Notulen raadsvergadering 2022-07-12

De fracties hebben echt de moeite genomen om het voorstel goed te bestuderen en dat waardeer ik heel erg. Daar kwamen eigenlijk drie punten terug: mensen waren over het algemeen enthousiast over het idee, fracties hadden suggesties over de financiering en die deuren van de fietsenstalling bij het stadskantoor, vonden mensen niet mooi. Dat waren de drie punten die terugkwamen in die discussie. Voorzitter, nou dat mensen enthousiast waren over het idee, daar ben ik natuurlijk blij mee. De suggesties over de financiering hebben we geprobeerd mee te nemen in het raadsvoorstel en dat heb ik dan ook op die manier aangepast. De verandering is dat een gedeelte van de financiering wordt geprobeerd te bereiken door middel van crowdfunding. Ik heb dat met de initiatiefnemers overlegd en die waren daar ook enthousiast over. Het potje waar we dat geld vandaan halen bij de gemeente zelf, is veranderd van de algemene middelen naar de gelden voor Cultuurstad van het Zuiden. Bedragen die echt bedoeld zijn voor het ondersteunen van lokale makers. Wat is de bedoeling van dit voorstel? Dat de uiteindelijke vorm van dit eerbetoon voor een heel groot gedeelte wordt bepaald door lokale makers uit Den Bosch. Dan wil ik als laatste nog heel even stilstaan bij de persoon Frans van Gaal.

Frans van Gaal is ooit lid geweest van deze gemeenteraad en hij heeft, vanaf het moment dat ik nog heel klein was, zich al ingezet voor een eerbetoon voor de persoon Moleschott en ik zou graag nog even willen melden dat hij ongelooflijk veel werk heeft verricht in het uitwerken van dit voorstel en het vergaren van steun onder de bevolking. Daar wil ik het bij laten. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Bij Boschlogie is het ook verteld, het hele verhaal. Daardoor ken ik Moleschott. De heer VAN DEN KERKHOF: Ik kom hier alleen maar staan omdat wij een kritische noot hadden in de commissie. Ik wil de heer Roovers als initiatiefnemer van het initiatiefvoorstel enkel en alleen complimenteren over de wijze waarop hij die kritiek die wij hadden op de financiële paragraaf heeft verwerkt in het voorstel. Onze zorg zat namelijk, als wij als gemeente telkens bij dergelijke initiatieven meteen onze portemonnee trekken, dat het ook een soort van precedentwerking met zich mee kan brengen en wat hier gedaan is, echt ook complimenten aan zowel de heer Van Gaal die ook al benoemd is als de heer Roovers, over hoe dit is opgelost. Onze fractie kan het dan ook van steun voorzien. Gezien het feit dat ik de enige spreker ben voorzitter, wil ik de heer Roovers en de SP-fractie ook alvast feliciteren met het binnenhalen van dit eerste initiatiefvoorstel in deze raadsperiode. Dank u wel.

De VOORZITTER: Heb ik mooi de tijd om u te feliciteren met de dochter. Eindelijk eens een keer een kind niet geboren tijdens een raadsvergadering. De heer VAN DEN KERKHOF: Nee voorzitter, maar het is wel opgenomen in de notulen de vorige keer, dus het doel is bereikt, dank je wel. De VOORZITTER: Nu weer.

14

De heer VAN DEN KERKHOF: Een attentie is voor iedereen, ook op de publieke tribune, straks in de pauze beschikbaar. Iets met geel, o nee wit en roze is het. De VOORZITTER: De uitvoerbaarheid. Wethouder Van der Sloot. Wethouder VAN DER SLOOT: Ik kan mij aansluiten bij de complimenten. Wij hebben hierover goed kunnen spreken in de commissie en het voorstel is ook aangepast zodanig dat het ook absoluut uitvoerbaar is. De financiering is ook conform wat wij met elkaar hebben afgesproken dus wij kijken ernaar uit om met de initiatiefnemers dit verder op te pakken en er iets moois van te maken. Dus gefeliciteerd, we gaan aan de slag. Het initiatiefvoorstel Een blijvend eerbetoon aan Jacob Moleschott (1822-1893) is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. 11.

Zienswijze conceptjaarplan en ontwerpbegroting 2023 Regio Noordoost-Brabant (RNOB)

(Mevrouw Hendrickx neemt het voorzitterschap over van de burgemeester). De PLV. VOORZITTER: Dit is dan de eerste keer voor mij als uw nieuwe plaatsvervangende raadsvoorzitter, dat gaat allemaal snel. Direct een paar onderwerpen die ik mag behandelen. Het gaat over de regio Noordoost-Brabant. Er ligt een zienswijze voor, er zijn twee amendementen binnengekomen. Eén amendement van de heer Van Creij van gewoon ge-DREVEN en de PVV. De heer Van Hattem is er nog niet dus ik neem aan dat u het woord gaat voeren straks. En we hebben een tweede amendement en dat is van de Partij voor de Dieren. De heer VAN CREIJ: In de commissie hebben we het nadrukkelijk over de RNOB gehad en de zienswijze die daarop van de gemeente vermoedelijk uitgaat. Voorzitter, de heer Van Hattem van de PVV wist eigenlijk al dat hij vanwege een hoofdelijke stemming vermoedelijk te laat was, dus mijn bijdrage heb ik afgestemd met hem. Wij hebben een amendement ingediend want wij vinden dat het jaarplan van 2023 dat nu voorligt en de zienswijze waarop, dat geeft een doorkijk naar 2030 en als je ziet wat daarin staat, dan denken wij dat, RNOB is een niet-politiek item eigenlijk, maar er staan heel wel toch wel politieke uitspraken in.

Als ik gewoon kijk even, ik heb niet voor niks mijn rode zakdoek om, maar transitie landbouw, dan staat er gewoon: het beoogde resultaat, het saneren van die bedrijven die negatief bijdragen aan de uitstoot van emissies en geurhinder en hierdoor ruimte creëren voor opgaven zoals energie, natuur, klimaat, kringlooplandbouw en wonen. Voorzitter, dat is nou net een beetje waar wij eigenlijk een beetje tegenaan hikken. Het is een niet gekozen onderdeel en er zijn wel overlegtafels waar dit soort dingen wel als onderligger liggen om te bespreken. Dan denk je van, ja, hoe doen we dat dan? Dus wij hebben samen met de PVV het amendement opgesteld om het jaarplan, en het woord is misschien fout, heb ik de commissie ook al gezegd, ter kennisgeving aan te nemen, maar dat het niet meer is dan dat en dat het niet gebruikt kan worden bij die overlegtafels eigenlijk, van dit is hoe de gemeenteraad… De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Creij, ik zie een interruptie van mevrouw Visscher. Mevrouw VISSER: De omgevingsdiensten moeten toch gewoon de wet uitvoeren? En als dat de wet is, dan zullen ze dat gewoon moeten doen. Dat maakt het toch geen politieke uitspraak? Want het zou pas raar zijn als zij het tegenovergestelde zouden zeggen: wij gaan daar niet op handhaven. Dat zou een politieke uitspraak zijn, want dan houden zij zich niet aan de wet.

