Notulen raadsvergadering 2023-12-12

De heer KOUWENBERG: Bent u ervan op de hoogte dat er geen heel nieuw bestemmingsplan moet komen, maar slechts voor een gedeelte, dat daarin dan die leisure wordt meegenomen en dat we door uitgifte van die kavels nu snel kunnen overgaan tot het oplossen van dat tekort aan mkb? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik constateer dat het bestemmingsplan moet worden aangepast en of het nou zo veel of zo veel aanpassen is, het moet worden aangepast en doe het dan op een manier die treffend is. Ik heb al een paar keer uitgelegd waarom we die uitbreiding van mkb daar niet wenselijk vinden. De heer KOUWENBERG: De laatste vervolgvraag. Begrijp ik het goed dat u het nu hebt over het stukje waarvoor een nieuw bestemmingsplan moet komen? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Sorry, nogmaals? De heer KOUWENBERG: U zegt dat er een nieuw bestemmingsplan moet komen en dat gaat over een gedeelte, dus daar hebt u het nu over, zou u dat stuk voor woningbouw willen bestemmen? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ja, het bestemmingsplan dat op het gebied De Groote Vliet ligt. Ik wilde het heel kort houden, maar helaas lukt dat op deze manier niet. Benut dit cadeautje De Groote Vliet, die locatie en de ligging daarvan, voor woningen en natuur, daar is behoefte aan. We dienen dan ook dit amendement samen met de SP en De Bossche Groenen in. Daarmee willen we de belangen van de maatschappij vooropzetten, inwoners helpen...

De heer PLOEGMAKERS: Ik hoorde mevrouw Samshuijzen zeggen dat we de belangen van de maatschappij voorop moeten stellen. Hebt u kennisgenomen van de brief die VNO-NCW naar ons heeft gestuurd, waarin die een pleidooi houdt om die grond juist beschikbaar te stellen voor het mkb omdat we een tekort aan bedrijventerreinen hebben, vindt u dat niet van belang? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Als we hier naar de pijpen van iedere lobbyclub die het belang van de maatschappij niet op nummer één heeft, moeten dansen... Nee, daar ben ik het niet mee eens, we moeten de crises die er spelen oplossen. Ik heb al een paar keer uitgelegd waarom we tegen meer mkb zijn, omdat er niet de juiste kaders liggen die ervoor zorgen dat het mkb dat daar mogelijk wordt gevestigd, er op een goede manier komt. Dat geldt in brede zin voor alle bedrijvigheid in de gemeente, we kunnen hier niet alleen weer gaan uitbreiden collega. De heer PLOEGMAKERS: Ik wil toch even mijn ongenoegen uiten over het feit... Als je VNONCW betitelt als alleen een lobbyclub, terwijl het een serieuze partij in onze stad en onze regio is dan doe je die partij tekort. Dat wil ik toch gezegd hebben. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik was aan het afsluiten, ik had eigenlijk maar zo'n stukje. Natuur- en wooncrises zijn aan de orde van de dag. Tot zover. De heer HOEBEN: Het is 22.30 uur geweest en we beginnen aan de commissieronde Omgeving voorzitter.

Wij dachten dat het simpel was, de grote bouwmarkt gaat niet door en zoals het 43

bestuursakkoord al hintte was er alleen een onderbouwing met een onderzoeksrapport nodig. Ja, het bestemmingsplan is al industrie maar gaan we dat daar ook werkelijk doen? Ik sla nu gewoon een heel stuk over anders wordt het echt laat. BRO heeft een goed rapport geleverd en we weten nu dat er behoefte aan mkb is, maar wij denken dat het gezien de druk op de sociale woningbouw en de verkenning in de richting die we in amendement 2 hebben beschreven zou moeten liggen. We kunnen nu nog kiezen, daar heeft het debat in de commissie mij van overtuigd. Tot zover voorzitter. De heer EL AMRAOUI: Ook ik doe een poging om het kort te houden. We zijn om een aantal redenen mede-indiener van het eerste amendement. Allereerst willen wij op De Groote Vliet geen herhaling van Westeinde, maar juist een toegankelijke groene verbindingszone waar bedrijvigheid kan worden bedreven, maar waar mensen ook kunnen verblijven, sporten, ontmoeten, bewegen en elkaar treffen. In het kort, een gezonde omgeving. Wij voelen niets voor het tweede amendement, allereerst vanwege ons eigen amendement, maar ook omdat de haalbaarheid van huizen in dat gebied nihil is.

Wij juichen de ontwikkelingen in de Noordoosthoek en het centrum van De Groote Wielen toe en we vragen onze collega's van de PvdD, SP en De Bossche Groenen hun energie juist te steken in een snellere ontwikkeling van de Noordoosthoek en het centrum van De Groote Wielen. Tot zover. De heer VOSSEN: De Bossche PvdA heeft het in de commissievergadering eigenlijk al een paar keer gezegd, wij waren voor meer vrijetijdsbestedingen in dat gebied, ook in navolging van het dossier dat voor ons lag, en gedurende het debat zagen we langzaam ook wel in dat mkb daar ook een plekje verdient. We zien namelijk wel dat de sociale leefbaarheid zo tegen een wijk aan, maar ook de verblijfskwaliteit op zo'n stukje grondgebied eigenlijk wel heel belangrijk is want er zijn best wel wat inwoners die daar ook een fijne tijd willen hebben. We nemen samen met D66 en Rosmalens Belang ook de handschoen op om te kijken hoe deze twee dingen precies kunnen samenvallen.

Een bedrijventerrein maar ook vrijetijdsbesteding, denk aan een renbaan rondom het bedrijventerrein, wat meer groen en zaken op een juiste manier inrichten maar ook, en dat vind ik een hele mooie toevoeging van Rosmalens Belang en D66, kijken hoe die vrijetijdsbesteding precies kan landen en niet alleen in die binnenstad maar breder, ook in de rest van de gemeente want Den Bosch hoeft niet alleen naar binnen gericht te zijn, maar ook naar buiten gericht. Tot zover. De heer VAN HATTTEM: Wij waren eigenlijk niet zo heel gelukkig met de bestemming van deze locatie voor een grootschalige bouwmarkt, want er was eigenlijk gewoon vanuit een bepaald bedrijf naar een bestemming toegeschreven. We hebben daarover eerder ook een discussie in deze raad gehad, dat was gewoon een ongelukkige situatie en het is goed dat deze situatie er niet meer is. Er moet wat ons betreft gewoon ruimte blijven voor een brede ontwikkeling op het gebied van mkb en daaronder kan ook een grote bouwmarkt vallen maar we zien op dit moment het liefst dat de behoefte van mkb-bedrijven wordt vervuld, dat blijk uit onderzoek. Het is een kwestie van keuzes maken en je kunt een terrein maar één keer uitgeven. Het is niet supergroot, het is maar een paar hectare, dus laten we dit nou gewoon gebruiken voor de mkb-behoefte.

