met een bedrag van € 588.756. Dit bedrag werd vorig jaar onder een ander programma verantwoord.

189 gewoon geDREVEN

In deze conceptbegroting lezen we het volgende ; ‘rondje’ binnenstad aanpakken, wat is de beoogde aanpak “rondje binnenstad” / kostenraming?

Extra aandacht voor overlastgevende verkeerslocaties. Bijvoorbeeld extra aandacht voor Hinthamerstraat, Sint Josephstraat en Zuid Willemsvaart. Op 15 juli grootschalige integrale controle uitgevoerd op deze locatie (gemeente en politie) en in toekomst zal er extra aandacht voor deze locaties blijven in de vorm van controles met bijvoorbeeld behulp van een ANPR camera. Daarnaast zullen er grootschalige integrale verkeerscontroles blijven plaatsvinden. Deze inzet vindt plaats vanuit reguliere budgetten.

https://shertogenbosch.raadsinformatie.nl/document/11511854/2#search=%22138 36485%22

In de Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad worden de toegangsregels (wie mag waar, wanneer rijden) voor de brede binnenstad bepaald en ingericht. Hiervoor is in 2024 een investeringsbedrag van €10 mln. 190 gewoon geDREVEN

Cameratoezicht binnenstad voor het jaar 2023 staan nog € 490.000 opgenomen in begroting, voor opvolgende jaren niets. waarom is er

Gaat om vervangingsinvesteringen voor bestaande voorziening (technisch en financieel afgeschreven). Onderhoudsmiddelen zitten in reguliere begroting. Mogelijk geeft cameratoezicht evaluatie (2023) aanleiding voor aanvullende investeringsbehoefte

Nr.

Partij

191 gewoon geDREVEN

192 gewoon geDREVEN

Vraag geen budget opgenomen voor cameratoezicht in 2023 ? Inhuurbudgetten, voor 2022 € 13.437.883 opgenomen , voor 2023 € 16.303.384, met daarbij al verrekend dat € 427.000 inhuurbudget Participatie huis al is omgezet naar vaste plaatsen. welke onderbouwing is er voor de extreme verhoging van de genoemde inhuurbudgetten?

Antwoord

Jongerencentrum de Poort is inmiddels gesloten, en het dossier is richting voormalig bestuur/ vrijwilligers afgerond. Graag uitvoerig / gedetaileerd een kostenoverzicht wat deze gehele procedure uiteindelijk onze gemeente financieel heeft gekost, inhuur externen, proceskosten, aanschaf interieur/ exterieur…. Dus het gehele financiële plaatje.

Wij hebben zicht op een deel van de kosten die we gemaakt hebben. Daarbij gaat het om een bedrag van € 141.000 (€ 40.000 voor inrichtingskosten, € 32.000 voor het calisthenics park en € 69.000 aan juridische kosten). Bij de jaarrekening 2022 zal een volledig kostenoverzicht worden opgemaakt.

Via deze link vindt u de personeelskostenbegroting 2023. In de onderste tabel wordt het door u gevraagde verschil gespecificeerd. De grootste stiiging van de inhuur heeft te maken met: 1) Systeemomslag Lumpsum -> PxQ en versterking toegangsteams o.b.v. formatiecalculatie: € 1,7 mln.; 2) Inhuur t.b.v. uitvoering energietoeslag: € 0,2 mln.; 3) Uitvoeringscapacieit POK-middelen (Inwoners hebben sneller en makkelijker toegang tot voorzieningen en verdwalen niet langer tussen uitvoeringsinstanties): € 0,2 mln. 4) Div. kleine mutaties overige inhuurbudgetten: € 0,8 mln.

Nr. Partij 193 gewoon geDREVEN

Vraag waar in de begroting is deze kostenpost ‘De Poort” voor ons als raadsleden terug te zien in de begroting ?

Antwoord Jongerencentrum Noord is als “Ontmoeten in Noord” opgenomen in de begroting

194 gewoon geDREVEN

Voor de Seniorenbus Vinkel Nuland wordt € 130.000 beschikbaar gesteld. Waar is dit bedrag op gebaseerd? ? Zit hier ook onderhoud, verzekering, brandstof, vervangingsinvestering e.d. bij? Zo neen, waar vinden we deze kostenspecificatie terug ?

In het Bestuursakkoord is in het financieel overzicht opgenomen dat er elektrische voertuigen kunnen worden aangeschaft door de Seniorenbus, tbv vervoer van bewoners Nuland en Vinkel.

Uit de hoofdlijnen van het Bestuursakkoord/begroting geeft u aan: “We laten de investeringen in stenen gepaard gaan met impulsen op onze sociale structuur, ontmoeting in de openbare ruimte”. Opvallend is dan wel de exorbitante legesverhoging op evenementen. Is er een doorberekening gemaakt welke bezuinigingstaakstelling reëel mogen worden geacht ? Door de komst van WC Groote Wielen dreigt leegstand, verarming en verpaupering voor andere winkelgebieden, Rosmalen, Rompert

Ja.

195 gewoon geDREVEN

196 gewoon geDREVEN

Het betreft een all-in bedrag voor de aanschaf inclusief laadpunt, belettering en aanvullende uitrusting om er mee te kunnen werken zoals GSM, pinapparaat en instapbankje. Operationele kosten zijn daar niet in meegenomen. Deze worden meegenomen in de begroting van de Seniorenbus voor 2023 en verder.

De komst van een nieuw centrum voor de Groote Wielen is uitvoerig onderzocht. Er is grotendeels sprake van een verplaatsing van de tijdelijke centrumvoorziening en gezien de grote toename van het aantal inwoners in de DGW is een bestendig boodschappencentrum voor deze wijk in ontwikkeling noodzakelijk. Een verpaupering in andere

Nr.

Partij

197 gewoon geDREVEN gewoon geDREVEN

Vraag e.d. Is er budget opgenomen in de begroting om de economische waarde van de bestaande winkelgebieden te garanderen? Personeelstekort. NS, zorg, defensie, politie .. iedereen kent personeelstekort. Waar en in welke mate is er binnen DB nu al een tekort aan arbeidskrachten, buiten RO, wat is de verwachting (uitstroom) voor de komende tijd en wat wordt daar voor financieel plaatje van verwacht om dit probleem op te lossen?