Nota van bevindingen (deel 2) onderzoek Armoedebeleid s-Hertogenbosch Rekenkamer

In de praktijk zijn er meerdere loketten: daarmee hebben inwoners aparte aanspreekpunten voor werk, inkomen en bijzondere bijstand. Dit maakt dat inwoners meerdere keren hun verhaal moeten doen en aanvragen moeten indienen wat de toegankelijkheid voor inwoners lager maakt. Vroegsignalering is nog een bijtaak Hoewel de vroegsignalering per maand 400-500 signalen oplevert is de respons zeer laag. De gemeente doet daartoe 100 brieven en 400 mails uit. Zij krijgt geen reactie hierop en heeft daarnaast niet de tijd om dit verder op te volgen. De werkwijze van andere gemeenten, waarbij de vroegsignalering via huisbezoeken wordt uitgevoerd, wordt nog niet toegepast in 's-Hertogenbosch omdat hiervoor de capaciteit niet aanwezig is. Beleidsmedewerkers geven aan dat bij bepaalde signalen, zoals huurachterstand, wel huisbezoeken worden afgelegd, ook al wordt de deur niet altijd geopend. Persoonlijk contact vindt zo in ongeveer 12% van de gevallen plaats en is vooral bedoeld om inwoners vroegtijdig te laten weten dat EHBG beschikbaar is voor ondersteuning als dat nodig blijkt. Daarmee is capaciteit een extra knelpunt: vroegsignalering is volgens consulenten in 'sHertogenbosch een bijtaak, terwijl andere gemeenten hier aparte teams voor hebben.

Beleidsmatig is het een belangrijke focus, maar in de uitvoering komt vroegsignalering er bekaaid vanaf omdat er blijkbaar geen geoormerkte middelen (geld en tijd) voor zijn. Beleidsmakers geven aan dat de bezetting van de balie EHBG voorrang krijgt zodat geen wachttijden ontstaan en inwoners altijd zonder afspraak kunnen binnenlopen. De baliedienst EHBG krijgt daarmee voorrang boven de taken Vroegsignalering. Taalproblemen, ontoegankelijke digitale systemen, onduidelijkheid Partners zien knelpunten bij inwoners zoals taalproblemen, ontoegankelijke digitale systemen, onduidelijkheid over gemeentelijke verantwoordelijkheden en te beperkte capaciteit bij de gemeente en partners om een hoger bereik te behalen. Fragmentatie van regelingen en geen integrale benadering Beleidsmakers zien de fragmentatie van regelingen en geen integrale benadering vanuit het Rijk en de gemeente om te werken aan structurele bestaanszekerheid als een tekortkoming. Zij ervaren daarnaast een tekort aan structurele monitoring als een belangrijke zwak punt. Benutting regelingen in relatie tot omvang doelgroep en beschikbare middelen

In paragraaf 3.5 is een overzicht van de regelingen en het bereik weergeven waaruit blijkt dat het bereik tussen de 43% en 60% ligt voor de verschillende regelingen van de gemeente. Consulenten geven aan dat het zicht op de volledige doelgroep ontbreekt. Specifiek moeilijk te bereiken zijn 41

ouderen, werkenden en inwoners die hulp mijden. Signalen worden deels opgevolgd, maar structurele opvolging ontbreekt. Beleidsmakers erkennen het ontbreken van volledig zicht op de doelgroep. De focus ligt beleidsmatig op gebruik, terwijl niet-gebruik slechts incidenteel wordt onderzocht. Partners schatten dat zij 30 tot 60 procent van hun doelgroep bereiken, afhankelijk van de vorm van de hulp. Dit is zowel brede hulp bij inkomensondersteuning als financiële voorzieningen. Niet-gebruik is vooral groot bij groepen net boven de norm en bij mensen met beperkte taal- of digitale vaardigheden. Zowel partners als consulenten signaleren dat monitoring zich vrijwel volledig beperkt tot het gebruik van regelingen. Niet-gebruik en effectiviteit blijven onderbelicht. Partners en gemeentelijke medewerkers geven aan dat er een goede onderlinge samenwerking en gestart is met een leer- en verbetercyclus. Echter, aangegeven wordt dat inzichten in effectiviteit en (niet-)bereik van regelingen nog ontbreken en daarmee niet leiden tot verdere ontwikkeling van beleid en uitvoering op het gebied van bestaanszekerheid. In paragraaf 4.2 zijn de beschikbare middelen per regeling gepresenteerd. Daaruit blijkt dat in 2023 en 2024 meer is gerealiseerd voor de verschillende regelingen dan begroot. Alleen het budget voor maatwerk is niet benut.

