Concept verslag commissie Omgeving d.d. 13 januari 2026

Dat laat de discussienotitie helaas vrijwel onvermeld. Een besluit nemen en de gemeente en haar bewoners overvallen met de gevolgen is de overheid op haar slechtst. Hoewel ProRail verantwoordelijk is en niet de gemeente heeft de gemeente wel een zorgtaak om de bewoners niet aan hun lot over te laten, hen bij te staan in het aanvragen van nadeelcompensatie en hen te faciliteren bij het zoeken naar passende tijdelijke woonruimte. Voorbeelden van uitvoering delegeren aan andere overheden zonder toe te zien op hoe dat gebeurt, kent deze raad. De Vughtse Regeling is een goed voorbeeld dat goed doet volgen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) staat voor een leefbare, krasvrije en bereikbare binnenstad waar het prettig wonen, vertoeven en ondernemen is. Voldoen aan randvoorwaarden is altijd nodig om buiten leefbaarheid ook bereikbaarheid en gastvrijheid waar te maken. De uitwerking en realisatie van het parkeerverwijssysteem wordt dan ook kritisch gevolgd, evenals de dynamische knip die er uiteindelijk moet komen. Een knip op zichzelf is geen doel, hem tegenhouden evenmin. De randvoorwaarden zijn er, maar puur kijkend naar de Zuid-Willemsvaart heeft Den Bosch daar een doel, namelijk de boel opschonen. Van alle verkeer dat zich daar beweegt, heeft 60% tot 70% niet als doel de binnenstad in te gaan. Dat is doorgaand verkeer op de moderne shared space.

De fractie omschrijft dit als een oerwoud waar voetgangers en fietsers wegspringen voor Arriva-bussen en auto's. Aan deze onwenselijke situatie kán Den Bosch iets doen. Er zijn randvoorwaarden waar Leefbaar 's-Hertogenbosch in de afgelopen jaren altijd op heeft gehamerd. Niet alleen zoals nu de VVD alleen in blessuretijd, maar vier jaar lang. Ook moet worden ingezoomd op de Zuid-Willemsvaart, waar moet worden waargemaakt dat voldoende parkeerplekken benaderbaar zijn en er een goede, dynamische knip is. Daar kan nu een slag worden geslagen. Zonder het 'opblazen' van de Magistratenlaan 16

is Den Bosch niet klaar voor een knip bij het station. De VVD moet geen zaken onnodig aan elkaar knopen. Randvoorwaarden hebben op de ene knip een grote invloed, op de andere knip niet per definitie. De TROC op de Nelson Mandelalaan ziet de fractie niet in verbinding staan met wat er op de Zuid-Willemsvaart gebeurt. De heer Broekmeulen (VVD) beschouwt het op orde zijn van de randvoorwaarden als voorwaarde. De Magistratenlaan is als doorstroomas straks een jaar onbereikbaar. Ook aan deze fractie de vraag of die zich houdt aan afspraken of zich verliest in technische trucjes om het verband tussen Magistratenlaan en Zuid-Willemsvaart te ontkennen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) ontkent dat de karikatuur die de VVD maakt van dit vraagstuk voorbijgaat aan de geografisch grote afstand tussen beide locaties. De Magistratenlaan 'opblazen' is fundamenteel voor de bereikbare binnenstad, maar de correlatie met de knip op de Zuid-Willemsvaart ziet de fractie niet, niet een-op-een. Zelfs als die er wel is, geldt nog steeds dat dit een dynamische knip is, waar nog steeds met één druk op de knop er geen knip meer is. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt feitelijk of vorig jaar is afgesproken dat de randvoorwaarden eerst op orde gebracht moesten worden voor met de knips kon worden begonnen en zo ja, of dat is gebeurd.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt de vraag op zich terecht. Er is niet ingestemd met afzonderlijke maatregelen, maar met een pakket aan maatregelen. Daar horen randvoorwaarden bij. Tegelijk ziet de fractie hoe moeizaam dit dossier is onder de huidige portefeuillehouder. Daarom is dit debat zo gepolariseerd. Niet door de discussienotitie van de heer Broekmeulen, maar door een incapabele wethouder. Dat heeft de VVD laten gebeuren, niet de heer Kagie. Nu is het niet het moment om zich te verschuilen achter randvoorwaarden waar die op deze knip geen groot verschil maken. Niet de randvoorwaarden onnodig knopen aan de Zuid-Willemsvaart, terwijl het eigenlijk een voorwaarde is en geen randvoorwaarde. De heer Van Rens (D66) vraagt of de fractie onderschrijft dat in het hele pakket de verschillende randvoorwaarden verschillende impact hebben op de diverse knips. Indien dat zo is, luidt de vraag of een voorstel hierover welwillend wordt bekeken. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) stelt dat wat hier gebeurt precies is zoals D66 het zeer eloquent omschrijft. Dat het op zaterdagen muurvast staat, heeft niets met bereikbaarheid te maken. Wie in deze file staat, draait om. Hier kan de gemeente het verschil maken. De dynamische knip is dan de voorwaarde en er moet kleur worden bekend op parkeergelegenheid die makkelijk benaderbaar is.

