Magazine Omgevingsdialoog MOsH 28-10-2025 G

Omgevingsdialoog MOsH Op weg naar een toekomstbestendig mobiliteitspakket voor 's Hertogenbosch Oost

De oostkant van ’s-Hertogenbosch kampt met mobiliteitsproblemen. Dit komt door verkeersdrukte, de groei van De Groote Wielen en het pauzeren van de A2-verbreding. De gemeente ontwikkelt daarom een toekomstbestendig mobiliteitspakket dat zorgt voor betere doorstroming en een veilige, goed bereikbare leefomgeving. In dit magazine lees je het verslag van de omgevingsdialoog. Hierin gaan mobiliteitsexperts van de gemeente in dialoog met een klankbordgroep van belangenvertegenwoordigers, om te komen tot een advies aan de gemeenteraad over de mobiliteitsopgaven in dit gebied. Klik hiernaast op de tegels om te navigeren naar de verschillende hoofdstukken. Aan het eind van elk hoofdstuk kun je weer terug naar dit overzicht.

Deze tekst is de tegel/verwijzing naar onderdeel 1

Omgevingsdialoog #1

Deze tekst is de tegel/verwijzing naar onderdeel 3

Omgevingsdialoog #2

Omgevingsdialoog #3

Deze tekst is de tegel/verwijzing naar onderdeel 5

Omgevingsdialoog #4

Bekijk online het digitale magazine met alle interactieve kaarten.

Omgevingsdialoog #5

Deze tekst is de tegel/verwijzing naar onderdeel 'Over MOsH'

Deze tekst is de tegel/verwijzing naar onderdeel 'inloop'

Vragen over MOsH? Mail naar: mosh@s-hertogenbosch.nl

Inloopbijeenkomst

Over MOsH

Omgevingsdialoog #1 Inzicht in uitgangs- en aandachtspunten 13 maart 2025 Verslag

Kwaliteiten- en ambitiekaart

Aandachtspuntenkaart

Klankbordgroep van start Donderdagavond 13 maart 2025 was het zover: de eerste omgevingsdialoog over het Mobiliteitspakket Oostzijde 's-Hertogenbosch (MOsH). Twintig vertegenwoordigers van veertien belangenorganisaties kwamen naar Hof Eyghentijds in Rosmalen om hun kennis en ervaring met mobiliteit in de regio te delen met de experts van de gemeente. Samen vormen de deelnemers de klankbordgroep MOsH. Sommige deelnemers zijn oude bekenden: ze waren ook betrokken bij de eerdere klankbordgroep die zich over oplossingen in dit gebied boog. Die continuïteit bleek waardevol in de gesprekken.

Eerder bedachte maatregelen in beeld

De opdracht: voortbouwen op wat al eerder op is gehaald Robert Boom, projectmanager stadsontwikkeling bij de gemeente 's-Hertogenbosch, beet het spits af. Hij maakte duidelijk dat het mobiliteitspakket geen blanco blad is. "We bouwen voort op wat er eerder al is opgehaald. Alle ideeën, inzichten en oplossingen die in de afgelopen jaren zijn verzameld, nemen we mee," benadrukte hij.

De aanpak: luisteren en samen denken Daarna nam Johan Simon van Bureau voor Omgevingsmanagement het stokje over. Als onafhankelijk moderator begeleidt hij het hele dialoogproces – deze avond deed hij dat met de nodige luchtigheid én scherpte. Hij schetste het programma en zorgde ervoor dat iedereen wist waar we voor gekomen waren: niet om een oordeel te vellen, maar om te luisteren en samen verder te denken. De deelnemers gingen in kleine groepen uiteen, elk gesprek begeleid door deskundigen van de gemeente. De ene tafel richtte zich op concrete aandachtspunten en ervaringen met mobiliteit, de andere op de ambities en waarden uit de omgevingsvisie die richting zouden moeten geven aan toekomstige keuzes.

Eigen ervaring als verrijking voor experts Hoewel de deelnemers zich over pittige mobiliteitsproblemen bogen, bleven scherpe discussies uit. Voor de experts van de gemeente was het een verrijking: “Leuke gesprekken, want mensen spreken vanuit hun eigen ervaring.” Er zijn zelfs praktische tips gedeeld: “Daar moet je echt zó rijden!” Er was ook ruimte voor humor. Toen iemand uitriep “Rosmalen first!”, werd er hard gelachen. Maar het illustreerde meteen hoe belangrijk het is om alle maatregelen in samenhang te bekijken. Projectmanager Robert Boom was zichtbaar tevreden over de opkomst en de opbrengst van de avond. “Blij met de goede energie en de resultaten,” zei hij. En hij sloot af met een uitnodiging: “Doen jullie mee tot oktober?”

Kwaliteiten- en ambitiekaart De kwaliteiten- en ambitiekaart laten zien wat het gebied nu waardevol maakt én hoe we het in de toekomst zorgvuldig kunnen ontwikkelen. Denk aan natuurgebieden, historische plekken en karakteristieke landschappen die we willen behouden of versterken. De ambitiekaart helpt daarbij door richting te geven aan mogelijke ontwikkelingen in het gebied.

Ambities geven richting, geen beperking De ambities zijn gebaseerd op bestaand beleid en de omgevingsvisie. Ze sluiten geen oplossingen uit, maar maken zichtbaar waar gevoeligheden kunnen ontstaan. Dit helpt om mobiliteitsmaatregelen beter in te passen en zorgt ervoor dat we op tijd het gesprek kunnen voeren over kansen en risico’s.

Wat willen we behouden, en wat kan beter? Vier groepen gingen in gesprek over de kaarten. De hoofdvraag was: zijn ze duidelijk en bruikbaar bij het nadenken over toekomstige oplossingen? In het begin was het even zoeken naar de relatie met mobiliteit. Wat maakt dit gebied bijzonder? Wat willen we behouden, en waar liggen kansen voor verbetering? De kaarten zijn op verschillende punten aangescherpt.

“Als je rekening houdt met de ambities, betekent dat soms dat je niet alleen een weg aanlegt, maar ook werkt aan een goede landschappelijke inpassing.” – deelnemer klankbordgroep

Het aanleggen van een weg staat niet op zichzelf Het aanleggen van infrastructuur kan niet los worden gezien van de omgeving. Inpassing in een open polderlandschap vraagt iets anders dan in een kleinschalig zandgebied. Soms is aanvullende gebiedsontwikkeling nodig om de infrastructuur goed in te passen. Zie hieronder links de ondergrond en rechts de kwaliteitenkaart.

Knop voor een download

Download de kaart >

Aandachtspunten bij de kwaliteiten- en ambitiekaart Hieronder leest u wat tijdens de omgevingsdialoog precies is toegevoegd aan de kwaliteiten- en ambitiekaart. Toegevoegd aan de kwaliteitskaart: (1/7)

Ecologische kwaliteiten en Natuurnetwerk Brabant

Verkavelingsstructuur polderlandschap erop (sloten) Eendenkooi/natuurgebied in de polder

Ontbrekende Rotondes aan westzijde plangebied

Ontbrekende zorglocatie in bosgebied

Stuifzandgebied als kwaliteit in het zandlandschap De bomenlaan langs Vliertwijksestraat (bij Kruisstraat)

Voor een aantal aandachtspunten is ook een toelichting gegeven. Die volgen hieronder. Drinkwatergebied (2/10) Het is de vraag of het drinkwatergebied als kwaliteit benoemd moet worden, of dat hiermee op een andere manier rekening wordt gehouden. Bijvoorbeeld via belemmeringen. Het lijkt in ieder geval verstandig om het drinkwatergebied te ontzien of er expliciet rekening mee te houden, bijvoorbeeld bij de afwatering vanaf wegen en het toepassen van vloeistofdichte voorzieningen. Te waardevol voor snelle ontsluitingsroutes (3/10) Alle gespreksgroepen trokken een vergelijkbare conclusie: het gebied van Rosmalen tot Nuland is veel te waardevol om er zomaar ‘even’ een nieuwe ontsluitingsroute doorheen te trekken. De aanwezige kwaliteiten vragen om zorgvuldige afwegingen. Behoud de openheid van het open polderlandschap (4/10) Het open polderlandschap is grootschalig, rationeel verkaveld en biedt weidse uitzichten. Het is belangrijk voor zowel de landbouw als ecologie, onder andere als weidevogelgebied en onderdeel van de Beerse Overlaat. De ambitie is om toekomstige infrastructuur zo in te passen dat de openheid behouden blijft, met tracés die aansluiten op de structuur van de polder en zonder schade aan natuurwaarden. Nieuwe infrastructuur kan worden gecombineerd met duurzame energieopgaven (Duurzame Polder).