De heer VAN CREIJ: Dank voorzitter en dank mevrouw Visscher. Nou, dat is nou net waar wij ons zorgen over maken. Dat de dingen die in het jaarplan staan, die zijn niet door u vastgesteld of niet door mij vastgesteld, maar die worden wel in die overlegtafels gebruikt als zijnde een vaststaand feit. Daar zitten wij heel erg mee. De portefeuillehouder heeft toen in een commissie gezegd van, je moet er eigenlijk niet te zwaar aan tillen want RNOB, er zijn eigenlijk maar drie personen die die kar trekken. Nou, als je dan op de website gaat kijken wie die kar trekken, dat zijn inderdaad drie mensen maar als je dan klikt op wie doet wat, dan hangt daar een hele trits van ongeveer veertig mensen onder die toch in die uitvoering zitten. De PLV. VOORZITTER: Oké, volgens mij is uw punt duidelijk. Mevrouw WELTEN: Mijnheer Van Creij, maar eigenlijk zegt u in dit amendement: ik vind niks, ik heb iets gehoord maar ik vind eigenlijk niks. Dan bent u toch gewoon tegen de zienswijze? 15

De heer VAN CREIJ: Dat zou kunnen, dat zal dadelijk ook wel blijken uit de stemverklaring, maar wij proberen nou net de gemeenteraad mee te krijgen om te zeggen van: hé, die zienswijze, dat is heel mooi, maar als u minutieus gaat kijken wat er in het jaarplan staat, dan weet ik zeker dat er zaken in staan die antiVVD zijn en u stemt dadelijk toch in met die zienswijze. De VOORZITTER: Oké, ik zie nog een interruptie. Is dat voldoende voor u? Ja. Ik kijk even naar de heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Nu wordt aangegeven: kennisnemen van het conceptjaarplan. Als je daar toch dingen in wilt veranderen dan moet je dat toch vanavond concreet op tafel leggen? Want kennisgeving wil zeggen: ik neem er kennis van, later controle uitoefenen kun je niet, want je hebt gewoon er enkel kennis van genomen, maar als je iets wilt veranderen, dan is dit toch het moment. Wat is dan concreet het voorstel van hetgeen wat u net aanroept waar u het niet mee eens bent? De heer VAN CREIJ: Het voorstel, voorzitter, wat nu voorligt, is een zienswijze. Ik kan geen… anders had ik het hele jaarplan zelf opnieuw moeten schrijven, maar dat ligt nu niet voor. Het is alleen de zienswijze waar ik op kan acteren. En dat doe ik nu. Dat is nadrukkelijk zo afgesproken. Dit is de enige mogelijkheid om iets in te brengen. De PLV.

VOORZITTER: U heeft volgens mij een aanvullende interruptie, mijnheer Van der Krabben? De heer VAN DER KRABBEN: U hoort mij niet zeggen dat dat niet juist is maar ik vind het dan op zich vreemd want als ik met een punt van de zienswijze niet mee eens zou zijn, dan zou ik dat vanavond hier met een amendement toch aan de orde moeten kunnen stellen? De heer VAN CREIJ: Ja voorzitter. Dat zou ik ook heel graag gedaan hebben, maar de informatie die ik ontvangen heb maakt dat niet mogelijk. Maar dan zou ik zelf eigenlijk het hele jaarplan hebben moeten herschrijven, want zo staan er heel veel dingen in ook over de energietransitie, ik heb het net over landbouw gehad, maar zo staan er zoveel zaken in waar zeker weten niet iedereen mee eens is. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van der Krabben, u heeft nog een nieuw punt dat u wilt inbrengen? De heer VAN DER KRABBEN: Nee deze vraag wil ik graag doorleiden naar het college. De PLV. VOORZITTER: Oké. Misschien kan de wethouder daar straks iets over zeggen, maar bent u klaar? De heer VAN CREIJ: ik was klaar met mijn betoog voorzitter. De PLV. VOORZITTER: De burgemeester natuurlijk, u mag straks reageren. Dan wilde ik mevrouw Samshuijzen uitnodigen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u voorzitter.

Zoals wij in de commissie ook al hebben aangegeven, vindt mijn fractie de zienswijze eigenlijk een hele prima zienswijze en juist ook de opvolging die hieraan gegeven wordt aan de ambities vanuit de rijksoverheid die eigenlijk ook gewoon hierin vertaald staan, maar juist daarop aansluitend missen wij nog wel iets waarvan we juist hadden gehoopt dat terug te zien ook vanuit de duurzame ambitie van het bestuursakkoord. Want waar de rijksambitie nog steeds spreekt over klimaatneutraal zijn in 2050, heeft Den Bosch deze ambitie op 2045 gezet en hebben wij dus ons eigen doel naar voren gehaald. In die zin zouden wij dan ook de duurzame aanjager in onze regio kunnen zijn, wat we ook al wel in enige mate juist terugzien in de zienswijze omdat er bijvoorbeeld wordt aangegeven dat in Den Bosch de wens en de noodzaak gezien wordt om de klimaatopgave nog meer gezamenlijk op te gaan pakken met de regio. Hier zien we dan een mooie kans om te voorkomen dat we achter gaan lopen en om juist te anticiperen op een wijziging waarvan wij weten dat die eraan gaat komen. In het regeerakkoord is namelijk een wijziging van het tussendoel van de CO2-reductie 2030 aangekondigd. Namelijk een wijziging van een minimale reductie van 55% ten opzichte van 1990 en om te borgen dat de ondergrens in ieder geval bereikt wordt om dan het streven op 60% reductie te zetten.

Aangekondigd is dat de implementatie hiervan door middel van een wijziging van het klimaat op korte termijn wordt verwacht. Dus we weten dat de wijziging ondertussen ophanden is en daarmee weten we ook dat het het nieuwe uitgangspunt van de RES 2.0 zal gaan zijn. De CO2-reductie is natuurlijk ook meer dan enkel het realiseren van de opwek van 16

hernieuwbare energie al is dat daar een groot onderdeel van. Dus ons voorstel is, laten wij in onze zienswijze dan ook aangeven dat we hier alvast op willen anticiperen om zo te voorkomen dat we achterstallig of dubbel werk doen en dat we in de pas blijven lopen met het rijk en de kans vergroten, niet alleen voor Den Bosch, maar voor de hele regio om het tussendoel van 2030 te behalen. Daarom dienen we hier dan ook een amendement om in als aanvulling op de duurzame doelen van het coalitieakkoord en om deze te vertalen naar de zienswijzen. Tot zover. Portefeuillehouder MIKKERS: Dank voor de vragen en de amendementen. Allereerst richting de heer Van Creij. U geeft precies de worsteling aan. Aan de ene kant zegt u, de regio is niet democratisch. Maar dat willen wij ook niet, want wij willen niet dat het een bestuurslaag wordt, want ook dat is een wens die ik met uw kompaan waarmee u dit amendement indient, juist niet wil, een vierde bestuurslaag. Dus als u dat niet wilt, dan is het van belang om juist te sturen op basis van wat wij als portefeuillehouders, in dit geval de wethouders op de inhoud en ondergetekende als voorzitter van de regio, binnen de regio moeten bespreken. Dat doen we dus op inhoud. De thema's die genoemd zijn in het jaarplan, die behandelen wij daar.

U spreekt ook de portefeuillehouders aan met welke boodschap hij of zij naar die regio gaat en dat doet u op basis van de beleidsvoorstellen die u in deze raad afkaart. Daarmee worden de wethouders gevoed om met de regio in gesprek te gaan. Dat er ondernemerstafels zijn die wij juist faciliteren om met elkaar het gesprek aan te gaan over de maatschappelijke thema's die een rol spelen, ik denk dat alleen maar goed is dat we dat een beetje kanaliseren in plaats van dat we dat via de wandelgangen laten lopen. Zo een ondernemerstafel geeft ook transparantie naar u als raden toe op welke manier er in de regio door de maatschappelijke partners bijvoorbeeld gedacht wordt over bepaalde thema's. Ik ben het met de heer Van der Krabben eens en met mevrouw Welten, door dit amendement aan te nemen zegt u: ik neem er kennis van, ik geef geen opdracht en u mag wel gaan praten maar ik vind er eigenlijk niks van. En dat is natuurlijk jammer, want ik hoop dat u blijft sturen en wat u belangrijk vindt als raadslid van de gemeente 's-Hertogenbosch dat u daarmee de opdrachten geeft in inhoudelijke thema's aan de portefeuillehouders, dus de zeven die we hebben. Dus daarmee ontraad ik ook dit amendement omdat het daarmee ook het speelveld verspeelt naar mijn mening die u wel zou kunnen grijpen als u op de inhoud wilt sturen op de thema's. Dan richting mevrouw Samshuijzen.

Ik kom terug op wat ik ook in de commissie heb aangegeven. Dit jaarplan gaat niet over de inhoud, maar de inhoud wordt gevoed door de verschillende thema's en de verschillende beleidsdocumenten die in de raad worden afgekaart. Denk bijvoorbeeld aan de RES. Dus het zou heel raar zijn om het vehikel van het jaarplan van de regio te gebruiken om de beleidsdoelstellingen van de RES daarop aan te passen. Dat u die ambitie heeft en dat ook dit college die ambitie heeft, dat is helder, maar volgens mij komt er dadelijk een RES 2.0 aan waarbij juist aangesloten wordt bij de opstelling zoals die door het rijk geformuleerd is en daarmee kunnen we dan ook weer sturen op de doelstellingen van de regio. Maar doe het dan ook via de inhoud van de beleidsvoorstellen in plaats van via het overkoepelende beleidsdocument, zijnde het jaarplan van de regio. Laat het gevoed worden vanuit de inhoud en de regio puur een vehikel zijn waarbij we de tafels creëren om met elkaar samen te werken. Dus ik snap uw ambitie, volgens mij snapt het college die ambitie ook en zal die ongetwijfeld terugkomen bij de bespreking van de RES 2.0. Tot zover voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel. Dan zijn we nu toe aan de tweede termijn. De heer VAN CREIJ: Wat gaat er veel tijd verloren met het op en neer lopen, maar dat is even tussendoor. Voorzitter, ik heb de woorden van de portefeuillehouder goed gehoord.

