Notulen raadsvergadering 2020-12-08

VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN 's-HERTOGENBOSCH OP 8 DECEMBER 2020 AANVANG 19.00 UUR

Voorzitter:

drs. J.M.L.N. Mikkers

Griffier:

drs. W. Amesz

Leden aanwezig:

J.J.E.L. van Creij, mw. Y. Dogan LLM, mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, mw. J.M.C. van Gool, ing. A.J.G. de Groot, M.A.W.A.M. Hack, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, W.B.G. Hoeben, J.M.M. Hoog Antink, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, drs. R.M.J. van den Kerkhof, P.M. van der Krabben, H.J.M. Mees, mw. drs. H.M. Mees-Huibers, D.J.G. Peters, M.C.J.M. Ploegmakers, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, A.M. Rotman, mw. drs. E.J. de Ruiter, P. Slikker, G.J.I.J. Smeets MBA, O.R. Thelissen, F.H. van Valkenburg, G.M.M. Verbruggen, mw. mr. drs. I.E.C. Visschedijk, R.G. Vonk, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen, P.H. Wiggers en mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Tevens aanwezig de wethouders:

Afwezig:

ing. R.A.P. Geers, M.J.J. van der Geld MSc, mr. J.W.F. Hoskam, U. Kâhya en mr. H.C. van Olden R.J.J. Geers, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. J.C.H. Lokhoff-Tiebosch en mw. C.K.J. Visscher

I.1.

Vragenhalfuur

I.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 10 november 2020

I.4.

Ingekomen stukken en mededelingen

I.4.B Ingekomen stukken II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5.

Wijziging van het subsidieplafond van cultuurfondsen Pop-Up 2020

II.6.

Bestemmingsplan De Groote Wielen, Centrum en Beeldkwaliteitsplan Centrum De Groote Wielen

II.7.

Bestemmingsplan Vinkelse Slagen, fase 2

II.8.

Bestemmingsplan Rosmalensedijk 4

II.9.

Bestemmingsplan Rosmalensedijk 7 en 10 te 's-Hertogenbosch

III.10. Bestemmingsplan Seringenstraat 2, Rosmalen III.11. Declaratie kosten ruimen explosieven 2020 III.12. Wijziging Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Hart voor Brabant 1

III.13. Evaluatie Rekenkamercommissie 's-Hertogenbosch; terug naar de basis III.14. Eerste wijziging belastingverordeningen 2021 III.15. Managementrapportage 2020 III

Voorstellen waarover nog discussie meer wordt verwacht

III.16. Vaststelling ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein-Noord III.17. Ruimtelijke onderbouwing herontwikkeling Rijnstraat 427-429 III.18. Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta III.19. Visie Bossche inburgering III.20. Quickscan Rekenkamercommissie IV

Overig

IV.21. Motie Oproep verhoging minimumloon V

Aanvulling op de agenda

V.22. Verbod op carbidschieten VI

Moties besproken in commissies

VI.23. Motie vreemd aan de orde van de dag De zogenaamde bitterballenmotie VI.24. Motie vreemd aan de orde van de dag Ultradiepe geothermie VII

Moties niet besproken in commissies

VII.25. Motie vreemd aan de orde van de dag Naar een succesvolle pilot Interne studio De VOORZITTER: Dames en heren, ik heet u van harte welkom. Gezien het feit dat ik een mededeling heb, verzoek ik u allen even te gaan staan. Op 6 december 2020 is Peter Davies overleden, de man die velen van ons in 2019 in Wales hebben ontmoet als een van de laatste bevrijders. Omdat hij in 2019 niet kon, zou hij zeker in 2020 gekomen zijn. We hoorden vanmiddag dat hij is overleden en daarom vond ik het wel passend even te gaan staan bij ons moment van stilte. Laten we in hem alle bevrijders van onze gemeente 's-Hertogenbosch herdenken, maar in dit geval specifiek Peter Davies. Stilte De VOORZITTER: Dank u wel. Iedereen van harte welkom. U kent de coronarichtlijnen, de mensen thuis zien allemaal wel de afstand die we op dit moment van elkaar hebben. We hebben een aantal afmeldingen voor vanavond, de heer Van Hattem, de heer Geers, mevrouw Visscher en mevrouw Lokhoff zijn afwezig.

Mevrouw Lokhoff is afwezig vanwege het feit dat zij in een bron- en contactonderzoek zit, dat is coronagerelateerd en vandaar dat ik u erop wijs: als er stemmingen plaatsvinden die mogelijk door de stem van mevrouw Lokhoff tot andere inzichten zouden komen dan schorsen we even en dan kijken voorafgaand aan de stemming wat dit zou betekenen en of er eventueel gepaird moet worden zoals we dat met elkaar hebben afgesproken in de hygiëne van hoe we hier in 's-Hertogenbosch met elkaar werken. De griffie zegt dat daar vooralsnog geen sprake van is, maar dat zou gedurende de avond kunnen. Als u die indruk hebt, kunnen we dat natuurlijk altijd meenemen, dan schorsen we voorafgaand aan de stemming. I.1.

Vragenhalfuur 2

De VOORZITTER: Er zijn drie vragen voor het vragenhalfuurtje binnengekomen, twee vragen van de PvdA en een van De Bossche Groenen en ik wil starten met de vraag over het steunpakket voor de Bossche cultuurmakers van de fractie van de PvdA door mevrouw Van Gool. Ik geef mevrouw Van Gool graag het woord. Mevrouw VAN GOOL: Ja, dank u voorzitter. De uitbraak van het coronavirus heeft grote gevolgen voor kunstenaars, makers en organisaties in het culturele en creatieve veld. Laten we zeggen dat cultuur een van de sectoren is die zwaar getroffen wordt door de pandemie. Het kabinet heeft daarom al verschillende maatregelen genomen, er zijn tot nu toe twee specifieke steunpakketten van de rijksoverheid gekomen om de gevolgen van de coronacrisis voor deze sector te verzachten. De bedragen kunt u zelf zien, maar met name het tweede pakket was bedoeld om makers aan het werk te houden en die laatste groep, de culturele makers, zal het water inmiddels wel aan de lippen staan nu de tweede coronagolf ook over ons heen is gekomen. Veel culturele makers zitten nu immers al een behoorlijke tijd werkloos thuis. Wij waren verheugd om vorige week in het raadsinformatiebulletin van onze gemeente te lezen dat er oog en oor is voor deze sector.

Meer specifiek lazen we daarin dat er een regeling 'Aanwending rijksbijdragen cultuur ten behoeve van de lokale cultuur' is vastgesteld voor organisaties, verenigingen en stichtingen die in 2020 nog geen steun hebben ontvangen voor tekorten die zijn ontstaan vanwege de coronacrisis. Wij lazen ook dat de gemeente voornemens is de makers te gaan ondersteunen, maar daarover wordt verder geen informatie gegeven, alleen dat dit op korte termijn volgt. Gelet op bovenstaande hebben wij de volgende twee vragen: - Op welke, korte, termijn ontvangen wij die informatie over die specifieke ondersteuning aan de culturele makers? - Op welke termijn gaat die ondersteuning aan die culturele makers in en kunnen ze er gebruik van gaan maken? Wethouder VAN DER GELD: De makers zullen ondersteund worden via de cultuurfondsen. Het college heeft die regeling vandaag vastgesteld, hierover wordt u deze week geïnformeerd en het definitieve budget van die fondsen wordt per 1 januari 2021 bekend. Dan ga ik in op uw tweede vraag. Met name door de uitbreiding van de regeling Pop-up zal er meer ruimte zijn om makers te ondersteunen en zoals ik al zei, wordt die nieuwe regeling per 1 januari 2021 van kracht. De VOORZITTER: Een aanvullende vraag van uw kant? Van de rest van de raad? Nee, dank u wel. Dan gaan we over naar vraag 2, het Annapark Hintham van de fractie van De Bossche Groenen, mevrouw Hendrickx.