Je kunt daar vanuit de politiek nog wel allerlei andere wensen op projecteren door te zeggen dat er ook leisure en misschien ook woningbouw moet komen, maar er is gewoon behoefte aan bedrijventerreinen. Dat blijkt en laten we gewoon aan die behoefte voldoen door voor dit relatief kleine terrein de keuze voor mkb te maken. Ondanks de grote behoefte aan woningbouw, is deze locatie vanwege de hoogspanningsmasten wat ongelukkig, dus die motie zal ik niet steunen. Dan ten aanzien van leisure. Als dat binnen het mkb valt, zou het wat mij betreft moeten kunnen, maar daar hoeft geen aparte bestemming op te worden gegeven. Er zijn in en om Rosmalen genoeg leisuremogelijkheden, denk alleen al aan het gebied rond het Autotron, wij zien de noodzaak daarvoor niet zozeer. De heer EL AMRAOUI: Een korte vraag. Wat vindt de heer Van Hattem ervan om heel veel groen aan dat gebied toe te voegen, inderdaad met bedrijvigheid, om hittestress tegen te gaan? De heer VAN HATTTEM: Hittestress is zo'n term die vooral leeft in de geesten van D66. Het grote probleem is dat we een tekort aan mkb-kavels hebben, daar is gewoon veel vraag naar en dat zorgt voor werkgelegenheid, bedrijvigheid en een goed belegde boterham voor onze inwoners.

Als dat in een mooie groene omgeving kan worden ingepast, graag, het hoeft echt geen lelijke locatie met alleen maar blokkendozen te worden, er kan best ruimte zijn voor een wandelingetje. Dat is allemaal prima, maar dat is ook in ruimtelijk perspectief gezien ondergeschikt aan de hoofdbestemming mkbbedrijven.

44

De heer EL AMRAOUI: Ik sluit het af met een met een algemene opmerking. We komen in ieder geval wat nader tot elkaar en hittestress is bij de PVV nog niet helemaal geland, maar daar werken we aan. De heer VAN CREIJ: Ik mag geen vraag aan D66 stellen en daarom doe ik het even via deze driehoek. Bent u ervan op de hoogte dat het Kanaalpark nabij ligt en dat dit groene ommetje toch kan worden gemaakt? Eigenlijk richting D66. De heer VAN HATTTEM: Ja, ik ben ervan op de hoogte dat het Kanaalpark daar ligt. Dat zorgt al voor genoeg recreatie- en groenmogelijkheden in de directe omgeving, maar het is prima als daar in overleg met de bedrijven die daar komen, dat vind ik essentieel, enige ruimte voor een goede inpassing is, dat is ook goed voor hun werknemers. Dat is een beetje meer de ruimtelijke invulling en dat zijn ondergeschikte functies. Als er in het bestemmingsplan, of het Omgevingsplan zoals we het straks moeten noemen als tenminste die Omgevingswet helemaal doorgaat, dat is in dit land altijd maar een beetje de vraag, de mogelijkheid komt om een ontheffing voor een leisureactiviteit in te bouwen dan moet dat wat mij betreft ook kunnen, maar we moeten daar niet nu op voorhand een leisurebestemming op leggen met het risico dat we die kavels straks misschien niet kunnen uitgeven aan mkb'ers die daar om zitten te springen.

Wat ons betreft blijft het gewoon een kwestie van keuzes maken en wij kiezen dan voor mkb op dit terrein. De heer KOUWENBERG: Mijnheer Van Hattem, ik probeer u toch te overtuigen. We gaan daar geen nieuwe bestemming op leggen. Wij willen net als u die bedrijven daar ook zo snel mogelijk hebben en dan nemen we ruimte voor leisure in de omgeving mee. Als ik u zo hoor, is er geen enkele reden om te zeggen dat u dat amendement niet steunt of u moet daar liever als een soort legodorpje blokkendozen hebben. Dat kan, dan is dat uw keuze, ik hoop dat u dat inziet. De heer VAN HATTTEM: Ja, maar ik probeer hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Als de hoofdzaak is dat hier een bestemming voor mkb-bedrijven op komt, en dat hoeven echt geen blokkendozen te worden want de gemiddelde ondernemer wil zijn bedrijf ook gewoon mooi presenteren, dan is het de keuze van die ondernemers om daar in overleg met de gemeente de ruimte te pakken voor een groene inpassing, een groene invulling, maar het moet niet zo zijn dat de hoofdbestemming leisure wordt. Bij een leisureactiviteit heb je ook bijvoorbeeld parkeervoorzieningen nodig en die gaan ook weer ten koste van de mogelijkheid voor mkb-bedrijven om zich daar te vestigen.

Ik maak liever direct de keuze voor mkb-bedrijven en als er met een ontheffing en een inpassing aanvullende mogelijkheden zijn dan kan het worden gecombineerd met groen en leisure, maar de hoofdzaak is mkb. Wethouder RALPH GEERS: Dank aan de raadsleden, ook voor de ondersteuning en het inzien van het belang van ondernemers vanavond, zowel net bij de Bossche Pas als nu bij de noodzaak om snel aan de slag te gaan voor mkb'ers. Dat is precies wat dit voorstel beoogt. Er lag hier een beperking op, namelijk een claim voor die grootschalige bouwmarkt die eigenlijk de uitgifte van het gebied tegenhield, die claim halen we er vanavond af en daarmee maken we ruimte om snel te kunnen overgaan tot de uitgifte van een aantal kavels voor mkb'ers. Als je ziet dat we tot 2030 nog zo'n 60 hectare voor mkb'ers nodig hebben, vooral voor onze eigen mkb'ers, is dit een druppel op de gloeiende plaat. Ook naar aanleiding van de discussie in de commissie zijn er nog twee vraagstukken. Allereerst de groenvoorziening op de leisure en vrijetijdsbesteding en dat heeft twee elementen.

Eén, de buitenruimte, in het kader van het bestemmingsplan kan het al en om dan ook direct de vraag van de heer Van Creij aan Rosmalens Belang te beantwoorden, feitelijk zegt uw motie in het eerste dictum 'maak niet alleen dat het kan, maar ga het ook doen' en daarmee is het wel een aanscherping en zegt de motie ook echt iets. Dat vinden wij ook in de ondersteunende maatregelen die dat moeten doen omdat we ook vinden dat bedrijventerreinen moeten vergroenen en goed met hun ruimte moeten omgaan, wij zien dat als ondersteuning. Het tweede element is in het Ontwikkelperspectief Leisure te kijken of De Groote Vliet daar een rol in kan spelen en wij zijn bereid om dat te doen. Er zijn een paar kavels voor het mkb die we snel kunnen uitgeven, maar er is ook een deel waar we echt nog wel iets met het stedenbouwkundig plan moeten en we kunnen altijd even kijken of dat een noodzakelijke stap is. We hebben geen bezwaar tegen dit amendement. Dan het tweede over woningbouw. Ik snap de oproep helemaal, ik heb de noodzaak voor het mkb net al geduid en ook de onmogelijkheden zijn net al genoemd. U hebt in 2012 een kader meegegeven voor wat wel en niet kan, dus dit is niet een wit vel nu de claim van de grootschalige bouwmarkt weg is, er ligt gewoon een bestemmingsplan met een definitie en die definitie is juist het element waar onder andere Rosmalens Belang en D66 op het 45

gebied van leisure tegenaan liepen. Wij willen die slag naar mkb maken en niet de slag naar woningbouw die daar wat ons betreft niet passend is. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er nog behoefte aan een tweede termijn of kunnen we naar de stemverklaringen? Amendement 2, Vrijgekomen Groote Vliet niet opofferen, van PvdD, SP en De Bossche Groenen. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Ik pak beide amendementen en het raadsvoorstel even samen. Het raadsvoorstel kiest voor mkb, het eerste amendement kiest voor mkb plus leisure plus groen en amendement 2 kiest voor wonen en groen. Wat ons betreft is de winst dat beide amendementen voor groen gaan en we kiezen ervoor om amendement 1 te steunen om te zorgen voor meer ruimte op de mkb-markt en we steunen amendement 2 niet omdat er ook ergens ruimte voor ondernemers moet komen. Groen is het winstpunt van vanavond. De heer PLOEGMAKERS (stemverklaring): Wij zijn uitermate blij met het voorliggende voorstel waarin wordt afgezien van een grootschalige bouwmarkt, het CDA heeft daar in 2021 al voor gepleit. Daarvoor was een aanvullend onderzoek nodig en dat ligt er nu. Het zal duidelijk zijn dat wij het amendement van Rosmalens Belang en D66 mee hebben ingediend en dat we tegen het amendement van de PvdD over de woningbouw zijn. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): In lijn met het CDA.