Het aanvalsplan schulden stelt dat maatwerk nodig is: maatwerk leveren is een ambitie. We zien dat ook terug in de begroting. Vanuit het perspectief van beleidsmakers blijkt dat het budget voor maatwerk in 2023 en 2024 niet afzonderlijk als verstrekking is geregistreerd, maar dat de kosten voor maatwerk binnen andere regelingen zijn verwerkt, bijvoorbeeld Medische Dienstverlening voor bril- en tandartskosten. Beleidsmatig wordt maatwerk wel geleverd, maar uitvoerenden signaleren dat dit tijdrovend en belastend is. Ook inwoners ervaren niet altijd dat daadwerkelijk maatwerk wordt geboden. Het college benoemt het risico dat ruimhartig beleid leidt tot stijgend gebruik en daarmee tot budgettaire druk. Er is sprake van een spanningsveld tussen politieke wenselijkheid en financiële uitvoerbaarheid. Het toenemend bereik (politieke wens) heeft financiële implicaties. Maar dit heeft in ‘s-Hertogenbosch tot nu toe nog niet geleid tot een situatie waarbij de rem is gezet op maatregelen om het niet-gebruik tegen te gaan. Aansluiting van de regelingen, de uitvoering en de effecten bij de doelen

Zoals in de vorige paragraaf wordt aangegeven blijft (niet-)gebruik en effectiviteit onderbelicht in de monitoring van de gemeente 's-Hertogenbosch. Beleidsmakers erkennen dat de maatschappelijke impact van beleid moeilijk meetbaar is en dat de vertaling van beleidsintenties naar uitvoeringspraktijk verbetering behoeft. Consulenten constateren dat regelingen helpen bij stressvermindering en rust creëren, maar dat ze zelden leiden tot structurele bestaanszekerheid. Maatwerk werkt, maar wordt beperkt door uitvoeringsregels. Partners geven aan dat de ondersteuning inwoners helpt bij meedoen, vooral bij kinderen. Tegelijkertijd noemen zij de bureaucratie, onduidelijkheid en digitale obstakels als factoren die de effectiviteit belemmeren. Zowel partners als consulenten benadrukken dat niet-materiële doelen zoals participatie of eigen regie zelden gerealiseerd worden binnen het minimabeleid. De wethouder stelt dat het beleid het best werkt waar het eenvoudig, voorspelbaar en toegankelijk is, maar erkent tegelijkertijd dat het vooral symptoombestrijding betreft. Daarmee sluiten de regelingen en de uitvoering wel aan bij het verlichten van actuele situaties maar grotendeels niet op het doel naar structurele bestaanszekerheid voor inwoners. 4.3 Betrokkenheid raad

16. Op welke wijze vindt (bij)sturing van het armoedebeleid door gemeenteraad plaats? En hoe wordt de gemeenteraad betrokken bij en geïnformeerd over (de uitvoering van) het armoedebeleid?

42

Bevindingen op hoofdlijnen: • De gemeenteraad heeft een duidelijke visie vastgesteld voor armoedebeleid. De doelstellingen zijn geformuleerd op hoofdlijnen en zijn voor een groot deel niet concreet en meetbaar en bevatten in veel gevallen geen streefwaarden. • Sturingsinformatie is beperkt tot gebruik en middelen van de verschillende regelingen. De gemeente heeft weinig inzicht in niet-bereik en effectiviteit van de regelingen.

•

Beleidsmakers signaleren dat de maximale capaciteit van regelingen wat betreft budget bijna bereikt wordt. Er is behoefte aan een politiek debat over het gewenste bereik versus beschikbare middelen.