Ik hou het amendement gewoon in stemming, maar ik kom wel terug met een inhoudelijke bespreeknotitie over de items die meegegeven gaan worden in de toekomst. Dus daar kom ik inhoudelijk op terug. De PLV. VOORZITTER: Prima, het amendement blijft staan. Dank u wel. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Allereerst waardeer ik dat er in ieder geval wordt uitgesproken dat de ambitie gedeeld wordt. Echter, nu wordt aangegeven dat de portefeuillehouder, het college dit niet het juiste moment vindt. Daarom wil ik wel nogmaals benadrukken dat de stuurgroep RES uitvoerend is natuurlijk aan onze regio en dat, wat ik ook al in de eerste termijn aangaf, dat de CO2-reductie meer is dan nu primair middels het RES wordt uitgevoerd en dat is opwek van hernieuwbare energie, dat die opdracht breder kan zijn en dat juist ook nu al die overlegtafels gebruikt kunnen worden om te kijken hoe wij op de andere onderdelen bijvoorbeeld, wat juist ook staat opgenomen in de documenten, in dit jaarplan waar men op wil gaan inzetten, bijvoorbeeld een stukje duurzame mobiliteit, industrie, landbouw et cetera. Dat soort thema's, die worden ook juist in dit jaarplan meegenomen en die kunnen we heel mooi koppelen, nu op dit moment al, door te anticiperen op die aanpassing van de Klimaatwet.

17

De PLV. VOORZITTER: Oké. Voor de rest zijn er volgens mij geen vragen. Misschien wil de portefeuillehouder nog hierop reageren? Nee, oké. Dan gaan we over tot stemming. Amendement 1, RNOB, van gewoon ge-DREVEN en PVV is door de gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), heeft voorgestemd. De heer HOEBEN: Ik vroeg mij af of wij inderdaad drie stemmen hadden ja of nee, maar ik zie het al. Mevrouw HENDRICKX: Ik stem mee. Vanuit mijn voorzittersstoel mag ik meestemmen. Amendement 2, In de pas met Rijksdoelen, – minimaal mee met de landelijke klimaatambities van de Partij voor de Dieren. De heer VAN DEN KERKHOF (stemverklaring): Voorzitter, wij onderschrijven de ambities uit het landelijk bestuursakkoord, maar zoals ook al aangegeven, die worden nog verwerkt in de RES 2.0 en die wachten wij dan ook af. Amendement 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) en SP (Roovers, mw. Visscher), hebben voorgestemd. Het raadsvoorstel Zienswijze conceptjaarplan en ontwerpbegroting 2023 Regio Noordoost-Brabant (RNOB) De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Omdat het amendement niet is aangenomen, zoals eigenlijk min of meer wel verwacht, zal ik tegen het voorstel stemmen.

Mevrouw WELTEN (stemverklaring): Voorzitter, wij zien graag de verdere uitwerking van het jaarplan tegemoet eind van het jaar waarin ook de herijking van het bestuursakkoord, de elf bestuursakkoorden van de deelnemende gemeenten, het regeerakkoord en de adviezen van het onderzoek van Berenschot en de universiteit over uitvoeringskracht zijn verwerkt. Als tweede punt, wat het proces betreft en de communicatie richting raad, komen wij met de commissie bestuurszaken daar heel graag op terug. Dit ook namens de partij Leefbaar omdat wij beiden deel uit mogen maken van de klankwerkgroep. Dank u wel. Het raadsvoorstel is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), heeft tegengestemd. MOTIES VREEMD – BESPROKEN IN COMMISSIE 12.

Motie vreemd Meer vrouw op straat

De PLV. VOORZITTER: Dan gaan we meteen door naar agendapunt 12. Het is een voorstel. Even kijken, motie vreemd Meer vrouw op straat. Brede steun voor de motie van GroenLinks, CDA, VOOR Den Bosch, Partij voor de Dieren, De Bossche Groenen, Bosch Belang, 50PLUS, D66, Volt, PvdA en Rosmalens Belang. Mevrouw Dogan van GroenLinks, aan u het woord voor deze motie die breed gesteund wordt. Mevrouw DOGAN: Ja dank u wel voorzitter. Voorzitter, deze motie had ik al eerder ingediend, op 8 maart, Internationale Vrouwendag. Deze dag had ik niet zomaar voorbij willen laten gaan. Helaas is de motie toen doorgeschoven, maar is het niet minder belangrijk geworden. Afgelopen commissie Bestuur was ik helaas afwezig. Ik heb corona gehad. Maar gelukkig heeft mijn collega Antoon van Rosmalen de motie wel kunnen behandelen. Daarom wilde ik kort zijn in mijn bijdrage en de commissie niet herhalen. Wel vind ik het belangrijk om nog eens te benadrukken dat anno 2022 nog steeds niet vanzelfsprekend is dat de positie van de vrouw op allerlei terreinen gelijkwaardig is. Dat de kans voor vrouwen om bijvoorbeeld een leiderschapspositie te bereiken nog steeds kleiner is dan van mannen. En zo kan ik nog wel een heleboel voorbeelden opnoemen. Voorzitter, vandaag geven wij een stevig signaal af. De motie van GroenLinks, Meer vrouw op straat wordt met tien andere partijen ingediend.

In allerlei andere gemeenten wordt hier al gehoor aan gegeven, maar beter laat dan nooit. Wij zijn dan ook blij met de brede steun van onze collega’s, want als straatnamen vooral vernoemd zijn naar mannen ontstaat het idee dat alleen mannen bijzondere en belangrijke dingen doen voor de maatschappij. Wij, GroenLinks Den Bosch, verzoeken daarom het college de verhouding straatnamen vernoemd naar mannen en vrouwen in de toekomstige naamgeving van staatnamen in de gemeenten 18

’s-Hertogenbosch in balans te brengen, de Straatnamencommissie te verzoeken om bij keuzes in de toekomst hier inhoud aan te geven. Tot zover voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Dogan. De eerste termijn, zijn er wellicht sprekers die iets over het onderwerp willen zeggen? Nee, brede steun. Dat kan ja, die wil misschien ook nog iets zeggen. U heeft het woord. Portefeuillehouder MIKKERS: Dank u wel voorzitter, ook het college is enthousiast over deze motie, omdat het belangrijk is dat er ook straten genoemd worden naar vrouwen en daarmee een inspiratiebron kunnen zijn voor eenieder. De enige zorg die ik heb, en dat spreek ik maar even uit, dat heb ik ook in de commissie gezegd, dat het in balans brengen, nog wel jaren gaat duren omdat het veranderen van straatnamen niet geëigend is. Mensen wonen in een straat en willen ook die straatnaam graag behouden. Er zijn veel straten genoemd naar mannen, dat betekent dat we de komende tijd wel meer vrouwen gaan benoemen, maar als we kijken naar het aantal namen waar een straat naar genoemd is de afgelopen tien jaar, die kunnen we op één hand tellen. Dat zijn er geloof ik twee of drie. Dus dat betekent dat het wel langzamer gaat omdat bijvoorbeeld straten in De Groote Wielen als voorbeeld, niet genoemd zijn naar mensen. En dat geeft dus wel een beeld.