Mevrouw HENDRICKX: Ja, dank u wel voorzitter. We hebben het hier in ons midden al vaker gehad over het Annapark en we zijn erg blij om te vernemen dat het college voortvarend aan de slag is gegaan als het gaat om het uitvoeren van de moties om te kijken wat er mogelijk is aan alternatieven en überhaupt de bebouwing. Uit het rapport van Spacevalue blijkt dat bebouwen in het park eigenlijk onwenselijk is en ook niet bijdraagt aan het versterken van het park, maar het bureau ziet wel mogelijkheden om het park te versterken. Op 25 november 2020 heeft wethouder Geers met bewoners gesproken en wij willen eigenlijk vragen of u hier kunt bevestigen dat u de bevindingen van het bureau Spacevalue deelt omdat de bewoners behoefte hebben aan duidelijkheid. Wethouder GEERS: Dank aan de gemeenteraad dat ik hier een nadere toelichting op kan geven. We zijn inderdaad gestart met de gesprekken met de omwonenden, ook naar aanleiding van de motie die u hebt aangenomen om weer in gesprek te gaan met de omwonenden en daarbij ook alternatieven te onderzoeken.

Dat hebben we gedaan met een onafhankelijk adviesbureau en dat adviesbureau heeft bij de eerste sessie van die gesprekken, bestaande uit vier groepsgesprekken, ook aangegeven dat zij woningbouw op de locatie die het college heeft voorgesteld niet de meest logische variant voor het park vinden, maar dat woningbouw in dat park niet als onmogelijk wordt gezien. Het bureau geeft aan dat er zijn zeker ook mogelijkheden voor het versterken en het vergroten van het Annapark zijn en op basis daarvan zijn wij in gesprek. Die bevindingen van Space Value kan ik bij dezen bevestigen. Mevrouw HENDRICKX: Ik heb het rapport van Spacevalue vanavond meegebracht en ik heb eigenlijk een vraag. U zegt dat het bureau eigenlijk aangeeft dat het niet onmogelijk is, maar als ik kijk naar de bij het rapport gevoegde kansen-en-bedreigingenkaart, zie ik drie kruisjes waar volgens het college mogelijke bebouwing zou kunnen en bij alle drie de locaties staat dat ze vreemd of niet 3

mogelijk zijn. Ik ben wel wat verrast door uw conclusie dat het bureau het wel zou zien als een optie, hoe komt u daarbij? Op basis van dit rapport kan ik die conclusie niet trekken. Mijn volgende vraag. Het volgende advies van Spacevalue is om zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden, ook voor nu en voor de toekomst, over wat de gemeente met dat park wil. Zou u op korte termijn die duidelijkheid richting de bewoners willen brengen, zodat zij ook onder de kerstboom weten waar zij aan toe zijn? De heer KAGIE: Bewoners die de digitale bijeenkomst van 25 november 2020 hebben bijgewoond, waarbij ook de wethouder aanwezig was, hebben de wethouder teksten horen debiteren waaruit zij de indruk kregen dat de wethouder de stekker uit het bouwplan zou hebben willen trekken of voornemens is dat te doen. Is dat onjuist of is dat juist? Wethouder GEERS: Om te beginnen bij de beantwoording van de laatste vraag. Dat is onjuist. Uw raad heeft in een motie verzocht om opnieuw in gesprek te gaan met de omwonenden om te kijken naar de alternatieven voor woningbouw in het Annapark. Dat heeft uw raad mij verzocht, dat gesprek is op dit moment gaande en daar zijn we met een onafhankelijk adviseur mee bezig.

Nogmaals richting De Bossche Groenen, de adviseur heeft in die gesprekken ook aangegeven dat er echt wel mogelijkheden voor woningbouw zijn, dat er mogelijkheden zijn voor het vergroten en versterken van het Annapark, dat op basis daarvan die gesprekken verder zullen volgen en we later tot conclusies zullen komen. Zodra die conclusies er liggen, zullen we die uiteraard aan uw raad mededelen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik over naar de derde vraag, de vraag van de PvdA. De heer Slikker omdat de heer Kabbouti nog onderweg is. De heer SLIKKER: Ja voorzitter, we hebben begin 2020 het debat gevoerd over de nieuwe woonvisie, waarin de raad breed aandacht heeft gevraagd voor de sociale woningbouw. We hebben destijds de afspraak zo gewijzigd dat we geen 10.000 maar 10.500 woningen zouden bouwen en daarnaast is het percentage sociale huur verhoogd van minimaal 25% naar minimaal 30%. In de discussie destijds is ook uitgebreid ter sprake gekomen dat de woningcorporaties zelf – ook bij Informeren en Ontmoeten hebben ze de raad daar enkele malen op aangesproken – een grotere ambitie zouden hebben, grotere mogelijkheden zouden hebben, om het aantal sociale woningen te bouwen.

Destijds is in het debat met de wethouder over de woonvisie aangegeven dat het de bedoeling was dat, als de woningcorporaties die capaciteit ook zouden kunnen realiseren, er geen belemmering van de kant van het college was. Sterker nog, een aanmoediging gezien de enorme woningnood in onze stad. Er bereiken ons inmiddels wel signalen van de onderhandelingstafel over de langjarige prestatieafspraken waarin staat 'Wij willen meer, maar het blijkt niet wenselijk te zijn dat we meer bouwen' en dat leidt tot de vragen die we daaronder ook hebben staan: 1. Klopt het dat het college momenteel in gesprek is over het Sociaal Woonakkoord en de prestatieafspraken? 2. Over welk tijdvak worden die gesprekken gevoerd? 3. Wanneer verwacht het college het nieuwe Sociaal Woonakkoord en de prestatieafspraken te kunnen presenteren? 4. Ligt de ambitie van de corporaties in deze gesprekken hoger dan de ambitie van het college als het gaat om het realiseren van de sociale huurwoningen voor de komende jaren? 5. Zo ja, wat is hiervan de reden? 6. Hoe worden de ambities vanuit de woonvisie dan vertaald in de prestatieafspraken? Wethouder GEERS: Dank aan de PvdA zodat ik deze vraag kan beantwoorden. Wij zijn uiteraard in gesprek met de woningcorporaties en het stedelijk huurdersplatform over nieuwe prestatieafspraken, dat doen we ieder jaar.

Het Sociaal Woonakkoord wordt op dit moment afgerond, eind 2020 is de einddatum. Dat betekent ook dat we nieuwe afspraken maken en dat doen we met meerjarenprestatieafspraken. Daarbij kijken we natuurlijk goed vooruit naar een termijn waarop we kunnen sturen, dus we pakken een termijn van vier tot zes jaar. Dat is nog even in afweging, maar we zetten daarbij de ambitie van de corporaties en die van ons als gemeente voorop. Laat ik daar helder in zijn, de ambitie van de corporatie is zeker niet hoger dan onze ambitie of andersom. Wij doen gezamenlijk het maximale om de woningnood zo veel mogelijk op te lossen. Dat betekent dat we zo veel mogelijk projecten realiseren en dat de afspraken daarop gericht zijn, zodat we alle mogelijkheden maximaal kunnen benutten. Ik verwacht in Q1 2021 de nieuw gemaakte afspraken aan u te kunnen presenteren. Daarmee heb ik volgens mij de vragen beantwoord.

4

De VOORZITTER: De heer Kabbouti. Een goede timing hè. De heer KABBOUTI: Dank u wel voorzitter. Ik ben nog half aan het opstarten, maar dat gaat lukken. De wethouder sprak over meerjarige prestatieafspraken, kan de wethouder toelichten waarom niet voor een nieuw Sociaal Woonakkoord wordt gekozen, wat is daar de achterliggende gedachte van? Nog even expliciet als het gaat om de ambities, we hebben destijds in de discussie over de woonvisie ook gesproken over de bouwcapaciteit van die 1000 woningen die dan zogenaamd op de plank zouden kunnen blijven liggen. De wethouder gaf daarvan aan: ik laat niets op de plank liggen. Worden die meegenomen in de gesprekken die op dit moment gevoerd worden? Wethouder GEERS: Ik sta nog steeds achter de uitspraak dat er geen woningbouwprojecten op de plank blijven liggen. We hebben ook aangegeven dat kansrijke woningbouwprojecten met betaalbare woningen een hoge prioriteit krijgen. Dus daar wordt hard aan gewerkt en dat kan ik nog even als volgt toelichten. Ik ben de afgelopen jaren volop met de corporaties bezig geweest om te kijken waar de kansen liggen en ik heb altijd aangegeven, ook bij de behandeling van de woonvisie, dat die niet zozeer op gemeentegronden liggen omdat wij daar een beperkt aandeel hebben en dat een keer opraakt.