Onderbouwing Beleidsmedewerkers geven aan dat de gemeenteraad actief betrokken is via de reguliere P&Cdocumenten (programmabegroting, jaarstukken, voorjaarsnota), tertiaalberichten en de monitor armoede en schulden. Naast deze stukken zijn bijvoorbeeld in 2023 dertien technische vragen van raadsleden beantwoord en vier raadsinformatiebrieven en twee raadsvoorstellen gemaakt over het onderwerp bestaanszekerheid en armoede. Volgens beleidsmakers is de gemeenteraad daarom zeer actief betrokken bij het onderwerp. Raadsleden hebben bijvoorbeeld vragen gesteld over de toepassing van maatwerk, maar daarop is volgens raadsleden geen duidelijke informatie ontvangen. Raadsleden hebben het idee dat ondanks hun aandringen door het stellen van vragen, het inzetten van meer maatwerk niet echt van de grond is gekomen. De raad heeft een duidelijke visie vastgesteld voor het armoedebeleid (zie paragraaf 2.2). De uitwerking van de visie naar doelstellingen is op hoofdlijnen gebeurd. Een groot deel van deze doelen is niet concreet en meetbaar en bevat in veel gevallen geen streefwaarden. Sturingsinformatie is vooral beperkt tot gebruik en middelen van de verschillende regelingen. Omdat de gemeente weinig inzicht heeft in (niet-)bereik en effectiviteit van de verschillende regelingen, krijgt de gemeenteraad hier ook weinig tot geen informatie over. Hierdoor kan de raad niet sturen op doelbereik.

Volgens gesproken raadsleden is daarnaast de beleidsruimte voor bijsturing beperkt door landelijke wetgeving (zoals de Participatiewet). De raad kan formeel kaders stellen, maar wordt geconfronteerd met juridisch en financieel afgebakende speelruimte die in de wet zijn verankerd. Gemeenten mogen geen inkomenspolitiek bedrijven, maar zitten wel met de gevolgen: complexe situaties in gezinnen doordat zij in armoede raken, waarmee de kosten op andere terreinen zoals participatie, maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp oplopen. De wethouder benadrukt dat er vaak sprake is van reactief beleid: de gemeente moet bijspringen waar het Rijk faalt. Politieke druk leidt soms tot beleidsaanpassingen die spanning opleveren met uitvoerbaarheid. Het college heeft een nieuw beleidskader voor de keten van schulddienstverlening aan de gemeenteraad voorgelegd. Beleidsmakers signaleren dat de maximale capaciteit van regelingen wat betreft budget bijna bereikt wordt. Er is behoefte aan een politiek debat over het gewenste bereik versus beschikbare middelen. 4.4 Toetsing normenkader

Voor de toetsing aan de norm werken we met de volgende termen in volgorde van niet voldoen tot voldoen: • Voldoet niet: dit betekent dat op geen enkele wijze (0%) wordt voldaan aan de norm. • Voldoet beperkt: dit betekent dat voor een klein deel (<=50%) wordt voldaan aan de norm • Voldoet merendeels: dit betekent dat voor een groter deel (>50%, <75%) wel dan niet wordt voldaan aan de norm.

43

•

•

Voldoet grotendeels: dit betekent dat voor een zeer groot gedeelte (>75%) wordt voldaan aan de norm. Voldoet: dit betekent dat volledig (100%) wordt voldaan aan de norm.

Normen

Toetsing

De gemeente heeft samen met uitvoeringspartners een leer- en verbetercyclus waarmee de uitvoering wordt gemonitord/ bijgestuurd en beleid en uitvoering zo nodig wordt aangepast.

Voldoet merendeels. Sprake is van een goede samenwerking en een start van een leer- en verbetercyclus tussen gemeente en partners. Echter door het ontbreken van inzichten in (niet)bereik en effecten van regelingen leidt dit nog niet tot verdere ontwikkeling van beleid en uitvoering.

De monitorgegevens bieden inzicht in het doelbereik, het bereik van huishoudens en de effecten op de bestaanszekerheid van de doelgroepen en de uitputting van beschikbare middelen.

Voldoet merendeels. Monitoringgegevens bieden inzicht in bereik, gebruik en middelen van regelingen. Echter niet-bereik en effecten van regelingen zijn beperkt aanwezig.

De gemeente beschikt over een analyse waaruit blijkt dat de regelingen en uitvoering van hulp en ondersteuning leiden tot de beoogde effecten geformuleerd in de doelen van het armoedebeleid.

Voldoet beperkt. Door het ontbreken van inzichten in niet-bereik en effecten beschikt de gemeente niet in een duidelijke analyse waaruit blijkt dat regelingen en uitvoering van hulp en ondersteuning leiden tot de beoogde effecten.