Dat moet nog gebeuren, er zijn geen signalen dat dit níet gaat gebeuren. Een streep door alles zetten vanwege niet voldoen aan randvoorwaarden, zoals de VVD nu voorstelt, is veel te zwart-wit. Per locatie dient de relevantie van de randvoorwaarden te worden bekeken. Met de huidige voortvarendheid voor de Magistratenlaan komt er nooit een knip voor het station. De heer Bos (GroenLinks-PvdA) vraagt of de fractie zorgen heeft voor de oostzijde van het station, toegespitst op de bewoners aldaar en de korte afstand tot de werkzaamheden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) onderkent dit, maar beschouwt het als onontkoombaar. Naar een voorstel over bewoners meenemen, communicatie, wil hij altijd kijken. De fractie heeft er nog onvoldoende bij stilgestaan. De heer Van Rens (D66) vraagt of de fractie nu wel of niet kiest voor de eerste knip in voorjaar 2026. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is voor het aan de slag gaan met de knip aan de Zuid-Willemsvaart, mits dynamisch ingericht. Kleur bekennen op het parkeren en het parkeerverwijssysteem optuigen, horen hier wel bij. Die zijn aangekondigd, maar dat gaat vermoedelijk net zo traag als de rest van het dossier.

17

Mevrouw Van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) is als altijd tegen de voorgenomen knips op de Binnenstadsring. Deze knips lossen het probleem niet op, maar verplaatsen het slechts. Bij de afsluiting van de Zuid-Willemsvaart was te zien dat het verkeer niet verdwijnt, maar andere wegen zoekt. Verkeer door woonwijken heeft nadelige gevolgen voor leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid. De rotonde op het Kardinaal van Rossumplein en de afsluiting van de ZuidWillemsvaart hebben geleid tot een forse toename van verkeersboetes voor het onterecht inrijden van de Van Berckelstraat: hiervoor zijn ruim 7.000 bekeuringen uitgeschreven. Er wordt geklaagd over onduidelijke bewegwijzering, waardoor mensen onbedoeld de fout in gaan. Dat het formeel duidelijk staat aangegeven, wordt door de praktijk weerlegd. Wie de omgeving niet kent, op het verkeer en borden moet letten, kan de beperking makkelijk missen. De fundamentele vraag is of dit goed beleid is of papieren beleid. Den Bosch moet stoppen met de knips op de Binnenstadsring, op welke plek dan ook. Er wordt onvoldoende rekening gehouden met de extra verkeersdruk op omliggende wijken, met de extra uitstoot door alle omrijdkilometers, met ondernemers die afhankelijk zijn van bevoorraders, klanten en gasten.

