Notulen raadsvergadering 2025-07-02

Om ons daaraan te houden. Vervolgens hebben we daar wel ons plan op moeten aanpassen. Ja, dan kunt u inderdaad het college verwijten: dat hadden we actief moeten communiceren. Want het is van de werkplanning afgevallen en dat had u even moeten melden of een toelichting moeten geven. Ja, dat is dan onderaan de streep, dat klopt, het was beter geweest, als dat een interpellatie had bespaard had ik dat ook absoluut gedaan. Dat had zeker dan beter gekund. Maar dat is dan ook het enige denk ik. Mevrouw HENDRICKX: En dan nog één stap verder. Waarom heeft u er niet voor gekozen, wetende dat de raad op een andere manier wil gaan werken, om dat voorlopig ontwerp dan maar eventjes niet uit te vragen, maar gewoon met elkaar eerst het goede gesprek te voeren? Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter, dan wordt er gewoonweg niet geluisterd. Ik heb volgens mij al drie keer gezegd dat er geen voorlopig ontwerp is aanbesteed en dat dat later pas komt. Ja voorzitter, misschien moeten we het daar op de muur zetten. De VOORZITTER: Misschien is het handig dat de brief van het college niet alleen ingaat op de planning, maar ook op de status van de aanbesteding zoals die is.

Volgens mij leidt dat tot heel veel discussie die we nu vanavond hebben over de aard van de aanbesteding, dat we daar helderheid over geven: wat is nu de aard van de aanbesteding, hoe lang gaat die procedure duren en wat betekent dat in de processtappen van de aanbesteding? En volgens mij kunnen we dan als politiek ook een duidelijke afweging maken op welke punten we dan staan. Die brief kan daarmee aangevuld worden of dat overzicht dat de heer Kagie heeft aangevraagd. Dan hebben we nog de motie wethouder Van der Geld. Wethouder VAN DER GELD: Ja voorzitter, nog twee vragen, excuus, en dan kom ik op de motie. Even snel, vanuit het CDA twee vragen, heeft deze fasering gevolgen voor de planontwikkeling? Nee, dat heb ik zojuist ook proberen aan te geven. Het point of no return heb ik trouwens al beantwoord. Dan inderdaad als het gaat om de motie. Daar zit de angel echt in het on 41

hold zetten. Dat is ook niet wat volgens mij het rapport aangeeft. Dat zegt ook: lopende projecten, daar moet je zo goed mogelijk op zien in te passen. En ik heb ook zojuist aangegeven dat het zogezegd no regret is, om het even in vaktermen te zeggen. Je kunt én deze uitvraag voor het ontwerpteam lopen én tegelijkertijd, zonder dat dat elkaar bijt nog richting geven als raad. Dus daarom zijn we er geen voorstander van om dit on hold te zetten. Dat is helemaal niet nodig en daarmee ontraden we de motie. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Is er behoefte aan een schorsing, ja? Dan schors ik voor vijf minuten. Schorsing De VOORZITTER: Het woord is aan mevrouw Hendrickx. Mevrouw HENDRICKX: Dank u wel voorzitter. We hebben even met elkaar overlegd en we hebben eigenlijk wel met elkaar het gevoel dat we met elkaar een goed gesprek hebben gehad over het Design Museum en het proces. Het is wel duidelijk dat het proces gaandeweg is veranderd eigenlijk en wij vinden het heel belangrijk, en dat is ook in lijn met wat de wethouder aangaf, dat het voor ons helder wordt wat dat proces dan nu is geworden. Dus wat is het aangepaste proces en hoe zien die stappen eruit richting het voorlopig ontwerp en de businesscase medio 2026, dus dat willen we graag ontvangen.

En daarnaast horen we ook de wethouder zeggen: ja goed, die uitvraag gaat eigenlijk alleen om het samenstellen van een paar mensen. Het stelt eigenlijk allemaal niets voor. Ook dat zouden we graag op papier willen hebben. Waar is die club nu mee bezig, hoe ziet het eruit, wat is de lengte en de breedte van die uitvraag? Dat horen we de wethouder eigenlijk ook zeggen. Dus wat ons betreft is de motie dan van tafel en willen wij het met die twee toezeggingen van de wethouder doen vanavond. Wethouder VAN DER GELD: Ja voorzitter, ik heb m’n jasje ervoor aangetrokken. Het eerste heb ik toegezegd en dat herhaal ik graag, dat we de update van de bestaande raadsinformatiebrief naar u doen toekomen, en inclusief natuurlijk dan ook de informatie, dat recht heeft u volkomen, om ook te weten waar dit ontwerpteam precies mee bezig is, gaat en in welke fase, dus daar zullen wij die RIB mee verrijken. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan sluit ik de discussie. Afscheid wethouder Van der Geld De VOORZITTER: Dames en heren, we gaan vanavond afscheid nemen van wethouder Van der Geld, dus ik vind het eigenlijk wel mooi als het college in de binnencirkel gaat zitten, want anders zitten jullie achter mij. Ik begrijp dat je zelf ook nog het woord wil voeren.