We zijn blij dat de grootschalige bouwmarkt eruit wordt gehaald, dat er veel ruimte is en blijft voor het mkb en dat de wethouder zei te gaan kijken of leisure kan worden toegevoegd en dat dit niet vooropstaat. Wij zullen het amendement steunen al is dat amendement wat ons betreft eigenlijk overbodig, maar dat heb ik zojuist al gebracht. De heer HOEBEN (stemverklaring): Ik ga ervan uit dat we met A2 beginnen. De VOORZITTER: Dat was mijn voorstel. De heer HOEBEN (stemverklaring): Oké, dat had ik even gemist. Wij stemmen voor beide amendementen omdat we sowieso de positieve benadering van amendement 1 over het toevoegen van groen goed vinden. We prefereren het amendement over de woningbouwer en als die het niet haalt, gaan we alsnog mee en eens met het voorstel. De heer ALTENBURG-COLLIN (stemverklaring): De Bossche VVD is ook erg blij met het voorstel dat er nu ligt, ruim baan voor bedrijven, er is grote behoefte aan nieuwe bedrijventerreinen. De VVD is ook blij met de toezegging van de wethouder om Bossche bedrijven voorrang te verlenen bij de uitgifte op De Groote Vliet. De VVD zal tegen de twee amendementen stemmen omdat wij gewoon ruim baan voor het bedrijfsleven willen. Amendement 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd.

Amendement 1, Groote Vliet voor mkb en leisure, van Rosmalens Belang, D66, Bosch Belang, CDA, PvdA, Volt, GroenLinks, Leefbaar 's-Hertogenbosch en VOOR Den Bosch. Mevrouw VISSCHER (stemverklaring): Nu het betere amendement het niet heeft gehaald, zullen wij toch voor dit amendement stemmen. Amendement 1 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van VVD (Altenburg-Collin, Broekmeulen, Van Haren, mw. Welten), PVV (Van Hattem) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Voorstel Verkenning De Groote Vliet voor mkb is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 21.

Realisatie Lage Diezebrug 46

22.

Bestemmingsplan Lage Diezebrug

23.

Verzoekbesluit Onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug

De VOORZITTER: Dan gaan we over naar de laatste agendapunten van vandaag over de Lage Diezebrug. Ik begrijp dat hierover in de commissie drie uur is gesproken, dat is een hele tijd en als we dat vandaag overdoen, sluiten we deze vergadering om 2.00 uur. Ik denk dat dit de insteek is. Er zijn twee moties ingediend, 'Preventieve maatregelen oude Diezebrug' door De Bossche Groenen, PvdD, SP, Leefbaar 's-Hertogenbosch en Volt onder de heer Hoeben en motie 2 over de alternatieve scenario's voor de Diezebrug van de fracties van De Bossche Groenen, PvdD, SP en Leefbaar 'sHertogenbosch, ook de heer Hoeben. Zijn er nog anderen voor de eerste termijn? Het woord is aan de heer Hoeben. De heer HOEBEN: Ja, dank voorzitter. Een tijdelijke versmalling van de huidige brug als beheersmaatregel lijkt niet zinvol omdat de belasting door de vrachtwagens op het dek vooralsnog gelijk blijft, neemt het risico op vermoeidheid juist toe omdat daardoor meer vrachtwagens over één rijstrook gaan. Dat staat in de wethoudersbrief. Voorzitter, dat is een onzinredenering en ik kan hier aankomen met een prachtige werktuigbouwkundige belastingberekening op basis van de oplegpunten, maar ik zal u daar niet mee vermoeien want daarvoor is dit gremium niet.

We kunnen wel heel simpel stellen dat twee vrachtwagens naast elkaar meer belasting geven dan één vrachtwagen en wat doet een verstandige overheid op bijvoorbeeld de Haringvlietbrug? Een gedeeltelijke afsluiting, tweemaal een eenbaanssnelweg met 50 km per uur en de Merwedebrug was maandenlang afgesloten voor zwaar verkeer, maar ineens valt de schade aan onze brug toch mee en is het is niet nodig om maatregelen te nemen om de levensduur te verlengen of om bijvoorbeeld meer schade te voorkomen, terwijl dit twee jaar geleden toch echt een van de hoofdredenen was om de brug te willen vervangen. Het rapport is duidelijk en inmiddels een jaar oud, dus hebben we nu al het verhoogde risico. Het rapport stelt dat het spuitbeton loslaat, uitstel van onderhoud geen optie meer is en dat het het komende jaar nog wel gaat maar daarna…, maar het rapport is een jaar oud. Is het dan wel verstandiger om dat te negeren en wie neemt hier nou het risico? Zwaar verkeer kan de binnenstad bereiken via de zuidkant, via het Heetmanplein, of via de Brabanthallen onder het spoor door, dus ik vraag me hardop af wat we nu aan het doen zijn. De heer VOSSEN: Dank u wel mijnheer Hoeben voor uw bijdrage tot dusver.

Ik hoorde hem spreken over een gevaarlijke situatie, maar in dezelfde wethoudersbrief waaruit hij net citeerde, staat ook dat periodiek onderzoek wordt gedaan, dat klein onderhoud gewoon is gebudgetteerd en dat de vermoedens zijn dat er geen groot onderhoud nodig is. Waarop baseert de heer Hoeben dat er een onveilige situatie is als dit het antwoord van de ambtelijke organisatie is? De heer HOEBEN: Ik adviseer de heer Vossen om het rapport dat een jaar geleden is uitgevoerd te lezen, daar staat het klip-en-klaar in. De VOORZITTER: Zullen we het richten op de moties van vandaag? De heer HOEBEN: Daar ben ik mee bezig. De VOORZITTER: Anders gaan we de technische… Volgens mij gaat het vandaag gewoon over de besluitvorming. De heer Hoeben. De heer HOEBEN: Risico lopen tot er een nieuwe brug is, terwijl het ook de bedoeling is dat die autoluw wordt en dus met minder rijbanen. Ik begrijp de wethouder hier echt niet, ik zou mitigerende maatregelen nemen en wel nu. Dan hebben we natuurlijk nog de nieuwe brug, het is totaal ongewis wanneer die er is en of die er überhaupt wel komt. Daarvoor moeten we nog procedures voeren met de partij die nota bene meer grondposities in het gebied heeft, daarom moeten we wel samenwerken.