Ik heb de corporaties uitgedaagd om ook andere locaties te vinden, zodat we het maximale eruit kunnen halen, zowel op gemeentegrond die we voor meerdere doeleinden inzetten als op andere locaties. Dat werpt nu zijn vruchten af, kijk naar de zusterflat, het GGD-kantoor, de parochie in Rosmalen en de Rijnstraat, dat zijn allemaal projecten van privaat vastgoed waar de corporaties mee aan de slag gaan. De heer KABBOUTI: Ik heb ook een vraag gesteld over het Sociaal Woonakkoord. Wethouder GEERS: Ja excuus, die ben ik vergeten. Een Sociaal Woonakkoord is eigenlijk een meerjarenprestatieafspraak en we willen nu niet toewerken naar een specifieke datum, maar er met meerjarenprestatieafspraken over een termijn van zes jaar voor zorgen dat de pijplijn goed gevuld is met elk jaar een uitvoeringsagenda. Daarmee bouwen we continuïteit en werken we niet aan een bepaald aantal woningen op een specifieke datum, maar hebben we gewoon een goedgevulde pijplijn. 1.2.

Vaststelling agenda van de raadsvergadering

De agenda wordt vastgesteld. I.3.

Goedkeuring notulen van de openbare raadsvergadering van de gemeenteraad van 10 november 2020

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. I.4. 4a.

Ingekomen stukken en mededelingen Overzicht raadsinformatiebrieven van 7 april 2020 1. Raadsinformatiebrief Experimenteren in de bijstand met bijverdienen. 2. Raadsinformatiebrief omgevingsvisie: Participatieplan derde en vierde tranche gebiedsvisies. 3. Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan De Groote Wielen – vierde klooster. 4. Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan DPO-leiding Bokhoven. 5. Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Noord, Klokkenlaan 2. 6. Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Veedijk 9 te Rosmalen. 7. Raadsinformatiebrief Stand van zaken stikstofproblematiek,

4b.

Lijst ingekomen stukken

De ingekomen stukken worden conform voorstel afgehandeld. II

Voorstellen waarover geen discussie meer wordt verwacht

II.5

Wijziging van het subsidieplafond van cultuurfondsen Pop-Up 2020

De VOORZITTER: Er is een schriftelijk stuk over de wijziging van het subsidieplafond voor de cultuurfondsen Pop-Up 2020. De PVV en de SP hebben aangegeven niet akkoord te gaan. Met die 5

kanttekening. Iemand een stemverklaring? Nee. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.6.

Bestemmingsplan De Groote Wielen, Centrum en Beeldkwaliteitsplan Centrum De Groote Wielen

De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Wij hebben eerder in de commissie al aangegeven dat we bezorgd zijn en blijven over het grote aantal vierkante meters winkelruimte dat erbij komt. Er is destijds 3500 m² afgesproken en nu wordt het 7000 m². We blijven het nauwlettend volgen, maar we gaan nu schoorvoetend akkoord. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.7.

Bestemmingsplan Vinkelse Slagen, fase 2

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.8.

Bestemmingsplan Rosmalensedijk 4

De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Hier eigenlijk bijna hetzelfde. Wij hebben in de commissie al aangegeven dat we het heel vreemd vinden dat er een inspraakreactie van de provincie is binnengekomen en dat de gemeente die heeft getackeld door een gebiedsvisie voor Gewande te maken. Die gebiedsvisie is helemaal niet besproken met de bewoners, maar die zit toch als bijlage 3a en 3b bij het raadsvoorstel. Het is heel ongebruikelijk om een gebiedsvisie op te stellen zonder dat de bewoners daarbij betrokken zijn en wij zien die gebiedsvisie dan ook als een aanvullend stuk, maar wat daarin staat moet eerst worden gedeeld met de bewoners. Wij gaan akkoord, met de opmerking dat bijlage 3a en 3b voor ons niet gelden. Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. II.9.

Bestemmingsplan Rosmalensedijk 7 en 10 te 's-Hertogenbosch

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.10. Bestemmingsplan Seringenstraat 2, Rosmalen Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.11. Declaratie kosten ruimen explosieven 2020 Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.12. Wijziging gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Hart voor Brabant Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.13. Evaluatie Rekenkamercommissie 's-Hertogenbosch; terug naar de basis De heer SMEETS (stemverklaring): Collega De Groot heeft als lid van de Rekenkamer niet meegedaan aan de dialoog in de commissie en ik geef namens de fractie aan dat wij ons prima akkoord kunnen verklaren met dit voorstel. 6

Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.14. Eerste wijziging belastingverordeningen 2021 Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III.15. Managementrapportage 2020 Zonder beraadslagingen besluit de raad in overeenstemming met het bovengenoemde voorstel van burgemeester en wethouders. III III.16.

Voorstellen waarover nog discussie wordt verwacht Vaststelling ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein Noord

De VOORZITTER: Dan gaan we naar het ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein Noord. Ik heb begrepen een uitgebreide discussie, waarbij de belangrijkste punten zijn verwoord in de zeven ingediende moties en ik verzoek u zich te richten op de moties die u vanavond hebt ingediend. Allereerst motie 1 van de heer Hoeben namens De Bossche Groenen, motie 2 ook. Dan de heer Van Creij namens gewoon ge-DREVEN, dan de evenementenroute, ook van de heer Van Creij. De heer Verbruggen, de heer Vonk, mevrouw Van Zwambagt. Zijn er nog andere sprekers over dit agendapunt? Ja, de heer Kabbouti, de heer Kagie en de heer Smeets. Dank u wel. We beginnen bij de heer Hoeben. De heer HOEBEN: Ja, ik trap af voorzitter. Het EKP-plan loopt al een tijdje, het is alweer bijna drie jaar geleden dat we de kaders vastgesteld hebben en het is duidelijk dat plannen nu eenmaal veel tijd kosten, zeker als je het over deze omvang hebt, maar ook de roep om de hoogte te kiezen om onze bouwopgave in te vullen, is niet van gisteren, die loopt al een tijd. Was er nu nergens een moment om dit plan bij te sturen? Het valt op dat de hoogte van het EKP, hoe hoog we daar zouden gaan bouwen, eigenlijk nooit concreet voorgelegd is.

Ja natuurlijk, als we goed doorbladeren en goed doorzoeken, is dat er echt wel uit te halen en ik neem dat ook niet zozeer iemand kwalijk, maar het is nooit concreet in het dictum neergelegd. Natuurlijk hadden we scherper kunnen zijn, het was eruit te halen, het heeft zelfs een keer in de krant gestaan en dat kan het niet zijn, maar hadden we nu niet… We hebben het afgelopen weekend met meerdere fracties heel wat tijd besteed aan het proberen het in een motie te vertalen, hoe moet je dat doen want je wilt natuurlijk niet te veel zand in de wielen gooien. Dan zitten we hier vanavond op het moment suprême en dan zeg ik toch: we trekken motie 2 terug en waarom? We zijn inmiddels goed geïnformeerd, we weten dat het behoorlijk wat impact kan hebben en we willen voorkomen dat we, los van de kosten die het met zich meebrengt, 2,5 jaar terug in de tijd gaan. Daarvoor is doorgaan met de bouwopgave te waardevol, maar moeten we dan niet het punt maken dat we toch echt wel voor die hoogte willen kiezen? Ik zal het niet over de timing hebben, maar met dank aan de andere partijen die op 7 december te elfder ure toch nog met een motie kwamen over de kansen voor hoogbouw waarin ook nog eens een keer het biobased en circulair bouwen goed op de kaart is gezet. Mevrouw Kummeling zal blij zijn, wij kunnen daarom ook motie 1 terugtrekken.