Kwaliteit Groenblauwe Delta: ruimte voor water, natuur en verbinding (5/10) De Groenblauwe Delta vormt een groene wig tussen ’s-Hertogenbosch, Groote Wielen en Rosmalen. Het Kanaalpark is hier een belangrijke noord-zuidverbinding, zowel ecologisch als recreatief. In het gebied is volop ruimte voor water, stadslandbouw en natuur, waaronder ecologische verbindingszones en NNB-gebieden (Natuur Netwerk Brabant). Deze kwaliteiten moeten worden behouden: ontsluiting mag de ruimte voor water en natuur niet inperken. Tegelijkertijd liggen er kansen om de verbindingen tussen stad en landschap te verbeteren, bijvoorbeeld voor wandelaars, fietsers en dieren tussen Groote Wielen en de Bossche binnenstad. Ontsluiting Rosmalen, Groote Wielen en Kruisstraat (6/10) De overgangszone tussen stad en landschap is gevarieerd. Rosmalen heeft een dorps en fijnmazig karakter. Groote Wielen biedt vergezichten op het omliggende landschap. Het lint van Kruisstraat vormt een historisch en landschappelijk herkenningspunt op de overgang van zand naar klei. Voor Kruisstraat is behoud van rust en kwaliteit essentieel. Zwaar verkeer moet worden geweerd. Ontsluiting in dit gebied vraagt om maatwerk. Het is belangrijk om het dorpse karakter van Rosmalen te behouden. In Groote Wielen ligt de kans om de verbinding tussen stad en land te versterken, bijvoorbeeld via aantrekkelijke wandelroutes.

Kleinschalig zandlandschap: zorgvuldig inpassen (7/10) Het kleinschalige zandlandschap rond het Sprokkelbos is een mozaïek van natuur, cultuur en recreatie, met afwisselend droog en nat terrein, historische houtwallen en onregelmatige verkaveling. Het biedt rust, zorg en recreatie. De ambitie is om het karakter te behouden en te versterken. Ontsluiting biedt kansen voor herstel van landschappelijke structuren en verbetering van recreatieve verbindingen, mits zorgvuldig ingepast en zonder barrières te vormen. Van De Groote Wielen tot Waalwijk: kansrijke en wilde ideeën (8/10) De overgangszone rondom De Groote Wielen werd als belangrijk aangeduid, evenals het vrijwaren van het hart van de Kruisstraat. Rond het spoor zagen we mogelijkheden voor snelle verbindingen. Ook kwam opnieuw de behoefte aan een goede fietsverbinding tussen De Groote Wielen en de Kruisstraat naar voren. Een snelfietspad met een eigen verbinding over de Maas zou tot wel 25 minuten tijdswinst kunnen opleveren voor wie naar de overkant van de rivier wil. Een ‘wild idee’ dat ook werd genoemd: een HOV-verbinding richting Waalwijk en de Efteling. Niet erg kansrijk, maar het is in elk geval genoteerd! HOV en snelfietsroute: een slimme combinatie (9/10) Wat wel serieus werd benoemd: HOV (hoogwaardig openbaar vervoer) biedt kans op een snelle verbinding van De Groote Wielen naar het NS-station.

Probeer dat te combineren met een snel fietspad. Fiets- en wandelambities toegevoegd (10/10) De snelfietsroute staat nu op de kaart als kwaliteit, maar zou ook bij de ambities opgenomen moeten worden. In de huidige situatie is de route op sommige punten nog voor verbetering vatbaar. Veel fietsers kiezen nu voor de snellere, meer rechtlijnige parallelweg langs de A59. Een veilige fietsroute tussen De Groote Wielen en voetbalclub Kruisstraat ontbreekt, waardoor kinderen nu vaak worden gebracht. Idee: richt Kruisstraat in als fietsstraat, met de auto te gast. Wandelroutes naar natuurgebieden stonden wel op de kaart, maar de aansluiting met woonwijken ontbrak. Ook dit is aan de ambitiekaart toegevoegd.

Aandachtspuntenkaart Verkeersveiligheid, leefbaarheid en doorstroming. Dat zijn wel de belangrijkste zorgen die gehoord zijn bij het inventariseren van de aandachtspunten. In vier groepen benoemen de deelnemers hun mening over en ervaring met het gebied. Zo worden bijna alle ontsluitingswegen in het gebied als aandachtspunt genoemd. Ook kwam het vracht- en landbouwverkeer in het oostelijke deel van het gebied ter sprake. En sluipverkeer, dat woord viel vaak. Als het verkeer op de Burgemeester Mazairaclaan, Oude Baan of Molenstraat vastloopt, zoekt het verkeer vaak alternatieve routes door de nabijgelegen woonwijken, wat leidt tot overlast daar."

Waar ervaren de deelnemers problemen? De grootste problemen ervaren zij tijdens de spits. In de weekenden is het bovendien regelmatig erg druk rond het centrum van Rosmalen. Veel mensen missen een aansluiting via de noordzijde van het gebied.

"Zonder sluipverkeer zou er eigenlijk weinig aan de hand zijn." - deelnemer klankbordgroep

Centrumroute: druk en gevaarlijk De route dwars door het centrum van Rosmalen wordt vaak als snelste route door Google Maps aangegeven, maar is daar eigenlijk helemaal niet geschikt voor. Daarbij ligt er een spoorwegovergang in het centrum, die zorgt voor extra veiligheidsrisico’s. Auto’s trekken na een sluiting vaak hard op, wat onveilige situaties oplevert.

OV in de file: geen aantrekkelijk alternatief Het openbaar vervoer ondervindt ook hinder van drukte in de spits. Bussen staan dan in dezelfde file, waardoor het OV geen aantrekkelijk alternatief is. Bovendien worden op sommige plekken goede OV-verbindingen gemist. Zo is er in Rosmalen-West een 'missing link' als je richting ’s-Hertogenbosch wil: je moet eerst helemaal door Rosmalen heen. In Nuland geldt hetzelfde. Voordat je überhaupt OV tot je beschikking hebt, moet je al een flink stuk reizen. Dit zijn precies de redenen waarom veel mensen dan toch voor de auto kiezen.

"OV-bussen staan nu ook in de file, bijvoorbeeld naar station Rosmalen. Daarmee is het een minder aantrekkelijk alternatief." - deelnemer klankbordgroep

Ontbrekende OV-verbindingen en lage frequentie Verschillende aandachtspunten hebben betrekking op de OV-verbindingen. Zoals ontbrekende OV-verbindingen (bijvoorbeeld een HOV-lijn van Rosmalen-West naar het Transferium en ’s-Hertogenbosch Centraal) én de lage frequentie van het openbaar vervoer.

Onveilige fietsroutes en veel autopendelverkeer Tussen Rosmalen-Noord en het winkelcentrum van De Groote Wielen wordt veel met de auto gependeld. Rond het winkelcentrum ontbreekt een goede fietsinfrastructuur, en wat er wél is, wordt als onveilig ervaren. Op onderstaande kaart vindt u alle aandachtspunten in het gebied, zoals die door de deelnemers zijn genoemd.

Knop om terug naar het overzicht te gaan

Terug naar het overzicht >

Omgevingsdialoog #2 Toetsing en eerste selectie maatregelen 17 april 2025 Verslag

Inzichten uit het verkeersmodel

Bouwstenenkaart

Bouwstenen beoordeeld

Bouwstenen beoordelen Wat zijn kansrijke maatregelen voor betere mobiliteit aan de oostzijde van ’sHertogenbosch? Tijdens de tweede omgevingsdialoog op 17 april boog de klankbordgroep zich over die vraag. Op het programma stonden de eerste mogelijke maatregelen — zogeheten ‘bouwstenen’. Doel van de avond: bespreken wat werkt, wat niet, en vooral waarom. Projectleider Robert Boom opende de avond en verwelkomde ook een aantal nieuwe gezichten: “Fijn dat we nog breder vertegenwoordigd zijn!” Voor alle deelnemers lichtte Robert het doel van het traject toe: “We werken met elkaar toe naar een voorstel dat eind dit jaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.” Hij nam de deelnemers mee in het grotere plaatje: waarom dit project er is, hoe het proces eruitziet en welke keuzes onderweg nog gemaakt moeten worden. “Het gaat uiteindelijk om betere doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid in dit deel van de gemeente.”