Maar de insteek en de betrokkenheid en de inspiratie die uit deze motie blijkt omarmt het college en zullen we ook doorleggen richting de Straatnamencommissie. Dus ik hoop dat u brede steun vindt voor deze motie, want het is belangrijk dat ook de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch deze lijn ondersteunt. Dank u wel. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Mikkers. Ik kijk nog even rond. De tweede termijn, is er iets misschien naar aanleiding van wat de heer Mikkers heeft ingebracht, maar u nog even op wilt reageren? Nee, goed, het is volgens mij een unaniem… De heer VAN CREIJ: U vroeg een tweede termijn. Niet een stemverklaring. De PLV. VOORZITTER: Oh, u meldt zich aan voor de tweede termijn? De heer VAN CREIJ: Nee een stemverklaring. De PLV. VOORZITTER: U wilt een stemverklaring. Nou, ik wilde eigenlijk overgaan tot de stemming. Ik dacht het is een unaniem gedragen motie. We gaan het gewoon akkoord maken. U wilt hem graag in stemming brengen, dan gaan we dat doen. Mijnheer Van Creij, u heeft het woord. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Dank u voorzitter. Wij hebben in de commissie al gezegd dat we er eigenlijk niet om stonden te springen. De woorden van de portefeuillehouder, die zegt we hebben al tien jaar eigenlijk geen vrouwen- of mannennaam meer genoemd, vanwege de problematiek die het wellicht kan geven.

Ja, het feestje van GroenLinks gaat toch wel door, maar ik zal nu wel tegenstemmen. Ik zeg dat met de onderbouwing van de burgemeester dat eigenlijk al jarenlang te doen gebruikelijk is dat er geen persoonsnamen meer genoemd worden. De PLV. VOORZITTER: Ik zie nog een stemverklaring van de SP. Mevrouw VISSCHER (stemverklaring): Ja voorzitter. Hoewel straatnaamgeving nu niet bepaald onze hoogste prioriteit heeft als het gaat om alles wat vrouwen betreft nog moet worden gedaan, begrijpen we wel de woorden van de burgemeester en ook van de initiatiefnemer dat het tot inspiratie kan leiden en we zullen dan ook wel voorstemmen. De PLV. VOORZITTER: De heer Van Silfhout. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Dank voorzitter. Voor Volt is het belangrijk dat jonge vrouwen en meisjes zich kunnen herkennen in vrouwen die iets hebben betekend voor de geschiedenis van ons land en onze stad, dus wij zijn voor deze motie en stemmen graag voor. De PLV. VOORZITTER: Ik kijk nog even rond. Nee, geen stemverklaringen meer? Dan gaan we stemmen denk ik. Ik open de stemming. Motie vreemd aan de orde van de dag, Meer vrouw op straat, van GroenLinks, CDA, VOOR Den 19

Bosch, De Bossche Groenen, Bosch Belang, 50PLUS, D66, Volt, PvdA en Rosmalens Belang is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie gewoon ge-DREVEN (Van Creij) heeft tegengestemd. De PLV. VOORZITTER: De stemming is klaar en er is 1 tegenstem. En dat is van de heer Van Creij. Dus de rest is voor en mevrouw Dogan, gefeliciteerd. 15.

Motie vreemd De Bossche jaarwisseling – samen, veiliger en gezelliger

De PLV. VOORZITTER: Oké, dan gaan we meteen door naar het derde voorstel dat vanavond op de agenda staat die ik kan voorzitten en dat gaat over een motie over de Bossche jaarwisseling – samen, gezelliger en veiliger van de fractie van de Partij voor de Dieren. Wie wil hierover het woord hebben? U gaat het toelichten geloof ik. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u wel voorzitter. In de commissie hebben we het met de collega’s gehad over de onwenselijkheid van consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling. En alhoewel de meningen verschillen in de mate dat consumentenvuurwerk al niet onwenselijk is, menen de Partij voor de Dieren, Volt en De Bossche Groenen bij veel van de collega’s toch wel terug te horen dat ook zij de gevaren en de schade voor mens, dier en natuur zien. En hoewel volledige consensus over hoe dit te bereiken is, wat uiteenloopt onder zowel de politieke partijen, als de inwoners zelf, denken wij dat wij hier toch stappen vooruit kunnen zetten. Voorzitter, ik hoop dat deze gemeenteraad het met mij en mijn collega’s van Volt en De Bossche Groenen eens is als wij zeggen dat we een veilige gemeente willen zijn. Dat we een schone gemeente willen zijn en dat we in deze gemeente rekening met elkaar willen houden. Met elkaar, dus met mens, dier en milieu.

Wanneer u het inderdaad met ons hierover eens bent, dan wil ik u uitnodigen om samen met ons een volgende stap te zetten in het verhaal van de Bossche jaarwisseling. Een verhaal waarin we inwoners verleiden naar die doelen voor onze jaarwisseling die u dus hopelijk met ons deelt. En een pilot om tot een veiligere, schonere en wellicht ook nog wel gezelligere jaarwisseling te komen. Laten we samen eens zien wat er te behalen is wanneer wij inwoners verleiden met een alternatief. Met onze motie vragen wij het college dan ook om met een voorstel te komen voor een publieke viering van de jaarwisseling met bijvoorbeeld een drone- en/of een lasershow. En we hopen op uw steun. Tot zover. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Samshuijzen. Ja, goed, ik was even vergeten om te vermelden dat dit een voorstel van de Partij voor de Dieren, De Bossche Groenen en Volt. Dus voor alle duidelijkheid, het is een voorstel van drie politieke partijen. De eerste ronde. Ik wil even de sprekers inventariseren. Oké, dan ga ik naar de eerste spreker. Ja, de heer Hoeben. De heer HOEBEN: Ja dank voorzitter, ik wist niet of ik als eerste mocht. Ja voorzitter, tradities zijn belangrijk, laten we dat vooropstellen, maar door de tijd veranderen tradities op een natuurlijke wijze. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwjaarsduik of beschuit met muisjes.

Heel prima geïntroduceerd door De Ruijter in 1938, terwijl daarvoor was het een suikerbal of een boterham met suiker. Dus soms is het ook goed om een traditie een zetje in een andere richting te geven. En voorzitter, daar gaat wat ons betreft deze motie over. We weten allemaal waarom. Dat is zojuist al uitgelegd. Laten we een eerste stap zetten op een vriendelijke manier. Tot zover voorzitter. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel. GroenLinks, de heer Van Rosmalen. De heer VAN ROSMALEN: Dank u voorzitter. GroenLinks is al heel lang voorstander geweest van een vuurwerkverbod, zowel nationaal als lokaal. Om de gigantische overlast daarvan aan te tonen heeft mijn partij jarenlang in december een vuurwerkmeldpunt gehad, waar honderden inwoners van onze gemeente zich meldden. Toch gaat mijn fractie tegen deze motie stemmen. Een vuurwerkshow, zoals deze motie voorstelt, is een sympathiek idee, maar geen alternatief voor alle Bosschenaren die hartstochtelijk zelf vuurwerk willen afsteken en dit nog steeds straks overal kunnen kopen. Dat zou een perfect alternatief zijn als er een landelijk vuurwerkverbod zou komen. Dat komt er niet en in de commissie is ook de moeilijkheid dat te handhaven trouwens uitgebreid besproken. Ondanks het coronaverbod vorig jaar werd er veel vuurwerk afgestoken, was er veel overlast en schade, ook in ’sHertogenbosch.

De portefeuillehouder heeft om de mogelijkheid te onderzoeken van vuurwerkvrije zones gesprekken gevoerd in verschillende wijken. De PLV. VOORZITTER: De heer Van Rosmalen, ik zie een interruptie van de heer Hoeben. 20

De heer HOEBEN: Ja dank voorzitter, ik hoor uw betoog over een vuurwerkverbod. Daar steunen wij u in. Maar daar gaat deze motie niet over. Deze motie gaat nu juist over een Bossche jaarwisseling, samen, veiliger en gezelliger en we proberen juist voor te stellen om pilots te gaan doen om daar iets bij te doen. Dus we zeggen niet dat vuurwerk verboden is, maar dat we gezamenlijk ergens een punt moeten gaan maken om iets te vieren. Kunt u daar eens op reageren, want u heeft misschien de motie verkeerd geïnterpreteerd? De PLV. VOORZITTER: De heer Van Rosmalen. De heer VAN ROSMALEN: Voorzitter, het helpt soms als iemand mensen laat uitspreken, want in de rest van mijn betoog was ik van plan om hierop terug te komen. De portefeuillehouder, ik ga verder, heeft om de mogelijkheid te onderzoeken van vuurwerkvrije zones gesprekken gevoerd in verschillende wijken. Dat was met de vorige raad immers afgesproken. Maar de uitkomsten van die gesprekken stemmen ook al niet vrolijk. Als het afsteken van vuurwerk voor velen een middel wordt om je tegen anderen te verzetten, of van anderen te onderscheiden, lijkt het niet waarschijnlijk dat die plotseling worden verleid die gewoonte te laten gaan voor het bijwonen van een vuurwerkshow. Er is dus, voorzitter, om hierop antwoord te geven, niet echt een alternatief naar onze opvatting.