Dan blijft er eigenlijk niet zo heel veel over, dan hebben we nog motie 3 die we zelf mede-indienen en motie 4 kunnen we van harte ondersteunen. Tot zover voorzitter. Motie 1 Circulair en biobased Bouwen EKP-terrein Ingediend door De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van maandag 23 november 2020 over het Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitplan EKP-terrein Noord; overwegende dat: • in 2018 een Ontwikkelkader voor het EKP-terrein is opgesteld waarin wordt uitgegaan van grondstoffenbehoud (RIB 9692901 H6);

7

• • • • • •

Betonbouw en bouw in metselwerk (nu opgenomen in toetsingscriteria; de woongebouwen zijn gematerialiseerd in baksteen en architectonisch beton in verzadigde kleuren) een groot beslag legt op de delving van minerale grondstoffen; het college van gemeente 's Hertogenbosch in het Bestuursakkoord 2018-2022 uitspreekt zich in te zetten om zoveel als mogelijk afvalproductie te voorkomen en stappen te willen zet ten voor de circulaire economie; provincie Noord-Brabant met haar Bestuursakkoord 2019-2023 inzet op een circulaire samenleving en actief bedrijven steunt die nieuwe producten en processen ontwikkelen die bijdragen aan dit doel; circulair bouwen een innovatieve manier is van bouwen waarbij minder afval ontstaat bouwen met biobased materialen zoals CLT (Cross Laminated Timber ofwel kruislaaghout) zorgt voor CO2-opslag; biobased bouwen in combinatie met energetisch duurzaam bouwen voor een veel lagere milieubelasting van het bouwproject zorgt;

spreekt uit dat: • de ambities voor de circulaire economie onvoldoende terugkomen in het ruimtelijk en functioneel kader; • de stad met de keuze voor 'biobased/circulaire ontwikkeling van EKP' trots gaan op deze 'innovatieve en nieuwe architectuur' als eigentijdse verrijking van het stadsbeeld en imago; verzoekt het college: • het ruimtelijk-functioneel kader aan te vullen met; 1. de gemeentelijke ambitie m.b.t. waarde behoud van grondstoffen en 'circulair en biobased bouwen' als richtinggevende voorwaarden. 2. verzoek om de nieuwbouw in het EKP-gebied voorzien van een materialenpaspoort waarin gebruikte materialen vastgelegd worden; en gaat over tot de orde van dag.

Motie 2 Hoogbouw hoogte EKP Ingediend door De Bossche Groenen en SP De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving van maandag 23 november 2020 over het Ruimtelijk en Functioneel kader EKP-Noord; overwegende dat: • in onze stad hoogbouw niet overal wenselijk is en er op slechts enkele plaatsen draagvlak is voor een hoogbouw buiten de kaders van de bestaande 'nota hoogbouw' uit 2003; • in februari 2019 de motie De lucht in om het woningtekort aan te pakken – met steun van de voltallige coalitie – is aangenomen; • het dictum van deze motie vroeg om de huidige nota Hoogbouw te moderniseren en daarbij partijen als projectontwikkelaars, corporaties, architecten en planologen te betrekken; • aanleiding motie was de bespreeknotitie van D66 over hoogbouw met daarin expliciet opgenomen dat een maximale bouwhoogte van 60 meter in de Spoorzone een onnodige beperking is; • in het bestuursakkoord staat opgenomen dat ingezet wordt op binnenstedelijk bouwen en op bouwen in de hoogte waar dit mogelijk is in de brede binnenstad (aan de randen van de • historische binnenstad en in de Spoorzone); • het EKP-terrein onderdeel uitmaakt van deze Spoorzone; • het college bij brief van 26-3-2019 aangeeft conform de ingezette lijn in het plan van aanpak omgevingsvisie de nota hoogbouw als een van de

bouwstenen te zullen actualiseren; • niet eerder expliciet om een raadsuitspraak is gevraagd is over de bouwhoogtes EKP aan de raad dan in het voorliggende stuk; • de opdrachtgunning aan SDK-vastgoed ruim na het aannemen van de motie is gegeven (zie Raadsinformatiebulletin week 35 2019 vermeld onder bericht 2 Start Gunningsfase aanbestedingsprocedure EKP-terrein Noord: 'Volgens de planning is eind dit jaar bekend wie de winnende marktpartij is.); 8

spreekt uit dat: • de kans om hoger te bouwen in de Spoorzone niet onbenut gelaten mag worden; verzoekt het college: • met de ontwikkelaar de mogelijkheden te onderzoeken hoe men de hoogte accenten in het EKP-plan beter kan laten aansluiten bij de ambitie van de raad (zoals uitgesproken in de motie 'De lucht in om het woningtekort aan te pakken´); • in beeld te brengen hoeveel extra woningen een aanpassing oplevert; • de consequenties van die aanpassing in beeld te brengen en aan de raad voor te leggen alvorens onderhavig plan in stemming te brengen; en gaat over tot de orde van dag. De heer VAN CREIJ: Het functioneel kader voor het EKP-terrein, het gebied zal tot 2027 herontwikkeld worden. Nu zijn eigenlijk de hoofdlijnen besproken en we gaan op hoofdlijnen akkoord, maar wij vragen nog wel speciale aandacht voor de bezoekersstromen en de verdere verkeersafwikkeling. Ik begin bij de langzaamverkeersroute. Tijdens I&O en voorheen ook al – het CDA heeft er al eerder aandacht aan geschonken – is gesproken over de verkeersafwikkeling van de Paardskerkhofweg en Goudappel Coffeng heeft in de coronaperiode een verkeersonderzoek gehouden.

We zijn na de beantwoording van vragen nog niet gerustgesteld en ook de bewoners niet, vandaar motie 3 om op de Paardskerkhofweg aanvullende maatregelen te treffen om de snelheden daar te beperken tot 30 km per uur en te borgen dat het plan voor het EKP-terrein geen verdere nadelige gevolgen voor de bewoners in dat gebied heeft, het merendeel is er pas komen wonen, en de bewoners echt actief en zo open mogelijk te betrekken bij wat daar allemaal kan en staat te gebeuren. Vandaar deze motie die we samen met Bosch Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch en De Bossche Groenen indienen. Motie 3 Daadwerkelijke langzaamverkeerroute Paardskerkhofweg Ingediend door gewoon ge-DREVEN, Bosch Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch en De Bossche Groenen De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord hebbend/kennisgenomen hebbend van de discussie in de commissie Omgeving en onderliggende stukken m.b.t. raadsvoorstel Vaststelling Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitplan EKP-terrein Noord, reg.nr. 10424917; overwegende dat: • het verkeersonderzoek van Goudappel Coffeng van 30 oktober jl.

laat zien dat de Paardskerkhofweg nu al meer verkeer verwerkt dan waar de gemeente in haar modellen van uit is gegaan, ondanks corona, vakantieperiode, en gedeeltelijk gesloten Brabanthallen; • de snelheidsmeters die sinds juni 2020 in de Paardskerkhofweg hangen laten zien dat er structureel te hard wordt gereden (80% boven 30 km/u; 5% boven 50 km/u; snelheden tot 100 km/u gemeten!); • bewoners ernstige zorgen uiten over de verkeersveiligheid en over de toekomstige verkeersintensiteit in hun woonstraat; • de realisatie van EKP-Noord zonder maatregelen veel extra verkeer zal opleveren in de Paardskerkhofweg; • niet alleen EKP-Noord, maar ook andere grote projecten als EKP-Zuid, Grenco, Grasso, Weener XL, Bossche Stadsdelta veel extra verkeer in de Paardskerkhofweg zullen opleveren; • de zorgen van deze bewoners breed werden gevoeld en gedeeld in de vergadering cie Omgeving van 23 november jl.; verzoekt het college: • aanvullende maatregelen te treffen om de snelheden in Paardskerkhofweg te beperken tot wenselijke waarden in een 30km-zone; • te borgen dat in de uitwerking van het EKP-Noord plan de verkeersafwikkeling richting de Paardskerkhofweg wordt geminimaliseerd; • dat bewoners proactief en in een open dialoog via de Wijkraad Boschveld (OBB) worden betrokken bij de keuze en totstandkoming van deze maatregelen; 9

en gaat over tot de orde van dag. De heer VONK: Ik heb één vraag aan de heer Van Creij. U zegt in het tweede punt van uw dictum dat u het verkeer wilt minimaliseren en mijn vraag is eigenlijk: wat u bedoelt met 'minimaliseren' anders dan wat al in het voorstel staat, om vooral de Nelson Mandelalaan als ontsluiting te gaan gebruiken? De heer VAN CREIJ: Minimaliseren is gewoon… Er zal meer verkeer komen door de ontwikkeling van het EKP-terrein en door het niet ter plekke oplossen van het parkeerprobleem bij het EKP omdat daar nagenoeg geen parkeerplaatsen komen. Er zal meer verkeer op de Paardskerkhofweg komen, maar dat moet wel geminimaliseerd worden, daarom staat het minimaliseren erin. Dan naar motie 4, de evenementenroute. Tijdens Informeren en Ontmoeten bleek ook dat de bewoners vrij veel last hebben van het uitgaanspubliek dat daar langskomt. Bij hele grote evenementen wordt dat door verkeersregelaars gereguleerd, maar dat is niet verplicht bij evenementen die tot 23.00 uur duren en dat gebeurt ook niet, dat kan gewoon 365 dagen per jaar. Vandaar deze motie om te kijken wat de mogelijkheden zijn op de Nelson Mandelalaan, dat is al besproken met de mensen van de Brabanthallen, om de bezoekersstromen te reguleren en om de Paardskerkhofweg niet per definitie de enige route te laten zijn.