De heer Van Rens (D66) vindt dat hier een achterhoedegevecht wordt gevoerd, nadat in 2024 de gemeenteraad na lang beraad in grote meerderheid besloot tot het aanleggen van knips omwille van de leefbaarheid en bereikbaarheid. Het opvoeren van de TROC is een vergezochte manier om dat achterhoedegevecht te voeren om die knips alsnog van tafel te krijgen. Daar gaat de fractie niet in mee. De RIB is vrij duidelijk. De heer Broekmeulen (VVD) bestrijdt dat zijn fractie het raadsbesluit niet wil uitvoeren, maar wel op de manier waarop daartoe is besloten. De heer Van Rens (D66) verwijst naar de planning bij het raadsbesluit van december 2024 voor 2026 en 2030. Het college heeft aangegeven in 2026 met de knip in de Zuid-Willemsvaart te beginnen. In november is een brief gekomen die dat aankondigt. Een mogelijkheid is dit naar 2028 te verplaatsen vanwege het rijksbesluit de TROC neer te leggen of de knip iets naar voren te halen, in 2026. D66 kiest daarvoor, want zij ziet de noodzaak hiertoe om de binnenstad bereikbaar en leefbaar te houden en als steun in de rug aan de centrumbewoners die hier al jaren voor ijveren. Dan wordt het genomen besluit goed uitgevoerd, beter dan met twee jaar uitstel, waar de VVD voor kiest. De heer Broekmeulen (VVD) vindt dat bij het besluit hoort dat aan de randvoorwaarden is voldaan. Aan D66 de vraag in hoeverre dat al is gebeurd.

De heer Van Rens (D66) geeft aan dat de door de VVD er aan de haren bij gesleepte randvoorwaarde van verband met de Magistratenlaan er, als eerder aangegeven, nauwelijks is. Dat blijkt uit de brief van het college en uit onderliggende modellen. Daarnaast zijn er randvoorwaarden die per knip specifiek kunnen zijn, zoals D66 in dit debat diverse fracties al voorhield. Aan de voorwaarden rond de Zuid-Willemsvaart wordt voldaan. Waar nog niet aan wordt voldaan, wordt volgens de collegebrief van november hard gewerkt. dat werk kan plaatsvinden parallel aan de voorbereidingen voor de aanleg van de knip in het voorjaar van 2026. Het antwoord is dus ja. De heer Broekmeulen (VVD) vindt het antwoord te weinig concreet: is het parkeerverwijssysteem er, is het parkeerreserveringssysteem er, zijn de doorstroomassen op orde en zo ja met welke capaciteit? Is het Binnenstadsfonds gevuld en met hoeveel geld? De heer Van Rens (D66) stelt dat in deze commissie vaker is gesproken over de Integrale Aanpak Brede Binnenstad (IABB), zijnde het Binnenstadsfonds. In dat fonds zit geld, in de vorm van een aantal gebundelde potjes om de leefbaarheid in de binnenstad te verbeteren, dat men langer wil blijven en geld wil uitgeven, wil wonen, werken en recreëren. Het college heeft aangegeven voor 2027 op zoek te gaan naar extra geld om dat te vullen.

D66 kan alle punten af gaan, maar wil niet de eerdere discussie overdoen. In de RIB van november 2025 heeft het college aangegeven aan de slag te zijn met de bewegwijzering. De VVD had daar misschien andere dingen willen zien, feit blijft dat eraan wordt gewerkt. D66 vertrouwt erop dat bij het verzoek om knips in 2026 hoort dat aan randvoorwaarden wordt voldaan. Veel werk op de achtergrond is niet altijd zichtbaar. Als de borden worden geplaatst, is dat zichtbaar voor iedereen en kan de knip worden aangelegd. 18