Je hebt daar dan één minuut voor, want ik ben ongeveer acht minuten aan het woord, en we stoppen de vergadering echt om 23.00 uur want dat hebben we net afgesproken. Nee Mike, een paar weken geleden heb je aangegeven te stoppen of in ieder geval je niet kandidaat te stellen voor lijsttrekker van D66, en als je terugkijkt op de periode, dan kun je wel zeggen dat jij wel een bliksemcarrière hebt gemaakt hier in de Bossche politiek. Een jongen uit de Maaspoort die geïnteresseerd was in bestuurskunde, en interesse had in het openbaar bestuur, werd in 2010 commissielid niet-raadslid hier in de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, toen nog zonder Vinkel en Nuland. Roos zit achter jou, dus die kan meteen in de gaten houden dat dat toen nog zonder Vinkel en Nuland was. En in 2014 op 24 juni ben je raadslid geworden als opvolgers van Matthijs van Miltenburg die toen naar het Europees Parlement ging. Ja, het ging heel goed met D66, die mensen maakten allemaal carrière. Ik weet niet of we dat kunnen blijven zeggen in de toekomst. Au, au. Maar Mike, jij kwam in één keer bovendrijven toen dat raadslidmaatschap was geweest. 2015 had D66 wel de lead in de formatie van de nieuwe coalitie van de nieuwe gemeente ’s-Hertogenbosch.

En laat ik het omschrijven als een onstuimige formatie, met een beetje Tour de France-achtige, maar dan een soort bergetappe, toppen en dalen in die formatie, en dat heeft uiteindelijk ertoe geleid dat jij als een soort twee honden vechten om een been, de fractievoorzitter werd van D66 hier in de gemeenteraad van ’sHertogenbosch, toen de grootste partij en toch mede aanleiding was om die vorm te geven. En in 2017 kwam natuurlijk al jouw hoogtepunt in jouw carrière, want je werd voorzitter van de vertrouwenscommissie om de burgemeester van ’s-Hertogenbosch te selecteren. En de categorie het leek net een Touretappe, met diepe dalen en hoge pieken, ook dit was zo’n zelfde Touretappe met de resultaten dat we volgens mij nog tot ver in dit decennium hebben moeten discussiëren over 42

die procedure. Tot 6 juni 2018 raadslid geweest in onze gemeente en toen als zeer jonge wethouder, wethouder geworden. Duurzaamheid, leefomgeving en cultuur als derde loco in het college van toen. Twee senioren in het college erbij en een aantal nieuwe jonge wethouders, en jij was, ik zeg het wel eens en ik zei het van de week ook toen je afscheid nam in het college, wat heb je vaak op je tong gebeten in die eerste maanden van dat college. Want het was wel wennen om vanuit het raadslidmaatschap in één keer wethouder te worden, die vol zat met ambitie, eigenlijk verder wilde en stappen wilde zetten, en in één keer moest wennen aan het tempo van het college, en jij voorzag en wilde ook een ander tempo. In 2022 weer wethouder geworden, Duurzame verstedelijking als nieuwe term. Financiën en cultuur. En meteen ook eerste loco om die senioriteit die je inmiddels had opgebouwd, nog steeds niet qua leeftijd maar wel qua ervaring, om die op een goede manier in te vullen. En thuis zitten inmiddels de drie M’s. Mark, Martijn en Maxime, en 3M maakt de post-its. En ik zat na te denken, als ik nou aan drie M en ik denk aan post-its bij Mike. Dan zitten er een aantal termen en woorden bij die me daarbij wel bezighouden. Welke woorden zou ik dan op die post-its schrijven? Natuurlijk chef windmolens, Duurzame Polder, en een andere was het theater, ook weer een post-it.