Dat laatste staat er zo expliciet in omdat D66 aangaf dat die de bezoekersstromen wil spreiden, vandaar dat erin staat om te kijken de mogelijkheden daarvan en om de Nelson Mandelalaan en de eventuele verlenging van perron 1 te onderzoeken als evenementenroute. Dat is erin gekomen omdat de VVD aangaf te willen kijken welke mogelijkheden er daartoe zijn. Aandachtspunt 2 is om bij dit proces de bewoners van de wijk echt actief te betrekken om te kijken welke mogelijkheden er zijn om de bezoekersstromen daar te splitsen, zodat het minder overlast geeft. Tot zover in eerste instantie. Motie 4 Evenementenroute Ingediend door gewoon ge-DREVEN, Leefbaar 's-Hertogenbosch en Bosch Belang De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord hebbend/kennisgenomen hebbend van de discussie in de commissie Omgeving en onderliggende stukken m.b.t. raadsvoorstel Vaststelling Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitplan EKP-terrein Noord, reg.nr.

10424917; overwegende dat: • "afstemming op de omgeving om te komen tot succesvolle invoering van deelmobiliteit van EKP" onderdeel is van het Ruimtelijk en functioneel kader EKP-terrein Noord; • er reeds in 2018 duidelijker werd dat de looproute station <-> Brabanthallen overlast veroorzaakte door de "grote drommen mensen in de nachtelijke uren" (zoals blijkt uit het Eindverslag inspraak); • het college toen al aangaf bereid te zijn alternatieve routes te onderzoeken en dit later nog een keer naar aanleiding van een wijkschouw heeft bevestigd; • er nú zich de ontwikkeling voordoet die aanleiding geeft tot een nader onderzoek van de evenementenroute (in plaats van – zoals het college aangeeft – op moment dat "mochten er in de toekomst ontwikkelingen in de Noordelijke Spoorzone zijn"); • de gemeenteraad op 10 mei 2016 in het Ruimtelijk en functioneel kader "Hart van Boschveld" de Paardskerkhofweg als "een belangrijke langzaam verkeerroute naar de Brabanthallen" heeft bestempeld, maar nooit heeft benoemd als de enige evenementenroute; • de Brabanthallen in tegenstelling tot wat in het Eindverslag inspraak staat, niet per definitie andere routes hebben afgewezen; • er weliswaar aan de route via de Nelson Mandelalaan ook woningen worden gebouwd maar onvergelijkbaar met de Paardskerkhofweg; spreekt uit: • dat de Paardskerkhofweg niet per definitie de enige route voor evenementen

is; verzoekt het college: • om de route Nelson Mandelalaan ('de Passarelle') en verlenging van perrons te onderzoeken als evenementenroute, als onderdeel van de uitwerking van het EKP-plan; • bij dit proces bewoners via de Wijkraad Boschveld (OBB) te betrekken; 10

en gaat over tot de orde van dag. Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Ik hoorde de heer Van Creij spreken over een route voor evenementen en een evenementenroute. Bij route voor evenementen hoorde ik hem zeggen 'voor alle evenementen die er eigenlijk zijn'. Hoor ik u nu zeggen dat daar ook een routing voor gemaakt moet worden? Ik heb begrepen dat iedereen daar vrij in gehouden wordt en dat u met evenementenroute bedoelt de evenementenroute die er een aantal maal per jaar is. De heer VONK: Wij delen natuurlijk dat het goed is om in de gaten te houden dat de evenementenroute leefbaar blijft voor de bewoners, maar u zegt in uw voorstel dat u dat nu bij de EKP wilt uitwerken. Wij denken dat het handiger is om dat integraler op te pakken, ook omdat we daar natuurlijk ook bijvoorbeeld de Bossche Stadsdelta gaan doen en daar ook de vraag is naar een verbinding tussen die kant en de andere kant van het spoor via een verlengd perron. De heer VAN CREIJ: Ik deel de mening van de heer Vonk helemaal en volgens mij staat er eigenlijk ook gewoon dat dit niet per se de enige route is. Volgens mij ondervang ik daarmee uw vraag. Dan de vraag van mevrouw Van Zwambagt over de evenementenroute. De evenementenroute op zich is als zodanig nooit gekwalificeerd, in geen enkel stuk.

Het is juist dat het als evenementenroute wordt gebruikt, maar er staat in geen enkel voorstel of raadsbesluit dat het op deze wijze zou moeten. De heer VERBRUGGEN: Zoals in de commissie ook aangegeven, is D66 positief over de ontwikkeling van EKP-Noord. Het is een mooi plan met ruimte voor veel woningen met de kunstacademie als kloppend hart, de gebouwen worden natuurinclusief gebouwd, er is groene buitenruimte en dat allemaal in de Spoorzone en het Zuid-Willemspark. In dit gebied gaan we ook de hoogte in, maar achteraf gezien hadden we misschien hogere accenten in dit gebied kunnen realiseren. We hebben echter te maken met een plan, een project, dat in 2018 is gestart met een ontwikkelkader waarbij we als raad voorwaarden voor een aanbestedingsprocedure hebben vastgelegd. We kunnen hiervan leren en dat is de kern van de motie die ik samen met GroenLinks, Rosmalens Belang en Bosch Belang indien. De motie 'Kansen voor hoger hoogbouw dan EKPNoord in nieuwe projecten'. Begin 2019 hebben we met brede steun een motie aangenomen om de nota Hoogbouw te actualiseren, om de kansen van hogere hoogbouw te benutten en ook om in deze projecten meer gebruik te maken van materialen die herbruikbaar, recyclebaar, biobased en/of demontabel.

We verzoeken het college met deze motie om, vooruitlopend op en in de geest van de actualisatie van de nota Hoogbouw, bij nieuwe bouwprojecten hogere hoogteaccenten niet uit te sluiten en het bewuster gebruik van materialen te stimuleren. Met deze motie kijken we dus vooruit naar nieuwe projecten. D66 vindt het ook belangrijk dat de buitenruimte uitnodigt om te bewegen en te spelen, voor jong en voor oud, daarom dienen we motie 6 van GroenLinks mee in, zodat ook in EKP-Noord voldoende speel- en verblijfplekken worden gerealiseerd. De Spoorzone is in de nabijheid van veel natuur en D66 sluit zich aan bij motie 7 van het CDA om mensen groene mogelijkheden te bieden om op een aangename en veilige manier van binnen naar buiten de stad te bewegen om zo gemakkelijk van deze natuur te kunnen gaan genieten. Wat betreft het verkeer over de Paardskerkhofweg heeft de wethouder tijdens de commissievergadering al een aantal zaken toegezegd; om de punten die nu in motie 3 staan op te pakken. Datzelfde geldt ook voor de punten in motie 4 betreffende de evenementenroute. Mijn fractie is van mening dat we een onderzoek naar een alternatieve evenementroute het beste kunnen koppelen aan de ontwikkelingen rond het station. Tot zover.