D66 is voorstander van positieve besluiten. De fractie heeft genoeg argumenten gehoord om de knip dit jaar aan te leggen, voor de zomer. Daartoe zal voor de raad een motie worden voorbereid. De heer Van Griensven (PVV) is altijd tegen het aanleggen van knips geweest. Het verkeer en daarmee ook de gasten worden zo geweerd uit de binnenstad. In de vergadering over de verkeersstructuur is aangegeven dat de knips, als die al zouden komen, pas als laatste stap zouden worden aangelegd, zodat de noodzaak vooraf kon worden vastgesteld. De randvoorwaarden zijn niet op orde. De afsluiting veroorzaakt evidente verkeershinder en economische schade. Dit botst met de randvoorwaarde uit 2024 dat doorstroomassen eerst op orde moeten zijn. Het college bagatelliseert dit volgens de PVV door naar modellen te verwijzen. De fractie vreest chaos in de binnenstad. De mening wordt gedeeld dat er geen enkel scenario bestaat waarin knips worden aangebracht voordat aan alle randvoorwaarden is voldaan. Wat de PVV betreft, komt er geen enkele knip. De heer Van Rens (D66) vraagt of de PVV kan meegaan met het aanleggen van de eerste knip voor zomer 2026 juist om te kunnen monitoren. De heer Van Griensven (PVV) wil juist gemonitord zien of de knip wel nodig is. Als aan de randvoorwaarden voor parkeerregulering wordt voldaan, verwacht de fractie de knips niet meer nodig te hebben.

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) wil de term 'randvoorwaarde' graag van tafel halen: in de verkeersstructuur 2030 die in december 2024 is aangenomen, gaat het over uitgangspunten. Die uitgangspunten zijn dat de doorstroomassen zoveel als mogelijk op orde worden gebracht voordat maatregelen worden genomen die meer verkeer naar de doorstroomassen brengen. Een uitgangspunt is iets anders dan een randvoorwaarde. Daarnaast gaat het om méér verkeer naar de doorstroomassen. Het verband tussen de knip op de Zuid-Willemsvaart en de Magistratenlaan-Nelson Mandelalaan is als eerder benoemd marginaal. De TROC wordt er met de haren bijgesleept om alsnog te proberen zand in de machine te gooien. De VVD roept de raad op zich te houden aan afspraken en kaders, maar de PvdD trekt hier een streep: dít waren de afspraken. De knips moeten er juist wel komen. De LivingLab met de knip op de Zuid-Willemsvaart heeft reeds plaatsgevonden. De heer Broekmeulen (VVD) merkt op dat dit van deze fractie viel te verwachten. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) leest letterlijk voor uit het stuk waarnaar is verwezen. De heer Van Rens (D66) vraagt of D66 de fractie aan haar zijde vindt om de eerste knip voor de zomer aan te leggen. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) bevestigt dit, als voorstander van deze maatregel.

Juist als er zorgen zijn over de leefbaarheid van de binnenstad, over de ondernemers en het economisch klimaat, is dit niet meer dan logisch. Zoals Leefbaar 's-Hertogenbosch aangaf, staat de ZuidWillemsvaart tjokvol met doorgaand verkeer. Dat komt het ondernemersklimaat niet ten goede. Mensen keren om en doen hun boodschappen buiten de binnenstad. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt of de fractie vindt dat het stakeholdermanagement en participatieproces hier is geslaagd. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) erkent dit als belangrijke elementen. Op het Dertienpuntenplan heeft de wethouder gereageerd. Daarin is geen harde toezegging gedaan. De VVD werpt nu het frame op dat sprake is van randvoorwaarden. Dat is niet zo. De fractie maakt zich schuldig aan het verrommelen van zaken met elkaar. De gemaakte afspraken staan in de Verkeersstructuur 2030. De afspraak was er al. Om dan andere verwachtingen te gaan voorhouden in een debat als dit, is zeer rommelig. De voorzitter stelt vast dat de heer Broekmeulen tegen de afspraken in een opmerking maakt en geen vraag stelt.

19

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) deelt de verbazing met GroenLinks-PvdA over een discussienotitie die blijkens de titel over de TROC zou gaan, maar dat in de praktijk niet doet. Er zijn heel vervelende consequenties voor omwonenden van het spoor, waarin de gemeente wat steken heeft laten vallen. Er is eerder sprake van lasten dan van lusten. Daar gaat de notitie dus niet over. De heer Bos (GroenLinks-PvdA) benadrukt dat vooral het rijk hier steken heeft laten vallen door Den Bosch te overvallen met een reeds genomen besluit. Hij vraagt de PvdD of die een rol voor de gemeente ziet in het bijstaan van de omwonenden, bijvoorbeeld via een lokaal steunpunt of loket om de bewoners te faciliteren of de weg te wijzen. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) trekt de vergelijking met Vught en signaleert dat Den Bosch de omwonenden niet steunt en helpt. De zaak wordt op zijn beloop gelaten. De gemeente kan hier een steviger positie in innemen om zo goed mogelijk met de voldongen feiten om te gaan. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) concludeert op basis van de antwoorden op technische vragen dat het optimaal functioneren van de doorstroomassen een uitgangspunt is voor het plaatsen van de knips, niet een randvoorwaarde.