Cultuur, maar vooral culturele makers, die jij van belang vond, en waarbij wel discussie was: wat is nu een culturele maker en wat niet? Maar vooral het woord ambitie. Want ambitie was er bijna dagelijks in de zin van: je wilde Den Bosch verder brengen. Den Bosch ziet in de achteruitkijkspiegel, want achteruitkijkspiegel is veel kleiner dan de voorruit van een auto. Je wilt door de voorruit blijven kijken en je wilt vanuit die grote blik ook ’s-Hertogenbosch verder brengen. Stenen heb je verlegd de afgelopen jaren, en ik denk dat we ondanks de politieke discussie die op een aantal thema’s nog steeds ligt, dat zagen we ook vanavond, en dromen die jij wilde realiseren, we wel kunnen stellen dat we in jou een ambitieuze wethouder op hebben laten groeien en daarvan ook de vruchten hebben geplukt. Want je hebt niet alleen jezelf ontwikkeld, maar ik denk dat je ook de stad, de gemeente en de ambtelijke organisatie hebt ontwikkeld met de drive, met de ambitie en met de durf om voor je zaak te staan, met rechte rug en met stevigheid. Nu komt die volgende fase.

Je gaat naar Oss, we kunnen aangeven of dat ontwikkelingshulp is of dat dat is om Oss verder te brengen en te versterken, maar ik denk dat Oss trots mag zijn op een directeur Ruimte en economie, die vanuit die verstedelijkingsopgave maar juist vanuit maatschappelijke betekenis vorm en inhoud gaat geven in die nieuwe fase waar ook Oss in zit. En ik denk dat Oss behoefte heeft aan een directeur die juist vanuit die ambitie de rol gaat vervullen, maar wat zul je deze arena missen. Wat zul je het missen, interpellaties, artikel 71-vragen, want je zit gewoon straks achter op zo’n tribune te kijken wat er allemaal gebeurt, en volgens mij komt weer dezelfde Mike naar voren als in de eerste weken van het eerste college, die alleen maar op zijn tong kan bijten, en zal zeggen: ik zou willen zeggen wat ik echt zou willen zeggen, en dat dat ook gebeurt op die tribune. Maar ik ben ervan overtuigd dat Oss, en jouw 450 mensen waar je dadelijk leiding aan mag geven, trots mag zijn op een directeur en dat wij trots mogen zijn dat we van jouw vruchten hebben mogen plukken, maar dat we vooral ook terug mogen kijken op een betekenis die je hebt gegeven voor de gemeente ’sHertogenbosch. Dat zal ik wat ruimer doen straks bij je afscheid. Mensen, 27 augustus, dat kunnen jullie vast noteren.

Maar vandaag vond ik het wel van belang om bij het hoogste orgaan van de gemeente ’s-Hertogenbosch jou te danken voor je inzet namens ons allen. Dat gaat gepaard met een mooie bos bloemen en een mooi cadeau van cultuurmakers in de stad, Social label, vanaf de Tramkade. Van harte bedankt. (Applaus) Wethouder VAN DER GELD: Voorzitter, Jack dank je wel. Ik had een complimentje voorbereid maar na jouw opmerking over mijn partij weet ik niet of ik dat nog… Voorzitter, ik sta hier met een glimlach en hij kwam zelfs letterlijk nog, en met een traan. In de vijftien jaar dat ik hier heb rondgelopen heb ik het altijd als een voorrecht gezien om dit te mogen doen. Of dat nu was als commissielid of als raadslid, fractievoorzitter of wethouder, het was me altijd een eer en een genoegen. Daarom ook een kleine traan van weemoed en nostalgie, maar weemoed en nostalgie zijn zaken vanuit het verleden, en wie mij een beetje kent, weet dat ik iets meer met de toekomst heb. En als je over de toekomst praat, komt bij mij ook de glimlach. Van die 35 jaar hier, er vijftien hier vertoeven, er zijn grenzen. Dus het wordt tijd om verder te kijken. En dat blijft gek, want wat houd ik ongelofelijk van deze heerlijke stad. Van zijn stenen, maar ook van zijn mensen en in die vijftien jaar maak je het nodige mee. En die vijftien jaar zijn echt voorbijgevlogen.

Hoewel ik mijn meerdere moet erkennen bij een aantal van u in deze zaal als het gaat om de jaren op het jasje, wil ik toch een paar anekdotes met jullie delen die die bijzondere momenten markeren. Tegen sommigen met wie ik ze al af en toe deel, zeg ik dan: opa vertelt. Over momenten in en rondom deze zaal, en de rest komt later nog wel eens een keer. De eerste periode als commissielid, ik beet mij helemaal vast in onderwijs, en wij zaten als partij in de oppositie. Mijnheer Van Hattem, u kunt het niet geloven, maar die tijd bestond en ik beet al snel in de kuiten van Ruud Schouten, toen 43