Of die show moet zo geweldig zijn dat de kosten vele malen hoger uitvallen als de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan het Winterparadijs en dat lijkt ons geen haalbare mogelijkheid. Daarom stemt mijn fractie tegen deze motie. De PLV. VOORZITTER: Oké, dank u wel de heer Van Rosmalen. De heer Van Silfhout. De heer VAN SILFHOUT: Dank u voorzitter. Ik sluit mij allereerst aan bij de woorden die al gezegd zijn over het nemen van die eerste stap. Neem nu die eerste stap om te laten zien dat het ook anders kan. Dat we niet van een jaarwisseling een gewelddadig feest hoeven te maken, maar dat we juist zeggen: wij willen nu een stapje zetten om te laten zien waar we heen willen. Die visie en de stip op de horizon. Wat ik daar zelf aan toe wil voegen is dat ik persoonlijk in mijn familie heb gezien wat het onverstandig afsteken van vuurwerk kan doen met een persoon en hoe dat op de lange termijn gevolgen kan hebben en ook gevolgen voor hulpverleners heb ik van dichtbij meegemaakt. En voor die groep wil ik ook dat we die stip op de horizon blijven benoemen, dat we wel naar een samenleving toe moeten waar een vuurwerkfeest ook echt een feest is. Steun dus ook deze motie om een mooie laser- of droneshow te organiseren om zo een prettige jaarwisseling in stand te houden. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van Silfhout. Mijnheer Huibers, u mag uw bijdrage komen doen.

De heer HUIBERS: Dank u voorzitter. Ten eerste, volgens mij hebben wij nog wel ergens in de kast aan promomateriaal iets van behang liggen waar ook het logo op staat van Rosmalens Belang. Dus als u toch aan het verhuizen bent en aan het verbouwen, dan zoek ik hem graag voor u op. Ten eerste, dank u wel, voor de indieners. Rosmalens Belang staat voor leefbaarheid in de wijken en dorpen. Ook tijdens oud en nieuw. Voor sommigen is het een feest, maar voor sommigen een stuk minder, zoals voor hulpverleners en dieren. Zoals de portefeuillehouder al stelde is er een grote verdeeldheid onder de burgers of er nu wel of geen vuurwerk mag of moet worden afgestoken tijdens oud en nieuw. We zijn dan ook van mening dat dit onderwerp op landelijk niveau vormgegeven moet worden. We zien het verleiden als alternatief met de huidige landelijke wet- en regelgeving eerder als een extra evenement dan een alternatief waar de gemeente dan ook voor aan de lat staat met daarbij de bijbehorende kosten. Daarbij zorgen in het voorstel de drones met de huidige wet- en regelgeving ook voor onveilige situaties. Rosmalens Belang zal dan ook de motie niet steunen. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik even op mijn lijstje. Ik zie de heer Van den Kerkhof. U mag uw bijdrage komen doen. De heer VAN DEN KERKHOF: Voorzitter, dank u wel.

Om de commissie, dat is toch een beetje het credo van de avond, niet over te gaan doen, maar toch een kort intro te geven. We hebben in de commissie al aangegeven dat we niet geloven in een gemeentelijk verbod op het afsteken en het bezit van vuurwerk. Ah nee, het afsteken van vuurwerk als tegelijkertijd de verkoop en het bezit van vuurwerk in onze gemeente niet aan banden kan worden gelegd door ons als gemeenteraad. Dat is een rijkstaak. En de oplossing ligt hier voor wat ons betreft dan ook op landelijk, of mogelijk zelfs, 21

zoals de portefeuillehouder aangaf, op Europees niveau. Wat we wel willen op gemeentelijk niveau is dat de wens van de raad in 2020 om vuurwerkvrije zones in te voeren rondom kwetsbare plekken, zoals een verzorgingshuis en dierenparkjes actief wordt opgepakt. En de burgemeester heeft ook al aangegeven in de commissie dit te gaan doen. Voor wat betreft de inhoud van de motie, wij kunnen ons vinden in alternatieven zoals een centrale vuurwerkshow of een droneshow. Echter, er zijn wel twee essentiële kanttekeningen te plaatsen bij deze motie. Allereerst, het ontbreekt aan een financiële onderbouwing. En dat hebben we ook al in de commissie aangegeven, dat is wel een belangrijke. Wezenlijk in dezen, want ik heb even opgezocht, een droneshow kost gemiddeld ongeveer € 30.000 en wil je ook echt een alternatief bieden, en de heer Van Rosmalen vergeleek het al met het Winterparadijs, maar dan kom je uit rond € 100.000, om het echt een alternatief te laten zijn. Als je dan kiest voor een vuurwerkshow, á la Hilversum, dan ben je € 25.000 kwijt. Á la Amsterdam, die een alternatief wil bieden, € 250.000. Het ontbreekt aan de financiële onderbouwing en men vraagt wel al om een uitwerking richting komende oud en nieuw. Dus mijn verzoek en mijn vraag nogmaals aan de indieners is, waar denkt u de financiële middelen vandaan te halen. Dat is de eerste kanttekening.

En de tweede is, voorzitter, ik kan mij geen drone-eigenaar voorstellen die als er geen vuurwerkvrije zone is, zijn drone in de lucht gaat doen. Ja, tenminste als ik drone-eigenaar zou zijn, dan zou ik in ieder geval willen dat er op een gigantische straal van mijn drones een vuurwerkvrije zone is die ook te handhaven is. En dan kom ik bij het punt uit de commissie. De huidige verboden buiten de acht uur die is toegestaan zijn al lastig te handhaven, laat staan dat we überhaupt vuurwerkzones kennen in onze gemeente en dus zegt mijn fractie: voer eerst nu die vuurwerkvrije zones in, ga ook eens aan de slag met de financiële onderbouwing, want uiteindelijk ben ik het wel eens met de indieners dat om een traditie, een cultuur van het afsteken van vuurwerk te verbreken, heb je alternatieven nodig. Alleen het moet wel een pakket zijn dat op elkaar aansluit en volgens mij ook in een soortgelijke volgorde als de heer Hoeben al zei, het vraagt om stappen, maar laten we ook niet uit het oog verliezen wat de burgemeester ons meegaf: dit gesprek zorgt voor in de stad en in ons dorp voor een polariserende werking. Dus laten we het in kleine stappen doen en laten we beginnen bij die kwetsbare plekken die vragen om een vuurwerkvrije zone als het gaat om bescherming van bijvoorbeeld dieren en oudere mensen.

Voorzitter, en als we die stap eens gezet hebben, dan komen we vast en zeker weer hierover te spreken, en dan zullen we kijken of er een alternatief haalbaar is, ook als het financieel goed onderbouwd is. Tot zover. De PLV. VOORZITTER: Oké, dat was de heer Van den Kerkhof van D66. En dan heb ik nog een volgende spreker genoteerd. De heer Van der Krabben, ik wil u graag uitnodigen. De heer VAN DER KRABBEN: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik kan eigenlijk kort zijn, want alles wat in de commissie aan de orde is geweest, gaf de spanning aan waar we gezamenlijk mee zitten, de samenleving en ook de politiek. En als je dan kijkt naar welk traject we uitgestippeld hebben en de heer Van den Kerkhof heeft het net nog haarfijn herhaald, dat is de weg die ook eigenlijk Bosch Belang wil. Maar de uitdaging naar de toekomst, die ligt ook op tafel. En ik zou eigenlijk aan de initiatiefnemers willen vragen: wat is het draagvlak in de samenleving voor zo een ontwikkeling? Als u nu de uitdaging aanneemt, dat u zegt: wij gaan via crowdfunding kijken of we die eerste stap een keer kunnen zetten, dan blijft het bestaande overeind, want mensen willen toch vuurwerk, handhaving, alles wat erbij hoort.