De raad ontvangt periodiek informatie over de aard, het proces, de omvang, het doelbereik en het effect van alle regelingen.

Voldoet merendeels. De raad ontvangt periodiek informatie over de aard, het proces en de omvang van alle regelingen. De raad ontvangt geen volledig inzicht in het doelbereik (effecten) en de exacte locaties van niet-gebruik, al wordt via monitoring en analyse wel informatie over gebruik en omvang van nietgebruik beschikbaar gesteld.

De raad stelt duidelijke en werkbare kaders vast voor het armoedebeleid.

Voldoet merendeels. De raad heeft een duidelijke visie vastgesteld voor het armoedebeleid met doelstellingen op hoofdlijnen. Een groot deel van deze doelen is niet concreet en meetbaar en bevat in veel gevallen geen streefwaarden.

De geboden informatie stelt de raad in staat om de kaderstellende en controlerende rol te vervullen. De raad stuurt op basis van deze ontvangen informatie om het doelbereik van het armoedebeleid te vergroten.

Voldoet beperkt. Door het ontbreken van inzichten in niet-bereik en effecten van de verschillende regelingen kan de raad zijn kaderstellende en controlerende rol niet goed vervullen. Hij stuurt veelal op basis van monitoringgegevens op kosten en gebruik van regelingen. 44

Bijlagen Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen Documenten

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

1. Bestuursakkoord-gemeente-s-Hertogenbosch-2022-2026 Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022 Voortvarend Verder Advies Participatieraad Aanvalsplan Den-Bosch schuldenvrij voortvarend verder 18-5-2021 Jaarplan 2023 afdeling MO Financiële Dienstverlening (FD) Jaarplan 2023 team Bijzondere Bijstand Jaarplan 2023 team EHBG Jaarplan 2023 team OR Jaarrapportage team BB 2022 Afdelingsplan FD 2022 Jaarrekening 2023 gemeente ’s-Hertogenbosch Kwaliteitsplan 2022MO FD Rapportage Q4-2023 Bijzondere Bijstand Rapportage Q4-2023 EHBG Rapportage Q4-2023 OR Jaarrekening 2023 Stichting Netwerk tegen Armoede__16627873__ Jaarverslag 2022 Leergeld Den Bosch Jaarverslag 2022 Voedselbank Den Bosch e.o Jaarverslag NtA 2023 Jaarverslag-2023-Voedselbank-Den-Bosch-e.o.

Jaarverslag-quiet-den-bosch-2022 Jaarverslag-quiet-den-bosch-2023 Leergeld jaarrekening 2023 Leergeld Jaarverslag 2023 Collegevoorstellen en collegebrieven 2022 t/m 2025 Raadsbrieven en raadsvoorstellen 2022 t/m 2025 Technische vragen gemeenteraad en antwoordbrieven 2022-2025 Beschikkingen, jaarverslagen Jeugdfonds 2022, 2023 Beschikkingen, toekenningen Leergeld 2022, 2023 Beschikkingen, toekenningen Voedselbank 2022, 2023 Beschikkingen, toekenningen NtA 2022, 2023 Beschikkingen, toekenningen Quiet 2022, 2023 Beschikking Verlenging subsidieperiode kledingpassen en digitale leermiddelen Beleidsregels bijzondere bijstand 2025´s-Hertogenbosch _ Lokale wet- en regelgeving Bijlage 1 beleidsregels individuele bijzondere bijstand gestegen energiekosten (1) Bijlage 1 beleidsregels individuele bijzondere bijstand gestegen energiekosten Bijzondere bijstand - Gemeente ’s-Hertogenbosch Individuele inkomenstoeslag - Gemeente ’s-Hertogenbosch Inkomenskaart-den-bosch-2025v2 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Gemeente ’s-Hertogenbosch Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet gemeente 's-Hertogenbosch 2023 informatie _ Lokale wet- en regelgeving 45

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet gemeente 's-Hertogenbosch 2023 informatie _ Lokale wet- en regelgeving Evaluatierapport BSF-gemeentepolis 2022 - Gemeente ‘s-Hertogenbosch Evaluatierapport BSF-gemeentepolis 2023 - Gemeente ‘s-Hertogenbosch Kenmerken_Basis_Armoedescan_2025-01-20 Monitor armoede en schulden 2023 def 20230502 Monitor+armoede+en+schulden_2025 Tussenevaluatie Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij

Inwoners

In totaal is met 30 inwoners gesproken Gemeente

8 consulenten werkzaam bij teams Bijzondere Bijstand en Eerste Hulp Bij Geldzaken 3 beleidsmedewerkers 1 wethouder en 1 bestuursadviseur (Ook is via de wethouder gesproken met een beleidsmedewerker van VNG) 8 vertegenwoordigers van 6 fracties van de gemeenteraad Partners

7 medewerkers/vrijwilligers van 7 partners

46

Bijlage 2: Onderzoeksverantwoording

Het onderzoek heeft bestaan uit de volgende stappen: Documentenstudie

Als eerste is gekeken naar de inzichten over armoede in de gemeente ’s-Hertogenbosch en elders in het land. Hiervoor zijn vanuit de gemeente documenten ontvangen en geanalyseerd en zijn onderzoeken elders in het land uitgevoerd doorgenomen. De inkomensregelingen die de gemeente biedt zijn bestudeerd. Welke regelingen kent de gemeente en welke voorwaarden gelden daarvoor? Op basis van gemeentelijke cijfers is in beeld gebracht hoe het gebruik en bereik van deze regelingen zich heeft ontwikkeld. Ook is op basis van beschikbaar gestelde gegevens een analyse opgesteld van de armoedeproblematiek in ‘s-Hertogenbosch. De documentenstudie heeft zich ten tweede gericht op wat gedaan moet worden om inkomensondersteuning te ontvangen van de gemeente. Dit betreft onder andere de informatieverstrekking, welke termijnen gehanteerd worden, proces van toekenning, en tot slot welke regels zijn opgesteld en vastgesteld. Het derde deel van de documentstudie heeft zich gericht op een analyse van het beleid rondom armoede, schulden en bestaanszekerheid. Daarbij is ook gekeken naar hoe de raad hierover geïnformeerd wordt door het college. Veldwerk inwoners

Op basis van geanonimiseerde bestanden van de gemeente, waaronder ontvangers van bijstand, is een selectie gemaakt. Selectiecriteria waren enerzijds wel of niet gebruik maken van één of meerdere regelingen. De inwoners werden verdeeld naar categorieën (geen/een/meerdere regelingen), waaruit vervolgens willekeurige inwoners werden geselecteerd. Deze inwoners werden vervolgens benaderd door de gemeente of het onderzoeksbureau om deel te nemen aan het onderzoek. Hiernaast werden meerdere inwoners gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek bij informele ontmoetingsplekken, zoals Stichting Quiet. Het is gelukt om bij 30 inwoners een interview af te nemen over hun ervaringen met het proces van aanvragen en het effect dat de hulp voor hen heeft gehad. Van hen werden 22 via het gemeentelijke bestand benaderd, en de andere 8 werden bij informele ontmoetingsplekken geïnterviewd. Twaalf inwoners maakten gebruik van één regeling, dertien inwoners maakten gebruik van meerdere regelingen en 5 inwoners maakten geen gebruik van een regeling van de gemeente. In de onderstaande tabel zijn de gesproken inwoners ingedeeld in profielen. Vanwege beperkingen in de geanonimiseerde bestanden was het vooraf niet mogelijk om te bepalen tot welk profiel de geselecteerde inwoners behoren; dit kon pas na afloop van het gesprek worden vastgesteld.

Tabel 23: Verdeling van geïnterviewde inwoners naar profielen Profiel en beschrijving Aantal geïnterviewde inwoners 1. Jongeren (18–27) 1 2. Volwassenen (27–65, alleenstaand) 6 3. 1 ouder met kind(eren) 3 4. 2 volwassenen, <65, geen kinderen thuis 5 5. 2 ouders met kind(eren) 5 6. Senioren (65+) 10 Totaal 30 Veldwerk uitvoerende medewerkers die inwoners helpen

Interviews hebben plaatsgevonden met 8 uitvoerenden van de gemeente en 7 uitvoerenden van andere partners in ‘s-Hertogenbosch. Het doel van deze gesprekken was om te achterhalen: - Hoe het proces van aanvragen verloopt; - Hoe inwoners bij de hulp en ondersteuning terecht komen; 47