wethouder Onderwijs. Ik was een pain in the ass als het ging om de vestiging van het Stedelijk vmbo, dat was er toen nog niet, en ik vroeg me af: kan dat niet in het KPN-gebouw aan de Hervensebaan. Wist ik veel, maar het klonk wel logisch, en verrek, de krant vond het ook een goed idee en daarom was ook de kroon op mijn werk dat ik onderwijsdeskundige werd genoemd in het Brabants Dagblad. Wat was mijn familie trots. Die erkenning in de krant zou ik vanaf dat moment nooit meer evenaren. Wie weet komt dat nog. In 2014-2015 ging het ook ineens hard. We werden als partij, Jack, jij refereerde er al aan, de grootste, voor het eerst in de geschiedenis hier in deze stad, en de formatie, niet bepaald een makkelijke voor mijn partij qua uitslag, VVD, CDA, Rosmalens Belang en Bosch Belang, alle vijf zetels, opgeteld dus voor de snelle rekenaars of voor wie er niet bij was, 20 zetels, een potentiële meerderheid, maar verrek, dat irritante D66 werd de grootste en haalde daarmee ook het initiatief. Ik vermoed dat die andere vier partijen ook andere plannen hadden. Voor de insiders toen, terrasgate. Onze lijsttrekker had ook andere plannen. En die formatie duurde maar en duurde maar. En we werden, vond ik, ongeloofwaardig. En daarom belde ik Jan op, met de woorden: Jan, dit kan zo niet langer. En ik zal de woorden van Jan ook nooit vergeten, het waren er vier: dan stap ik op.

En de rest is geschiedenis. Ik was 24 jaar en plotseling verantwoordelijk voor een formatie, zonder wethouderskandidaat. En mijn les, en waar ik in geloof, probeer er met elkaar uit te komen, ook al komt de beeldvorming je op dat moment niet uit. Praat over de inhoud, probeer elkaar te begrijpen en je in elkaar te verplaatsen en je zult zien dat je bergen kunt verzetten. Een ander moment. Tijdens die formatie werd zo nu en dan financieel het een en ander doorgerekend. Maar deze werden later dan niet gedeeld. Bij de voorjaarsnota horen geen cijfers. Dat zal wel, dacht ik. Het voelde wel een beetje gek in mijn onderbuik, maar ik dacht: het zal wel, zo doen we dat nu. Totdat het in het raadsdebat aan de orde kwam. Nol Roos, toen was hij er nog, bevroeg mij, ook bijzonder, expliciet om die doorrekeningen. Ik, bevreemd dat van alle mensen hij daarover begon, ik begon een beetje te stamelen, ik weet nog, ik zat ongeveer daar. Dat soort dingen vergeet je dan nooit. Ik begon een beetje te stamelen, want we hadden immers afgesproken dat we dat niet zouden delen. En trouw als ik was wilde ik daar niets op afdingen. Superstom natuurlijk, en ik had eigenlijk nooit met die afspraak akkoord moeten gaan, maar toen begon Nol ook ineens, dat zal ik ook nooit vergeten, met die uitgelekte cijfers zo te zwaaien, namelijk: ik heb ze, eerlijk als hij was, in mijn brievenbus ontvangen.

Toen was de ramp compleet. Ik hoef er niet verder over uit te weiden, hij is pijnlijk genoeg. Een andere les, spelletjes worden nu eenmaal gespeeld, en dat is soms helaas meedogenloos, maar blijf trouw aan jezelf en luister dus ook goed naar jezelf als iets niet goed voelt. En dit was voor mij een heel dure maar mooie les, en het lijkt eigenlijk vanzelfsprekend, maar die voorjaarsnota kent voortaan cijfers. Nog twee voorzitter. De eerste was toen het referendum om een azc-besluit te torpederen door de Bossche Volkspartij op een heel oneigenlijke manier werd misbruikt. Toen mocht ik het woord voeren namens tien van de elf partijen met als boodschap: zo doen we dat hier niet. Het was wel saillant dat je als D66’er een referendum moest blokkeren, maar ik kijk daar eigenlijk niet steeds met verlangen naar terug. Niet om dat blokkeren, maar dat de raad het zo eens was met elkaar over de mores en de manier waarop zaken wel en niet moesten gebeuren. Voorzitter, de laatste anekdote, u refereerde er zelf ook al aan, de burgemeestersbenoeming. Ik was toen inderdaad voorzitter van de vertrouwenscommissie en ik heb daar nooit meer wat over gezegd, mede omdat pak hem beet ik nog 65 jaar niks mag delen over de inhoud van wat daar gebeurd is.