“Wat maakt dat we nu wél tot andere maatregelen kunnen komen dan tien jaar geleden?” - lid klankbordgroep

Nieuw perspectief op oude thema’s Sommige deelnemers zijn al meer dan tien jaar betrokken bij mobiliteitsvraagstukken in de regio. Eén van hen stelde scherp: “Wat maakt dat we nu mogelijk wél tot andere maatregelen komen dan in de vorige klankbordgroep?” Een terechte vraag. Robert wees op twee belangrijke veranderingen: 1. Het pauzeren van de MIRT A2; 2. De komst van de Omgevingsvisie én de Mobiliteitsvisie 2040 die momenteel in ontwikkeling is. “Die visies geven een nieuw beleidskader waarbinnen we naar oplossingen kijken.” Toch temperde Robert de verwachtingen: “Het is mogelijk dat we uiteindelijk bij dezelfde conclusies uitkomen als tien jaar geleden. Maar dan wel gedragen en onderbouwd in het licht van de huidige tijd.”

Politiek proces: wat als...? Een andere vraag uit de zaal betrof het politieke besluitvormingsproces: wat gaat de gemeenteraad nog met het voorstel doen in het licht van de verkiezingen? “In de zomer brengen we een zogenaamd Zomerbericht uit,” legde Robert uit. “Dat is hét moment om de raad vroegtijdig te informeren. Zo krijgen we ook zicht op de bestuurlijke gevoeligheden.” Een deelnemer bracht een suggestie in: kunnen we meeliften op landelijke woningbouwbudgetten, zoals die van minister Keijzer, om mobiliteitsmaatregelen mogelijk te maken? Ook de A2 kwam ter sprake: wat als die snelweg alsnog wordt verbreed? “Die mogelijkheid nemen we mee bij de uiteindelijke beoordeling van maatregelenpakketten,” aldus Robert. “We willen straks kunnen zeggen: dit pakket past het best bij de doelen én bij mogelijke toekomstige scenario’s.”

Wij hebben verstand van verkeer, maar jullie kennen de plek. Dus vertel ons: waarom werkt iets hier wél of juist niet! - Robert Boom

Aan de slag Na een uitleg van het verkeersmodel en de eerste inzichten daaruit door Tony Maas, was het tijd om aan de slag te gaan. Op iedere tafel lag een kaart met daarop alle maatregelen c.q. bouwstenen. Deelnemers werden uitgenodigd om hun mening te geven. “Wat we vooral willen horen, zijn jullie argumenten,” benadrukte Robert. “Dat helpt ons verder.”

Op iedere tafel lag een kaart met daarop alle maatregelen c.q. bouwstenen.

Reacties op verslag dialoogavond #1 De deelnemers werden uitgenodigd om eventuele opmerkingen over het verslag van de eerste omgevingsdialoog per e-mail aan te leveren. Deze opmerkingen zijn inmiddels verwerkt in het verslag.

Inzichten uit het verkeersmodel Tony Maas (adviseur verkeersprognoses bij Goudappel) vertelde in heldere taal hoe het verkeersmodel werkt. Hij presenteerde ook de eerste inzichten over een aantal aandachtspunten in het gebied. Hieronder lees je een samenvatting.

Hoe werkt een verkeersmodel? Een verkeersmodel is een digitaal rekeninstrument waarmee we kunnen berekenen hoe druk het op de weg wordt in de toekomst. Het geeft inzicht in waar het verkeer toeneemt, wat voor type verkeer het is en helpt met het beantwoorden van de vraag hoe we dit zo goed mogelijk kunnen begeleiden. Het model maakt gebruik van verschillende gegevens, zoals: • • •

Capaciteit van wegen en vormgeving van kruispunten De toegestane snelheid en hoe snel auto’s gemiddeld rijden Hoeveel mensen ergens wonen (en van welke leeftijd)

• • •

Waar mensen werken en wat voor soort banen dat zijn Verkeerstellingen op verschillende plekken in het gebied Vastgestelde plannen voor nieuwe woningen, bedrijven en wegen

Om betrouwbare voorspellingen te kunnen doen, gebruikt het verkeersmodel één basisjaar: 2019. Dat is het meest recente jaar waarover we betrouwbare en volledige data beschikbaar hebben op provinciaal niveau. Op basis van deze uitgangssituatie wordt doorgerekend hoe het verkeer zich ontwikkelt richting 2040, rekening houdend met landelijke ontwikkeltrends. In de berekeningen worden ook de vastgestelde plannen voor nieuwe woningen, bedrijven en wegen meegenomen. Het is erg belangrijk dat de gebruikte data (bijv. inwoners en teldata) uit hetzelfde jaar afkomstig is, zodat deze inhoudelijk bij elkaar aansluiten. Juist dan leidt dit tot een plausibele doorvertaling naar de toekomst. Het gebruik van recentere teldata is af te raden, omdat het hierbij inwoners ‘meeneemt’ die er in het basisjaar nog helemaal niet waren.

Wat laat het model zien? Het verkeersmodel vergelijkt de situatie in 2040 met die in het basisjaar 2019. Zo krijgen we inzicht in waar het verkeer toe- of afneemt en wat voor type verkeer erbij komt. Het biedt ook inzicht in waar mogelijk maatregelen nodig zijn. Het model toont steeds een gemiddelde werkdag en houdt daarbij ook rekening met de ochtend- en avondspits. Opvallend is, dat in sommige delen van het gebied (Blauwe Sluisweg) het verkeer met wel 80% tot zelfs 137% groeit (ten opzichte van 2019). Die groei hangt vooral samen met nieuwe ontwikkelingen, zoals de bouw van woningen in de Lanen, Tuinrijk, Vesting, de Noordoosthoek en rond de Rosmalense Plas (Bedrijventerrein aan de Mammoet). Die ontwikkelingen trekken meer verkeer aan van bewoners, bezoekers en werkenden. Het is belangrijk om je te realiseren dat een deel van deze groei dus al heeft plaatsgevonden.

Intensiteitenverschil tussen 2040 en 2019 (basisjaar)

Wat voor soort verkeer? In deze analyse maken we onderscheid tussen drie soorten verkeer: •

• •

Intern-Intern verkeer: verkeer dat zich binnen het studiegebied zelf beweegt, zoals mensen die van De Groote Wielen naar Rosmalen-centrum rijden, of van Nuland naar Empel. Intern-Extern verkeer: verkeer dat start of eindigt in het studiegebied, bijvoorbeeld woon-werkverkeer van inwoners van Rosmalen naar elders. Doorgaand verkeer: verkeer dat alleen door het gebied heen rijdt, zonder herkomst of bestemming in het gebied zelf. Bijvoorbeeld verkeer uit MarenKessel of Oss naar Utrecht of Waalwijk.

Enkele voorbeelden uit het model: • • •

•

Op de Blauwe Sluisweg is 18% van het verkeer doorgaand verkeer. Op de Hustenweg loopt dit op tot 34%. In het centrum van Rosmalen gaat het juist vrijwel uitsluitend om verkeer dat daar begint en/of eindigt: 60% is Intern-Extern verkeer en 40% is Intern-Intern verkeer – geen doorgaand verkeer dus. Op de Burgemeester Mazairaclaan bevindt zich veel Intern-Extern verkeer (70%), maar ook doorgaand verkeer naar de Aziëlaan is terug te zien.

Waar rijdt het verkeer vooral? Het verkeersmodel laat zien in welke mate verschillende toegangswegen worden gebruikt, door welk type verkeer en in welke richtingen. Dit geeft alvast inzicht in welk verkeer door eventuele toekomstige maatregelen zal worden beïnvloed. •

• • •

•

Bruistensingel: belangrijke ontsluiting voor verkeer uit Rosmalen-Noord en De Groote Wielen. Maar ook voor doorgaand verkeer van/naar Maren-Kessel en Oss, met een relatie in de richting van Utrecht, Eindhoven, Waalwijk en centrum van ’s Hertogenbosch. Molenstraat: wordt gebruikt door verkeer uit Rosmalen-Zuid, Empel met een relatie in de richting van Eindhoven, Oss, Berlicum en de Graafsebaan. Vlietdijk: faciliteert vooral het verkeer binnen het studiegebied tussen Rosmalen en De Groote Wielen en Empel. Deken van Roestellaan: belangrijke ontsluiting van en naar Rosmalen-Noord, Rosmalen-Zuid en de Groote Wielen richting de snelweg A59 (richting Oss en de A2). Hustenweg: veel verkeer richting centrum ’s Hertogenbosch en snelweg A2 (richting Utrecht, Eindhoven en Waalwijk).