Wat zijn we dan aan het doen? De wethouder meldt dat er geen plan B is, dat lijkt me niet handig en een nieuwe brug op die plek en in die vorm is helemaal geen noodzaak voor de ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta in tegenstelling tot wat hier in de raad leeft, vandaar motie 1 en 2. Is het niet beter om juist nu te zorgen dat er geen ongelukken gebeuren en geen onnodige risico's worden genomen? De bedoeling is autoluw, zwaar verkeer kan alternatieve routes nemen, nota bene via de voorkeursroutes, en we kunnen werken aan een plan B. Doorgaan op deze weg is je hoofd in het zand steken, doorgaan op deze weg is wegkijken van de problemen die er wel degelijk zijn, lees het

47

logboek van de grondverwerving maar eens zou ik zeggen richting de PvdA. Motie 1 wordt ingediend door ons, de PvdD... Mevrouw LIPMAN: Dank aan de heer Hoeben voor de bijdrage. Ik heb de motie inderdaad gelezen, u roept daarin op tot een plan B. Een plan B lijkt mij ook financiële consequenties te hebben, waar denkt De Bossche Groenen dat dit dan vandaan kan worden gehaald? De heer HOEBEN: Ik zou ook graag aan de verwachting van D66 willen voldoen en ik zou zeggen het Design Museum. Ik was aan het opnoemen dat De Bossche Groenen, de PvdD, de SP, Leefbaar 's-Hertogenbosch plus Volt motie 1 indienen en motie 2 gelijk aan motie 1 min Volt, dat maakt toch weer een plus en een min op Volt. De heer VAN DER KRABBEN: Mijnheer Hoeben, even de volgende vraag. We hebben een paar jaar geleden besloten een nieuwe brug te bouwen, daar waren we het allemaal over eens, u niet maar de rest wel. Het bedrag was helder, de planning was helder en er is nu discussie over dat dit langer gaat duren. Zolang de oude brug technisch in orde blijft en je die kunt onderhouden, kan de nieuwe brug, wat ik niet wil, nog best vijf jaar worden uitgesteld. Als we het daarover eens zijn, waar hebben we dan nog discussie over? De heer HOEBEN: Ik heb niet zo veel discussie. De heer VAN DER KRABBEN: U komt met plan B, dus u leeft al in een andere wereld dan ik en daarom vraag ik aan u het volgende.

Als de oude brug technisch in orde blijft, dat zie je bij andere bruggen toch ook, dan wordt er extra onderhoud gepleegd, dan hopen we dat de nieuwe brug zo snel mogelijk komt, maar komt daar een of twee jaar bij dan is dat geen ramp en dan heb je plan B überhaupt niet nodig. Als we het daarover eens zijn, kunt u die motie toch intrekken? De heer HOEBEN: Ik ga geen moties intrekken want er is een plan B nodig en dat zou ook kunnen zijn dat je langer wacht met het huidige plan voor die nieuwe brug zoals u voorstelt. Dan ga je dus onderhoud aan de Hoge Diezebrug doen, maar dat plan ligt er niet. Het plan is: volle kracht vooruit, zo snel mogelijk beginnen met onteigening van de grond, met doorgaan op de weg die we nu hebben en geen onderhoud doen, we gaan onderhoud uitsparen. Dan zeg ik op mijn beurt: dan moet je mitigerende maatregelen nemen, dus zorgen dat er geen risico meer ontstaat, en ten tweede kun je ook nadenken over een plan B, wat als? De heer VAN DER KRABBEN: Dan tot slot. Het enige wat je eigenlijk hoeft te doen is extra onderhoud plegen aan de huidige brug, meer hoef je niet te doen. De heer HOEBEN: Dat zou je ook een plan B kunnen noemen. De heer VOSSEN: Meer geld uitgeven doet altijd pijn, daarvan is de Bossche PvdA zich zeker bewust, maar louter naar het kostenplaatje kijken, doet de situatie geen recht.

De onzekere tijden waarnaar de heer Hoeben zojuist verwees herkennen we inderdaad allemaal wel, maar volgens mij moeten we ook een stad zijn die een stap vooruit durft te zetten. Voor ons ligt een gebiedsontwikkeling waar 2000 extra woningen landen, waar de stad een autoluwe binnenstad wordt, waar cultuur en natuur, wonen en bezoeken, het land en het water elkaar gaan ontmoeten en daar komt hij weer mijnheer Hoeben, u zei het tijdens commissievergadering al, we kunnen onszelf al over brug zien fietsen, een brug die al deze facetten van het rijke Bossche leven gaat verbinden. Dat is deze brug namelijk, een brug die wordt benoemd als een soort rode loper door het gebied en ik hoorde vanavond al een paar mensen zeggen, en ik zag het ook bij de moties die werden ingediend, dat die rode loper soms werd verward met een rode lap. Ik herhaal nogmaals, uitstel van de brug kost alleen maar meer geld, een extra plan kost alleen maar meer geld en ambtelijke overvragingen, iets waar wij als commissie en als raad ook wel vaker tegen zijn. De heer ROOVERS: Mijn vraag richting de heer Vossen zou de volgende zijn. Het uitstellen van plannen kost geld en volgens mij stellen weinig mensen dat echt voor, maar het grote risico waarop dit debat zich toespitst is het risico van het dubbel moeten betalen.

De nieuwe brug is nog niet af en er is al wel groot grootschalig onderhoud aan de oude brug nodig. Is de heer Vossen het niet met mij eens dat het college hier een te groot risico neemt dat ons misschien veel geld kan gaan kosten?

48

De heer VOSSEN: Mijnheer Roovers bedankt voor deze vraag. De kans bestaat inderdaad altijd dat dingen duurder worden, daar heb ik het tijdens de commissievergadering ook al een paar keer over gehad en ook erkend, maar als ik de wethoudersbrief lees en bij anderen toets wat daar gebeurt, klein onderhoud wordt al meebegroot, er wordt al gekeken naar het opbouwen van die nieuwe brug en het in stand houden van de oude brug, wordt daar volgens mij op een integere manier over nagedacht en daar heb ik ook vertrouwen in. De heer ROOVERS: Met alle respect natuurlijk, maar ik vind dit een iets te eenvoudige benadering van dit probleem. Ik vertrouw het college natuurlijk wel, maar het college maakt een risicoanalyse en wij moeten het college ook toetsen en controleren op die risicoanalyse. Als een paar jaar geleden nog is gezegd 'volgend jaar zijn de risico's te groot om die brug volledig in gebruik te nemen' en die risico's nu ineens zijn verdwenen, vindt u dan niet dat wij als raad wel de verantwoordelijkheid hebben om een fatsoenlijk antwoord op dat risico terug in het raadsvoorstel te krijgen? De heer VOSSEN: Als ik de wethoudersbrief goed lees, en dat hebt u volgens mij natuurlijk ook gedaan, dan zijn de risico's niet verdwenen.

Daarin staat dat er inderdaad locaties op de brug aan het afbrokkelen zijn, waarmee het wat minder goed gaat, maar daar staat ook bij dat dit quick fixes zijn, kleine oplossingen die niet per se de grote kostenpost vormen waarnaar u verwijst. De heer ROOVERS: Mijn laatste vraag. Dus die risico's zijn er wel en daarom moet er nu al onderhoud aan die brug worden gepleegd. Dan zou ik hem bijna willen omdraaien, wat zou er dan op tegen zijn om het verkeer op die brug nu al te beperken in afwachting van het feit dat die brug ook gaat functioneren als een middel om de Binnenstadsring autoluwer te maken, wat zou erop tegen zijn om die maatregel te nemen en het zekere voor het onzekere te nemen? De heer VOSSEN: Met alle respect, maar we doen hier bijna alsof we hier Italiaanse toestanden met bruggen hebben en dat is niet het geval. Nee, dat is niet het geval, daar zijn genoeg bewijzen voor. De heer HOEBEN: We hebben hier te maken met iemand die het rapport niet heeft gelezen. De heer VOSSEN: Volgens mij is dit een persoonlijke toewijzing. U komt met een vraag neem ik aan? De heer HOEBEN: Als in het rapport staat dat er risico is op vallende delen, moeten we daar dan iets mee doen? De heer VOSSEN: Ik herhaal het nog een keer.