Maar ik kan dit er wel over zeggen, dat het ontzettend mooi was om te doen, ook als collega’s onder elkaar, en burgemeester, Jack, sommige dingen moeten zo zijn en als iemand bewezen heeft goed en lekker op zijn plek te zitten, dan ben jij het. Tot zover mijn raadscarrière. Ik ga afronden, geen anekdotes meer. Het wethouderschap was één groot cadeau. Het was regelmatig zwaar en pittig, maar daar wogen de mooie momenten meer dan tegenop. Dat zijn in de eerste plaats de ontmoetingen en de mooie gesprekken in de stad en ook daarbuiten. En natuurlijk geven resultaten mij ongelofelijk veel voldoening en dan springen natuurlijk die grote projecten eruit. Stadsdelta, Tramkade, Design Museum, Huis73, theater, Duurzame Polder. Maar ik vond het ontegenzeggelijk leuk om die ambities zover mogelijk te laten reiken, ook al komt dat op veel kritiek te staan, omdat ik vind dat de stad niets minder verdient dan veel ambitie. Maar door die grote projecten vallen die kleinere dingen ogenschijnlijk minder op. En dat vond ik zo nu en dan best irritant en ik kon daar moeilijk in berusten. Daarom noem ik er een aantal kort. De schier onmogelijke bestuurlijke impasse van het dierentehuis oplossen. Een kabbelende VVV ombouwen tot Den Bosch Partners. Van aanmodderen met de bomenkap op de Parade naar een relatief geruisloze transformatie.

En ook relatief geruisloos hier, het invoeren van een groennorm bij gebiedsontwikkelingen. En voorzitter, ik was hem bijna zelf vergeten in de voorbereiding: besturen in coronatijd. Hoe bizar was dat. En in die tijd, samen met de stad, de Bossche Zomer opzetten, hoe gaaf was dat. Het lijkt in deze stad altijd zo vanzelfsprekend, maar het gebeurde nergens anders. En die tweeslag, dat een Bossche Zomer hier zo vanzelfsprekend lijkt, en dat in heel Nederland men 44

daar met verwondering naar kijkt, daarin ligt voor mij ook het geheim van ’s-Hertogenbosch. Voorzitter, ik stop met deze toespraak, maar ik stop ook als wethouder. Deze woorden hardop uitspreken is nodig, niet alleen omdat ik mijn ontslagbriefje nog niet heb gestuurd, maar anders blijf ik hier misschien ook nog plakken want ik ga jullie missen. Over missen gesproken moet ik twee personen noemen die ik de afgelopen periode gemist heb. Het opstappen van Ufuk was voor mij tot op de dag van vandaag een persoonlijk gemis. Het is gelopen zoals het is gelopen en ik blijf dat verdrietig vinden. En Johan van der Schoot, een dierbare collega uit Oss, met wie ik veel heb meegemaakt. Ons leeftijdsverschil kon niet groter, maar zijn drive en mijn drive waren hetzelfde. Het zwarte gat dat hij aantrof na zijn wethouderschap was voor mij moeilijk te verteren, of voor hem. Ik denk dat dat ook een rol heeft gespeeld in mijn afweging om een zwart gat te voorkomen. Voorzitter, wie ik ook ga missen zijn de bodes en de catering, die altijd klaarstonden als ik even beneden mijn beklag kwam doen als die raadsvergadering weer zo oeverloos lang duurde. De ambtelijke organisatie, zonder wie deze resultaten, die ik zojuist heb genoemd, niet zouden zijn waargemaakt en waar ongelofelijk hard gewerkt wordt.

De griffie, voor het meedenken in mijn tijd als raadslid en voor al het extra werk dat jullie veroorzaakten in mijn tijd als wethouder. Het college, voor jullie collegialiteit, steun, en ook zoveel meer. Ik denk dat jullie dat wel weten. Mijn partij en de fractie, voor het vertrouwen dat jullie in mij hadden, op jonge leeftijd al. Het is nu aan jullie. Maak er wat moois van. En de raad. Voor jullie passie, die verhitte debatten, de leuke meningsverschillen, en eigenlijk zeker, ik moet eerlijk bekennen, ik baalde wel, afscheid en dan een interpellatie. Maar ik heb al zoveel interpellaties gehad, misschien was het ook wel het mooiste en het meest passende afscheidscadeau dat ik me kan wensen. Dus dank je wel. En tot slot, pas goed op ons stadje, maak er wat moois van, houdoe! (Applaus). De VOORZITTER: Ik sluit de vergadering. Sluiting 23.12 uur Vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad d.d. 9 september 2025

45