Wat zijn de belangrijkste conclusies? 1. Als gevolg van woningbouwontwikkelingen neemt het autoverkeer sterk toe richting 2040. Dit zal vooral op de Blauwe Sluisweg, maar ook op de Burgemeester Mazairaclaan merkbaar zijn. 2. Doorgaand verkeer op de Blauwe Sluisweg zoekt zijn weg vooral naar het westen (A59) en zuiden (A2). Oplossingen hiervoor zullen dan ook westelijk gezocht moeten worden. 3. Het grootste deel van het verkeer binnen het gebied is geen doorgaand verkeer, maar zijn autoverplaatsingen door inwoners van en naar woningen, werkplekken en voorzieningen - zowel binnen als naar buiten het studiegebied. 4. Het centrum van Rosmalen is een door inwoners gebruikte route naar de snelweg. Doorgaand verkeer komt hier niet tot nauwelijks voor. Het kan wel zijn, dat we met elkaar vinden dat verkeer uit Empel en De Groote Wielen deze route eigenlijk niet zouden hoeven horen te gebruiken.

Verkeersstromen rondom het centrum van Rosmalen Veel verkeer komt uit De Groote Wielen en Rosmalen-Noord, terwijl een groot deel van het inkomende verkeer afkomstig is van de A59. In het centrum van Rosmalen gaat het vrijwel uitsluitend om verkeer dat begint of eindigt in het studiegebied – er rijdt dus nauwelijks ‘doorgaand’ verkeer.

Tony Maas als tafelbegeleider bespreekt de bouwstenen met leden van de klankbordgroep Knop om een bestand te downloaden

Download presentatie >

Bouwstenenkaart De experts hebben op basis van de resultaten van de eerste dialoogavond een reeks ‘bouwstenen’ opgesteld: mogelijke maatregelen die kunnen bijdragen aan de op te stellen mobiliteitspakketten. De bouwstenen zijn ingedeeld in drie categorieën: • • •

Groen: kansrijke maatregel Oranje: maatregel om te overwegen Rood: maatregel die afvalt

Een enkele lijn is zwart. Hier gaat het om een maatregel waarover al besloten is. Zo zal het tracé dat op de kaart staat als bouwsteen nummer 14 (doortrekken Burgemeester Burgerslaan) al worden gerealiseerd.

Hierboven ziet u de kaart met alle bouwstenen die ter beoordeling aan de klankbordgroep is voorgelegd. Knop om een bestand te downloaden

Download de bouwstenenkaart >

Bouwstenen beoordeeld Onderstaande kaart is het resultaat van 23 deelnemers aan de klankbordgroep die zich rond vier tafels bogen over alle bouwstenen. Soms werden ze eerst nog eens toegelicht. Maar allemaal werden ze grondig beoordeeld. Past het op die plek? Wat is het te verwachten effect van de geselecteerde maatregelen elders in het gebied? En hoe zouden ze in combinatie kunnen werken?

Hierboven ziet u de online versie van de kaart met beoordeling van de bouwstenen.

Hieronder volgt de inbreng tijdens omgevingsdialoog #2 op alle bouwstenen. De locatie van de bouwstenen is te vinden op bovenstaande kaart. Bouwsteen A • • • •

•

Locatie: Deken van Roestellaan Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Kansrijke locatie om centrum Rosmalen autoluwer te maken, zonder alternatieve routes wel het risico dat minder geschikte (woon)straten extra verkeer te verwerken krijgen. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Knip centrum altijd in combinatie met een goed alternatief voor autoverkeer via oost of west. [2] Sceptisch, verslechtert relatie beide delen Rosmalen en men verwacht meer sluipverkeer door de wijken.

Bouwsteen B • • • • •

Locatie: Oude Baan Maatregel: knip Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Kansrijke locatie voor een knip, mogelijk ook op parallele routes een knip realiseren om te voorkomen dat daar meer verkeer gaat rijden. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen C • • • • •

Locatie: Molenstraat Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Kan verkeer in Rosmalen zuidwest verminderen, maar alternatieve routes zijn noodzaaklijk om bereikbaarheid te borgen. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Bijna onmogelijk, geeft teveel verkeer op andere wegen als Oude Baan en Burg Mazaraiclaan. [2] Aandachtspunt is de relatie/bereikbaarheid van de dorpen ten zuiden van 's-Hertogenbosch (Berlicum, Den Dungen, Middelrode, HeeswijkDinther. [3] Wordt niet begrepen en men is bang voor verplaatsing van verkeer naar de Oude Baan. Voorstel is om knip te verplaatsen naar Burg. Mazairaclaan thv. Burg Jhr Van Heijdenlaan.

Bouwsteen D • • • • •

Locatie: Aziëlaan Maatregel: knip Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: In combinatie met nieuwe verbinding tussen Graafse Baan en Hintham. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Zorg knip ivm relatiue Hintham - Rosmalen en - Wijkraad Hintham vond de knip in de Tivoliweg wat onzeker, maar zag wel potentie om dat in combinatie met een verbinding tussen de Graafsebaan/Stadionlaan te doen. [2] Knip lijkt niet handig ivm al de woningen die hier in omgeving nog bijgebouwd gaan worden (Den Bosch). [3] Juist wenselijk in combinatie met alternatief De Grote Elst + knip Hintham: verkeersafwikkeling vanuit woningbouwontwikkelingen De Vliert en Meerendonk voorkomen dat dit via Rosmalen gaat.

Bouwsteen E •

Locatie: Vlietdijk

• • • •

Maatregel: knip Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Middengebied tussen Hooghemaal en Laaghemaal autoluwer maken. Reactie omgevingsdialoog #2: Optie wordt als logisch ervaren.

Bouwsteen F • • • • •

Locatie: Vlietdijk Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: In combinatie met rondweg Groote Wielen. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Sluit winkelgebied in DGW Noord af van DGW Zuid en Rosmalen. [2] Optie wordt als logisch ervaren.

Bouwsteen G • • • • •

Locatie: Hooghemaal Maatregel: Knip Beoordeling: Groen Motivatie beoordeling door experts: Verminderen verkeer langs Empel Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Goed. Verkeer vanuit Empel niet door Rosmalen naar A59, goede fietsroute is alternatief. [2] zorgen om knip relatie -DGW. [3] Niet logisch, rigoureus en kapitaalvernietiging. Als alternatief wordt geopperd hier wél de snelheid te beperken tot 50 km/u. (Is als bouwsteen nr. 64 toegevoegd)

Bouwsteen H • • • • •

Locatie: Kruisstraat/Bruggen Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Vrachtverbod bij Kruisstraat/ Bruggen om vrachtverkeer niet meer door de kern te laten rijden. Reactie omgevingsdialoog #2: Door deze knip moet verkeer naar bedrijventerrein Kruisstraat via snelweg A59. Dat is goed.

Bouwsteen I • • • • •

Locatie: Kruisstraat/Bruggen Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Knip bij Kruisstraat/ Bruggen kan lokaal verkeer via een andere route laten rijden, maar bestemmingsverkeer blijft in de omgeving. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen J (nieuw toegevoegd) • • • •

•

Locatie: Kruisstraat Maatregel: knip Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: [1]Knip op doorgaande oost-west route [2] woonwijk Amsetleind in Oss genereert meer verkeer, route Heeseind/Kruisstraat/Bruggen is oost-west verbinding die veel wordt gebruikt. Dit verkeer wil je via de A59 en niet binnendoor. Reactie omgevingsdialoog #2: Knip op Kruisstraat.

Bouwsteen K • • • • •

Locatie: Blauwe Sluisweg - Hooghemaal Maatregel: DVM Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Optimaal spreiden van verkeer met behulp van verkeersmanagement maatregelen. Reactie omgevingsdialoog #2: Verkeersmanagement vindt men een goed idee, maar twijfelt aan de werking aangezien de A2 toch vaststaat.