Er zijn zeker risico's, die zijn er altijd, maar het risico dat bekend is bij de ambtelijke organisatie bestaat uit zaken die we gewoon met klein onderhoud kunnen oplossen. Dat is informatie waarop we kunnen varen want ook de ambtelijke organisatie heeft dat rapport gelezen en u kunt doen alsof ik dat rapport niet heb gelezen, maar dat vind ik een persoonlijke aanval en daar ben ik niet van gediend. De heer HOEBEN: De heer Vossen is niet gediend van een persoonlijke aanval en dat is zeker niet de bedoeling, maar als er risico's op vallende delen zijn, moeten we dan maatregelen nemen of gaan we die repareren? Gaan we wel of niet onderhoud aan die brug plegen? De heer VOSSEN: Volgens mij herhaal ik het, er wordt inderdaad klein onderhoud gedaan, dat is begroot en daar wordt rekening mee gehouden. Kortom, de Bossche PvdA ziet de ontwikkelingen in de Bossche Stadsdelta, maar ook met de Lage Diezebrug met een positieve blik tegemoet, maar is zich ook bewust van de onzekerheden die inherent zijn aan het tijdperk en aan grote ontwikkelingen en waarover meerdere Rekenkamerrapporten zeggen dat we misschien wat meer moeten begroten en dat is ook een politieke keuze. Wij weigeren wel dat onzekere tijden ervoor zorgen dat we niets meer ondernemen of dat we allemaal extra plannetjes ontwikkelen die uiteindelijk ook weer extra geld kosten. Tot zover.

De heer KAGIE: Op 6 juli 2020 kreeg het college een brief van MBPO-MBPD, de dragers van projectontwikkelmaatschappij Moerasdraak bv, een hele sympathieke brief: 'Geacht college van burgemeester en wethouders, hartelijk danken wij u voor de rijke conceptversie van het 49

gebiedsperspectief voor de Bossche Stadsdelta'. Terugkijkend is het almost sarcastisch, in die rijke visualisering van de Bossche Stadsdelta is ook het tracé van de nieuwe Diezebrug vrij exact aangewezen en uitgetekend. Vervolgens slaat de projectontwikkelaar toe en koopt het Werfpad en omgeving voor € 3,2 miljoen. Daarna moet de gemeente in gesprek met de nieuwe eigenaar van het Werfpad, Moerasdraak bv. De insteek van Moerasdraak is partnerschap in de ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta in de brede zin, met Edison, de andere grootgrondbezitter daar en de gemeente. De gemeente houdt de boot af, de gemeente deelt de ontwikkelaar mee 'de realisatie van de Diezebrug maakt geen integraal onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling de Bossche Stadsdelta', we tekenen 20 mei 2021. Voorzitter hoe verzin je het, we hebben het altijd over de integrale ontwikkeling van dat gebied, natuurlijk met tal van projecten. Anderhalf jaar later, het is 24 januari 2023, een mededeling van de gemeente: 'de gemeente heeft besloten om de gebiedsdelen binnen de Bossche Stadsdelta waarvan zij zelf eigenaar is, zelfstandig te ontwikkelen'. Hiermee verrast de gemeente de gesprekspartner Moerasdraak onaangenaam aangezien deze steeds is uitgegaan van een coöperatieve houding ten aanzien van de ontwikkelende partijen door de gemeente.

Hoe is het mogelijk voorzitter, de herontwikkeling van de Bossche Stadsdelta vereist partnerschap van hen die stevige grondposities hebben en de gemeente gaat voor een Alleingang. Nu rest ons onteigening ten opzichte van een, of je het wilt of niet, partner in dat gebied, als je dat gebied tenminste in zijn geheel wilt herontwikkelen, samen met Edison, samen met Moerasdraak en samen met onze eigen mensen. Voorzitter, het is de hoogste tijd voor nader beraad over het partnerschapsvraagstuk binnen de Bossche Stadsdelta. Willen we de Bossche Stadsdelta überhaupt nog lostrekken? Voorzitter, wij komen daar in 2024 graag op terug en wij gaan uiteraard graag mee met de moties die we zelf hebben ondersteund, 'Alternatieve scenario's met betrekking tot de nieuwe brug' en 'Preventieve maatregelen voor de nieuwe brug'. Dank u wel voorzitter. De heer VAN HATTTEM: Een iets lager spreekgestoelte als we het over de Lage Diezebrug gaan hebben. De PVV-fractie heeft het al vaker aangegeven, het project Lage Diezebrug is wat ons betreft eigenlijk een onnodig en onnodig duur prestigeproject omdat de huidige brug met een beetje goede wil nog vele, vele jaren mee kan, die kan worden opgeknapt. Het is bovendien een historische brug, laten we niet vergeten dat onze bevrijders in 1944 onze stad over deze brug zijn binnengetrokken.

Ik zal de commissie niet helemaal herhalen, maar er komt straks met de Lage Diezebrug een smallere brug voor het autoverkeer en we zijn bang dat dit een bottleneck wordt, dus het is in verkeerstechnische zin ook nog eens een desinvestering. We zijn ook bang dat de geschiedenis zich herhaalt. Volgens mij heb ik het hier al eens aangehaald, bij de bouw van de huidige Hoge Diezebrug in de jaren dertig heeft het jarenlang geduurd voor die überhaupt kon worden gebouwd omdat er toen ook een onteigeningsprocedure moest plaatsvinden. Daar zat toen onder andere Van Swaay en Co's Houtbereiding aan het Houtpad en bij het onteigeningsproces Siberië in 1939 is het uiteindelijk pas goed gekomen. We moeten ons niet twee keer aan dezelfde steen stoten en al helemaal niet aan een zoveelste brug in deze stad. Kortom, we zien dit plan eigenlijk helemaal niet zitten en de motie over alternatieve scenario's die er nu ligt kunnen we grotendeels wel omarmen. Het is een prima motie, maar er staat één punt in waarmee ik moeite heb en dat is het op voorhand al uitgaan van de scenario's met een lichtere variant van de brug. Daarmee creëer je toch weer een andere brug en daarmee ook andere verkeersroutes. Er moet wat ons betreft wel een plan B zijn en dat moet gewoon heel eenvoudig zijn, namelijk het behoud van de huidige brug, die gewoon opknappen waardoor die nog vele tientallen jaren mee kan.

Tot slot voorzitter, een ander punt. Ik zag in de inspraakreacties dat werd gesproken over stikstof en Natura 2000 en er werd eigenlijk geconcludeerd dat, als deze brug moet worden aangelegd, er bij deze aanleg vrijwel volledig dieselloos moet worden gewerkt. De vraag aan het college is: is dat überhaupt wel realistisch? Als je zo'n groot project gaat bouwen in een omgeving met water, kun je dan sowieso gebruikmaken van volledig elektrische apparatuur of is dat gewoon simpelweg te riskant of te ingewikkeld in zo'n natte omgeving? Ik hoor graag van de wethouder of het überhaupt mogelijk is om hier dieselloos te kunnen bouwen. Wat ons betreft hoeft dit prestigeproject niet door te gaan en wij zullen de voorstellen over de Lage Diezebrug niet steunen en de onteigeningsprocedure al helemaal niet. Tot zover voorzitter. De heer ROOVERS: Twee jaar geleden heeft mijn fractie ingestemd met het begin van dit project voor een nieuwe Lage Diezebrug op een locatie ongeveer 50 meter van de oude Hoge Diezebrug.