Maar die eerste stap, als die gezet kan worden, dan zou er misschien een andere ontwikkeling kunnen ontstaan en misschien gaan we dan politiek daar ook eens naar kijken of dat we daar wat meer mee kunnen. Dus wij zullen op dit moment tegen de motie stemmen, maar we geven jullie wel de uitnodiging mee, want op zich raak je natuurlijk wel een snaar, je ziet die ontwikkeling, die mag je niet afwijzen. Soms zie je toch wel eens, als hoe heet dat, in Canada al heel vroeg dat vuurwerk, dat is toch prachtig, maar dat is ook landelijk geregeld. Dus ik nodig jullie uit om te kijken of dat je het draagvlak via crowdfunding kunt vinden en dan zal ik zonder meer aanwezig zijn bij de jaarwisseling bij de eerste show van jullie. De PLV. VOORZITTER: Kijk, dat is een mooie toezegging volgens mij van de heer Van der Krabben. U bent bij de eerste vuurwerkshow als die er komt, of de eerste droneshow als die er komt. De heer VAN DER KRABBEN: Voorzitter, alles wat ik hier zeg, daar mag u mij altijd aan houden. De PLV. VOORZITTER: Hartstikke goed. Ik wil u bedanken voor uw bijdrage. Ik heb nog één spreker genoteerd, en dat is mevrouw Hernández van 50PLUS. U mag uw bijdrage komen doen.

22

Mevrouw HERNÁNDEZ: Bedankt voorzitter. Ik houd het kort. 50PLUS is natuurlijk zeer geïnteresseerd in een algemeen verbod op vuurwerk. Maar daar kunnen wij helaas in Den Bosch en Nederland niets aan doen, dat is pas op Europees niveau. Wat wij wel kunnen is maatregelen nemen. Heel leuk en sympathiek de motie, maar is in de beleving van 50PLUS nog niet haalbaar. Onze collega van D66 heeft in mijn beleving het allerbelangrijkste doel. Ik ken niemand die het risico gaat nemen drones in de lucht te laten, met betrekking tot de veiligheid. Dan moeten wij denk ik doorgaan op de weg die wij besloten hebben. Eerst vuurwerkvrije zones instellen, mettertijd, elk jaar dit uitbreiden, tot we op een gegeven moment bij, dat hebben we in de commissie gezegd, een centrale vuurwerkshow komen. En wellicht in de loop van de jaren, van de jaarwisselingen, zullen er meer mogelijkheden zijn voor de voorstellen die de motie dienen. Dus voor ons is het duidelijk, onze achterban is het allerbelangrijkste met betrekking tot vuurwerk. Ouderen kunnen daar niet meer tegen, dieren kunnen er niet tegen. Dus voor ons zien we wel het sein om allemaal te stoppen, maar het kan niet. Dus stapje voor stapje en dan komen wij vroeg of laat naar een goed doel. Dank u wel. De PLV. VOORZITTER: Dat was de laatste spreker die ik heb genoteerd voor de eerste termijn. Ik kijk nog even rond, dat klopt volgens mij.

Dan kijk ik even naar de portefeuillehouder. U mag nu reageren, u heeft het woord. Portefeuillehouder MIKKERS: Dank u wel voorzitter. De heer Van Silfhout had het over de stip op de horizon. En ik vind het wel een mooie stip op de horizon, laat daar geen misverstand over bestaan, maar dat heb ik volgens mij ook gezegd in de commissie. Alleen in de mate van uitvoerbaarheid van deze motie moet ik deze toch ontraden. Dat heeft te maken met en-en. Mijnheer Van den Kerkhof zei al, als je drones gaat laten vliegen, terwijl je ondertussen de vuurpijlen laat gaan, maar daarnaast ook stel je gaat in een concentratiegebied met lasers werken, dan is het voor sommigen juist de uitdaging om juist daar dan vuurwerk af te gaan steken, om de lasershow te gaan frustreren. Dus en-en daar geloof ik niet in. En dat betekent dat wij ambtelijke capaciteit, veel financiële middelen van de gemeente, die mogelijk voor andere doelstellingen veel harder nodig zijn, moeten inzetten om juist dit te organiseren. Ik denk dat wij dat niet kunnen, laat ik daar maar helder in zijn, als gemeente om dit te organiseren, en ik denk dat het met de en-ensituatie ook een onwerkbare situatie is, waardoor ik helaas, in de stip op de horizon blijf ik geloven, maar dat ik hem op dit moment, op basis van de huidige wet- en regelgeving, moet ontraden. Tot zover. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Mikkers.

Ik kijk nog even rond en dan open ik de tweede termijn. Ik zie mevrouw Samshuijzen die wil reageren. Is er misschien nog iemand anders die wil reageren? De heer Van Silfhout. Dat was het? Oké, mevrouw Samshuijzen, u kunt uw bijdrage leveren voor de tweede termijn. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u wel. Ik heb net een heleboel reacties gehoord en ik vind het in ieder geval heel prettig dat de collega’s allemaal er zo goed over na hebben gedacht. Wel wil ik graag nog het een en ander verduidelijken. Ik hoor nogmaals terugkomen dat het een erg polariserend onderwerp is en daarom benadruk ik ook nogmaals, wij vragen niet om een verbod, wij vragen om een alternatief om die keuze te bieden. En daarom hoor ik ook terug dat dit mogelijk niet voor iedereen een alternatief is. En daarom stellen wij ook voor om het te doen als een pilot, om gewoon te kijken wat het resultaat hiervan gaat zijn. Gaat het daadwerkelijk iets opleveren, of niet? Dat kunnen we dan in de evaluatie zien. En op basis daarvan kunnen we nadere beslissingen natuurlijk gaan nemen, maar om nu bij voorbaat te gaan zeggen: het zal wel niet afdoende zijn, het zal wel niet genoeg opleveren. Dat vinden wij jammer om op die manier zoiets af te doen. Daarnaast hoor ik ook wat argumenten over de kosten.

Goed, het is denk ik heel belangrijk dat we eerst consensus bereiken over of we dit wel of niet willen en daarom vragen wij ook met deze motie aan het college om met een voorstel te komen en dan kunnen we daar het natuurlijk ook gaan hebben, of we het dan dat waard vinden of niet. Maar ik denk dat het heel goed is om eerst eens samen tot de beslissing te komen van hoe wij hierover denken. En daarom ook, het kost misschien iets, maar wat is er belangrijker? Is het commercieel belang van niet te veel geld uitgeven belangrijker, of het maatschappelijk belang? De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Samshuijzen, ik zie een interruptie van de heer Van der Krabben. De heer VAN DER KRABBEN: Toch even de concrete vraag, u geeft aan, als gemeente moeten wij eerst de stap zetten. Ik heb aan u gevraagd, bent u bereid de eerste stap te zetten om te kijken of dat draagvlak er is via crowdfunding? 23

De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Samshuijzen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Dank u wel. Zoals ik net ook al eigenlijk in het laatste stukje wat ik net uitsprak zei, als we echt iets graag willen, als we echt iets belangrijk vinden, moeten wij dan willen dat het met crowdfunding bereikt wordt? Want we weten al wel vanuit onderzoek van I&O dat, en dit gaat dan over een vuurwerkverbod, en daar hebben we het nogmaals expliciet niet over, maar dat er gemiddeld gezien in Nederland, wanneer er sprake zou zijn van een vuurwerkverbod in combinatie met vervangende show, dat er dan 96% draagvlak is. Dus in die zin, onderzoek van I&O vind ik heel erg betrouwbaar, daarom zeg ik, als wij dit belangrijk vinden, moeten wij dan gewoon vanuit dat maatschappelijk belang dat we zien, dat wij het gewoon belangrijk vinden dat we hier draagvlak voor zien, die investering dan ook willen doen? En nogmaals, die kosten kunnen uiteenlopen, laten we eerst kijken of wij dit met zijn allen willen. De PLV. VOORZITTER: Dank u wel. Ik zie nog een interruptie van de heer Van den Kerkhof. De heer VAN DEN KERKHOF: Ik dacht u herkent mij wel aan mijn groene jasje, mevrouw de voorzitter. Toch wel even, want we hebben hier wel met elkaar allemaal ook vanavond een verantwoordelijkheid. U vraagt nogal wat, u vraagt een pilotproject voor de komende jaarwisseling. Dat is over welgeteld vijf maanden met een zomerreces ertussen.