Bouwsteen L • • • •

•

Locatie: Aansluiting Molenstraat Maatregel: kruispunt Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Aansluiting is toegevoegd aan Netwerkbreed Gecoördineerd Verkeersmanagement en met kleine infrastructurele aanpassingen kan verkeersafwikkeling mogelijk geoptimaliseerd worden. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen M (nieuw toegevoegd) • • • •

•

Locatie: Aansluiting A2-Rosmalen (oostzijde) Maatregel: kruispunt opwaarderen Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Omklappen af/toerit bij de Bruistensingel, hoofdrijbaan ri. Utrecht, zodat de Mammoet nog aantrekkelijker wordt qua aansluiting (zoals het vroeger was). Onzeker omdat je RWS ervoor nodig hebt. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 1 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Door nieuw oostelijk tracé ten noorden van het spoor te laten beginnen wordt er minder verkeer naar Bruggen/ Kruisstraat getrokken. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 6 • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Empelsehoefweg kan geoptimaliseerd worden als onderdeel van een nieuwe oostelijk ontsluiting. Reactie omgevingsdialoog #2: Wel doen icm met 30. Mensen krijgen ook al windmolens.

Bouwsteen 7 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Nieuw verbinding dwars door natuurgebied en diagonale lijnen passen niet bij landschappelijke structuur. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 8 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Gewandeweg-route ligt te ver van studiegebied af om enig probleemoplossende werking te hebben. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 9 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Aanpassingen bij knooppunt Empel zijn niet realistisch. Reactie omgevingsdialoog #2: Nu de tijd nemen voor verdere plannen m.b.t. aansluitingen op knooppunt Empel.

Bouwsteen 13 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Door doortrekken Burgemeester Burgerslaan heeft dit tracé geen functie meer en gaat ten koste van park/ recreatie. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 14 • • •

Beoordeling: zwart Motivatie beoordeling door experts: Dit tracé (doortrekken Burgemeester Burgerslaan) wordt gerealiseerd. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 17 • • • • •

Locatie: Blauwe Sluisweg - Bruistensingel - Empelseweg – Laaghemaal. Maatregel: kruispunt Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Opwaarderen kruispunt. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Verkeerslichten in combinatie met maatregel 18 (ontvlechten). [2] Waarom is de blauwe sluisweg niet ingekleurd als maatregel? Bv ontvlechting voor rotonde 17. [3] Allereerst hier de focus op leggen. Kijk ook naar benutten beide rijstroken als opstels.

Bouwsteen 19 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Solitaire bypass rondom Kruisstraat is een te ingrijpende maatregel voor de huidige aandachtspunten. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 20 • •

•

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Verleggen N625 zorgt voor omslag verkeer van Blauwe Sluisweg naar Hooghemaal, heeft beperkt effect op westelijke knelpunten, maar kan afhankelijk van keuze nieuw oostelijk tracé wel een directere route tussen de A2 zuid en het buitengebied bieden. Reactie omgevingsdialoog #2: Verplaatsen naar parrallelle bestaande route Leeuwkesgraaf

Bouwsteen 21 • • • • •

Locatie: Blauwe Sluisweg - Hooghemaal Maatregel: kruispunt Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Opwaarderen kruispunt. Reactie omgevingsdialoog #2: Effecten van deze oplossing als eerste in kaart brengen.

Bouwsteen 22 •

Beoordeling: groen

• •

Motivatie beoordeling door experts: Huidig tracé Vliertwijksestraat is met optimalisaties (ongelijkvloerse spoorkruising, mogelijk aanpassen groen) geschikt als ontsluitingsroute. Reactie omgevingsdialoog #2: Bang voor sluipverkeer van A2 naar A59 en v.v. over de Oostelijke Landweg via Hooghemaal/Laaghemaal [2] Grote angst voor sluipverkeer vanaf A59 via een nieuwe oostelijke weg naar de A2, als het verkeer op A2 vaststaat. Pas op voor aantrekkende werking, dit goed onderzoeken en wat er is tegen te doen.

Bouwsteen 23 • •

•

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Ligging nieuw tracé Oostelijke Landweg (tussen Rompertweg en Empelsehoefweg) dichterbij de Groote Wielen maakt tracé aantrekkelijker ten opzichte van bouwsteen via de Grintweg. Nadeel is dat landschappelijke ambities minder bereikt kunnen worden. Reactie omgevingsdialoog #2: Niet doen moet rood worden, te dicht bij het moeras, lawaai, vervuiling van het water, geen rustig natuurgebiedje waar veel van gebruik wordt gemaakt. [2] Wijkraad De Groote Wielen wil geen verkeer opvangen vanuit Lith via de nieuwe wegen. Liever via de huidige route.[3] Nieuw oostelijk tracé verder van de bebouwing plannen. [4] 23 vindt met wel dicht op de wijk liggen, veel overlast voor veel mensen. Waarom deze niet rood? Vanwege dat die wel goed werkt irt andere oostelijke alternatieven. Overlast kun je tzt ook aan vormgeven (verdiept of wal erlangs, beplanting. [5] Een oostelijke ontsluiting zou alleen tot doel moeten hebben om de woonwijk te ontsluiten, en niet om het externe (doorgaande) verkeer te faciliteren. [6] Dit zou rood moeten zijn, wordt te dicht langs bebouwing ervaren en Moerasfunctie zou behouden moeten blijven.

Bouwsteen 24 • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Optimale ligging nieuw tracé tussen Vliertwijksestraat en Rompertweg langs Kruisstraat is een vervolgstudie. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Bang voor sluipverkeer van A2 naar A59 en v.v. over de Oostelijke Landweg via Hooghemaal/Laaghemaal [2] Grote angst voor sluipverkeer vanaf A59 via een nieuwe oostelijke weg naar de A2, als het verkeer op A2 vaststaat. Pas op voor aantrekkende werking, dit goed onderzoeken en wat is er tegen te doen. [3] Wordt als (enige) oplossing gezien naast 27 voor ontsluiting van het achterland en tevens Kruisstraat te ontlasten.

Bouwsteen 30 • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Grintweg kan benut/ geoptimaliseerd worden als onderdeel van een nieuwe oostelijke ontsluiting. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Wel doen icm met 30. Mensen krijgen ook al windmolens -[2] Wijkraad De Groote Wielen wil geen verkeer opvangen vanuit Lith via de nieuwe wegen. Liever via de huidige route.

Bouwsteen 37 • • •

Beoordeling: rood Motivatie beoordeling door experts: Aansluiting op Zonkade (woonstraat) is niet wenselijk vanuit verkeersstructuur de Groote Wielen. Reactie omgevingsdialoog #2: Nieuw oostelijk tracé verder van de bebouwing plannen.

Bouwsteen 41 •

Beoordeling: rood

• •

Motivatie beoordeling door experts: Aansluiting Rompertweg op Laaghemaal is minder wenselijk dan aansluiten op Hooghemaal. Reactie omgevingsdialoog #2: [1]Voorkeur aansluiting op Laaghemaal vanwege aanwezigheid basisschool (goed/veilig bereikbaar vanuit DGW). Omkleuren naar oranje. [2] Maar ook bang voor sluipverkeer van A2 naar A59 en v.v. over de Oostelijke Landweg via Hooghemaal/Laaghemaal [3] Nr 41 was de eigenlijke uitkomst/voorkeur (breed gedragen??) van de vorige ronde. Deze zou dan dus groen of oranje moeten zijn : uiteindelijke uitkomst: oranje. 41 in combinatie met 30 [4] Grote angst voor sluipverkeer vanaf A59 via een nieuwe oostelijke weg naar de A2, als het verkeer op A2 vaststaat. Pas op voor aantrekkende werking, dit goed onderzoeken en wat is er tegen te doen. [5] Paar bewoners hadden deze voorkeur boven nr 29, maar was discussie hierover: 29 wordt meer als hoofdstructuur gezien. In combinatie uit te voeren met nr 24/27.

Bouwsteen 45 • • •

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: nieuwe route ten noorden van de A59 langs Maaspoort biedt alternatief voor verkeer tussen de A59 west en Empel/De Groote Wielen Reactie omgevingsdialoog #2: goede maatregel om Maaspoortweg te ontlasten met name voor verkeer ri. Waalwijk/Rotterdam

Bouwsteen 47 • • •

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Verleggen aansluiting A59 Maaspoort is noodzakelijk om nieuw tracé mogelijk te maken. Reactie omgevingsdialoog #2: Geen opmerking vanuit de omgevingsdialoog.

Bouwsteen 53 • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Verlagen snelheid naar 30 km/uur op de Oude Baan maakt de weg een minder aantrekkelijke verbinding voor doorgaand verkeer. Reactie omgevingsdialoog #2: Begrijpelijk, moet een verkeersluwe route worden.