Waarom? Omdat wij constateerden dat de oude Diezebrug aan vervanging toe is, omdat wij de functie van een lagere Diezebrug voor het bemoedigen van fiets- en wandelverkeer ook zien, omdat wij 'het is belangrijk dat we de nieuwe brug kunnen bouwen, terwijl we de oude nog even open houden' een goed argument vinden en omdat wij deze brug zien als een belangrijke functie om het doorgaand verkeer op de Oranjeboulevard te stremmen. Daarop hebben wij toen 'ja' gezegd, maar ik 50

vind het wel even belangrijk om voor mijzelf en de raad duidelijk te maken waarop wij 'ja' hebben gezegd. Dat gaat voor mij over het tracébesluit, dus wij zullen sowieso voor alle raadsvoorstellen die vanavond gaan over de locatie en de ruimtelijke inpassing van de brug, en dat zijn voor mijn fractie in ieder geval de laatste twee voorstellen, stemmen. Die gaan over de onteigening en over het bestemmingsplan. Wat betreft het eerste raadsvoorstel, de realisatie, had ik in de commissie nog een aantal twijfels en die twijfels spitsten zich toe op twee dingen. Het eerste punt is de rol van deze Diezebrug in de functie van het stremmen van het doorgaand verkeer over de Oranjeboulevard. Dat was twee jaar geleden voor mijn fractie een belangrijk onderdeel van de discussie. Mijn fractie heeft daar toen ook een motie aangenomen gekregen om varianten te onderzoeken en de uitkomsten van die motie zijn nog niet met de raad gedeeld. Ik ben blij dat de wethouder daar inmiddels een brief over heeft gestuurd en ik ben tot op zekere hoogte tevreden over deze brief, maar ik zou de wethouder nog wel om een ding willen vragen om het even voor iedereen duidelijk te hebben.

Ziet de wethouder ook in de context van dit raadsvoorstel het beperken van het doorgaand verkeer over de Oranjeboulevard als een beleidsdoel? Als hij dat kan toezeggen, maakt hij het mij een stuk gemakkelijker om hiermee akkoord te gaan. Het tweede punt waarop mijn kritiek zich toespitst zijn de risico's die met dit voorstel worden genomen, ik had het er net in het interruptiedebatje met de heer Vossen ook al even over. Het grote risico dat volgens mij in deze discussie centraal staat, is dat wij straks dubbel moeten betalen, voor een nieuwe brug die nog niet af is en voor een oude brug die niet meer in gebruik kan worden genomen. Daar hebben wij samen met andere partijen enkele alternatieven voor aangeboden en ik zou eigenlijk de vraag die ik zojuist aan de heer Vossen heb gesteld, 'wat zou erop tegen zijn om het zware verkeer over de Diezebrug nu al te beperken?' eigenlijk ook aan de wethouder willen voorleggen en als hij daar een bevredigend antwoord op kan geven, kan mijn fractie vanavond alle raadsvoorstellen steunen. Tot zover. Mevrouw KORVER: We hebben het in de commissie ook al over de Lage Diezebrug gehad en toch voel ik de noodzaak om er hier nog een keer over te praten.

De GroenLinksfractie vindt deze brug ontzettend belangrijk, zowel voor de gebiedsontwikkeling de Bossche Stadsdelta als voor de autoluwe binnenstad en de Binnenstadsring waarvan de nieuwe brug onderdeel gaat uitmaken, vooral de autoluwe binnenstad is voor ons ontzettend belangrijk. Een brug die goed is voor voetgangers en fietsers, veel beter dan de huidige brug, waarop veel minder autoverkeer mogelijk is en waar het autoverkeer langzamer gaat rijden. Daar zijn wij groot voorstander van en wij zullen alle raadsvoorstellen van harte steunen. Ik kan heel kort zijn over de moties. Wij zullen de motie over alternatieve scenario's niet steunen. Alternatieve scenario's zijn wat ons betreft niet nodig omdat het huidige plan wat ons betreft helemaal in orde is, dat vinden wij heel erg prettig. De motie over de preventieve maatregelen vinden we niet nodig. De wethouder heeft het duidelijk uitgelegd en ook tijdens I&O is al uitgelegd dat er regelmatig wordt gecontroleerd en dat er kleine maatregelen zullen plaatsvinden als dat nodig is. De wethouder heeft in de commissie ook aangegeven dat hij wel echt ingrijpende maatregelen neemt als die nodig zijn, maar zolang die niet nodig zijn, zullen wij die motie zeker niet steunen. Tot zover. De heer VAN CREIJ: Een beetje tempo in het geheel houden, zodat we voor 00.00 uur thuis kunnen zijn.

Gewoon ge-DREVEN was, is en blijft tegen de hele planvorming van de Diezebrug. Het is in de commissie ook al gezegd, we gaan 1,80 meter lager en dat kost € 100.000 per centimeter. Er wordt soms gezegd dat sommige dingen omgekeerd evenredig zijn, hoe beter een voorstel, hoe minder tekst nodig is. Als je ziet dat er in totaliteit 800 pagina's tekst onder dit voorstel liggen dan denk ik dat het duidelijk is. Er is zojuist gezegd 'extra woningbouw', met het behouden van de brug op de huidige plek is nog steeds dezelfde woningbouwhoeveelheid mogelijk en kan de brug ook verkeersluw zijn. We hebben geen behoefte aan een Bartenbrug 2.0 en we zullen de huidige voorstellen niet steunen en de moties die er liggen wel. Tot zover. Mevrouw LIPMAN: Mijn fractie weet dat bruggen in Den Bosch tot veel discussie leiden en dat het bouwen van bruggen in het verleden niet altijd even succesvol was, maar voorzitter in deze brug zit helaas geen lift en dat is fijn want deze Lage Diezebrug zal een van de ingangen van de nieuw te ontwikkelen Bossche Stadsdelta worden, een gebiedsontwikkeling waar vanavond al meerdere dingen over zijn gezegd en waarvoor het CDA de rode loper wil uitrollen.

Wij vinden de samenkomst van ontmoeting, cultuur en een gevarieerd woningaanbod belangrijk en ik hoop dat er dan een goede mix zal zijn tussen nieuwbouw en het mooie erfgoed dat momenteel op de Tramkade is te zien, een goede mix van woningen voor gezinnen en alleenstaanden is een belangrijk punt dat wij eigenlijk al eerder hebben aangehaald, en dat alles in de badkuip van Brabant. Die badkuip is misschien ook wel de reden voor al die bruggen. Het ontwerp van de Lage Diezebrug is wat het CDA betreft de rode loper 51

die de Bossche Stadsdelta verdient, een brug die ook toegankelijk is voor hulpbehoevenden en ouderen. We zijn dan ook voor het voorstel met de kanttekening die wij in de commissie ook al hebben aangegeven, dat wij hopen dat de onteigeningsprocedure niet nodig is. Het uitoefenen van een voorkeursrecht had deze situatie mogelijk kunnen voorkomen en de toezegging van de wethouder dat hier in toekomstige situaties eerder naar wordt gekeken, stemt het CDA dan ook hoopvol, het laat zien dat het college voor de toekomst lessen trekt uit het verleden. Wat betreft de moties zullen wij beide de moties niet steunen. Tot zover voorzitter. De heer BROEKMEULEN: Voorzitter, staat u mij toe het van de plek te doen, want ik wil alleen even heel kort op de moties reageren. De VOORZITTER: Dan is het bijna een stemverklaring, dan beschouw ik het maar als een stemverklaring. De heer BROEKMEULEN: Dank u wel voorzitter. Wat betreft de twee moties, we hebben in de commissie een uitgebreide discussie gevoerd en daarom alleen even de moties. Ik sluit me aan bij wat mevrouw Korver van GroenLinks net uitlegde over de motie Preventieve maatregelen. Motie 2 over de alternatieve scenario's. We kunnen ons niet vinden in een aantal overwegingen en in 'spreekt uit dat', ook niet in zoals de heer Hoeben het uitlegde.