Motie 5 Kansen voor hogere hoogbouw dan EKP-Noord in nieuwe projecten Ingediend door D66, GroenLinks, Rosmalens Belang en Bosch Belang De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord de beraadslagingen over het raadsvoorstel Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein Noord behandeld in de commissie Omgeving op 23 november 2020; constaterende dat: • op 27 februari 2019 de motie 'De lucht in om het woningtekort aan te pakken' is aangenomen. In deze motie wordt opgeroepen om in 's-Hertogenbosch meer in de hoogte te bouwen en daarvoor de maximale bouwhoogtes uit de nota Hoogbouw beter te benutten; 11

• •

• • •

de motie tevens oproept om de nota Hoogbouw te actualiseren naar de opgaven van deze tijd; in de actualisatie van de nota Hoogbouw de volgende zaken in ieder geval dienen te worden meegenomen: a) het aanwijzen van meerdere locaties (buiten de historische binnenstad) waar een bouwhoogte van meer dan 80 meter is toegestaan en b) voorwaarden op het gebied van energie-, klimaatadaptieve- en duurzaamheidsmaatregelen; het college aangaf de nota Hoogbouw te actualiseren als 'thematisch beleid' in de omgevingsvisie; het vaststellen van de omgevingsvisie inmiddels is uitgesteld naar 2022 e.v.; binnen het 'Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein Noord' er in het projectgebied vier hoogteaccenten worden gerealiseerd met een maximum bouwhoogte van respectievelijk 60, 60, 55 en 32 meter;

overwegende dat: • in de geest van de actualisatie van de nota Hoogbouw er in het projectgebied EKP-Noord hogere hoogte accenten mogelijk waren geweest; • er meerdere woningen in dit gebied gerealiseerd hadden kunnen worden als er hogere hoogte accenten waren toegepast; • het de voorkeur heeft om bewustere keuzes te maken in materiaalgebruik in nieuwbouw (denk aan circulaire en/of biobased materialen, demontabele constructies); • EKP-Noord niet de laatste stedelijke ontwikkeling met hoogbouw in 's-Hertogenbosch is; spreekt uit dat: • het wenselijk is om de nota Hoogbouw te actualiseren en in de geest van de geplande actualisatie rekening te houden bij nieuwe stadsontwikkelingsprojecten met hogere hoogte accenten dan in de nota Hoogbouw uit 2003; verzoekt het college: • vooruitlopend op en in de geest van de geplande de actualisatie van de nota Hoogbouw hogere hoogte accenten niet uit te sluiten in nieuwe bouwprojecten en het bewuster gebruik van materialen bij nieuwbouw- en verbouwprojecten te stimuleren; en gaat over tot de orde van dag. De heer VONK: In de commissievergadering gaf GroenLinks al aan dit een mooi plan te vinden met veel ruimte voor groen, cultuur en duurzaamheid waar het fijn wonen zal zijn.

GroenLinks is met name blij met het feit dat hier de mobiliteitsvisie wordt uitgevoerd en wordt gekozen voor een gezonde mobiliteit met voorrang voor de fietser, de wandelaar en het OV. Er is ook gekozen voor groen en waterberging en het bewaren van de kunstacademie. We gaven in de commissie ook aan dat spelen wat ons betreft wat scherper in het voorstel zou mogen terugkomen. Daarom dienen we samen met andere partijen een motie in om samen met buurtbewoners te zorgen voor voldoende speelgelegenheid. Wat ons betreft, kan de 3%-norm die hiervoor in 2010 per motie voor Boschveld is afgesproken en die Jantje Beton recent weer heeft aangehaald als richtsnoer dienen. GroenLinks gaf in de commissie ook aan dat wij hier dolgraag meer houtbouw en circulaire bouw hadden gezien, maar uit de technische beantwoording blijkt dat dit nu niet realistisch is. Ik wil de wethouder wel vragen of hij kan toezeggen dat hij dit bij de uitwerking zo veel mogelijk onder de aandacht brengt, bijvoorbeeld bij de kunstacademie. Om dit in de toekomst nog beter te regelen, dienen we samen met D66 de motie 'Kansen voor hogere hoogbouw' in waarin we aandacht vragen voor duurzame materialen en circulair bouwen. Voorzitter, verkeersveiligheid is niet alleen van belang voor het EKPterrein zelf, maar ook voor de wijk eromheen.

Ik vroeg in de commissie of kan worden gekeken naar de 30km-inrichting van de Paardskerkhofweg waar nu veel te hard gereden wordt. Dat is ook gebeurd en daaruit is een aantal maatregelen naar voren gekomen die hier kansrijk kunnen zijn. GroenLinks wil graag van de wethouder weten op ongeveer welke termijn we de uitwerking hiervan tegemoet zouden kunnen zien. Uit onderzoek blijkt dat de Nelson Mandelalaan niet geschikt is als evenementenroute. We zien een verlengd perron wel zitten en we sluiten ons daarbij aan bij D66. Dit staat wel in de toekomstvisie voor het station als verbinding en wij zouden dat graag in die context uitgewerkt zien. Tot slot is het mooi om het groen in onze gemeente met elkaar te verbinden, dat is gezond voor mens en dier en kan de biodiversiteit versterken. Dat is hard nodig en daarom dienen we de motie Groene Loper van het CDA graag mede in. Tot zover voorzitter. Motie 6 Spelen in EKP-Noord 12

Ingediend door GroenLinks, SP, PvdA, gewoon ge-GEDREVEN, D66, Rosmalens Belang, Bosch Belang en CDA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; de beraadslagingen gehoord hebbende over Ruimtelijk en Functioneel Kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-Noord (reg.nr. 10424917); overwegende dat: • spelen voor de ontwikkeling van kinderen belangrijk en leuk is; • er bij de inspraak I&O naar voren kwam dat er geen speelvoorzieningen voor kinderen in het plan is opgenomen; • in het Ruimtelijk Functioneel kader staat "Verder zijn er voldoende speel- en verblijfsplekken nodig, ook voor de omgeving van het EKP-terrein Noord;" (pagina 28 (15 in iBabs)); • vanuit onder andere Jantje Beton wordt gepleit voor een norm om 3% van nieuw te ontwikkelen wijken uit buitenspeelruimte te laten bestaan1; • buitenspeelruimte goed gecombineerd kan worden met hoogwaardig groen, zoals met een speelbos; spreekt uit dat: • er voldoende speel- en verblijfsplekken gerealiseerd moeten worden voor EKP-terrein Noord; verzoekt het college: • in overleg met de werkgroep Groen en Spelen van OBB/Wijkraad Boschveld voldoende speelen verblijfsplekken aan te leggen; en gaat over tot de orde van dag. 1.https://jantjebeton.nl/uploads/images/Laat%20kinderen%20meer%20buitenspelen.%20Door%20SP%20en%2

0Jantje%20Beton.pdf

Mevrouw VAN ZWAMBAGT: Als ik mijn bijdrage van de commissie samenvat, kan ik zeggen 'Wat een prachtig plan'. Het is een prachtige ontwikkeling met de juiste mix tussen wonen, jong en oud, recreëren, groen, bedrijvigheid en ruimte voor studenten, laten we dit plan dan ook met elkaar omarmen. Daarom hebben wij ook de motie Groene Loper toegevoegd, rol de groene loper uit. Op dit moment wordt gewerkt aan de gebiedsontwikkeling EKP-Noord, de Bossche Stadsdelta, het innovatiedistrict, het Paleiskwartier en Boschveld in de laatste fase van herontwikkeling, er ontstaat straks een groot verstedelijkt gebied waar duizenden mensen wonen, werken en onderwijs genieten. Het gebied wordt doorsneden door het spooremplacement en de Nelson Mandelalaan. In 2017 hebben we de visie 'Natuur in de stad' vastgesteld en daarin is ook vastgesteld dat iedereen binnen tien minuten in de natuur zou moeten kunnen zijn. Hierbij komt een groene loper van pas, die ontbreekt op dit moment tussen de Veemarktweg en de Vlijmenseweg, zodat er een verbinding kan ontstaan vanuit het verstedelijkt gebied naar het natuurgebied de Gement en de Moerputten, bijvoorbeeld langs het spooremplacement en de Nelson Mandelalaan. Voor ons is het belangrijk dat mensen moeten kunnen recreëren en elkaar kunnen ontmoeten, spelen en bewegen in een fijne, verkeersveilige en kwalitatief hoogwaardige groene leefomgeving.