Bouwsteen 55 • •

•

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Verlagen snelheid naar 30 km/uur op de Deken van Roestellaan maakt de weg minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer, maar zonder het realiseren van alternatieve verbindingen is het effect op de hoeveelheid verkeer beperkt. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] 55 in combinatie met 56 is een optie. [2] Heeft zeker voorkeur, in samenhang met andere maatregelen, met name ook voor veiligheid fietsers.

Bouwsteen 56 • • •

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Oostelijke Randweg Rosmalen kan de huidige route via het centrum ontlasten, maar heeft ook behoorlijke impact op natuur. Reactie omgevingsdialoog #2: [1] Deze bouwsteen is niet logisch met een nieuwe verbinding tussen het noordelijk en zuidelijk deel van DGW (traject 23 of 30) [2] Route gaat door Sprokkelbosch en niet gewenst. [3] Wordt niet als oplossing gezien voor (landbouw/vracht)verkeer uit het achterland i.r.t. Kruisstraat.

Bouwsteen 60 (nieuw toegevoegd) •

Beoordeling: oranje

• •

Motivatie beoordeling door experts: Afwaarderen naar 30 km/uur. Reactie omgevingsdialoog #2: Dit deel van NZ-verbinding ook 30 km/uur maken anders rijdt verkeer via Schoolstraat naar A59.

Bouwsteen 62 (nieuw toegevoegd) • • • •

Maatregel: kruispunt Beoordeling: Motivatie beoordeling door experts: Veiligheid/Doorstroming verbeteren op deze rotonde Reactie omgevingsdialoog #2: Herinrichten rotonde Burg Mazairaclaan - Molenstraat - Oude Baan.

Bouwsteen 63 (nieuw toegevoegd) • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Nieuwe verbinding tussen Graafsebaan en Tivoliweg. Reactie omgevingsdialoog #2: Uit kosten overweging en verminderen van hinder op Hintham als gevolg van woningbouwontwikkeling De Vliert.

Bouwsteen 64 (nieuw toegevoegd) • • •

Beoordeling: groen Motivatie beoordeling door experts: Afwaarderen Hooghemaal naar 50 km/uur (is nu 70 km). Reactie omgevingsdialoog #2: Afwaarderen Hooghemaal-Empelseweg naar 50 km/u.

Bouwsteen 65 (nieuw toegevoegd) • • •

Beoordeling: oranje Motivatie beoordeling door experts: Opwaarderen route Hoff van Hollandlaan-TM Korstenh. Reactie omgevingsdialoog #2: Beter benutten van bestaande infrastructuur. Spoorovergang op Hoff van Hollandlaan wordt als kansrijk gezien: wachtrijen kunnen hier beter staan dan in het centrum van Rosmalen.

Wat viel op in de bespreking? Aan het eind van de avond leidde dagvoorzitter Johan Simon de gezamenlijke terugblik, waarin de tafelheren kort de belangrijkste inzichten deelden. Zo kreeg iedereen een breder beeld van de opbrengst.

Van rood naar oranje Bij één van de tafels kwam een eerdere ‘rode’ maatregel opnieuw ter sprake: nummer 41. In de vorige dialoog was dit nog een voorkeursvariant, maar nu stond hij als afgevallen op de kaart. “Waarom is deze eigenlijk rood?” vroeg een deelnemer zich hardop af. Het oordeel werd herzien: de maatregel is oranje gemaakt en blijft dus in beeld voor verdere analyse en doorrekening.

Alternatieven in beeld In een andere groep lag de focus niet alleen op de maatregelen zelf, maar juist op mogelijke alternatieven. Bijvoorbeeld voor de ontsluiting tussen Empel, Groote Wielen en Maaspoort. Een rode bouwsteen werd niet direct terzijde geschoven: “Misschien zit daar tóch meer in dan we dachten.”

In het zuidwesten van Rosmalen en zelfs in Hintham werden slimme combinaties van maatregelen bedacht om verkeer om te leiden. Zo krijgen drukke straten met veel woningen, zoals de Oude Baan en de weg door Hintham, minder verkeer. Dat is beter voor de leefbaarheid en de verkeersveiligheid. En in het oosten van het studiegebied werd gesuggereerd de snelheid op de Kruisstraat buiten de bebouwde kom te verlagen. Opvallend was dat deelnemers zelfs al voorzichtig vooruit dachten: als je een bepaalde maatregel overweegt (zoals een knip), moet je meteen ook nadenken over het alternatief dat je dan biedt.

Angst voor sluipverkeer De angst voor ‘sluipverkeer’, met name vanuit de A59 richting A2, kwam nadrukkelijk aan bod. De conclusie: als de A2 vastloopt, moet je goed weten wat maatregelen elders in het gebied kunnen veroorzaken. Gelukkig kan dat via de verkeersmodellen goed onderzocht worden.

Knips met gevolgen Door sommigen werd het voorgestelde ‘knippen’ (waarbij een bestaande route wordt onderbroken of afgesloten voor doorgaand autoverkeer) resoluut verworpen: “Zoveel mogelijk vermijden, route alleen minder aantrekkelijk maken. Het verkeer regelt zichzelf.” Anderen beoordeelden iedere knip zorgvuldig op het te verwachten effect. Zo leidde de knips in het middengebied tot zorgen: “Als we hier knippen, waar gaat dat verkeer dan heen?” De knip bij het Máximakanaal werd stevig afgewezen: “rigoureus, kapitaalvernietiging en niet logisch”, was de stellige reactie. Tegelijk ontstond er ruimte voor nuance: een snelheidsbeperking kon mogelijk wél bijdragen aan het doel, zonder de verbinding volledig te onderbreken.

"Als je ergens knipt, moet je ook zorgen voor een goed alternatief.” - deelnemer klankbordgroep

Volgende stap De bouwstenenkaart en de suggesties voor aanvullende maatregelen vormen de basis voor de volgende stap. Tijdens de 3e dialoogavond op 22 mei gaan we aan de slag met het samenstellen van maatregelpakketten.

Knop om terug naar het overzicht te gaan

Terug naar het overzicht >

Omgevingsdialoog #3 Mobiliteitspakketten samenstellen 22 mei 2025 Verslag

Basispakket plus opties in context

Wat leert het verkeersmodel?

Het tussenresultaat beoordeeld

Vervolgstappen

Tussenresultaat: basispakket plus opties Op woensdag 22 mei 2025 kwam de klankbordgroep bijeen voor de derde omgevingsdialoog in het kader van MOsH. Belangrijkste nieuws: op basis van reacties uit de vorige sessies is het oorspronkelijke idee om te werken met verschillende pakketten van maatregelen losgelaten. In plaats daarvan is het voorstel om één basispakket vast te stellen, dat kan worden uitgebreid met enkele opties. 20 aanwezig leden van de klankbordgroep bogen zich over dit zogenaamde ‘tussenresultaat’. Projectleider Robert Boom opende de avond met een terugblik op de voorgaande bijeenkomsten en vertelde hoe de aanpak is aangescherpt. “Het was behoorlijk puzzelen met alle maatregelen, verkeerssystemen en reacties uit deze klankbordgroep. Ik had bij de eerste bijeenkomst al voorspeld dat dit Denksport voor gevorderden zou worden. En dat blijkt ook wel. Het is niet een puzzel met vijf sterren, maar eentje met zes,” zei Robert met een glimlach. Hij legde uit dat de reacties uit de klankbordgroep zijn gecombineerd met nieuwe analyses. Daaruit blijkt dat werken met één basispakket, aangevuld met keuzemogelijkheden, meer houvast biedt voor effectieve maatregelen. Ook over het proces en de planning deelde Robert nieuwe inzichten. Hij vertelde dat de inloopbijeenkomst, die gepland stond op 5 juni, is verplaatst naar 18 september.

“Dat geeft ons de ruimte om het pakket maatregelen dat we aan de omgeving willen voorleggen, eerst verder uit te werken.”

Tijdens en na de bijeenkomst zijn via e-mail verschillende opmerkingen binnengekomen over het verslag van de tweede omgevingsdialoog. In de bouwstenenkaart bleek informatie te ontbreken of onjuist weergegeven. Het verslag is inmiddels aangepast en de kaart met reacties op de bouwstenen is gecorrigeerd in de Bouwstenenkaart.

