Concept verslag Commissie Omgeving 26 augustus 2025

De heer Schuurmans (VVD) beantwoordt deze vraag met ja, maar met een andere focus, waarbij de groene ambitie hand in hand gaat met het niet vertragen van de bouw. Het is een deelvraag, met nog steeds een ja tegen de evaluatie. Bij verhoging van het groenpercentage een nee van de VVD tegen verplichte generieke verhoging van percentages. De haalbare realistische balans is belangrijker. Er is vertrouwen in de creativiteit en het innovatief vermogen van ontwikkelaars om groen passend te integreren. Actualiseren is goed, met als doel flexibiliteit, het belonen van innovatie en het verminderen van bureaucratie. Actualiseren mag geen eufemisme voor verstrengen worden. Afstemmen op type bebouwing wil de VVD wel. De uitdagingen voor vergroening bij hoogbouw zijn anders dan bij grondgebonden woningen. Gewaakt moet worden voor een te complex systeem. De rol van de gemeente dient faciliterend en stimulerend te zijn, niet dwingend. Moedig initiatieven aan, maar respecteer eigendom. De praktische handreiking kan een goed voorbeeld zijn van de faciliterende rol, zonder dwang. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) wil niet dat vergroening een open eindpost wordt. Duidelijk moet zijn wie betaalt, hoe en wat het oplevert. Beheer is een aandachtspunt. Een groen dak of gevel is mooi bij oplevering, maar het moet ook worden onderhouden tien jaar later.

De groennorm moet ook voor woningcorporaties, ontwikkelaars en bewoners haalbaar blijven. Dit vraagt maatwerk. Vergroening ja, maar slim, betaalbaar, duurzaam en met duidelijke verantwoordelijkheid die niet ten koste gaat van de inwoner. Evalueren na vijf jaar is goed, maar 16

niet alleen op ambities. Gekeken moet worden naar de haalbaarheid, de kosten en het effect. Vergroening is waardevol maar geen wondermiddel voor alle ruimtelijke en klimaatvraagstukken. Verhoging alleen als het financieel verantwoord is en niet leidt tot hogere lasten voor inwoners. Kwaliteit moet belangrijker zijn dan vierkante meters groen. Actualiseren van criteria altijd met het oog op uitvoerbaarheid en betaalbaarheid. Normen moeten ruimte laten voor maatwerk. Differentiatie tussen woningtypen is noodzakelijk om dure onpraktische maatregelen te voorkomen. Afspraken over betaling en onderhoud zijn belangrijk. De rekening mag niet automatisch bij de burger terechtkomen. Een praktische handreiking is nuttig mits het meer is dan een papieren plan en moet concreet zijn. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) beantwoordt alle zes de vragen van indieners positief. Het lijkt dat D66 verticaal groen ziet als vervanger van ander groen en dus ruimte biedt aan steen elders. Dat is niet het geval. Het is niet meer dan een aanvulling die een plus moet geven. In de afgelopen jaren zijn heel wat bomen gesneuveld in nieuwbouwplannen omdat wordt gecompenseerd in 'groen' in de vorm van een daktuintje of een stukje verticaal groen. Daar moet voor worden gewaakt. Via de evaluatie moet worden geborgd dat dergelijke hiaten worden weggenomen. Het is lastig om in huurwoningen vergroening te krijgen.