Wij denken dat de groene loper bijdraagt aan de verbetering van het verblijfs- en leefklimaat, gezondheid en vitaliteit. We zien dat we op andere plekken, onder andere bij de Oranjeboulevard, te laat tot inzicht zijn gekomen wat betreft de inrichting, laten we nu op tijd zijn en daarom nu al de wens uitspreken tot de aanleg van een groene loper parallel aan bijvoorbeeld de Nelson Mandelalaan. We willen ook de ontwikkelaars erbij betrekken omdat zij misschien een bijdrage kunnen leveren aan de publieke inrichting en daarom moeten we nu aan de juiste knoppen draaien. Het CDA denkt aan een innovatieve groene loper die aansluit bij de ambities in het gebied, natuurinclusief met natuurlijke materialen. Daarom verzoeken we het college de mogelijkheid te onderzoeken om een groene loper aan te leggen die kan starten op het EKP-terrein, bijvoorbeeld tussen de Veemarktweg en de Vlijmenseweg, langs de Parallelweg en de Magistratenlaan, dit de komende jaren uit te werken en de raad hierover te informeren. Daarnaast het volgende over de andere moties die ingediend zijn, onder andere de moties van gewoon ge-DREVEN. Hierin wordt ingegaan op de verkeersmaatregelen op de Paardskerkhofweg.

Bij de bespreking in de commissievergadering heeft de wethouder aangegeven bij de totale verkeersafwikkeling de bereikbaarheid van het gebied opnieuw te onderzoeken en te monitoren, wat ook in het vervolgonderzoek is geadviseerd door Goudappel Coffeng, en hierbij de suggesties nader 13

te onderzoeken en dit integraal mee te nemen. De wethouder gaf diverse suggesties in de brief die hij stuurde naar aanleiding van vragen van GroenLinks en het CDA over hoe de 30 km per uur kan worden gehandhaafd, de heer Vonk verwees hier net ook al naar. We nemen aan dat de wethouder deze verder uitwerkt bij het totale integrale onderzoek, dus niet alleen wat betreft de Paardskerkhofweg. Daarnaast willen wij op voorhand geen waterbedeffecten creëren voor andere gebieden. Dan wat betreft de evenementenroute. Wij denken dat we de aankomende jaren in een grote bouwput terechtkomen wat betreft de ontwikkeling van het hele EKP-terrein. Het is dan ook niet handig om daar voor de time being een alternatieve evenementroute door te laten lopen. We denken dat er in de toekomst meer duidelijkheid komt over de verdere ontwikkeling van de Spoorzone-Noord en dat alles nu nog te prematuur is om daar een voorschot op te nemen. De laatste motie waarover ik iets wil zeggen, is motie 6 van GroenLinks die we mede-indienen. Die draagt bij aan de kernwaarden van het CDA, namelijk fijn wonen voor gezinnen, een veilige groene omgeving en samen kijken naar de mogelijkheden en de inrichting, voor ieder wat wils, spelen, recreëren, ontmoeten en levendigheid. Tot zover.

Motie 7 EKP-Noord: Rol de Groene Loper uit Ingediend door CDA, GroenLinks, D66, De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch, Bosch Belang, VVD en PvdA De raad van de gemeente 's-Hertogenbosch, in vergadering bijeen op 8 december 2020; gehoord hebbende de beraadslagingen in de commissie Omgeving d.d. 23 november 2020 met betrekking tot Ruimtelijk en functioneel kader en Beeldkwaliteitsplan EKP-terrein Noord. constaterende dat: • er gewerkt wordt aan de gebiedsontwikkeling EKP-Noord, de Bossche Stadsdelta, Innovatiedistrict en het Paleiskwartier en Boschveld in de laatste fase van (her)ontwikkeling zitten; • er straks een groot verstedelijkt gebied ontstaat waar duizenden mensen (veelal in hoogbouw) wonen, werken en onderwijs genieten; • het gebied (gedeeltelijk) doorsneden wordt door het spooremplacement en Nelson Mandelalaan; • in 2017 door de raad de visies 'Natuur in de Stad', 'De Groene Delta' en het 'Inspiratiedocument Zuid Willemspark' zijn aangenomen; • er tegelijkertijd is vastgelegd dat iedereen binnen 10 minuten in de natuur zou moeten kunnen zijn; • er een 'Groene Loper' (groene verbindingszone/ buffer) ontbreekt tussen de Veemarktweg (Zuid-Willemspark) en Vlijmenseweg (natuurgebied De Gement/De Moerputten), langs het spoorwegemplacement en de Nelson Mandelalaan; • overwegende dat: • mensen moeten kunnen recreëren, elkaar ontmoeten, spelen en bewegen in een fijne

verkeersveilige en kwalitatief hoogwaardige groene leefomgeving; • het daarbij wenselijk is dat mensen op een gemakkelijke, verkeersveilige manier kunnen recreëren, bewegen en met fiets of te voet op comfortabele wijze de natuur of bestemming kunnen bereiken; • een 'Groene Loper' bijdraagt aan de verbetering van het verblijfs- en leefklimaat, gezondheid en vitaliteit, luchtkwaliteit, biodiversiteit, grondwaterstand en beperking van de hittestress in de Spoorzone; verzoekt het college om: • de mogelijkheid te onderzoeken een 'Groene Loper' aan te leggen, die gestart kan worden op het EKP-terrein, bijvoorbeeld tussen de Veemarktweg en de Vlijmenseweg (langs de Parallelweg en Magistratenlaan), dit de komende jaren uit te werken en de raad hierover te informeren; en gaat over tot de orde van dag. De heer KABBOUTI: Zoals zojuist al door meerdere partijen gezegd, is dit onderwerp uitvoerig besproken in de commissie. De PvdA vindt dit in de basis een goed plan, er ligt hier een mooi plan, maar even aanhakend op de woorden van de heer Hoeben, toen wij de krantenkop zagen was onze 14

eerste reactie 'Hè 60 meter, had dat niet hoger gekund?' Dat geeft wel te kennen want wij hebben ook een beetje zitten dubben als het gaat om de moties die inmiddels zijn ingetrokken, willen we die nou ondersteunen? Wij onderschrijven de roep daarnaar volledig, maar het bleek inderdaad niet haalbaar om die eis of die correctie in deze fase nog door te voeren en dat getuigt ook van een stukje… Ik wil de heer Hoeben daar wel voor complimenteren omdat hij wat dat betreft over zijn eigen schaduw heen durft te stappen en hij hier ter plaatse durft te zeggen 'Laten we die motie dan maar gewoon intrekken want het plan is wat dat betreft te veel waard om daar vertraging in op te lopen'. Als het gaat om de andere motie, als het gaat om hoe we als raad het afgelopen weekend met elkaar aan het schakelen waren, is het jammer dat er toch niet ergens ruimte is gevonden om elkaar even nader te bereiken om te kijken of moties of amendementen samengevoegd kunnen worden, dat is op andere vlakken wel gelukt maar op dit vlak niet. Dat is een gemiste kans en ik denk dat we ons allemaal daarop moeten aankijken. Dan over de inhoud van de moties. Wat betreft de moties 3 en 4 sluiten we ons volledig aan bij de woorden van de heer Vonk. Er komt een aantal trajecten aan waarin we dat integraal kunnen meewegen en op dit moment is het niet direct noodzakelijk om daar noodoplossingen voor te vinden.

Als het gaat om de kansen voor hogere hoogbouw in EKP-Noord is dat helemaal in lijn met de gedachte en de gevoelens die wij hebben bij dit plan, maar ook bij toekomstige plannen en daarbij direct ook een vraag dan wel een oproep. We hebben natuurlijk de discussie gehad en de motie aangenomen om de nota Hoogbouw aan te passen en we komen nu tot de conclusie dat het voor dit plan te laat is. Als de raad dat nu pas met deze motie gaat arresteren, is mijn angst wat dat dan zegt over de plannen die het afgelopen 1,5 jaar de bureaus zijn gepasseerd. Ik hoor graag in hoeverre, waar eventueel hoogbouw ergens op een bureau ligt, wel de ruimte kan worden gevonden om daar toch op bij te sturen, helemaal in lijn met deze motie die wij dan ook steunen. Onze fractie steunt ook Spelen in EKP-Noord. We zien een generatie die opgroeit achter iPads en games en we moeten ook de buitenruimtes op een goede manier in balans brengen en de kinderen de ruimte geven om ook buiten te kunnen vertoeven, dat geldt zeker op plekken waar we de hoogte ingaan. Dan verdwijnen kinderen op etages en dat moeten we echt zien te voorkomen, die steunen we daarom van harte. Wij zijn gelukkig ook te elfder ure aangehaakt bij 'Rol de Groene Loper uit' omdat dit helemaal in lijn is met de gedachte over hoe we natuur en wijken met elkaar kunnen verbinden.