- Wat gedaan wordt om het bereik van inwoners te vergroten; - Wat verklaringen zijn voor het niet-bereiken van de inwoners. Ook zijn uitvoerders bevraagd op wat goed gaat en wat beter kan. Uitvoerders is ook gevraagd om hun mening te geven over op de bevindingen uit de interviews onder inwoners. Veldwerk beleidsmakers

Interviews hebben plaatsgevonden met de beleidsmedewerkers verantwoordelijk voor armoedebestrijding en bestaanszekerheid. Daarnaast heeft een interview met de verantwoordelijk wethouder plaatsgevonden. In deze gesprekken is nagegaan: - Wat de belangrijkste doelen zijn van de gemeente; - Hoe de gemeente stuurt op het doelbereik; - Wat verklaringen zijn voor bereikte resultaten; - Wat goed gaat en wat beter kan. Ook is hen gevraagd naar hun mening over de opbrengsten uit de gesprekken die met inwoners en met uitvoerders zijn gevoerd. Ook is een interview gehouden met de beleidsmedewerker van het team bestaanszekerheid van de VNG. Daarin is onder andere ingegaan op hoe gemeenten armoedebeleid toepassen, hoe de samenhang met landelijke regelingen verloopt en in hoeverre gemeenten hiaten opvullen die eigenlijk onder het landelijk beleid horen. Werksessie met een vertegenwoordiging van de raad De laatste fase in het onderzoek betrof een werksessie met een vertegenwoordiging van de raad. In deze werksessie zijn de voorlopige bevindingen uit de voorgaande stappen op hoofdlijnen toegelicht. De raadsleden zijn gevraagd hierop en de invulling van hun kaderstellende en controlerende rol te reflecteren: wat gaat goed en wat kan beter? Zo is steeds in elke stap voortgeborduurd op de bevindingen uit voorgaande stappen. Rapportage

De bevindingen zijn per perspectief (inwoner, uitvoerder en beleidsmaker) opgesteld. Dit heeft geleid tot een nota van bevindingen.

48

Bijlage 3: Normenkader

Onderdeel onderzoeksmodel

Vraag

Normen

Beleid en Inzichten over armoede

1. Welke beleidsvisie op armoede heeft 's-Hertogenbosch? Hoe ziet het armoedebeleid van de gemeente ‘s-Hertogenbosch eruit?

▪

Beschrijvende vraag, geen normen.

2. Welke beleidsdoelen heeft de gemeente zich gesteld en in hoeverre brengt de Bossche armoedemonitor de realisatie daarvan in beeld?

▪

De gemeente heeft beleidsdoelen opgesteld aan de hand van een analyse van de opgave rondom armoede in de gemeente. In deze analyse is zichtbaar hoeveel huishoudens in armoede leven en wat de gevolgen van de armoede zijn. Doelen zijn concreet en meetbaar en bevatten streefwaarden. De Bossche armoedemonitor biedt zicht op de omvang van het aantal huishoudens in armoede, de kenmerken van deze huishoudens, het bereik van gemeentelijke regelingen en ondersteuning en het effect van de gemeentelijke regelingen en ondersteuning op het verminderen van armoede. De informatie uit de Bossche armoedemonitor leidt waar nodig tot ontwikkeling en aanscherping van beleid en uitvoering. Beschrijvende vraag, geen norm.

▪

▪

▪

3. Middels welke regelingen wordt daaraan gewerkt?

▪

4. Welke definitie van armoede wordt gehanteerd in 'sHertogenbosch?

▪

Beschrijvende vraag, geen norm.

5. Sluit de aanpak in 'sHertogenbosch aan bij kennis over wat werkt en niet werkt op

▪

De gemeente maakt gebruik van kennis over wat werkt en niet werkt uit landelijk onderzoek en onderzoek in

49

de eigen en andere gemeenten en past dit toe in beleid en uitvoering.

basis van bestaand landelijk onderzoek en onderzoek in de eigen en andere gemeenten? Leefwereld

6. Hoe groot is de armoedeproblematiek in 'sHertogenbosch? Hoeveel inwoners hebben met deze problematiek te maken?

▪

Beschrijvende vraag, geen norm.

7. Welke belemmeringen of successen ervaren inwoners in de uitvoering van de regelingen?

▪

Beschrijvende vraag, geen norm.