Basispakket plus opties in context Jeroen van de Ven, strateeg stadsontwikkeling bij de gemeente ’s-Hertogenbosch, presenteerde de inhoud van het voorlopig basispakket en de aanvullende opties. Hij plaatste deze in de bredere context van ambities en kaders, zoals de Omgevingsvisie. Daarin staat dat bodem en water de basis vormen, met ruimte voor klimaat, natuur en landbouw. Ook zijn er keuzes vastgelegd voor de stedelijke ontwikkeling: de Groote Wielen moet worden afgerond, De Bunders wordt opgestart en Rosmalen Centrum is aangewezen als plek om te verdichten, oftewel compacter te bouwen en functies te combineren. Het Bestuursakkoord 2022-2026 geeft daarnaast richting aan de gewenste groei en mobiliteit. Een belangrijk onderdeel in alle plannen is het klimaatlandschap: een slim ingerichte zone die bijdraagt aan wateropvang, natuur en ruimte voor infrastructuur. Het voorlopig basispakket bestaat uit: • •

Maatregelen oostzijde (met keuze-opties deeltracé) Maatregelen westzijde

• •

Maatregelen kern Rosmalen Maatregelen fiets en OV

Daarnaast zijn er aanvullende opties, die mogelijk het basispakket kunnen versterken. Jeroen gaf aan dat dit pakket in de zomer verder wordt onderzocht op effecten en kosten, om tot een zorgvuldig eindadvies te komen.

Kwaliteits- en ambitiekaart met maatregelenpakket ingetekend

Tijdens de presentatie van Jeroen kwam er vanuit de zaal een vraag over het (landelijke) beleid voor 30 km/uur binnen de bebouwde kom. Verkeerskundige Frank van Weert lichtte toe dat dit zoveel mogelijk wordt nagestreefd, maar dat het per weg afhangt van de mogelijkheden en voorwaarden. Knop om een bestand te downloaden

Download presentatie >

Wat leert het verkeersmodel? Tony Maas presenteerde de eerste resultaten van de modeldoorrekening van het basispakket en de aanvullende opties. Welke veranderingen zouden de maatregelen opleveren? Op grond van het verkeersmodel zijn de belangrijkste conclusies: •

Het basispakket zorgt voor een significante afname van verkeer ter hoogte van onder andere de Kruisstraat, het centrum van Rosmalen en de Oude Baan.

• •

• •

Voor sommige wegen, zoals de Tuinstraat, is aanvullende aandacht nodig. Ook blijven aanpassingen van de kruisingen op de Blauwe Sluisweg noodzakelijk. Extra opties, zoals een verbinding via de Grote Elst of langs het Maximakanaal, zorgen voor een afname van verkeer op de Burgemeester Mazairaclaan – Molenstraat (zuidelijk gedeelte). Wel is er extra aandacht nodig voor mogelijke toenames op Hintham en de Molenstraat (noordelijk gedeelte). Een noordelijk deel van de oostelijke landweg leidt tot een beperkte afname op de Blauwe Sluisweg, maar zorgt voor een extra ontsluiting van de Noordoosthoek.

Tony benadrukte dat het gaat om eerste inzichten en dat feedback van de klankbordgroep wordt gebruikt om het basispakket verder te verfijnen.

Effecten Basispakket: Intensiteitenverschil t.o.v. Referentie 2040

Deze presentatie is een vervolg op Tony’s presentatie tijdens de 2e omgevingsdialoog. Hierin gaat hij in op de werking en bruikbaarheid van het verkeersmodel, dat vaak als hulpmiddel bij ruimtelijke studies wordt gebruikt. Om de presentatie over de effecten van het voorlopige basispakket en mogelijke opties goed te begrijpen, kan het handig zijn om de uitleg hiervan en de presentatie zelf terug te kijken: Inzichten uit het verkeersmodel. Tijdens en na de presentaties waren er veel vragen, met name over de effecten op specifieke straten. Tony nodigde de aanwezigen uit om hun vragen en opmerkingen

vooral aan de tafels te bespreken en zorgvuldig vast te leggen: “We hebben ruim 50 varianten bekeken, die leiden tot dit Basispakket. U heeft uw eigen voorkeuren en waarnemingen. Laten we die toevoegen aan de kaart, dan kunnen wij daarmee de volgende stap maken.” Knop om een bestand te downloaden

Download presentatie >

Tijdens en na de presentaties waren er veel vragen.

Veel maatregelen gaan over verkeer. Weer anderen gaan over leefbaarheid. Dat is een belangrijk verschil. Hoe waardeer je het verschil? - Deelnemer omgevingsdialoog #3

Het tussenresultaat beoordeeld De deelnemers hebben op 22 mei reacties gegeven op de kwaliteits- en ambitiekaart waarop het voorlopige basispakket met opties is getekend. De reacties schreven zij op post-its en deze plakten zij op de kaart. In de onderstaande tabel zijn alle reacties te vinden inclusief de locatie waar de postits waren geplakt.

nr. 1

Locatie Rodenborchweg

2

Hooghemaal

3

Hooghemaal/ Laaghemaal Hooghemaal/ Laaghemaal

4 5 7

Kruisstraat/ Bruggen Hooghemaal/ Laaghemaal

10

Knip Vlietdijk

11

20

Nieuwe weg dicht langs DGW/NOH Nieuwe weg dicht langs DGW/NOH Knip Vlietdijk

21

Knip Vlietdijk

29

Knip Vlietdijk

30

Hooghemaal/ Laaghemaal

31

Hooghemaal/ Laaghemaal

32

Bundersteeg/ Laaghemaal

12

Reactie omgevingsdialoog #3 Suggestie om Rodenborchweg tussen Laaghemaal en rotonde Schoostraat ook 30 km/uur te maken. Onderdoor kruising langzaam verkeer of brug over de weg voor fietsers Hooghemaal. Hooghemaal lijkt beter ingericht en geschikt dan Laaghemaal als aansluiting. Entree sport en schoolvoorzieningen wijzigen in groenstrook tussen DGW en Rosmalen, om bestemmingverkeer en gebiedsontsluitend verkeer te scheiden. Suggestie om Kruisstraat (het deel buiten de bebouwde kom) af te waarderen van 60 naar 30 km/u ten gunste van fiets/langzaam verkeer. Voorkeur voor aansluiten op Laaghemaal en niet op Hooghemaal. Vanuit DGW komen de komende decennia heel veel kinderen richting sportvelden en scholen. Bebouwing bij Laaghemaal is ver van de weg gelegen. Hier geen knip in verband met auto bereikbaarheid DGW-Rosmalen (auto) Zonde van de natuur. Hoe zit het met Leefbaarheid en is het echt aantrekkelijker? Hoe in te passen in klimaatlandschap? Aandacht voor autobereikbaarheid DGW naar centrum station Rosmalen. Waar knippen? Moet een alternatief zijn voor verkeer tussen Rosmalen en DGW. De route via de Blauwe Sluitsweg moet goed doorstromen op alle momenten van de dag. Er is begrip voor de maatregel met het oog op tegengaan van doorgaand verkeer door het centrum van Rosmalen. Is een knip noodzakelijk? Hier rijdt veel bestemmingsverkeer wat i.g.v. een knip moet omrijden.

Bij aansluiten Oostelijke Landweg op Hooghemaal of Laaghemaal is er kans op sluipverkeer door DGW bij file op de A2/A59. Dit is slecht voor leefbaarheid en verkeersveiligheid. Bij aansluiten Oostelijke Landweg op Hooghemaal of Laaghemaal is risico op sluipverkeer (te) groot. Kan DGW via het doortrekken van de Vreeweg worden aangesloten op de Oostelijke Landweg, met knippen van Hooghemaal en Laaghemaal? Hou Bundersteeg en Laaghemaal vrij voor langzaam verkeer.

De online kaart waar de reacties op hun locatie zichtbaar zijn.

Bij een toename van het verkeer op bepaalde routes moet de oversteekbaarheid van de fiets niet uit het oog worden verloren - deelnemer klankbordgroep #3

Deelnemers Tafel 2 aan het werk samen met gespreksleider Jelmer Droogsma (bovenaan de foto in het midden)

Samenvatting van de bespreking aan tafels Dagvoorzitter Johan Simon opende de afronding van de avond. Hij benadrukte dat alle input zorgvuldig door de experts wordt verwerkt, maar dat het ook belangrijk is om op de avond zelf alvast op hoofdlijnen te delen wat er aan alle tafels is ingebracht door de deelnemers. Over Tafel 1 vertelde Tony Maas dat daar is gesproken over de mogelijke knip op de Vlietdijk: “Een van de deelnemers vindt, dat daar dan wel een volwaardig alternatief voor moet komen. Bijvoorbeeld via De Blauwe Sluisweg. Het verkeer moet goed kunnen doorstromen”. Ook kwam Hintham ter sprake. Minder verkeer daar zou wenselijk zijn. Volgens de deelnemers aan de tafel zou dat via de Grote Elst en de Stadionlaan moeten worden geleid. Belangrijk punt is ook de scheiding tussen auto- en fietsverkeer op Hintham, om onveilige situaties te voorkomen.