Hoewel de zorgen van de VVD over eenzijdige afsluiting van de Magistratenlaan worden begrepen, stelt de fractie dat de ZuidWillemsvaart geen deel uitmaakt van de officiële omleidingsroutes. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt naar het belang van participatie en stakeholdermanagement en of dat in dit traject is geslaagd. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) erkent het belang. Dat een groep heel hard roept dat zij niet zijn gehoord, terwijl op deze avond nog een gesprek met de klankbordgroep plaatsvindt, wil niet zeggen dat er geen participatie is. Uit onderzoek blijkt dat de doorstroomas geen effect heeft op de knip. De fractie hecht grote waarde aan de afgesproken monitoring van verkeersstromen en bezoekersaantallen. Er zijn al veel data beschikbaar. De gewenste aanvullende data moeten in overleg met de klankbordgroep worden verzameld, zodat indien nodig tijdig kan worden bijgestuurd. Er zijn dus nog gesprekken met de klankbordgroep gaande. Het parkeerverwijssysteem en het navigatiesysteem moeten tijdig zijn aangepast om zoekverkeer te voorkomen, maar een volledig systeem kan pas af zijn als de gehele verkeersstructuur is gerealiseerd. Tot die tijd zullen tijdelijke aanpassingen aan het systeem worden gedaan. De knip weert uitsluitend doorgaand verkeer. Woningen en essentiële voorzieningen blijven bereikbaar, zij het wellicht via een andere route.

Nood- en hulpdiensten, het ov en specifieke tijdelijke werkzaamheden vereisen een soepele ontheffingsregeling. De werkzaamheden aan de TROC hebben geen dermate grote invloed op de knip op de ZuidWillemsvaart dat deze tot 2028 moet worden uitgesteld. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt hoe de fractie kijkt naar de ingediende zienswijzen van bewoners die dit niet zien zitten. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) heeft ook zienswijzen gezien van voorstanders. Dat er ook mensen zijn die hier niet blij mee zijn, is geen reden het niet te laten doorgaan. Er heeft wel degelijk participatie plaatsgevonden. Dat loopt al jaren en gaat tot op heden door. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt of de fractie vanuit haar controlerende en kaderstellende rol tevreden is met de uitkomst. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) bevestigt dit. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil bewaken dat er een goed geïmplementeerde dynamische knip komt. De vraag is hoe de lessen uit bijvoorbeeld het Selectief Toegangssysteem (STS) worden meegenomen opdat de dynamische knip ook echt gaat functioneren en wél door ondernemers wordt gedragen. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) is niet bekend met het STS. Wie gaat verbouwen of verhuizen, moet een tijdelijke ontheffing kunnen krijgen.

20

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de fractie onderschrijft dat één keer swipen in zo'n geval voldoende moet zijn om binnen te komen. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) onderschrijft dit. Leefbaarheid in de wijk betekent ook prettig wonen. Daar hoort thuis kunnen komen bij. De voorzitter geeft de VVD de gelegenheid een conclusie te trekken. De heer Broekmeulen (VVD) hoort vooral veel steun voor de aangekondigde motie van D66. Met de beste wil van de wereld wilde de fractie de collega's wijzen op gemaakte afspraken, maar meent dat fracties geitenpaadjes kiezen om daarvan af te wijken. Dan is het niet gek dat mensen geen vertrouwen meer in de overheid hebben. Dat is teleurstellend, maar zo werkt de democratie. De voorzitter noteert voorts de motie die GroenLinks-PvdA overweegt. 9.

Rondvraag en sluiting Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. De voorzitter dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering om 22.20 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 10 februari 2026. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, F.J. van Haren

21