8. Hoe werkt het beleid uit bij de doelgroepen? Wat hebben gebruikers van de regelingen er aan?

▪

9. Wat is het bereik van gemeentelijke regelingen?

▪

Regelingen en uitvoeringsaanpakken dragen volgens de inwoners bij aan verbeteringen in hun bestaanszekerheid afgemeten aan de hulpbronnen die ze ter beschikking hebben. Beschrijvende vraag, geen norm.

10. Welke resultaten worden ermee behaald?

▪

▪

▪

Uitvoerings- en beleidswereld

11. Hoe effectief is het armoedebeleid volgens gebruikers?

▪

12. Welke middelen zijn hiervoor vrijgemaakt voor de verschillende regelingen?

▪

13. Welke belemmeringen of successen zijn er volgens uitvoerders bij de uitvoering van de regelingen?

▪

50

Bewoners zijn bekend met de mogelijkheden van alle regelingen Het aanvraagproces voor deze publieke voorzieningen is helder, transparant en gebruiksvriendelijk Bewoners weten waar ze terecht kunnen voor advies en assistentie De ondersteuning verleend door de gemeente en haar partners draagt bij aan het versterken van een duurzame bestaanszekerheid van inwoners. Beschrijvende vraag, geen norm De gemeente heeft samen met uitvoeringspartners een leer- en verbetercyclus waarmee de uitvoering

14. Hoe worden de regelingen benut in relatie tot a. de omvang van de doelgroep en b. de beschikbare middelen?

▪

15. In hoeverre sluiten de diverse regelingen, de uitvoering en de effecten aan bij de doelen van het armoedebeleid?

▪

16. Op welke wijze vindt (bij)sturing van het armoedebeleid door gemeenteraad plaats? En hoe wordt de gemeenteraad betrokken bij en geïnformeerd over (de uitvoering van) het armoedebeleid?

▪

▪

▪

▪

51

wordt gemonitord/ bijgestuurd en beleid en uitvoering zo nodig wordt aangepast. De monitorgegevens bieden inzicht in het doelbereik, het bereik van huishoudens en de effecten op de bestaanszekerheid van de doelgroepen en de uitputting van beschikbare middelen. De gemeente beschikt over een analyse waaruit blijkt dat de regelingen en uitvoering van hulp en ondersteuning leiden tot de beoogde effecten geformuleerd in de doelen van het armoedebeleid. De raad ontvangt periodiek informatie over de aard, het proces, de omvang, het doelbereik en het effect van alle regelingen. De raad stelt duidelijke en werkbare kaders vast voor het armoedebeleid. De geboden informatie stelt de raad in staat om de kaderstellende en controlerende rol te vervullen. De raad stuurt op basis van deze ontvangen informatie om het doelbereik van het armoedebeleid te vergroten.

Bijlage 4: Overzicht van regelingen - ´Inkomensondersteuning in een oogopslag’

52

Bijlage 5: Analyse tabel inwonersinterviews

Hoe gemakkelijk was het om deze regelingen aan te vragen? Heb je hulp ontvangen bij het aanvraagproces? Van wie precies? Welke effecten hebben de regelingen tot nu toe gehad op jou en jouw gezin/ huishouden? Zou je met andere soorten steun beter geholpen kunnen worden? Leg uit. Wat maakt dat je deze regelingen niet gebruikt? Wist je van het bestaan van al deze regelingen?

Welke hulp/steun krijg je van naasten en mensen in jouw omgeving?

53

Wat doet de gemeente Den Bosch goed voor mensen die bestaansonzekerheid ervaren (wat moet de gemeente behouden)? Wat kan de gemeente beter/anders doen voor mensen die bestaansonzekerheid ervaren (wat moet de gemeente veranderen)? Hoe zou jij jouw situatie willen zien over een bepaalde tijd?

54

Colofon Rekenkamer ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch rekenkamer@s-hertogenbosch.nl www.rekenkamershertogenbosch.nl

Colofon Rekenkamer ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch rekenkamer@s-hertogenbosch.nl www.rekenkamershertogebosch.nl

Colofon Rekenkamer ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch rekenkamer@s-hertogenbosch.nl www.rekenkamershertogebosch.nl

Colofon Rekenkamer ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch rekenkamer@s-hertogenbosch.nl www.rekenkamershertogebosch.nl

Colofon Rekenkamer ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch