Document · PDF

jaarstukken 2022 Hoofdboek definitief

Gemeenteraad 6 juni 2023, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Jaarstukken 202239.441 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

65%

85%

72,4% (najaar 2021)

7,8

8,5

8,0 (najaar 2021)

Bron: Omnibusenquête (O&S)

Totaaloordeel over bezoek aan het Stadskantoor Bron: Omnibusenquête (O&S)

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Als onderdeel van het programma Publieke Dienstverlening brengen we Ja gemeentebreed het belang van service en bejegening onder de aandacht. Speerpunten daarbij zijn adequate en tijdige reactie op / afhandeling van mailberichten, telefonische vragen en brieven en de invulling van een gastvrij ontvangst van bezoekers. Hier is continue aandacht voor. We monitoren en sturen op tijdige en adequate afhandeling van klantcontacten. In de dienstverlening moet aandacht blijven voor de menselijke maat: flexibele Ja oplossingen met de mogelijkheid om meerdere kanalen en ingangen te gebruiken. We organiseren ons en met onze partners rondom de samenleving in plaats van andersom. Hiervoor is continu aandacht door middel van de sturing op klantfeedback. Er wordt samengewerkt met de wijkpleinen en Koo. We bieden naast de digitale weg ook altijd de mogelijkheid om een aanvraag analoog in te dienen. Er zijn doorlopende en/of periodieke kwaliteitsonderzoeken. Deze onderzoeken Ja voeren we uit bij inwoners en bedrijven. De resultaten gebruiken we om verbeteringen in de dienstverlening te realiseren. Hierbij zetten we steeds meer in op het continue en stap voor stap verbeteren op basis van actuele feedback van inwoners en ondernemers. Er zijn meer teams aangesloten op de organisatie brede methodiek van ophalen van klantfeedback. Daarnaast vinden de Omnibus onderzoeken twee jaarlijks plaats.

Het online digipanel wordt uitgebreid met analoge mogelijkheden.

Doorontwikkeling van de digitale dienstverlening Wat wilden we bereiken? • We blijven onze digitale dienstverlening verder verbeteren door de kwaliteit van onze informatiehuishouding te verbeteren en standaard ICT-middelen gericht in te zetten; • Het zaakgericht werken maakt processen en taken inzichtelijk binnen de organisatie; • We willen de (digitale) communicatie en transacties met burgers en bedrijven verbeteren en vereenvoudigen.

Indicator Percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de mogelijkheden van dienstverlening via internet (bv. afspraken maken of aanvragen indienen)

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

82%

85%

77,0%(najaar 2021)

Bron: Omnibusenquête (O&S)

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Inwoners die om welke reden dan ook minder makkelijk hun weg vinden in de digitale wereld, helpen we. Uitgangspunt is hulp bij het bewandelen van de digitale weg, maar zo nodig ook met een analoge oplossing in het Stadskantoor, Perron 3, WXL en Koo. Uitgangspunt ongewijzigd.

Met webcare volgen en reageren we op berichten via sociale media (Facebook, Ja Twitter, Instagram, Whatsapp en LinkedIn). We reageren snel en gericht op vragen en signalen van inwoners en ondernemers.. Hierbij focussen we ons op de informatievoorziening en de dialoog. Dit is een constant proces. Zowel in het beantwoorden van directe vragen, als reageren onder discussies en opmerkingen onder berichten. We gebruiken ook social media om het sentiment in de stad te beoordelen rondom grotere- of buitengewone kwesties. Veel inwoners wensen hun zaken zoveel mogelijk te regelen op momenten en Ja locaties die hen het beste uitkomen. Digitalisering helpt daarbij. Veel producten en diensten kunnen inmiddels digitaal aangevraagd en geleverd worden. Die ontwikkeling zetten we door. We breiden de mogelijkheden voor digitale dienstverlening verder uit. We blijven intensief monitoren (online) of veranderingen aansluiten bij de behoeften van inwoners en sturen bij waar nodig. Het proces van digitaliseren van dienstverlening wordt continu geoptimaliseerd op basis van klantbeleving. Er is een feedbackmogelijkheid ingesteld na afronding van digitale dienstverlening, deze wordt nog verder doorontwikkeld. We onderzoeken mogelijkheden voor nieuwe vormen van digitale dienstverlening.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2021

2022

Verschil

Lasten

6.484

6.023

6.269

6.405

-136

Baten

2.964

2.500

2.811

311

Saldo van lasten en baten

-3.520

-3.523

-3.769

-3.594

175

Belangrijkste verschillen • Bedrijfsvoeringkosten: Door het verlengen van de geldigheid van reisdocumenten van 5 naar 10 jaar zijn de bedrijfsvoeringskosten € 0,1 miljoen lager dan begroot. • Vanaf maart 2022 zijn alle Coronamaatregelen opgeheven. Dit zorgde voor een hogere legesopbrengsten (reisdocumenten en burgerlijke stand). Het voordeel bedraagt € 0,1 miljoen.

Subsidies Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

Verbonden partijen In het Register Verbonden Partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waarin de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. Meer informatie over de verbonden partijen vindt u in de paragraaf verbonden partijen. Dit programma heeft geen verbonden partijen.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico's van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Bestuursakkoord 2018-2022

GEZONDHEID Ambitie We willen dat onze inwoners gezond, zelfredzaam en zelfstandig zijn en meedoen in de samenleving. Vanuit ons gemeentelijke Zorgbedrijf MO helpen wij hen hierbij. We willen hierin toonaangevend in Nederland zijn. We verbeteren voortdurend de dienstverlening aan onze inwoners. Bijvoorbeeld door wachttijden verder te reduceren en te blijven werken vanuit het principe’ één gezin - één plan - één regisseur’. De focus ligt meer dan ooit op de kwaliteit van de uitvoering, onder meer in de gemeentelijke toegang. De kwaliteit van de toegang is ook van belang in verband met de nieuwe inkoop vanaf 2022 voor Jeugdhulp en Wmo. De toegang gaat vanaf dan ook een rol krijgen in de financiële beheersing van de uitgaven. Onze budgetten staan (net als bij andere gemeenten) onder druk, maar ons uitgangspunt is dat we inwoners die hulp nodig hebben, hulp willen blijven bieden. In het Zorgbedrijf MO werken we vanuit ‘positieve gezondheid’, waarbij we streven naar het behoud van gezondheid (preventief) en we vooral kijken naar wat iemand nog wél kan naast het bieden van de hulp of ondersteuning die nodig is (curatief). We streven daarbij naar gelijkheid in kansen en een inclusieve en toegankelijke samenleving. We stimuleren persoonlijke gezondheid tevens door oog te hebben voor een gezonde leefomgeving waarin mensen constructief kunnen meedoen.

Dit betekent dat we bijdragen aan het vermogen van mensen om met de fysieke, psychische en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Inwoners voeren zoveel mogelijk zelf de regie over hun leven en maken zelf hun keuzes. We kijken dus naar wat mensen nog wel kunnen en stimuleren zo hun veerkracht. Samen met zorgpartners als de GGD en het JBZ werken we aan het voorkómen van gezondheidsproblemen. Vanuit de gemeente initiëren, ondersteunen en faciliteren we een goede basisinfrastructuur in buurten, wijken en dorpen om bij te dragen aan positieve gezondheid. Positieve gezondheid raakt aan drie pijlers: gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en meedoen. Het werkt dus ook door in alle begrotingsprogramma’s. Zo kunnen aanpassingen in de fysieke leefomgeving bijdragen aan een gezonde leefstijl. Via een buurtgerichte aanpak verkleinen we de gezondheidsverschillen tussen buurten. Samen met onze partners hebben we kwetsbare inwoners met een hulpvraag zo vroeg mogelijk in beeld. Ook als zij zich niet zelf melden bij het Zorgbedrijf MO. Als er tijdelijk extra ondersteuning nodig is, willen we dat mensen weten waar ze hun hulpvraag kunnen stellen. De ondersteuning moet passend zijn: niet meer dan noodzakelijk en niet minder dan nodig. We willen voorkomen dat inwoners in zwaardere vormen van zorg belanden.

Dat is niet alleen van belang voor hun gezondheid en welzijn, maar zo beheersen we ook de kosten. We moeten naar een daling van hulpgebruik om ook de beschikbaarheid van hulp in de toekomst te borgen. Dat betekent dat we de (toegang tot) hulp versterken en zo efficiënt en effectief mogelijk organiseren (lean). En we houden administratieve lasten zo laag mogelijk voor inwoners, uitvoerende professionals en (zorg)aanbieders.

Doelstellingen De ambities uit het bestuursakkoord zijn vertaald naar de programmabegroting. Om deze ambities te realiseren zijn er binnen dit programma een of meerdere doelstellingen opgenomen met verschillende indicatoren. Onderstaand ziet u de realisatie van de outcome-indicatoren ("Wat wilden we bereiken?") en output-indicatoren ("Wat hebben we er voor gedaan?").

Doelstelling Gezondheid Wat wilden we bereiken? • Inwoners zijn gezond, zelfredzaam en zelfstandig en zijn in staat mee te doen in de samenleving. • Inwoners ervaren dat de ondersteuning vanuit de Wmo aansluit bij hun hulpvraag. • Door te werken vanuit positieve gezondheid willen we gezonde en gelukkige levensjaren toevoegen.

Indicator Score positieve gezondheid: Gezondheidsbeleving

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

81,0%

83,0%

<= 60

81,0%

83,0%

78%

80%

87%

8,5

8,7

8,4

Bron: Enquête Sport en Welzijn

Aantal Wmo-cliënten per 1.000 inwoners Bron: CBS

Percentage inwoners dat de gezondheid met (zeer) goed beoordeelt Bron: Enquête Sport en Welzijn

Percentage cliënten dat vindt dat de Wmo-ondersteuning aansluit bij hun hulpvraag Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo (O&S)

Score positieve gezondheid: Zelfredzaamheid Bron: Enquête Sport en Welzijn

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We voeren het uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Ondersteuning ’sJa Hertogenbosch voor iedereen uit. We hebben de in de beleidsvisie geformuleerde beleidsopgaven gebundeld in een uitvoeringsagenda waaraan we doorlopend uitvoering geven. We werken uitsluitend met aanbieders die hun maatschappelijke rol op de eerste Ja plaats hebben staan. Bij nieuwe contracten vragen wij of aanbieders de Governance Code Zorg ondertekenen en in de accountgesprekken bespreken we dit. De Governance Code Zorg is onderdeel geworden van de contracten. We zijn een toegankelijke gemeente. Om te zorgen dat iedereen meedoet en Ja meetelt, hebben we de Lokale Inclusie Agenda gemaakt. Hierin staat wat we doen om iedereen met een beperking de kans te geven om mee te doen, zoals stageplekken toegankelijk maken en evenementen voor iedereen. Daarnaast werken we met het programma Inclusieve Stad aan een gemeenschap waar iedereen zich thuis voelt, inwoners elkaar, inclusief verschillen en overeenkomsten, waarderen en elk individu erkend wordt. We werken doorlopend aan verbetering van de toegankelijkheid, de uitvoering van de Lokale Inclusieagenda en aan het programma Inclusieve Stad. Zo realiseerden we 10% meer banenafspraken dan de landelijke taakstelling, 200 extra trajecten voor laaggeletterden, is de toegankelijkheid van gebouwen verbeterd zoals Huis 73.

Ook Uniek sporten/Sport plus is met hulpmiddelenuitleen gerealiseerd. En de slim parkeren app is overgaan van een proef naar een volwaardige dienst voor mensen die gebruik willen maken van een parkeerplaats voor gehandicapten.

We verstrekken maatwerkvoorzieningen zodat inwoners mee kunnen doen en Ja zelfredzaam zijn. Maatwerkvoorzieningen dragen bij aan het bevorderen dat inwoners mee kunnen doen en zelfredzaam blijven. Voorbeelden daarvan zijn het verstrekken van hulpmiddelen, huishoudelijke hulp en woningaanpassingen. We gaan werken met nieuwe contracten voor begeleiding, groepsbegeleiding en Ja kortdurend verblijf. En de Toegang bepaalt wat er wordt ingekocht. Door de nieuwe financiering monitoren we nauwgezet wat we inkopen en wat dat doet met de uitgaven. Het is belangrijk dat opdrachten aan aanbieders niet langer, zwaarder en duurder zijn dan nodig is. We zijn overgestapt van lumpsum financiering naar PxQ financiering. We monitoren de gevolgen van de nieuwe wijze van inkoop en sturen continue Ja bij. Onlangs hebben we geïnventariseerd welke knelpunten we zien en welke wensen we hebben ten aanzien van de verlenging van het contract. In het kader van de vereenvoudiging van de zorg: Gedeeltelijk • We blijven inzetten op het terugdringen van de administratieve lasten. Bijvoorbeeld door de implementatie van PGB 2.0. We volgen de landelijke ontwikkelingen en voeren een nieuw systeem in waardoor budgethouders voortaan sneller, gemakkelijker, overzichtelijker en veiliger de pgb-administratie regelt.

Voor de gemeente betekent dit een efficiëntere afhandeling van dossiers, beter inzicht in de verschillende zorgfuncties en een rechtmatigere, minder fraudegevoelige en goedkopere uitvoering van het pgb-trekkingsrecht. • We blijven werken aan de samenwerkingsafspraken met onze netwerkpartners. We zijn complementair aan elkaar en zorgen dat cliënten snel en goed geholpen worden. We hebben korte lijnen en dragen ‘warm over’. Aansluiting op en implementatie van Persoons Gebonden Budget (PGB) 2.0 is (landelijk) uitgesteld tot minimaal 2024. We hebben een eigen onderzoek gedaan waaruit bleek dat zorgprofessionals en ketenpartners Koo goed weten te vinden. Een ontwikkelpunt is om doorverwijzers zoals huisartsenpraktijken beter te informeren over wanneer een inwoner in aanmerking komt voor Wmo en wanneer voorliggende voorzieningen voldoende zijn. Een van de toegang teams gaat hiermee aan de slag en komt met een aanpak om dit te verbeteren. We evalueren de uitvoering van de inkoopstrategie voor de basisondersteuning Ja op basis van de doelstellingen: samenwerking, maatschappelijke meerwaarde voor de inwoners en flexibiliteit. Daarna maken we afspraken over de uitvoering van de basisondersteuning in 2023-2024 met FMGH en de informele partners. Hierbij betrekken we ook de resultaten van de doorbraakthema’s, Right to Challenge en Nieuwe Initiatieven.

De opdracht voor de basis-ondersteuning is geëvalueerd en doorontwikkeld. Er zijn met Farent, MEE, GGD en Humanitas nieuwe afspraken gemaakt die zijn verwerkt in de inkoopopdracht 2023-2024 waarin de resultaten van projecten binnen Right to Challenge, Nieuwe Initiatieven en de doorbraakthema's zijn verwerkt.

We voeren het programma Positieve Gezondheid uit. Onder de noemer Samen Ja Gezond stimuleren we het hebben van een gezonde leefstijl en het meedoen in de samenleving. We zorgen ervoor dat de (leef)omgeving van inwoners hen uitnodigt vaker gezonde keuzes te maken. Inwoners krijgen ondersteuning bij het benutten van hun gezondheidspotentieel. We gaan samen met hen aan de slag in hun eigen buurt. Maar ook met de basisondersteuning, huisartsen, gespecialiseerde aanbieders en het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Het programma is uitgevoerd op de drie pijlers: leefstijl, meedoen en fysieke leefomgeving, in vier focusbuurten: Boschveld, de Gestelse Buurt, de Hambaken en AAwijk Noord. Samen met partners hebben we diverse inspanningen uitgevoerd onder de noemer Samen Gezond 's-Hertogenbosch Koo is het informatie en adviespunt van GGD, Farent, Mee en gemeente. Dit Ja team staat in de startblokken om het communicatieplan uit te voeren. We willen meer naamsbekendheid van Koo en doelgroepen bereiken die Koo nu nog onvoldoende weten te vinden. De naamsbekendheid steeg van 14% in 2021 naar 20% in 2022. Ook zien we dat verhoudingsgewijs meer inwoners dan professionals bellen. We zetten in op het bereiken van specifieke doelgroepen (ouderen, laagtaalvaardigen, anderstaligen). Ook intensiveren we de samenwerking met huisartsen en praktijkondersteuners.

De ontwikkeling als excellent gemeentelijk zorgbedrijf gaat onverminderd door. Ja Kwaliteit (tijdigheid en doelmatigheid van de ondersteuning) voor inwoners staat voorop. Dat geldt ook voor vereenvoudiging en efficiëntie in de uitvoering, zowel bij de gemeente als bij aanbieders. We werken met een integrale visie op het sociaal domein. Onderdeel daarvan is dat we het zorgbedrijf langs een aantal leidende principes hebben vormgeven: kwaliteit, eenvoud en efficiëntie staan daarbij centraal. We verbeteren onze uitvoeringsprocessen bij jeugd en volwassenen doorlopend.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2021

2022

Verschil

Lasten

73.990

64.776

67.261

69.983

-2.722

Baten

19.818

10.033

7.749

10.344

2.595

Saldo van lasten en baten

-54.172

-54.742

-59.512

-59.639

-127

Belangrijkste verschillen

n.v.t.

Subsidies Binnen dit programma zijn de volgende subsidies verleend Geraamde subsidie Geraamde verstrekking subsidie primitieve verstrekking begroting na wijziging 35.000

Doelstelling/subsidie-ontvanger Gezond leven

Verleende subsidie 25.000

Lokaal Preventieakkoord

25.000

Oekraine preventie GGZ en verslaving

10.000

Meedoen

19.270

19.000

Algemene voorzieningen WMO en jeugd

19.270

19.000

Zoveel mogelijk inwoners zijn zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam. Preventie en MHU

205.630

1.296.049

1.292.398

1.077.939

12.480

Bosch gehandicapten platform

70.123

66.000

Verslavingszorg

135.507

135.979

Straatpastoraat

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

GGD Hart voor Brabant Geplaatst aandelenkapitaal, Rekening courant, leningen,

Financieel belang Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Resultaat

garanties, subsidies e.d.

01-01-2022 31-12-2022 01-01-2022 31-12-2022

2022

€ 34,09 per inwoner

€ 7.800.000 € 7.700.000 € 31.100.000 € 23.800.000 € 240.000

Risicomanagement:

Bovenstaande cijfers zijn gebaseerd op boekjaar 2021 De GGD Hart van Brabant wijdt een aparte paragraaf in haar jaarrekening aan weerstandsvermogen en risicobeheersing. De belangrijkste risico’s worden vermeld en toegelicht, inclusief een inschatting van het risicobedrag en de kans waarin een risico zich kan voordoen. Voor 2021 is er een risicobedrag van € 1,5 miljoen (ondergrens) tot 5,3 miljoen (bovengrens) ingeschat wat door de algemene reserve gedekt zou moeten worden. Het gaat dan met name om; *informatiebeveiliging onvoldoende op orde (groot € PM) Dit risico nam toe, doordat we steeds afhankelijker zijn van de IT-infrastructuur. GGD nam al veel beheersmaatregelen, stelden extra deskundigen aan en lieten extern een analyse uitvoeren. De risico’s in 2021 hadden geen financiële gevolgen. *risico op aanvullende dienstverlening/plustaken (middelgroot € 0,8 miljoen) Ongeveer 33% van de omzet van de GGD komt uit plustaken, met het gebruikelijke ondernemersrisico. De opbrengst uit plustaken draagt ook bij aan de dekking van de algemene, indirecte kosten. Daarom wordt er een risicomarge ingeschat van 5% van deze omzet. Kans dat zich dit voordoet is middelhoog, de druk op de gemeentelijke financiën wordt groter en de stringentere subsidievoorwaarden en nieuwe vormen van inkoop vergroten dit risico ook.

GGD mitigeert dit risico door actief accountmanagement richting haar klanten (gemeenten en derden). *Vraaguitval reizigersadvisering (middelgroot € 1,5 miljoen) De vraag was in 2021 nog veel lager dan voor de coronacrisis. De GGD beperkte dit risico door medewerkers in te zetten in het programma Corona en waar mogelijk een flexibele schil. De vraaguitval werd vergoed door het ministerie van VWS. De GGD-inzet voor de bestrijding van het coronavirus is groot, maar het risico van directe nadelige gevolgen voor de organisatie is nihil als gevolg van de meerkostenregeling die de GGD op 20 juli 2020 met het ministerie van VWS overeenkwam voor de jaren 2020 en 2021. Daarnaast zijn er nog een aantal risico’s ingeschat welke via een andere maatregel (o.a. dekking door voorziening of bestemmingsreserve) opgevangen kunnen worden zonder de algemene reserve aan te spreken. Het betreft dan o.a. een (klein) risico op oninbaarheid debiteuren die een voorziening dubieuze debiteuren ter dekking heeft. Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2021 is de stand van de reserves: Algemene reserve € 2,4 miljoen Bestemmingsreserves € 5,4 miljoen De reserves en voorzieningen zijn toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen. Naar verwachting behoeft de gemeentelijke inwonerbijdrage 2022 niet aangepast te worden op basis van bovenomschreven risico’s.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico’s van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Budgettaire kaders inkoop Wmo en Jeugdhulp Problematiek verwarde personen Evaluatie van de wijkteams Beleidsplan Wmo Realisatie project Boschwijzer (KOO)

VEILIGHEID Ambitie Samen met onze veiligheidspartners werken we aan een veilige gemeente ’s-Hertogenbosch. Het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 beschrijft hoe wij daar willen komen, met zorg én repressie. Maar we kunnen niet alleen zorgdragen voor veiligheid. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben hierbij ook een verantwoordelijkheid. De veiligheidscijfers laten een positieve ontwikkeling zien. De veiligheidsgevoelens blijven hierbij echter nog achter. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. Dit is van groot belang voor de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Het is onze ambitie inwoners meer bij het veiligheidsbeleid te betrekken. En dat inwoners en bedrijven zich ook verantwoordelijk voelen voor een veilige leefomgeving. Dat vraagt om maatwerk per wijk, bijvoorbeeld in de vorm van buurtpreventieteams. Samen met onze veiligheidspartners helpen en ondersteunen we hen daarbij. We willen zo ’s-Hertogenbosch objectief én subjectief veiliger maken. Dit vanuit een realisme dat we nooit kunnen komen tot een 100% veilige gemeente.

Veilige woon- en leefomgeving Wat wilden we bereiken? In dit veiligheidsveld staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid. Prioriteit hebben de deelthema’s ‘complexe cases/ problematiek met veiligheids- en zorgcomponenten’ en ‘veelvoorkomende vermogenscriminaliteit en High Impact Crimes (HIC)’. We willen een veilig woon- en leefklimaat realiseren door: • In samenwerking met bewoners en de in de wijken, buurten en kernen aanwezige partners, ondernemers en andere organisaties en instellingen hinder, overlast en criminaliteit aan te pakken. • Veiligheid en zorg te verbinden zodat enerzijds openbare orde problemen in de wijken en dorpen voorkomen kunnen worden en anderzijds ontstane problemen effectief aangepakt kunnen worden.

Indicator Percentage inwoners dat aangeeft dat er veel criminaliteit plaatsvindt in hun buurt

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

12%

10%

8,2

6,5

3,4

6,9

7,3

6,9

1,8

1,3

0,6

Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen per 1.000 inwoners Bron: Politie 2022

Cijfer voor veiligheid van de buurt Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Aantal diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inwoners Bron: Politie 2022

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

In samenwerking met bewoners en de in de wijken, buurten en kernen aanwezige Ja partners, ondernemers en andere organisaties en instellingen hinder, overlast en criminaliteit aanpakken. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Uitvoering wijkscan’s om te komen tot integrale veiligheidsagenda’s per wijk. In 2022 wordt dit proces afgerond. • Partners politie, OM, woningcorporaties, Brabant Zorg, brandweer en gemeenten vinden elkaar in het Platform veiligheid dat verder doorontwikkeld wordt. • De Bossche Buurttent wordt ingezet rondom diverse thema’s (waaronder woninginbraken). • Het versterken van overheidsparticipatie, waarin zelfsturing en veerkracht wordt bevorderd. • Het traject met de wijkveiligheidsscans is in 2022 afgerond. Voor elke wijk is een wijkveiligheidsplan opgesteld. De wijkveiligheidsscans hebben ons laten zien dat inwoners veiligheid vooral associëren met leefbaarheid. Om prettig wonen en leven nu én in de toekomst mogelijk te maken is het belangrijk om aandacht te hebben voor deze leefbaarheidsthema’s, bijvoorbeeld binnen de leefbaarheidsteams en contacten via bestuurs-, wijk-, en dorpsraden, buurtpreventieteams en ontmoetingen in de Bossche Buurttent. Niet alleen vanuit het perspectief van veiligheid, maar in brede zin op domeinen zoals verkeer, openbare ruimte, afval en jongerenwerk.

• De Bossche Buurttent is in 2022 weer volledig ingezet na een periode van afwezigheid tijdens corona. • In 2022 is het beleid rondom de buurtpreventieteams vernieuwd, zodat we als overheid inwoners hierbij goed kunnen ondersteunen. Veiligheid en zorg trekken samen op om enerzijds openbare orde problemen in de Gedeeltelijk wijken en dorpen te voorkomen en anderzijds om ontstane problemen effectief aan te pakken. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Intensieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling waarbij gemeentelijke wijk- en buurtteams nauw samenwerken met Veilig Thuis (het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling). • We verbeteren de ervaren veiligheid van de Bossche LHBT+ gemeenschap. Met bijzondere aandacht voor transgenders en LHBT+ met een migranten achtergrond. Dit doen we onder andere door het inrichten van regenboogpunten bij de horeca. • In het afgelopen twee jaar zijn medewerkers van gemeentelijke lokale wijkteams, Veilig Thuis, zorgaanbieders van basisaanbod én gespecialiseerde hulp geschoold in de TOP-3, een ordenings-, denk- en beslismodel wat de samenwerking vanuit de verschillende disciplines faciliteert. Dit samenwerkingsinstrument is gebaseerd op de visie van gefaseerd samenwerken voor veiligheid.

Het kenmerk van deze visie is dat het de samenwerking tussen organisaties én cliënten faseert:  Eerst zorgen voor directe veiligheid – het geweld moet stoppen.  Daarna volgt de fase van risicogestuurde zorg – behandeling van onderliggende problemen. De focus ligt daarbij nog steeds op of het veilig blijft.  Daarna de fase van herstelgerichte zorg. Met ook nog steeds de focus of het veilig blijft. Inmiddels zijn er al succesverhalen als gevolg van inzet van deze methodiek. Dit jaar wordt de implementatie van deze methode van samenwerken op grote schaal voortgezet in onze regio. • Er lopen diverse projecten voor onder andere transpersonen en LHBT+ met een andere culturele achtergrond. Het inrichten van regenboogpunten in de horeca is afgelopen jaar niet haalbaar gebleken omdat de horeca nog aan het herstellen is van de coronacrisis en een personeelstekort heeft en daarmee momenteel andere prioriteiten heeft. Op dit moment wordt gewerkt aan het Regenboogprogramma 2023-2026. Hierin wordt opnieuw beoordeeld of het realiseren van regenboogpunten het antwoord is op de actuele veiligheidsvraagstukken.

Bedrijvigheid en veiligheid Wat wilden we bereiken? In dit veiligheidsveld staat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/ locaties van bedrijvigheid centraal, zoals veilige winkelgebieden, bedrijventerreinen, evenementen, uitgaan en toerisme. Prioriteit heeft deelthema ‘veilig uitgaan en veilige evenementen’ met als zwaartepunten uitgaansgeweld en – overlast, fysieke en sociale veiligheidsrisico’s rond grote evenementen en inperking van alcohol- en drugsgebruik. We willen: • Veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen • Veilige horeca, uitgaan en evenementen Indicator Percentage inwoners dat zich onveilig voelt rond horeca

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Percentage inwoners dat overlast ervaart van horeca Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen door aanpak winkeldiefstal, Ja overvallen en inbraak/diefstal bedrijventerreinen door o.a. het komen tot een convenant Veilige bedrijventerreinen waarin informatiedeling tussen beveiligingsbedrijven en politie wordt vastgelegd. De gemeente heeft in 2022 in samenwerking met het RIEC en diverse ondernemersplatforms drie bijeenkomsten georganiseerd over het thema cybercriminaliteit, ondermijning en digitale veiligheid. Dit zal in 2023 worden herhaald voor andere bedrijventerreinplatforms. Drie bedrijventerrein verenigingen hebben het certificaat Keurmerk Veilig Ondernemen opnieuw behaald. Voor bedrijventerrein De Brand is een start gemaakt met het behalen van dit KVO certificaat. Het komen tot een convenant is in 2022 onderzocht, maar niet haalbaar gebleken. Er wordt binnen de Stichting Beveiliging Bedrijventerreinen ’s-Hertogenbosch onverminderd samengewerkt tussen ondernemers, politie, brandweer, gemeente en VNO/NCW.

We zorgen voor een combinatie van procedures en veiligheidschecks enerzijds en Ja samenwerking met én initiatief van ondernemers anderzijds zodat de veiligheid rondom uitgaan en evenementen duurzaam beheersbaar is. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Samen met de veiligheids- en zorgpartners geven we nieuw prostitutiebeleid vorm en neemt de gemeente het toezicht op de prostitutie van de politie over. Dit is vertraagd in verband met corona, maar wordt in 2022 afgerond. • In relatie tot veilig uitgaan en veilige evenementen worden inwoners bewust gemaakt van de gezondheidsrisico’s van drugsgebruik. We sluiten hierbij aan bij de regionale initiatieven die op dit vlak lopen. • In samenwerking tussen gemeente en politie wordt samen met de horeca en evenementenbranche gedaan wat nodig en mogelijk is om de opstart na corona zo optimaal mogelijk te laten verlopen waar het gaat om de veiligheidsaspecten. • • •

Het toezicht op prostitutie is in 2022 overgenomen door de gemeente. Vernieuwing van het prostitutiebeleid is opgestart en wordt in 2023 afgerond. In 2022 is het project ‘Skip die trip’ regionaal voortgezet. We nemen hier als gemeente ’sHertogenbosch actief in deel. Carnaval 2022 was het eerste evenement dat weer plaats kon vinden toen de coronamaatregelen werden opgeheven. Er is intensief samengewerkt met de horeca en Oeteldonksche Club om het volksfeest op een veilige manier door te kunnen laten gaan. De maatregelen die een positief effect hebben gehad zijn daarna ook toegepast bij andere evenementen.

Jeugd en veiligheid Wat wilden we bereiken? In dit veiligheidsveld staan veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd centraal, zoals jeugdoverlast en problematiek, alcohol en drugs en veilig in en om de school. Prioriteit ligt bij problematische jeugd- en jeugdgroepen met het accent op jeugdoverlast en –criminaliteit, individuele probleemjongeren, risico’s drank- en drugsgebruik en geweld (jeugd als dader én als slachtoffer). We willen: • Vermindering/ voorkomen jeugdoverlast en –criminaliteit

Indicator Percentage inwoners dat vaak overlast van jongeren in de buurt ervaart

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

7,3%

4,5%

11%

8,0%

5,0%

5,9

4,8

7,1

Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Percentage inwoners dat zich vaak onveilig voelt op plekken waar groepen jongeren rondhangen Bron: Veiligheidsmonitor 2021

Aantal incidenten overlast jeugd per 1.000 inwoners Bron: Politie 2022

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We investeren in (problematische) jeugd zodat ongewenst gedrag ‘duurzaam’ Ja vermindert en de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Hierbij staan integraliteit, zorg en veiligheid, zowel persoons- als groepsgericht, samenwerking met partners en wisselwerking tussen gemeentelijke beleid centraal. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Tandemoptreden tussen zorg & veiligheid: om enerzijds de jeugdoverlast in wijken te voorkomen en anderzijds om preventieve interventies te plegen op thema’s als gebruik van alcohol & drugs, sexting, gameverslaving en criminaliteit. Samenwerking “Veilige School” is hier onderdeel van. • Het werken met jongerentafels (stadsbreed en wijkgericht) waarin zoveel als mogelijk de beweging naar voren wordt gemaakt om zware problematiek te voorkomen. • We willen het gebruik van lachgas onder jeugd zoveel als mogelijk tegengaan en zetten hiervoor zowel preventieve als repressieve middelen in. • De voorbereidingen om te komen tot een lokale opgave en aanpak op het gebied van jeugd, vanuit het perspectief van talentontwikkeling, jeugdzorg en veiligheid zijn in 2022 ingezet.

Vooruit- en oplopend hiermee zijn in 2022 aanvragen gedaan bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor de inzet van Re-integratie officieren (RIO) gericht op het voorkomen van terugval in de criminaliteit, de inzet van Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar arbeid coaches (IPTA) en de ‘Alleen jij bepaalt wie je bent’ (IPTA) methodiek om te voorkomen dat jongeren (verder) afglijden in criminaliteit. Deze interventies zijn begin 2023 toegekend en kunnen opgestart worden. Ook is in 2022 hulp en begeleiding geboden aan jongeren die betrokken waren bij de avondklokrellen en gericht op jongeren die neigen met de rug naar de samenleving te gaan staan. • Domein overstijgende samenwerking binnen de ‘veilige school’ en jongerentafels is voortgezet. Dit betreft onder andere de inzet van en samenwerking tussen jongerenwerkers, straatcoaches en jeugdboa’s. • In 2022 is geïnvesteerd op het gesprek met jeugd over de gevaren van lachgas. Waar mogelijk is repressief opgetreden.

Fysieke veiligheid Wat wilden we bereiken? Dit veiligheidsveld concentreert zich op fysieke veiligheidsvraagstukken, zoals verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Er zijn geen specifieke prioriteiten benoemd voor dit veiligheidsveld. Dit gaan we binnen dit beleidsveld bereiken door: • Voorbereid te zijn op rampen en crises • Te zorgen voor een veilige fysieke ruimte Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We bewaken de samenhang en regie op fysieke en externe veiligheid.

Dit is een continu proces. Doorontwikkeling van onze crisisorganisatie ‘bevolkingszorg’ in samenwerking met de Veiligheidsregio Brabant-Noord en met de ervaringen die we opdoen vanuit de inzet bij de corona-crisis en overige incidenten.

Bevolkingszorg is in samenwerking met de regio doorontwikkeld. Lessen uit de coronacrisis zijn hierin meegenomen. Zo is een regionale juristenpool ingericht die bij incidenten ingezet kan worden ter ondersteuning van de bevolkingszorgorganisatie. Afhankelijk van de ontwikkelingen rondom corona doen we wat hiervoor binnen Ja de crisisorganisatie nog nodig is. • De crisisorganisatie rondom corona is nog tot en met februari actief geweest vanwege de toen geldende coronamaatregelen. • In 2022 is de financiële afwikkeling afgerond van de Coronatoegangsbewijzen en de handhaving van de quarantaineplicht.

Integriteit en veiligheid Wat wilden we bereiken? Binnen dit veiligheidsveld vallen een aantal veiligheidsvelden die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid kunnen bedreigen, zoals polarisatie en radicalisering, georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, veilige publieke taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Ondermijning is als specifieke prioriteit aangemerkt binnen dit veiligheidsveld met focus op druggerelateerde criminaliteit, witwassen/fraude, cybercrime, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s), mensenhandel en handhavingsknelpunten georganiseerde criminaliteit. We gaan: • Slagvaardig en zichtbaar optreden tegen ondermijnende criminaliteit • Vroegtijdig signaleren en signalen van radicalisering en polarisatie aanpakken Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We verkleinen de speelruimte en invloed van criminele netwerken/ fenomenen Ja door consequente inzet van bestuurlijke instrumenten en in samenwerking met onze partners. Zo werpen we gezamenlijk een dam op tegen de criminele industrie. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • We zetten in op maximaliseren van de (integrale) uitvoeringskracht. We doen dit o.a. door het oprichten van een Bosch Interventie TEam (BITE). In het kader van de integrale acties rondom RIEC-casuïstiek en handhavingsknelpunten intensiveren we de samenwerking conform de ‘fastlane aanpak’. En we stellen beleid op voor de integrale aanpak van mensenhandel. • Innovatieve doorontwikkeling, regievoering en verstevigen op intelligence. In afgelopen tijd hebben we een basis gelegd met het Gemeentelijk Informatie Knooppunt. Dit traject ontwikkelen we verder door in combinatie met het veiligheidsdashboard en via implementatie van de meld-app voor gemeentelijke medewerkers ‘Meld een vermoeden’. • Informatiegestuurd en integraal te werken: gericht, vroegtijdig en effectief acteren op risico’s vereist om te beginnen een scherp beeld van die risico’s. Dit doen we al middels een Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIOO), maar gaan dit komende beleidsperiode uitbreiden met het Bosch Interventieteam (BITE). Ook stellen we een Privacy Protocol op voor de bestuurlijke aanpak van ondermijning.

• In 2022 is het Gemeentelijk Informatie Knooppunt (GIK) verder doorontwikkeld in samenhang met het veiligheidsdashboard. De meld een vermoeden app is beschikbaar voor alle gemeentelijke medewerkers. • Het Privacyprotocol bestuurlijke aanpak ondermijning is in 2022 vastgesteld en het Lokaal Informatie Overleg Ondermijning (LIOO) en Bosch Interventieteam (BITE) zijn actief geworden. Hiermee hebben we een sluitend proces voor het ontvangen, wegen en aanpakken van signalen

•

• •

van ondermijning. In 2023 worden de processen verder verfijnd. Ook is het Bijzondere Wettenteam in oprichting. Vanuit het BITE zijn in 2022 al ongeveer 70 panden en 120 garageboxen bezocht in verband met signalen van arbeidsuitbuiting, strijdigheid bestemmingsplan, BRP fraude, uitkerings- en belastingfraude. In twee garageboxen is hennep en een grote hoeveelheid harddrugs aangetroffen. In totaal zijn 12 panden gesloten. De aanpak van de RIEC casuïstiek en handhavingsknelpunten heeft geleid tot periodieke controles in o.a. garageboxen, bedrijventerreinen en bij de horeca. Het gemeentelijk beleid mensenhandel is in 2022 voorbereid in samenwerking tussen het sociaalen veiligheidsdomein. Het wordt begin 2023 vastgesteld.

We zijn bestuurlijk en als organisatie weerbaar en ondersteunen maatschappelijke Ja weerbaarheid. Naast de reguliere inzet doen we dit door: • Borging van ambtelijke en bestuurlijke integriteit. In afgelopen tijd zijn voorwaarden geschapen voor integriteit; dit traject wordt voorgezet. • Deelnemen aan het proeftuin-onderzoek kwetsbare branches (AVANS en TF-RIEC). • Bijdrage aan gerichte communicatie om de ambtelijke-, bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid de ondersteunen/ vergroten (o.a. awareness en kennis vergroten, ondersteunen Platform Veilig Ondernemen, preventie bij jeugd). • Er zijn diverse gerichte communicatie instrumenten ingezet om aan een weerbare overheid en maatschappij te werken: voorlichting bij ondernemersbijeenkomsten, escaperoom en VR-game ‘Eenheid 75’ (voor alle inwoners), de Hosselaar voor scholen en diverse interne bewustwordingsbijeenkomsten in de gemeentelijke organisatie. • Het proeftuinen-onderzoek heeft de basis gelegd voor diverse handreikingen (winkelgebieden, bedrijventerreinen en buitengebied). Op dit moment zijn indicatoren voor horecabedrijven in ontwikkeling. • In mei 2022 is de Brabantse Norm Weerbare Overheid door de Commissaris van de Koning aangekondigd bij alle Brabantse burgemeesters en gemeentesecretarissen. Onze gemeente heeft zich hieraan geconformeerd en we zetten ons in om de gestelde doelen te bereiken.

We hebben een breed netwerk Met Elkaar Bosschenaar (waarin professionals en Gedeeltelijk semi professionals zitten) om enerzijds de onderlinge verbindingen in stand te houden en anderzijds om kennis op te doen over de fenomenen waar we mee te maken hebben. Daarnaast maken we een verdiepingsslag om hierbij inwoners te betrekken. Dat doen we via de methodiek Bondgenoten en netwerk sleutelfiguren. Om de ontwikkeling door te zetten, richten we ons op: • Inventarisatie van de aanwezige kennis en expertise op het onderwerp en aanvulling hiervan. Dit zal leiden tot een stedelijk expertise team met professionals uit betrokken organisaties en een duidelijke routing voor signalen van excessen; • Opzetten van een netwerk sleutelfiguren (inwoners). • Het netwerk Met Elkaar Bosschenaar is voortgezet. • Stedelijke kennis en expertise is geïnventariseerd en geactualiseerd. In 2023 wordt gewerkt aan een stedelijk netwerk van aandachtsfunctionarissen maatschappelijke onrust. • Het opzetten van een netwerk van sleutelfiguren wordt opgepakt in 2023 in de vorm van het project Bondgenoten, te beginnen in Noord.

Wat kostte het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse lasten en baten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (bedragen x € 1.000): Rekening

Begroting Begroting na primitief wijziging

Rekening

2021

2022

Verschil

Lasten

22.684

25.040

39.793

39.419

374

Baten

4.361

1.112

1.073

1.147

-18.323

-23.928

-38.720

-38.272

448

Saldo van lasten en baten

Belangrijkste verschillen • Personeelskosten, voordeel € 0,5 miljoen. • In het kader van crisis en calamiteiten worden onvoorziene kosten gemaakt zoals de inzet van extra personeel en extra cameratoezicht. Nadeel € 0,1 miljoen. • Voor het faciliteren van evenementen (Carnaval en Koningsdag) was extra inzet op veiligheid noodzakelijk. Hierdoor wordt een nadeel gerealiseerd van € 0,1 miljoen. • Er zijn minder investeringen geweest in openbare verlichting. Voordeel bedraagt € 0,1 miljoen. • Vanwege een achterblijvende vraag op het gebied van horecavergunningen zijn er minder leges opbrengsten gerealiseerd. Nadeel bedraagt € 0,1 miljoen.

Subsidies Binnen dit programma zijn de volgende subsidies verleend.

Doelstelling/subsidie-ontvanger Gedragsverandering voor risico- en criminele jongeren

Geraamde subsidie Geraamde verstrekking subsidie primitieve verstrekking begroting na wijziging 133.148 115.148

Verleende subsidie 102.790

Halt regio Zuid

56.180

Polarisatie en radicalisering

76.968

58.968

46.610

74.700

Het verstrekken van bed, bad en brood aan uitgeprocedeerde asielzoekers Stichting Vluchtelingenwerk

54.900

Stichting ASKV Steunpunt Vluchtelingen

19.800

Het voorkomen en bestrijden van de verdrinkingsdood

9.830

Bossche Reddingsbrigade

9.830

Re-integratie van ex-gedetineerden

24.000

Nazorg ex-gedetineerden

24.000

2.428.763

2.470.324

2.466.314

2.341.263

2.382.824

2.466.314

Geweld hoort nergens thuis

87.500

Veilige woon- en leefomgeving

158.140

283.285

Terugdringen van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld van generatie op generatie doorbreken. Vrouwenopvang

Stichting zwerfkat

10.080

Dierenklinieken

6.500

Dierenasiel

140.718

236.465

Dierenambulance

17.422

30.240

Een totaaloverzicht van de subsidies per programma en een register van de subsidieontvangers kunt u in de bijlagen vinden.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Geplaatst aandelenkapitaal,

Financieel belang

Rekening courant, leningen,

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Resultaat

garanties, subsidies e.d.

01-01-2022 31-12-2022 01-01-2022 31-12-2022

2022

€ 58,12 per inwoner

€13.864.000 €15.924.000 €33.127.000 €44.539.000 €1.281.000

Risicomanagement: Bovenstaande cijfers zijn gebaseerd op voorlopige cijfers 2022. De 3 belangrijkste risico’s zijn: • Grotere prijsstijging overige bestaande lasten • Cyberincident/Datalek • Huisvesting- onderhoud en beheer kazernes Iedere vier jaar wordt de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen herzien of eerder als onverwachte grote wijzigingen in de risicosfeer hiertoe aanleiding geven. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve die per 31 december 2022 de stand van 2,77 miljoen had. Bij een benodigde weerstandscapaciteit van € 2,63 miljoen op basis van de risico’s komt het weerstandsvermogen daarmee uit op 1,05. Volgens de kwalificatie van het Nederlands Adviesbureau is de omvang van het weerstandsvermogen in relatie tot geïdentificeerde risico’s daarmee voldoende.

Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een totaaloverzicht van de risico's. Op dit programma zijn geen risico’s van toepassing.

Beleidskaders/wet- en regelgeving Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022 Gemeentelijk dierenwelzijnsbeleid

CULTUREEL KLIMAAT Ambitie Cultuur is van grote waarde voor de samenleving. Het is een bron van vernieuwing en zet aan tot creëren, beleven en denken. Het brengt mensen samen, en het draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, kernen en dorpen als woon- en werkgemeente en aan de lokale economie. Cultuur is van waarde voor iedereen. Culturele voorzieningen, evenementen en activiteiten spelen een belangrijke rol in het dagelijkse sociale leven in ’s-Hertogenbosch en karakteriseren ons als gemeente. In die zin vormt cultuur de identiteit van een stad. Allemaal redenen om ons blijvend in te zetten voor een rijk cultureel aanbod. We willen een aantrekkelijk en vernieuwend cultureel klimaat, waarin ook jongeren zich herkennen. De Cultuurnota “Cultuur maakt mensen” sluit aan bij de huidige ontwikkelingen in het culturele veld en de maatschappij en passen bij onze ambities als culturele stad. Deze Cultuurnota richt zich op de periode vanaf 2021. Het is onze ambitie om onze kracht verder uit te bouwen en de positie van Cultuurstad van het Zuiden te versterken. Een dergelijke ambitie betekent dat we moeten blijven innoveren, verrassen en investeren. We willen ook in de toekomst een aansprekend, prikkelend en divers cultureel aanbod voor onze bewoners hebben, waarin iedere inwoner op zijn of haar manier kan deelnemen aan cultuur.

Daarnaast willen we ervoor zorgen dat meer cultuur-toeristen de weg naar ’sHertogenbosch vinden voor kwaliteitsaanbod. Dat is niet alleen belangrijk voor de vitaliteit van de culturele organisaties, maar ook voor de gewenste economische spin-off. Door te versterken waar we goed in zijn, door het blijvend innoveren van het aanbod, en door cultuur en mensen nog beter aan elkaar te verbinden, blijven we ook in de toekomst dé Cultuurstad van het Zuiden voor onze bewoners en bezoekers. We geven ons cultuurbeleid voor de komende periode vorm langs de drie beleidslijnen Versterken, Vernieuwen en Verbinden.

Versterken van het profiel Wat wilden we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: • De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia • De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken Indicator Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunsten cultuuractiviteiten plaats'

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

71%

72%

65%

63%

44%

64%

66%

65%

Bron: Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig Bron: Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval Bron: Monitor cultuurparticipatie

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

Omdat het fonds Landelijk Onderscheidend de culturele positie van onze Ja gemeente de afgelopen jaren versterkt heeft kiezen wij ervoor dit fonds te behouden door hierin te investeren. Fonds Landelijk Onderscheidend is voortgezet als onderdeel van de Bossche Culturele Basis 20212024. We voeren de plannen voor de vernieuwbouw van het Theater aan de Parade uit. Ja Er wordt hard gewerkt. De opening is feitelijk in 2024, de overdracht aan ZNTM vindt in het laatste kwartaal van 2023 plaats, zie www.s-hertogenbosch.nl/theater. We vragen aan de podia een structuur te ontwikkelen waarin zij tot een Ja inhoudelijk en financieel optimale afstemming en samenwerking komen voor programmering. Middels de gesprekken stimuleren we de samenwerking tussen de podia. We zien dat Theater aan de Parade, Verkadefabriek en Willem Twee steeds vaker afstemmen en samenwerken. Om de toekomstige aantrekkingskracht van musea in de stad verder te Ja verbeteren, werken we met de musea aan een nog betere onderlinge samenwerking en complementariteit. Design Museum Den Bosch en HNBM werken beiden aan hun doorontwikkeling. Middels de intentieovereenkomst tussen HNBM, Design Museum, JK Art Foundation, provincie Noord-Brabant en gemeente hebben we in 2022 hier de eerste formele stap gezet, gevolgd door het opnemen van de herhuisvesting Design Museum in het structuurfonds.

Zie: https://www.denbosch.nl/nl/projecten/project-design-museum . We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het Ja regioprofiel. Om de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten. Het regioprofiel is nog steeds leidend in de overleggen in BrabantStad-verband. Vanaf 2023 werken we aan het vervolg van de regeling professionele kunsten. We bevorderen dat Festivals doorgaan met verdergaande innovatie en Ja internationalisering. We subsidiëren verschillende festivals meerjarig als onderdeel van de Bossche Culturele Basis 20212024. Daarnaast kunnen festivals gebruik maken van de cultuurfondsen Pop-up, voor vernieuwende plannen en culturele experimenten, en Landelijk Onderscheidend voor plannen die 's-Hertogenbosch (inter)nationaal op de kaart zetten. We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch Gedeeltelijk partners. De gesubsidieerde organisaties worden in de beschikkingen en gesprekken actief gewezen op de gezamenlijke communicatie m.b.t. Cultuurstad van het Zuiden en de nieuwe rol die Den Bosch Partners (DBP) binnen citymarketing heeft. DBP is gestart in 2022 en heeft de eerste gesprekken gevoerd met de sector.

We ondersteunen het makersklimaat via de cultuurfondsen en stimuleren podia Ja en festivals samen te werken met jonge/nieuwe makers/gezelschappen. In 2022 hebben we 89 makers ondersteund via het Pop-up fonds. We wijzen de podia en festivals in de jaargesprekken op het belang van samenwerking met jonge/nieuwe makers/gezelschappen.

We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van Gedeeltelijk het Zuiden. In 2022 hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met het veld en DBP over het profiel van Cultuurstad van het Zuiden. Wegens de Corona-effecten en de opstart van DBP zijn we minder ver dan verwacht. Daar waar in 2021 de gemeente nog aanjager was, is de verantwoordelijkheid hiervoor nu een gedeelde verantwoordelijkheid.