U vraagt nu wat aan het college, als u daar nu geen financiële paragraaf bij doet. En wat ik u vraag, is gewoon, wat is het u waard en waar haalt u de middelen vandaan? Want dan kunt u het ergens over hebben, maar dat onderdeel ontbreekt in uw motie. Dus mijn vraag is nogmaals, hoe ziet u die financiële onderbouwing, want het is wel te makkelijk om het dan naar het college te schuiven. Wij als raad zijn verantwoordelijk voor die financiële kaders. De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Samshuijzen over de kosten. Kunt u daarop reageren? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Er zijn verschillende punten waar we in ieder geval dit jaar mogelijk extra budget voor beschikbaar zien, maar nogmaals, we willen juist die ruimte aan het college geven, om aan te geven hoe dat gefinancierd wordt. Maar om even wat voorbeelden te geven, waar we die ruimte mogelijk zien, bijvoorbeeld de extra opbrengsten vanuit de WOZ van de, ik noem het even nietwoonhuizen, maar ook vanuit de meicirculaire zijn er extra middelen beschikbaar gekomen, dus even wat voorbeelden, op sommige vlakken zien we ruimte, maar we willen dat niet voor het college al invullen. De PLV. VOORZITTER: Oké, wilt u nog een aanvullende interruptie doen? De heer VAN DEN KERKHOF: Voorzitter, dan toch. Dat is juist wat er nu ontbreekt, en dat is een essentieel onderdeel en dus ook waarom ik eerder heb aangegeven waarom mijn fractie zal gaan tegenstemmen.

De PLV. VOORZITTER: Oké, dank u wel. Mijnheer Huibers, u had ook een interruptie. De heer HUIBERS: Dank u wel voorzitter. In de inleiding hoorden wij dat droneshow of een lasershow zorgt voor een meer veilige situatie. Ik begrijp net van de portefeuillehouder dat dat dus eigenlijk niet zo is met de huidige wet- en regelgeving. Hoe ziet u dat in deze motie? Hoe zorgt u in ieder geval dat de situatie veilig blijft? De PLV. VOORZITTER: Mevrouw Samshuijzen. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ja dank u. Ook willen we hier geen heel strikt kader opstellen. In deze motie geven wij aan om bijvoorbeeld met een drone- en/of lasershow, maar gaat het er ons vooral om dat we een alternatief evenement organiseren. Dus wanneer de portefeuillehouder aangeeft dat een droneshow onveilig is, en dat de collega’s aangeven dat met de jaarwisseling drones de lucht inlaten, ze dat op dat moment niet verantwoord vinden, dan alle begrip daarvoor. Het gaat ons erom, kom met een alternatief, en wij bieden graag die ruimte daarvoor om het dan verder te concretiseren juist wat wel binnen die kaders van veiligheid past. En dat kan dus zijn met een lasershow, maar dan kan ook zijn met andere kunstzinnige optredens. Ik noem maar wat.

24

De PLV. VOORZITTER: Oké. U had daar een aanvullende… Nee? Het is voldoende zo. Oké. U zit in uw tweede termijn, of was u klaar? Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik wilde dit ook nog toelichten, en dat heb ik eigenlijk ook al gedaan. Eigenlijk dus op veel punten zeggen we juist, we laten die ruimte in deze motie. En we moeten gewoon de keuze maken, als wij hier de ambitie hebben om iets te veranderen, dan moeten we wel ook gewoon die verantwoordelijkheid zien om iets in gang te gaan zetten, om daar een stap in te zetten en nogmaals, probeer die pilot, kijk of het wat gaat opleveren. En wees niet te voorbarig om nu al de handdoek in de ring te gooien. Voor zover. De PLV. VOORZITTER: Ik kijk nog even rond. De heer Van Silfhout. En daarna de heer Hoeben. U heeft het woord. De heer VAN SILFHOUT: Dank u voorzitter. Wat deze discussie eigenlijk op tafel legt is dat wij met zijn allen het gevoel hebben dat we redelijk machteloos staan tegenover het probleem wat er met vuurwerk is en de oplossing die we daarvoor vinden. In de commissie is het besproken en daar was vrij ruime steun voor een alternatief, maar zo snel als er nu geld bij moet, dan lopen we ertegenaan dat we dat geld niet kunnen vinden. Wat ons betreft herken ik veel van de technische bezwaren.

Sterker nog, ik zou er een bij kunnen gooien, dat er een no-flyzone rondom de Penitentiaire Inrichting Vught hangt, waardoor je in een groot deel van Den Bosch niet eens mag vliegen. Maar het gaat ons erom, die stip op de horizon, zoals die al benoemd is, en eigenlijk de dillema’s die wij als lokale raad hebben. Wij kunnen dit probleem hier niet beslechten, omdat wij eigenlijk afhankelijk zijn van een landelijk en Europees probleem en toch willen wij graag die alternatieven aanbieden, omdat we ergens heen moeten. De PLV. VOORZITTER: Oké. Dat was uw bijdrage in tweede termijn. De heer Hoeben, u mag uw bijdrage doen. De heer HOEBEN: Dank voorzitter. Ja voorzitter, ik hoor hier behoorlijk wat partijen toch een beetje worstelen met de problematiek die daaromheen zit. Ja, zeggen ze aan de ene kant, we voelen er wel wat voor om die stip op de horizon te zetten, maar er zijn wat praktische bezwaren. Ik wil eigenlijk een voorstel doen, met goedkeuring van de mede-indieners, om het voorstel te veranderen in de jaarwisseling 2023 naar 2024, dus dan hebben we iets meer ruimte, en dan een puntje c toe te voegen, in de begrotingscyclus ruimte te zoeken voor de financiële middelen voor zo een show. En dan hoop ik dat er misschien iets meer draagvlak voor is. Dat het een aantal partijen overtuigt om in ieder geval te kijken of we iets kunnen vinden om in ieder geval dat stapje te maken.

We zeggen niet dat we het vuurwerk afschaffen, we doen een vuurwerkverbod. Maar we zeggen, laten we alsjeblieft kijken naar een stip op de horizon en die ruimte moeten we zien te vinden. De PLV. VOORZITTER: Oké, even samenvattend. Mijnheer Hoeben, dit was uw bijdrage, u stelt eigenlijk voor om de motie zoals die er nu ligt, om dat niet voor aanstaand oud en nieuw al in te laten gaan, maar in te laten gaan voor jaarwisseling 2023-2024. En er een bullet aan toe te voegen in antwoord op de vraag over de financiën, in de begroting gaan we de middelen zoeken. Dat is voor iedereen hier, dat is de suggestie die u alle drie doet naar de raad, zoals die hier vanavond bij elkaar bijeen zitten. Dan wil ik de heer Van Creij, wilt u een interruptie doen op de heer Hoeben? Ja, u heeft het woord. De heer VAN CREIJ: Een interruptie, of ik wil iets meegeven. Als u die wijzigingen doet, waarom trekt u dan die motie niet in en betrekt u hem bij de behandeling van de begroting, want dan kan men een afweging maken waar we het geld allemaal naartoe doen. En niet dat we nu al zeggen: ik vind dit belangrijk. De heer HOEBEN: Kijk voorzitter, het gaat nu juist, we hebben het daar laatst over gehad. Het gaat nu juist erover om dat strohalmpje vast te nemen en te zorgen dat we inderdaad een stap gaan zetten.

Want ik hoor toch wel behoorlijk wat partijen die zich toch uitspreken over de zorgen die ze hebben rondom vuurwerk, op het moment dat we dat nu vast kunnen leggen van, we gaan iets doen, en de financiële middelen, dat geeft ook de grootte aan van wat we kunnen doen van de middelen die we vinden. Maar in ieder geval iets te gaan doen in die richting. De PLV. VOORZITTER: Oké. Misschien, ik kijk even rond, misschien is het een suggestie, 25

maar het is een suggestie vanuit mijn kant om anders misschien even te schorsen zo meteen. Het is natuurlijk een nieuw punt dat in de vergadering wordt gebracht. Dat u even onderling kunt overleggen met de indieners, maar ook met andere partijen of dit misschien een acceptabel verhaal zou kunnen zijn. Het is een suggestie vanuit mijn kant. Ik kijk even naar de heer Van Hattem, ik heet u eerst welkom in ons midden vanavond. En u wilt een interruptie doen op de heer Hoeben? U heeft het woord. De heer VAN HATTEM: Zeker voorzitter een korte interruptie op de heer Hoeben, want ik hoor de heer Hoeben nu spreken over een aantal punten waarbij hij kleine stapjes wil zetten en wil zoeken naar middelen, maar kijk, als op dit moment een droneshow of een lasershow gehouden moet worden, het was daarstraks in het debat ook al gezegd, het gaat heel veel geld kosten, waarom gaat de heer Hoeben dan niet eerst op zoek naar sponsors die dat willen betalen om zo een professionele show te houden. Kijk dan of daar belangstelling voor is, en kijk dan of er dan stappen verder kunnen worden gezet, want ik bedoel, met grote vuurwerkshows doen sommige tuincentra en vuurwerkhandelaren precies hetzelfde, die houden ook grote shows waar mensen kunnen komen kijken en daarnaast steken ze nog steeds heel veel vuurwerk af, want het is gewoon een prachtige traditie en dat willen we ook graag in stand houden.