Verder werd besproken dat als de Oude Baan en de Burgemeester Mazairaclaan worden afgewaardeerd naar 30 km/uur, het logisch zou zijn om ook de Tuinstraat en de Molenstraat mee te nemen. "Dat zou kunnen helpen om verkeer naar de nieuwe verbinding te leiden", aldus Tony namens de deelnemers.

Weegt het voordeel voor Rosmalen op tegen het nadeel voor Hintham? - Deelnemer omgevingsdialoog #3

Jelmer Droogsma begon zijn verslag van Tafel 2 met de oostkant. Verschillende deelnemers aan die tafel waren enthousiast over een nieuwe verbinding om Kruisstraat heen. “Maar hoe past die in het geheel? En hoe sluit dat aan op een eventueel noordelijk deel van een oostelijke landweg?” vatte Jelmer het gesprek samen. Aan tafel 2 was ook discussie over Hooghemaal en Laaghemaal. Hoe zorg je dat verkeer vanuit Rosmalen aan de oostkant goed weg kan? En in welke mate leidt dit tot ‘sluipverkeer’ tussen de A2 en A59 via De Groote Wielen? Ook hoorde hij twijfels over de haalbaarheid van een knip op de Vlietdijk. Over de westkant waren de meningen kritisch. Daar zagen de deelnemers aan deze tafel weinig voordelen voor Rosmalen en De Groote Wielen. “Moet je daar wel veel geld in steken? Om een soort alternatief voor de A2 aan te leggen of een nieuwe tunnel onder het spoor?” vroegen de deelnemers zich hardop af.

Komt er een nieuwe route langs de A2? Leg die zo dicht mogelijk tegen de snelweg aan. Daar is toch al geluidsoverlast. - Deelnemer omgevingsdialoog #3

Aan Tafel 3 leidde Peter Nijhout het gesprek, dat zich vooral richtte op de oostzijde. Er werd uitgebreid gesproken over het idee om de Oostelijke Landweg door te trekken langs de Groote Wielen naar de Emmelshoefweg. Dat riep veel discussie op. “Moet je

dat wel doen, want het gaat zeker ten koste van leefbaarheid en natuur door het klimaatbos”, was de feedback vanuit de deelnemers. Ook besprak de tafel de aansluiting bij Hooghemaal en Laaghemaal. Wellicht zou het helpen iets te veranderen aan de ontsluiting van de sportterreinen. “Misschien wat verschuiven, alles naar de noord- of juist naar de zuidkant,” vatte Peter de discussie samen. Over de westkant werd weinig gesproken, behalve dat een eventuele weg daar zo dicht mogelijk langs de A2 zou moeten lopen. Deelnemers brachten ook ‘oude’ maatregelen terug in het gesprek. Zoals het afwaarderen van de Kruisstraat, die een mooie fietsverbinding kan worden. Ook werd het noordelijk deel van de Rodenborchweg genoemd. En mocht er een knip komen bij de Vlietdijk, dan zou dat invloed hebben op de noord-zuidroute richting het centrum.

Soms moet je kiezen: accepteer je sluipverkeer of rijd je zelf een rondje? - Deelnemer omgevingsdialoog #3

Frank van Weert vertelde dat de deelnemers aan Tafel 4 niet direct met conclusies kwamen, maar eerst de verkeersintensiteiten van de trajecten doornamen. De oostzijde was ook hier een belangrijk onderwerp. Frank citeerde een aantal vragen: Hoe kun je die inpassen? Past zo’n nieuwe weg in een klimaatlandschap? En wat betekent het voor de leefbaarheid van De Groote Wielen? Deelnemers vroegen zich af: “Is een verbinding dichter bij De Groote Wielen echt zo aantrekkelijk? Of maakt dat niet zoveel uit?” Ook ten zuiden van het gebied speelde dit soort vragen, omdat daar eveneens waardevolle natuur ligt. Over de Kruisstraat werd onderzocht hoe een knip daar zou moeten worden vormgegeven, vooral met het oog op vrachtverkeer. Een mogelijke knip heeft namelijk gevolgen voor de omliggende wegen. Verder werd aandacht gevraagd bij de Vliertwijksestraat, waar ook de F59 op uitkomt. “Dan wil je wel dat het goed gaat met autoverkeer en fietsers,” vatte hij het gesprek samen. Verder kwam het vraagstuk op, of een nieuwe verbinding niet ook verkeer van de snelweg zou aantrekken, dat vervolgens via de A2 verder rijdt. Frank sloot zijn verslag af met de inbreng van tafel 4 over het middengebied, de Vlietdijk. Er werd gesproken over de mogelijke meerwaarde als daar ruimte ontstaat om het park te vergroten.

“Hier zagen deelnemers ook aansluiting bij duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld als je daar met de fiets naar het centrum kan. Tegelijk waren er twijfels over de autobereikbaarheid vanuit sommige delen van De Groote Wielen”, aldus Frank namens alle leden van de klankbordgroep die aan zijn tafel deelnamen.

Als er goede fietsverbindingen zijn, kunnen meer mensen uit Rosmalen op de fiets naar hun werk in ’s Hertogenbosch. - Deelnemer omgevingsdialoog #3

Het doel van MOsH blijft om verkeersstromen zo te sturen, dat grote leefbaarheidsproblemen worden voorkomen.

Afronding Projectleider Robert Boom sloot de derde sessie af met een beeldende uitleg over de complexiteit van de opgave waar we met MOsH voor staan. Hij vergeleek het sturen van verkeer met een waterbed: “Als je hier ergens op drukt, komt het daar weer omhoog. Dat heb je met verkeer. Zeker als de omliggende hoofdinfrastructuur niet goed ‘afwatert’.” Het doel van MOsH blijft om verkeersstromen zo te sturen, dat grote leefbaarheidsproblemen worden voorkomen. “Ik heb de indruk dat het basispakket zacht is geland,” zei hij. Tegelijk resumeerde hij dat er onder de deelnemers veel vragen leven over de opties, met name aan de westkant. Die vragen gaan over technische en bestuurlijke haalbaarheid, nut en kosten. “Daarom zijn het ook opties en geen vast onderdeel van het pakket,” benadrukte Robert.

De komende periode richt het team zich eerst op een keuze voor de hoofdstructuur. Daarna worden de effecten onderzocht en gekeken hoe negatieve gevolgen kunnen worden beperkt. Robert sprak zijn waardering uit voor de betrokkenheid en inbreng van alle aanwezigen. Hij wenste iedereen een goede zomer toe. “Dan zien we elkaar op 4 september weer terug.”

Vervolgstappen De komende zomerperiode staat in het teken van uitgebreid onderzoek. Daarbij brengen we de effecten en kosten van het basispakket en de opties in kaart. Ook toetsen we of het voorstel aansluit bij de ingebrachte ambities, voorkeuren en aandachtspunten - inclusief de reacties uit de derde omgevingsdialoog. Met deze input wordt het basispakket de komende weken verder aangescherpt. In de 4e bijeenkomst met de klankbordgroep, op 4 september, leggen we de resultaten van deze analyse naast de resultaten van de 1e en 2e sessie. Daaruit leren we in hoeverre de maatregelen passen bij de input van de klankbordgroep. Past het voorstel bij de voorkeuren en aandachtspunten van de klankbordgroep? Zo wordt duidelijk of en hoe het basispakket en de aanvullende opties kunnen worden aangepast of verbeterd. Na de zomer volgt een inloopbijeenkomst voor de omgeving. De aangepaste planning en alle data van de omgevingsdialoog zijn te vinden in het hoofdstuk Over MOsH.

Knop om terug naar het overzicht te gaan

Terug naar het overzicht >

Omgevingsdialoog #4 Evaluatie van effecten en richtinggevend advies 4 september 2025 Verslag

Resultaten zomerstudie

Plenaire bespreking

Vervolgstappen