Gemeenschappelijke corporatietuinen in beheer van de corporatie met daarin wat volwassen bomen. De bomen zijn van de bewoners, maar wel gedeeld. Te veel verstening in de huurtuinen is een aandachtspunt. Ieder heeft recht op zijn buitenruimte, maar wie dat liefst asfalteert, hoort in een andere woonvorm. Ook in volkswijken mag de boom niet verdwijnen. De heer Verbruggen (D66) stelt dat de beperkte capaciteit bij de gemeente beter kan worden benut voor het beoordelen van groene initiatieven dan voor het opstellen van een handleiding die beter door de markt en corporaties kan worden opgesteld. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) gelooft niet in de marktwerking op dat terrein. De beperkte ambtelijke capaciteit moet juist daar wel op worden ingezet in plaats van op de luchtfietserij waar de gemeente ook mee bezig is. Het is belangrijk dat deze richting vanuit de overheid wordt aangewakkerd en gestimuleerd. De heer Verbruggen (D66) vraagt naar de lange wachtrijen voor tegels wippen ten behoeve van gevelgroen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) en zijn fractie staan fysiek mee te helpen bij het tegelwippen. De discussie over wie het groenste is, past niet op dit uur. De heer Bos (GroenLinks) vraagt naar de verplichte beoordeling van de gemeente bij de aanleg van een geveltuintje, wat het aanhaken als gemeente bij zo'n handreiking van belang maakt.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) deelt die mening: het moet sneller en eenvoudiger. De heer Van der Kallen (Rosmalens Belang) weet dat groen hittestress voorkomt en bijdraagt aan de leefbaarheid van de gemeente. Bij nieuwbouw moet er structureel aandacht zijn voor groen. De 3-30-300-norm is een goed uitgangspunt en dient vanaf het begin bij nieuwe projecten te worden meegenomen. Extra eisen mogen de betaalbaarheid van nieuwbouw niet onder druk zetten. Ontwikkelaars moeten hun begroting wel rond krijgen. Verticaal groen vergt meer onderhoud. Bij bestaande woningen en tuinen ligt de verantwoordelijkheid bij corporaties en eigenaren. Evaluatie is prima, voor aanscherping van de norm is geen aanleiding. De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) beantwoordt de vragen merendeels positief. Een wedervraag is wat dit gaat betekenen voor de uitwerking van alle plannen en wie dit gaat managen. Tijdig evalueren is altijd belangrijk. Op enig moment zullen concrete kaders moeten worden meegegeven. De groennorm is een belangrijk instrument. Indieners wordt succes met de uitwerking gewenst. De heer Roovers (SP) wil waken voor een discussie over de groennorm waarin partijen al een voorschot op de evaluatie nemen. De evaluatie, waar via schriftelijke vragen om verzocht had kunnen worden, zal de SP steunen.

Naar aanleiding van die evaluatie kan de politieke discussie over de groennorm worden gevoerd. Nu klinken vooral veel aannames. 17

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat de notitie wel voorsorteert op een uitkomst. De heer Roovers (SP) wist voor deze notitie al wat GroenLinks op dit terrein wilde. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) is voor een groene stad. Maar men kan doorslaan: onkruid tiert welig op sommige plekken. Met de groennorm zou het meer kunnen, maar ook minder, dus goed dat deze notitie er ligt. Er moet wel vrijheid blijven, leg niet te veel normen en regels op. Voor minder onderhoud op groen heeft de raad zelf gekozen. Minder maaien, meer voor de bloeien en bijen, de grassen en struiken. Mooi groen is mooi, nu is er veel minder mooi groen te zien. Op de motie zal de fractie te zijner tijd reageren. De heer Van Griensven (PVV) ziet na vijf jaar van vergroening steeds meer verloedering van wijken. Onkruid dat woekert. Muizen en ratten vinden hun schuilplek in wat als een wildernis oogt. Dat is niet wenselijk en moet worden meegenomen in de evaluatie. Evaluatie kan uitwijzen of de groennorm werkt, zonder onnodige bureaucratie of kosten. Van belang is of het betaalbaar blijft voor inwoners en ontwikkelaars en of onderhoud met de krapte op de arbeidsmarkt kan plaatsvinden. Verhoging van groenpercentage mag niet leiden tot vertraging in de woningbouw. Betaalbare woningbouw heeft prioriteit. Actualisering van criteria alleen als die de norm niet moeilijk of duurder maken.

Differentiatie per woningbouwtype is logisch, maar mag ook niet tot hogere kosten leiden. Vergroening van bestaande woningvoorraad moet de keuze van alle betrokken partijen zijn. Inwoners bepalen zelf hoe zij hun tuin inrichten. Communistische verplichtingen om het linkse keurslijf te volgen zijn onacceptabel. Een praktische handreiking mag geen nieuwe verplichtingen opleggen. De heer Kanters (Volt) vindt dat evalueren op resultaat en proces past in de PDCA-cyclus. De volgorde is wel van belang. Vervolgvragen over verhoging van het groenpercentage of het herwaarderen van criteria zouden als in de evaluatie te toetsen hypothesen moeten dienen. De vraag is niet of Volt het met de vervolgvraagstelling eens is maar of die uit de evaluatie blijkt. Met de juiste volgorde spreken de feiten en wordt vermeden dat conclusies vaststaan voordat de evaluatie is uitgevoerd. Misschien is een effectievere stap niet overwogen. Als de vervolgstappen blijken uit de evaluatie is brede consensus eenvoudiger te bereiken. Dit maakt het proces transparanter en inclusiever. De effectiviteit van vergroening voor het verlagen van energiekosten is al wetenschappelijk aangetoond. Vergroening van de bestaande woningvoorraad, expliciet de sociale woningbouw, helpt mensen aan een lagere energierekening. Inhoudelijke praktische voorlichting is altijd een goed idee.

De heer Van Hoek (50PLUS) is niet voor dwang, niet voor prijsopdrijving. Corporaties rekenen alles door in de huur. Daar is de fractie geen voorstander van. Verbeteringen in de groennorm zijn prima, maar mogen geen negatieve effecten hebben die ten laste komen van eigenaren of huurders. De heer Bos (GroenLinks) rondt af. Er klinkt consensus voor een evaluatie. Met de ambitie in Vergroening Klimaatbestendig is ingestemd. Hier moet als stip aan de horizon naartoe worden gewerkt. Voor actualisering van de groennorm richting nieuwe technologieën en typen bouw klinkt consensus. De balans is ook vaak benoemd. Processen mogen niet worden vertraagd. Groen is wel veel meer dan een kostenpost, maar ook van belang voor leefbare wijken en gezondheid. Pas bij Volt klinkt dit geluid. Dit onderwerp had sec via schriftelijke vragen benoemd kunnen worden, maar er wordt óók gevraagd om afspraken met corporaties, die momenteel de duurzaamheidsafspraken herijken. Daarvoor is een politieke uitspraak nodig. De fractie komt vermoedelijk met een motie. 9.

Discussienotitie Grip op Leegstand Corporatiewoningen (LH) Bespreking van dit agendapunt is verdaagd tot 1 september 2025.

10.

Discussienotitie verkeersveiligheid: Maximumsnelheid fietspaden (LH) Bespreking van dit agendapunt is verdaagd tot 1 september 2025.

18

11.

Discussienotitie Naar een robuuste oostelijke ontsluiting – tijd voor duidelijke keuzes (RB) Bespreking van dit agendapunt is verdaagd tot 1 september 2025.

12.

Rondvraag en sluiting De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) heeft een vraag ingediend over de nieuwbouw Venstraat Rosmalen in overleg met Woonstichting JOOST. Hierover is ingesproken tijdens Informeren en Ontmoeten. Het bouwplan betreft gestapelde appartementen, waarbij bouwtype en bouwhoogte niet in overeenstemming met het bestemmingsplan en daarmee strijdig met het Omgevingsplan lijken. Gevraagd wordt of daadwerkelijk sprake is van die strijdigheid, of tegen die strijdigheid geen zienswijzen kunnen worden ingediend en of het Omgevingsplan dan moet worden aangepast en of het bouwplan alsnog in de gemeenteraad moet worden behandeld. Gevraagd wordt naar het betrekken van het bewonersplatform en naar de verdere procedure. JOOST heeft aangegeven het proces tot medio oktober te willen uitstellen. Wethouder Roy Geers erkent de strijdigheid met het Omgevingsplan, met name vanwege het type woningen en bouwhoogte. Onder de Omgevingswet valt dit onder de reguliere procedure. Na de participatie volgt een vervolgtraject omtrent vergunningverlening dat openstaat voor bezwaar en beroep. De vergunning kan worden verleend met een BOPA. Een zienswijze kan niet worden ingediend. De geuite zorgen hebben reeds geleid tot forse planwijzigingen. Opschorting van behandeling is met name gevraagd om de financiële haalbaarheid opnieuw te beoordelen. Dit is gehonoreerd.

Van het uiteindelijke besluit wordt een kennisgeving gepubliceerd, waarna beroep openstaat. De voorzitter dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering om 22.50 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 23 september 2025. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, F.J. van Haren

19