De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Hoeben, wilt u daarop reageren? De heer HOEBEN: Ja voorzitter, kijk, ik snap wel wat de heer Van Hattem bedoelt, maar het gaat er ons om dat we hier als raad uitspreken dat we iets willen erbij. En dat we daar nog een hele hoop werk aan te doen hebben en dus zul je financiële middelen moeten zoeken binnen onze eigen begroting, maar ook misschien extern. Ja, dat klopt, maar die ruimte, die organiseren we zo. Het gaat om de uitspraak van de raad. De PLV. VOORZITTER: Oké. Dank u wel. Ik kijk even rond. We zitten in de tweede termijn, ronde van de raad. Geen sprekers meer? Dan stel ik eigenlijk het volgende voor, in overleg met de griffie leek het ons een goede suggestie om even te pauzeren. Dat kunnen al meteen in de pauze ook even de partijen met elkaar overleggen wat ze van de motie vinden, waarna we de portefeuillehouder laten reageren. Er dienen zich nieuwe sprekers aan voor de tweede termijn. De heer KABBOUTI: Ja voorzitter, een punt van orde. Er is uitvoerig gesproken over deze motie in de commissie. Er is net een goed debat gevoerd, er wordt een wijziging doorgevoerd, er wordt een voorstel gedaan. Ik stel voor dat we met deze ingrediënten gewoon tot stemming overgaan. Ik denk dat er geen informatie gewisseld hoeft te worden. De PLV. VOORZITTER: Dan vind ik het helemaal prima, het is aan u natuurlijk.

Dan gaan we de tweede termijn afmaken met de portefeuillehouder die in de tweede termijn nog even kan reageren, als u van de gelegenheid gebruik zou willen maken, dan kan dat nu. Portefeuillehouder MIKKERS: Ja heel kort voorzitter, ik snap de opmerking van de heer Hoeben om de motie aan te passen. Ik blijf hem toch ontraden, omdat als wij geen andere wetgeving hebben dan op dit moment, dan is er een onmogelijkheid om dit voor elkaar te krijgen en een tweede is, dat ik de ambtelijke organisatie, daar ben ik maar heel eerlijk in, als u dat als opdracht geeft, betekent dat dat het ten koste gaat van andere activiteiten. Laten we daar ook maar helder in zijn, want als we dat gaan organiseren op 31-12 om 00.00 uur, betekent dat mensen die daarmee gemoeid zijn, niet kunnen bezig zijn met de handhaving van vuurwerk afsteken op andere locaties, die juist voor die vuurwerkvrije zones van belang zijn. Dus zolang het niet verandert, zou ik deze motie nog steeds willen ontraden. De PLV. VOORZITTER: Oké, dan stel ik voor, we hebben twee termijnen gehad, dat we gaan stemmen. Stemverklaringen wellicht op dit onderwerp? Ik kijk nog even rond. Oké, dan open ik de stemming. Motie vreemd aan de orde van de dag, De Bossche Jaarwisseling – samen, veiliger en gezelliger, van de Partij voor de Dieren, Volt en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van de Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), Volt (Van Silfhout), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp) en SP (Roovers, mw. Visscher) stemden voor. 26

(Burgemeester Mikkers neemt het voorzitterschap weer over.) 13.

Motie vreemd Prestatieafspraken tussen gemeente en woningcorporaties

De VOORZITTER: Dames en heren, ik verzoek u allen plaats te nemen. De pauze is voorbij, dames en heren, we gaan verder met agendapunt 13, de motie vreemd Prestatieafspraken tussen gemeente en woningcorporaties van de fractie van De Bossche Groenen, SP, Partij voor de Dieren en Volt. Mevrouw Van Opdorp is de hoofdindiener, dus die heeft als eerste het woord. Anderen voor de eerste termijn? Anderen? Dat was het, ja, mevrouw Van Opdorp. Mevrouw VAN OPDORP: Voorzitter, er zijn verschillende huurders die in een slecht geïsoleerd huis wonen en niet weten waar ze aan toe zijn. We hebben op dit moment in Den Bosch 5800 huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Deze huishoudens hebben een laag inkomen, hoge energiekosten en ze wonen in huizen die niet goed geïsoleerd zijn. En let op, van de huishoudens met energiearmoede woont 75% in een corporatiewoning. Onderzoek van TNO. Daarom is het van belang om bij de Integrale Aanpak Energiearmoede de woningcorporaties nog nadrukkelijker mee te nemen en dat staat ook in het coalitieakkoord. Een verscherping van de prestatieafspraken rondom verduurzaming en er zou verheldering komen over deze afspraken naar aanleiding van de commissie Bedrijvigheid. En die helderheid kwam in een bestuursinformatiebulletin waarin het Integraal Beleid Energiearmoede wordt gespecificeerd, waarvoor onze complimenten.

Zeker omdat de gemeente inmiddels gebruikmaakt van energielabels want we zetten in op een Klusbus, bosbespaarteam, energiefixers. Echter, dit staat wel los van de prestatieafspraken met woningcorporaties. We zitten als gemeente, woningcorporaties en zeker als huurders met elkaar in een onzekere schuit. We zullen moeten anticiperen op ontwikkelingen rondom energieprijzen, personeel, bouwmaterialen et cetera. En de winter die moet nog komen. U kunt deze motie dan ook zien als kaderstellend, als een extra stapje dat we met elkaar kunnen zetten. Wij hebben het volste vertrouwen in de integrale aanpak, maar de huidige tijd vraagt wel om transparantie, en monitoring, om snel bij te sturen waar het nodig is, zodat onze inwoners zo snel mogelijk geholpen kunnen worden als er een kink in de kabel is. Want laten we niet vergeten dat elke maand langer wonen in een slecht geïsoleerd huis de bestaanszekerheid van onze inwoners afbreekt. Zij voelen de machteloosheid en onzekerheid in hun portemonnee. En huurders hebben het dus nodig om zoveel mogelijk te weten waar ze aan toe zijn, wanneer ze aan de beurt komen de komende jaren. Dus de tijd tikt.

Daarom deze motie met het verzoek tot tempo, prioriteitstelling en planning, een jaarlijkse voortgangsrapportage, helderheid over de wijze waarop de kosten doorwerken in de huur, een vorm van compensatie voor huurders met een E-, F- en G-huurwoning en de wijze waarop we de huurders betrekken. Kortom, graag helderheid daarover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan naar de heer Kouwenberg, Rosmalens Belang. De heer KOUWENBERG: Ja dank u voorzitter. Rosmalens Belang is erg blij dat in het bestuursakkoord is opgenomen dat de prestatieafspraken met woningcorporaties worden aangescherpt, net zoals mevrouw Van Opdorp ook al meldde, op het gebied van energiebesparing. We hebben ook echter heel veel vertrouwen in het college dat het hieraan binnen afzienbare tijd, dat zeg ik er wel bij, met kennis en kunde uitvoering zal geven. Dus wat ons betreft is deze motie daarom ook overbodig en is het geenszins zinvol om voorafgaand aan het maken van afspraken tussen twee partijen, in dit geval dus met de woningcorporaties, daar dan allerlei voorwaarden voor op te werpen. Dit komt wat ons betreft het uiteindelijke resultaat niet ten goede en daarom zal de fractie van Rosmalens Belang deze motie dan ook niet steunen. De VOORZITTER: Dank u wel. Het woord is aan wethouder Slikker. Wethouder SLIKKER: Ja voorzitter, dank u wel.