Hier is dan een hele mooie uitdaging die we bij het college neerleggen: zorg ervoor dat je die gebieden met elkaar versterkt. Voorzitter, tot zover. De heer KAGIE: Ik sluit me aan bij de collega's die hun complimenten voor dit plan overbrengen. Als we in 2035 terugkijken, zien we daar een Stadsdelta, een daar gerealiseerde ontwikkeling EKP-Noord, de Brabanthallen en het Weenercomplex. Kijk eens naar de hele landkaart, dan mogen we trots zijn op wat we nu in gang zetten en wat we de afgelopen jaren in gang gezet hebben, dan kijk ik met name richting de Brabanthalontwikkelingen. Daar spreken we ook over een groene campus, dat zijn we alweer vergeten, maar we moeten ons er wel even aan herinneren dat dat ook meegenomen moet worden. Voorzitter, twee punten bij dit prachtige plan, de verkeersafwikkeling en de hoogbouw. Hoogbouw, een maand nadat in februari 2019 de motie van D66 is aangenomen om de hoogbouw daar nadrukkelijker te presenteren, reageerde het college als volgt: "Het benutten van de huidige hoogbouwmogelijkheden wordt en zal worden meegenomen in het project conform de ingezette lijn en voorts zullen we de motie nadrukkelijk vertalen bij de lopende projecten". Voorzitter, het is meer dan een jaar later en nu komen we erachter, de heer Kabbouti zei dat ook, dat we die lengte helemaal niet meer hadden en dan vraag ik hier formeel in de raad toch het volgende.

Ik heb hier de samenwerkingsovereenkomst die in februari 2020 is ondertekend door de partijen die EKP-Noord gaan ontwikkelen en daarin staat nadrukkelijk: het ruimtelijk en functioneel kader zal na de vaststelling daarvan door de gemeenteraad als bijlage 15 aan de onderhavige overeenkomst worden gehecht. Welke betekenis heeft het nou als wij dit raadsvoorstel bespreken, die kaderstelling, en als we dan van betekenis kunnen zijn, kan het college ons dan voortaan meenemen in de lengte en breedte daarvan? Ik vraagt het college, niet vanavond werkgroepje Samenwerkingsovereenkomst, om expliciet te reageren in de richting van de raad over welke lengte er in deze samenwerkingsovereenkomst zit om bijstellingen te plegen, bijvoorbeeld één etage er bovenop, van 60 naar 65 meter, ik noem maar een dwarsstraat. Voorzitter, dat is ook om te voorkomen dat we in de toekomst bij de bespreking van plannen allerlei frustraties oplopen doordat we allemaal als mosterd na de maaltijd met elkaar spreken. Verkeer, de verkeersafwikkeling. Natuurlijk moeten we die integraal beschouwen, van de kop van de delta, van de Diezebrug, de Vogelstraat, naar de Brabanthallen, de Zandzuigerstraat, maar ook Boschveld en EKP-Noord. Het kan niet waar zijn dat de ontwikkeling van EKP-Noord betekent dat Boschveld het stiefkind in de verkeersafwikkeling wordt.

Wij hebben de moties die duidelijk bedoeld zijn om dat te voorkomen mede-ingediend of die ondersteunen wij graag. Voorzitter, dat is het. 15

De heer SMEETS: Het is al meerdere malen aangehaald, maar desalniettemin ook namens Rosmalens Belang complimenten naar het college toe voor dit voorstel. Het is een visitekaartje voor de stad in de ontwikkeling, zowel het woningplan… Inderdaad in zijn omgeving met de kunstacademie, met het groen, met het water, met de bedrijven eromheen en de Brabanthallen, uitstekende kansen waar we heel graag uitkijken naar de realisatie daarvan. Dan focus ik me vooral op de voorliggende moties. Wij dienen samen met D66 de motie over de actualisatie van de hoogbouw in. Laten we vooral aan tafel gaan om te kijken hoe we dat in de toekomst samen op een betere manier kunnen verkennen, meer kansen kunnen pakken en uiteindelijk meer woningen kunnen creëren, daar gaat het over en inderdaad op een circulaire manier, dat heeft mijn sterke voorkeur. Ook het spelen, op het EKP-terrein komt een bepaald publiek. Ook daar komen kinderen op de etages te wonen die ook lekker naar buiten moeten kunnen. Dat moet vooral samen met de buurtgroep, de wijkvereniging, worden opgepikt, er moet worden besproken hoe we dat op een hele goeie manier kunnen vormgeven.

Dan wat betreft de zorgen van de bewoners van de Paardskerkhofweg, die delen wij behoorlijk, zowel die over de evenementenas als die over het verkeer want daar wordt hard gereden, maar onze fractie is ook van mening dat dit niet over de as van dit voorstel moet worden opgelost. Bekijk dit in een groter perspectief en kom met een hele goede en passende oplossing, zoals ook in het licht van de Stadsdelta is aangehaald. De evenementenroute idem. Het wordt tekortgedaan als het nu kort door de bocht wordt opgelost. Het verplaatsen van de route levert overlast voor andere bewoners op en dat willen we ook niet, laten we dit daarom alsjeblieft heel goed bekijken. Hierbij sluit ik het af, dank u wel. De heer GERSJES: Ik wil ook nog even iets toevoegen aan dit onderwerp ondanks dat ik het niet vooraf heb gemeld, maar dat moet geen probleem zijn denk ik. De VOORZITTER: Als u dat zo vriendelijk vraagt mijnheer Gersjes, kan ik u dat niet weigeren. Het woord is aan u. De heer GERSJES: Dank u wel. Ik ga natuurlijk mee met alle sprekers over dit geweldig mooie plan. Zoals u ziet en hebt gehoord, is er tijdens de commissievergadering veel over gesproken, we zijn ook veel meegegaan in dit onderwerp. Positief, maar toch komt er nog een aantal moties waarvan wij het grootste deel gaan steunen. Ik kan ze wel allemaal toelichten, maar met name motie 3 over die daadwerkelijke langzaamverkeersroute.

Daar maken wij ons natuurlijk ook zorgen over en daar moet de nodige aandacht aan worden besteed omdat 30 km per uur ook 30 km per uur is en geen niet 90 km per uur. Ik hoorde al eens zeggen dat daar zo hard wordt gereden. Het is noodzakelijk om daar goed naar te kijken en daarom steunen we deze motie. Route Evenementen of evenementenroute, het gaat er uiteindelijk om dat er een goede afwikkeling van het publiek is van de veemarkthallen naar het station of daar waar ze naartoe willen. Dat heeft ook de aandacht van Bosch Belang. In de commissievergadering zei ik al over de hoogbouw 'Waarom nou 60?' Toen zei de wethouder dat dit nou eenmaal in de nota staat, maar ik volg ook even het betoog van de heer Kagie van Leefbaar 's-Hertogenbosch. Hij heeft wel een punt want als je 1,5 jaar geleden een motie indient, je in de lopende projecten niet meeneemt dat er ontwikkelingen zijn en je dat uiteindelijk naast je neerlegt of niet, maar in ieder geval niet betrekt bij de nieuwe projecten, is dat zonde, dan is dat eigenlijk mosterd na de maaltijd. Daarom steunen wij deze motie en zeker voor de toekomst hoe hoger hoe beter. We hebben woningnood dus we moeten zorgen dat we die wachtlijsten naar beneden krijgen en daarom zal er op de een of andere voor manier voor gezorgd moeten worden dat er minder wachtenden zijn. Ik ben bij motie 6, Spelen.