We vinden de zorgen van de heer Roovers, 'wat als we dit tijdpad niet halen, komen we dan met dubbele kosten te zitten?', wel reëel. Graag een reactie van de wethouder daarop. De heer VAN SILFHOUT: Er is al veel gezegd en ik zal het kort houden. De twee belangrijkste zaken in het debat waren voor ons de timing van de nieuwe brug in verhouding tot het onderhoud, wat velen hier hebben gezegd, en het beeld van de nieuwe brug. Beide komen terug in de moties die De Bossche Groenen heeft ingediend. In de wethoudersbrief staat dat het geen zin heeft om nu iets aan de dimensionering te doen. We hadden gehoopt dat ook zou worden gekeken naar de dimensionering van de snelheid, of het helpt als het verkeer langzamer gaat rijden en dat staat niet in de wethoudersbrief, maar niets doen is wat ons betreft te risicovol. We gaan daarom van harte mee in het verhaal van De Bossche Groenen dat we dan het zware verkeer maar moeten weren want het risico op extra kosten is op basis van het rapport dat wij hebben gezien immens. We gaan volledig mee in dat verhaal. Als we dat niet doen, wordt plan B ineens wel een realistisch verhaal en ik sta er niet onder omdat het ook afhankelijk is van wat de wethouder met dat zware verkeer op de brug gaat doen. Als de wethouder toezegt dat die motie wordt uitgevoerd dan hoeven we ook wat minder over dat scenario B na te denken.

Daarin zit voor mij nog een afweging hoe we oordelen over het plan B. We zijn het wel met De Bossche Groenen eens over het beeld, wij hadden ook een ander beeld van de nieuwe brug. We hadden op basis van waarmee eerder is ingestemd een iets ander beeld van wat voor ons zou liggen, we hadden iets meer verwacht dat het op langzaam verkeer zou focussen en dat het meer een ontsluiting van die wijk is, dat zien we niet echt in het raadsvoorstel terug. Dus dat aspect van de motie kunnen we van harte ondersteunen. Dat brengt me uiteindelijk bij het eindoordeel. Wij zullen voor het raadsvoorstel stemmen want wat ons betreft moet er een nieuwe brug komen. We hopen alleen wel dat de wethouder oog heeft voor zowel het idee om zwaar verkeer te weren als in de toekomst het beeld zoals we dat in de discussie in de commissie ook hebben besproken dat het een fietsstraat of iets anders met langzaam verkeer zou kunnen worden. Dat kan binnen dit plan ook en we hopen dat daar in de toekomst oog voor blijft. Mevrouw MULLER: Zoals ik in de commissievergadering al zei, is D66 enthousiast over het project de Bossche Stadsdelta en het daarbij horende project Lage Diezebrug. Wij willen graag dat de Bossche Stadsdelta als verlengde van de binnenstad een bruisend gebied wordt met wonen en cultuur, waar mensen graag naartoe gaan en geen wijk die achteraf ligt.

Doordat de nieuwe Diezebrug laag is, vormt de brug geen barrière meer voor het zicht, zoals de Hoge Diezebrug dat nu wel doet. Wij verwachten dat mensen door een lage brug sneller te voet of op de fiets de culturele hotspots zullen bezoeken, de brug zal een katalysator voor de gebiedsontwikkeling zijn. Wij willen met een grote meerderheid in deze raadzaal graag een bruisende wijk van de Bossche Stadsdelta maken en een Lage Diezebrug die de drempel tussen de verschillende gebieden verlaagt is daarbij hard nodig en we willen graag dat die er snel komt. Laten we ons op dit doel richten en de hobbels die we onderweg tegenkomen constructief-kritisch bekijken. Wij stemmen tegen motie 1, Preventieve maatregelen oude Diezebrug omdat deze motie te verstrekkend is. Het voorkomen dat er nog grote investeringen aan de Oude Diezebrug nodig zijn vinden wij wel een goede gedachte, maar wij hebben er vertrouwen in dat het college daar indien nodig mee aan de slag gaat. Wij stemmen tegen motie 2, 52

Alternatieve scenario's met betrekking tot de nieuwe Diezebrug omdat er twee jaar geleden een scenario is gekozen en wij niet in de tijd willen teruggaan. Tot zover. Wethouder VAN DER GELD: Eerst een aantal vragen. De PVV vroeg of emissieloos überhaupt mogelijk is. Ja, daar is bij de kostenraming voor het bouwen van de nieuwe Diezebrug wel van uitgegaan. De vraag van de SP, ik hoop dat ik de vraag goed heb gehoord: zien we het beperken van het verkeer over de Oranjeboulevard als een beleidsdoel? Het beleidsdoel dat we nastreven is een autoluwe binnenstad en dat betekent het zoveel mogelijk weren van het doorgaand verkeer vanuit de Binnenstadsring. Dat is het doel en maatregelen die daaraan bijdragen helpen daarbij en dat wordt volgens mij ook de discussie die u in Q1 van 2024 gaat voeren. Dat was sec even antwoord op de vraag. De andere vraag is 'wat als het nu te nijpend wordt?', zo interpreteer ik de vraag even, met daarbij het signaal dat ik breder in de raad hoor dat we dubbele kosten willen voorkomen. Hierbij is het vraagstuk of nu de brug afsluiten voor bijvoorbeeld verkeer proportioneel is. Het college vindt van niet, maar ik zeg daarbij ook dat wij geen verkeersmaatregelen schuwen als die brug dramatisch verslechtert om maar eens wat te noemen, maar vooralsnog kunnen we die brug gewoon in stand houden met maatregelen zoals we ook hebben geschreven.

Zo ziet het er ook uit en als de zorg van uw raad is 'wat doet het college als blijkt dat de situatie toch plotseling verergert?', dat risico schetst u, dan schuwen wij geen maatregelen en daar komen we dan uiteraard bij u op terug. Vooralsnog is er geen reden om dat aan te nemen en kunnen wij vooruit met individuele maatregelen aan de brug zoals geschetst. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, helemaal mee eens, maar op dit moment kan er al bijna geen zwaar verkeer meer over die brug want daar staan de borden al voor. Weet u wat de tonnage is die er overheen mag? Wethouder VAN DER GELD: Dat is een technische vraag. De heer VAN DER KRABBEN: Er mag niet meer dan 20 ton overheen. Wethouder VAN DER GELD: Volgens mij heb ik daar in de commissie ook al wel over gewisseld en dat is natuurlijk het goed recht van sommigen hier in de commissie, ik zeg nadrukkelijk 'sommigen', die wellicht nu ook zien dat dit mogelijk ook een kans is om het verkeer over de Diezebrug te beperken. Dat is fair en dat mag als dat toch een oplossingsrichting is waartoe sommige partijen misschien toch willen overgaan, maar is dat proportioneel in relatie tot de onderhoudsstaat van de Diezebrug? Daarvan zegt het college 'nee' en als u die maatregel toch wilt nemen dan zou ik zeggen: ga die discussie in Q1 van 2024 aan als het gaat over de autoluwe binnenstad.