Vernieuwen van het aanbod Wat wilden we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: • Jonge talenten op het gebied van visuele kunsten en crossovers sterker ondersteunen en zichtbaarder maken • Urban arts als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen

Indicator Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’s-Hertogenbosch typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

51%

54%

40%

Toename van 5%

214

48%

Toename van 5%

48%

Volgt in 2021

Volgt na nulmeting

21%

Bron: Monitor cultuurparticipatie

Aantal aanvragen cultuurfondsen Bron: Opgave aanvragers Culturrfondsen

Percentage inwoners dat deelneemt aan urbanactiviteiten in ‘s-Hertogenbosch Bron: Monitor cultuurparticipatie

Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen Bron: Opgave aanvragers Cultuur Fondsen

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

In de cultuurfondsen gaan we, zoveel mogelijk in matching met de provincie, de Ja mogelijkheden voor kunstenaars benadrukken om zich in ’s-Hertogenbosch verder te ontwikkelen. Fonds Pop-up heeft als o.a. als doelstelling om het Bossche makersklimaat te stimuleren. De provincie heeft in 2022 € 50.000,- aan het fonds bijgedragen vanuit haar makersregeling. We onderzoeken nieuwe mogelijkheden om omwille van de gebiedsontwikkeling Ja invulling te geven aan de identiteit van de Bossche Stadsdelta (culturele hotspot, urban). We stemmen af met de culturele organisaties in de BSD wat hun ambities zijn en verkennen nieuwe plannen. We willen de ambities stroomlijnen en inbedden in de plannen van de BSD. De plannen voor het DM zijn reeds aan de raad voorgelegd. We vergroten de ondersteuning van en zichtbaarheid aan urban-activiteiten, onder meer via structurele subsidies en projectsubsidies, om de aansluiting van het cultuuraanbod bij jongeren te versterken.

Sinds 2021 zijn er structurele (BCB) subsidies voor Dukebox en de Nationale Breakdance League. Daarnaast zijn er voor diverse urban activiteiten projectsubsidies afgegeven. Er is een citybooster cultuur aangesteld en citytrainers urban zijn van start gegaan. We voeren gesprekken met het culturele veld en de huidige gebruikers van de Ja Tramkade over een structurele culturele voorziening gericht op urban, experiment en jongerenevenementen. In het kader van de BSD worden verkennende gesprekken gevoerd. Nagegaan wordt welke toekomstplannen partijen hebben en hoe we daar vorm en inhoud aan kunnen geven. We faciliteren de ondernemende organisaties door het toestaan van reserves Ja voor ontwikkelingen en innovatie. Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen en innovatiereserves. We handhaven de drie cultuurfondsen.

Middels het vaststellen van raadsvoorstel kaders cultuurbeleid vanaf 2021, op 10 december 2019 Bij de subsidieafspraken betrekken we nadrukkelijker het cultureel Ja ondernemerschap van de organisaties waarbij maatwerk wordt nagestreefd. Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen. We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om Ja zich verder te ontwikkelen Middels beschikkingen en de jaargesprekken die we elk jaar met alle instellingen voeren op basis van de jaarverslagen. Middels cultuurfonds Pop Up stimuleren we vernieuwing van het aanbod en het Ja makersklimaat in ’s-Hertogenbosch met de focus op jonge makers. Met fonds Pop-up hebben we in 2022 in totaal 116 projecten ondersteund, waarvan 27 met de doelstelling culturele vernieuwing & experimenten en 89 met de doelstelling stimuleren van het makersklimaat. Op basis van de (nieuwe) programmalijnen maken we subsidieafspraken met Ja organisaties in de BCB 2022-2024. De keuze voor de organisaties in de BCB is gebaseerd op de aansluiting van hun meerjarenplannen op de beleidslijnen. Voor de subsidies 2022-2024 gaan we uit van de gehonoreerde plannen. We herijken het atelier- en studiobeleid met bijzondere aandacht voor makers die Ja aan het begin van hun artistieke loopbaan staan.

In lijn met de ambitie om broedplaats te creëren voor startende makers (bestuursakkoord) werken we aan een nieuw atelierbeleid met specifieke aandacht voor doorstroming, voldoende ruimte voor startende makers en gedeelde werkplekken. Tevens werken we aan een broedplaats voor deze doelgroep. Hiernaast stimuleren we samenwerkingen tussen makers en het bedrijfsleven waar het gaat om ruimte en kennisuitwisseling. Daarbij werken we aan een nieuwe expositieruimte in beheer van startende kunstenaars We werken aan een integrale benadering van Kunst in de Openbare Ruimte en Ja stedelijke ontwikkelingen in de spoorzone. We werken aan een nieuw kader voor kunst in de openbare ruimte (kor) waarmee we meer richting kunnen geven aan nieuwe initiatieven die passen bij de ambities rondom Cultuurstad van het Zuiden en Toonaangevende Datastad en onderzoeken hoe kor kan bijdragen aan andere ambities uit het bestuursakkoord. Daarnaast moet het nieuwe kader handvatten gaan bieden voor alle vormen van kunst in de openbare ruimte (bestaande kunst, schenkingen, tijdelijke exposities, etc.).

We werken verder aan de ontwikkeling van de culturele programmering als Gedeeltelijk onderdeel van de Data-week. Stichting Future of Work is onderdeel van de Bossche Culturele Basis 2021-2024. In de plannen van de stichting is de ambitie beschreven om samen te werken met de data week. De verplaatsing van de data week van november naar het cultureel drukke juni heeft een onderlinge afstemming gecompliceerd.

Verbinden van mensen Wat wilden we bereiken? We betrekken meer verschillende mensen bij het culturele leven, en we betrekken ze sterker door cultuur toegankelijker te maken. Onze speerpunten zijn: • Samenhang in het aanbod van cultuur- educatie voor kinderen verbeteren • Amateurkunsten, met name muziek, toegankelijker maken • Actieve en receptieve deelname aan cultuur van nieuw publiek vergroten (publiekswerking) • Het bereik van het bestaande cultuurpubliek, bewoners en bezoekers, versterken (publiekswerving) Indicator Percentage inwoners dat aangeeft vrijwilligerswerk te doen voor een culturele organisatie

Nulmeting

Doelstelling 2022

Realisatie 2022

13%

11%

55%

62%

28%

40%

28%

Bron: Monitor cultuurparticipatie

Percentage participanten amateurkunst Bron: Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het (helemaal) eens is met de stelling: ’s-Hertogenbosch is dé Cultuurstad van het Zuiden Bron: Monitor cultuurparticipatie

Wat hebben we er voor gedaan? Indicator

Gerealiseerd?

We investeren nieuwe huisvesting voor Exempel, een nieuw Theater aan de Ja Parade en bereiden we de vernieuwing van de huisvesting van Huis73 voor. Waar het gaat om Exempel onderzoeken we verschillende scenario's: een school die leegkomt, of toch blijven in het buurthuis in Empel, eventueel met een verbouwing. Op 19 april 2021 is gestart met de sloop van het Theater aan de Parade, inmiddels wordt er ook volop gebouwd aan het nieuwe theater, zie www.s-hertogenbosch.nl/theater. De raad heeft het voorstel Aanvraag voorbereidingskrediet huisvesting Huis73 op 13-7-2021 goedgekeurd. Inmiddels is gestart met de volgende fase van het voorlopig ontwerp. Met Huis73 werken we aan het vernieuwen van aanbod van cultuureducatie voor Ja kinderen. Huis73 ondersteunt het onderwijs én de cultuurpartners in de stad. Ze werken vraaggericht; het onderwijs kiest zelf elk jaar opnieuw haar programma. Huis73 helpt het onderwijs met het realiseren van de gestelde kerndoelen. Dat kan door programma’s als Klas en Kunst / rijke schooldag of Bosch Leerorkest, of door een op maat gemaakt cultuurprogramma. We besteden aandacht aan ouderenparticipatie, onder meer door een integrale benadering en via de cultuurfondsen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12656556/2