De heer ROOVERS: Voor mijn fractie geldt dat niet, voor mijn fractie is het beperken van gemotoriseerd verkeer geen doel op zich. We hebben twee jaar geleden nadrukkelijk niet voor die optie gekozen die toen wel op tafel lag. Nog één keer om het helder te hebben, mocht het zo zijn dat de kwaliteit van de brug erom vraagt dan is het college dus bereid om maatregelen te nemen, zwaarder verkeer of gemotoriseerd verkeer te beperken en over te gaan tot langzaam verkeer. Dat heb ik u toch horen zeggen? Wethouder VAN DER GELD: Zeker. Dan wegen wij steeds welke maatregelen wederom proportioneel zijn en dan schuw ik ook niet om mee te wegen of eventuele verkeersmaatregelen helpen. Als uw raad vervolgens aan zet moet komen dan zal ik het ook niet schuwen om dat aan u voor te leggen. In dat licht ontraden wij motie 1 omdat wij het vooralsnog niet proportioneel vinden om nu dat soort maatregelen te nemen. Motie 2, Alternatieve scenario's. Vanzelfsprekend, ook in het licht van wat ik zojuist zei, wij monitoren die brug nadrukkelijk, we moeten focussen op plan A en we doen er alles aan om die brug in de lucht te houden. Echt separaat nog een andere brug uitwerken is onzes inziens echt te kostbaar en te tijdrovend en daarom zetten we in op deze brug met alle maatregelen die daarbij horen. Tot zover voorzitter.

De heer HOEBEN (stemverklaring): Wij denken nog steeds dat je inderdaad ook die kans moet grijpen en dat je de risico's moet beperken, daarom hebben wij motie 1 geschreven. Let wel, we snappen dat het plan misschien nu nog niet per se noodzakelijk is, maar het helpt altijd en het is toch de toekomst waar we naartoe gaan. Dat wat betreft motie 1, die laten we dus gewoon staan. We staan er nog steeds achter dat je over een plan B moet nadenken. Stel dat de onteigening niet lukt, dan schiet je jezelf zonder een plan B in de voet en ik denk echt dat je moet nadenken over een plan B, 53

het kan zomaar eens anders lopen. Er liggen drie voorstellen voor waarvan een over onteigening gaat. We hebben begrepen dat die wel in gang moet worden gezet en begrijp me goed, wij willen ook een nieuwe brug, dat willen wij ook, dat is echt ons doel, dus die onteigening is wat ons betreft akkoord, daar zullen we voor stemmen. Daarvoor heb je een gewijzigd bestemmingsplan nodig en ook daarmee zullen we akkoord gaan. In de realisatie van de Lage Diezebrug zit de € 10 miljoen verhoging naar € 16,5 miljoen en wij denken dat we met minder geld een lichtere variant kunnen bouwen, dat past ook beter in het beeld dat wij van die Lage Diezebrug hebben en we zullen tegen dat voorstel stemmen. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Er is inderdaad een oplossing voor de brug nodig en er moet een vorm van een nieuwe brug als oplossing komen, maar de bundel raadsvoorstellen die nu voorligt leidt niet tot een autoluwe brug en ook niet tot een duurzame brug. Er gaan met deze betonbrug tonnen en tonnen CO2 de lucht in. Ik heb meerdere keren gevraagd naar de hoeveelheid beton die wordt gebruikt, maar daar kwam geen antwoord op. De wethouder gaf in de commissie aan dat hij weet hoeveel CO2 er wordt uitgestoten en dat heb ik uitgevraagd, maar daar kwam ook geen antwoord op. Het is niet in beeld, we gaan er ook niets mee doen en dat is voor mijn partij onacceptabel.

Daarom zijn we ondanks dat wij de noodzaak van een nieuwe brug onderschrijven genoodzaakt om tegen de raadsvoorstellen in deze vorm te stemmen. De heer GERSJES (stemverklaring): VOOR Den Bosch is altijd tegen geweest, we hebben altijd gezegd dat we een brug willen onderhouden. We vinden ook dat met de brug, ondanks dat die iets hoger is dan de platte brug, de Bossche Stadsdelta met al die nieuwe woningen zichtbaar blijft, daarvoor hoeft er niet per se een platte brug te komen. Daarom zijn we tegen de voorstellen en tegen de moties. De heer ROOVERS (stemverklaring): De risico's die wij zagen, zijn vanavond en in de commissievergadering goed op tafel gekomen, de wethouder heeft ze wat mij betreft goed geadresseerd en wij geven ook het realisatieplan nu het voordeel van de twijfel, maar ik stip wel even het volgende goed aan. Over drie jaar zullen wij niet krijgen dat de coalitie tegen de oppositie zegt 'u hebt die risico's niet gezien en niet ter sprake gebracht'. Wij stemmen voor het voorstel en succes met de uitvoering. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Ik sluit me aan mijn collega van de SP. Motie 1, Preventieve maatregelen oude Diezebrug, van De Bossche Groenen, PvdD, SP, Leefbaar 'sHertogenbosch en Volt is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw.

Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 2, Alternatieve scenario's met betrekking tot de nieuwe Diezebrug, van De Bossche Groenen, PvdD, SP en Leefbaar 's-Hertogenbosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Volt (Van Silfhout) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Het voorstel Realisatie Lage Diezebrug is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 'sHertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Het bestemmingsplan Lage Diezebrug is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Het Verzoekbesluit onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug is door de gemeenteraad aangenomen.

54

De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en PvdD (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. De VOORZITTER: Dank u wel. De griffier heeft in de planning staan dat wij deze vergadering om 23.50 uur zouden eindigen en we kunnen hem dit succes gunnen door nog zes minuten vol te maken. Dat ga ik niet doen, maar ik wil u vanaf deze plek… We kijken terug op een enerverend jaar, volgens mij kunnen we dat met zijn allen wel zeggen. Zeker als we kijken naar wat we in 2023 politiek hebben besproken en met welke dossiers we zijn geconfronteerd. De samenleving heeft zorgen, ik denk dat we dat ook hebben gezien met de uitslag van de verkiezingen van 22 november 2023. Ik denk dat we die zorgen ook als lokale politiek serieus moeten nemen en dat we ook een verbinding met de samenleving moeten aangaan. Ik hoop dat u met die gedachte met uw geliefden de kerst ingaat en dat u onder die kerstboom nadenkt over 2024. Het wordt voor de griffie best spannend omdat we vanaf januari 2024 naar een nieuwe debatstructuur gaan en dat zal niet meevallen. We zullen daar begin januari 2024 tijdens Informeren & Ontmoeten over spreken, maar ik neem aan dat er ook nog een andere voorstellen zijn die de toekomst van deze mooie gemeente mogen gaan bepalen en daar mag u allemaal weer een rol in vervullen.

Daar wens ik u allen veel sterkte erbij, maar pak de komende weken tijdens het reces de rust en we zien elkaar terug in een sprankelend 2024.

Sluiting 23.47 uur Vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad d.d. 30 januari 2024

55