Bijlage overzicht participatie en communicatie Citadelpoort

Financiën – Raoul Beckers Om de financiële exploitatie te verbeteren, is eigenlijk extra programma nodig. Door functies te integreren, wordt het geheel duurder. De gemeente moet dit nog goed bestuderen. Dit wordt meegenomen in het advies aan het College. De variant ‘Verbeterde Groene Stadsentree’ is de meest kostbare variant, maar het verschil zal niet heel groot zijn met de variant ‘Het Stadsblok’. PAUZE We gaan toewerken naar een advies aan het College. Eerste vraag is: gaan we de 3 varianten (haalbaarheidsstudie, variant 6 en Groene Stadsentree) laten vallen, of zitten daar nog elementen in die we mee moeten nemen? Alle varianten worden sowieso toegevoegd aan het verslag. Meest gehoorde reactie vanuit de groep: het is een goed idee om de 3 varianten te laten vallen en het Stadsblok en de Verbeterde Groene Stadsentree mee te nemen in het advies, op voorwaarde dat alle varianten worden toegevoegd aan het verslag.

Reactie roeivereniging: Wij blijven achter de haalbaarheidsvariant staan. Deze basis variant moet erin blijven. Maarten licht toe dat we aan de hand van de haalbaarheidsvariant het beste advies willen te geven. Bij voorkeur 1 of 2 varianten. BrabantWonen stelt de vraag of de roeivereniging deze variant in de lucht wil houden om een verhuizing te voorkomen. De roeivereniging geeft aan dat het er niet om gaat of zij willen blijven zitten of niet, maar dat het vanuit principe belangrijk is om de basisvariant altijd mee te nemen. De bedoeling hiervan is dat de voor- en nadelen ten opzichte van elkaar inzichtelijk blijven. De groep concludeert dat zij niet allemaal vanuit dezelfde variant zijn gaan puzzelen. Kring Vrienden geeft aan dat de groep met een opdracht van start is gegaan. Er is getrechterd. Als we nu de 0-variant er weer bij halen, dan is het voor niks geweest. Kring Vrienden geeft aan dit niet te willen. Maarten concludeert dat de haalbaarheidsvariant voor de roeivereniging belangrijk blijft, maar dat we deze niet opnieuw toevoegen aan de varianten. Vraag: Welk advies wordt voorgelegd aan het bestuur? Advies van de hele groep of heeft gemeente haar eigen advies? Raoul geeft aan dat het advies uit deze groep naar het College gaat. Een afvaardiging van de groep gaat dit bij voorkeur ook mee aanbieden aan de wethouder. Het College maakt wel zelfstandig een afweging.

Reactie uit de zaal: het College is ook gevoelig voor kosten en wil vaak een 0-variant zien. Hoe zit dat? Roeivereniging blijft erbij dat de haalbaarheidsvariant bij het advies moet zitten. Maarten legt uit dat sowieso alle varianten mee gaan als bijlage bij het verslag. Het Stadsblok Kring Vrienden: het gesloten woonblok met enkelzijdige woningen, met een eigen woonsfeer is een groot voordeel van het plan. Water zit erin. Oude historische lijnen zitten erin. Carolien: opbouw is heel mooi, maar de hoge toren breekt de opbouw. Jammer dat op de kopse kant niet aan opbouw wordt meegegaan. Reactie uit de groep: omdat deze toren maar 50m is, heeft deze de voorkeur. Bezonning: wordt o.a. veroorzaakt door gebouwen bij de Gamma. Patio in het midden, losse binnenplaats. Roeivereniging geeft aan dat een vlot langs de Aa is interessant om uit te werken. Roeivereniging geeft aan over beide varianten zorgen te hebben voor wat betreft de verdere uitwerking. Procesvraag: welke besluit neem de gemeenteraad en wat gebeurt er als het allemaal niet kan? Andries Geerse geeft aan bij deze variant dichtbij de Deventer oplossing te zijn gebleven op grond van ervaringen met de huisvesting. Zaal: beide varianten hebben het voordeel dat torens op kopse kant aanzienlijk geslonken zijn, in plaats van 70m direct op de kop. Maar het hangt er erg af van of dit gespreid wordt aangelegd.

Bij de andere variant kunnen meer woningen gerealiseerd worden. Dit kan ook in fases gerealiseerd worden. Dit hangt mede af van de besluitvorming rondom de mobiliteitsaanpak. Dit wordt een dilemma voor het bestuur. Indien er een patio komt tussen de woningen, is nog niet bekend of deze openbaar wordt of (gedeeltelijk) afgesloten is. Bewoner Antoon de Kinderen: Als de toren op de kopse kant geslonken is, dan moeten aan de kant van het Design Museum meer woningen gebouwd worden. Stel, dat dat niet lukt, komt er dan toch weer een toren van 70 meter? Dan kan het hele programma van tafel. Dat is een dilemma. Het model is kwetsbaar voor extra programma, omdat de toren dan waarschijnlijk hoger zou worden dan 50m. Dit willen bewoners niet.

Bewoners geven aan graag een laag uitzicht te willen. Dus ergens anders een hoge toren is geen punt. Voordeel in deze variant is dat de bebouwing aan de kant van de Citadellaan laag is. Zaal: variant stadsblok is wat beperkter. Andere variant heeft meer voordelen. Water langs het Ravelijn is mooi, maar wordt dat geen opvangreservoir voor plastic? Roeivereniging geeft aan twijfels en zorgen te hebben over de haalbaarheid van de uitwerking en de tijdelijke huisvesting tussentijds. Voordeel van de variant stadspoort is dat het blok wat openbaarheid kent. Als het afgesloten wordt, is dit zonde van de openbare ruimte. Het zou wel openbaar moeten zijn. Dan is alles met de plinten bepalend of je juiste kwaliteit gaat halen. Beide plannen kun je eigenlijk pas beoordelen als ze helemaal uitgewerkt zijn. Kunnen we niet beide varianten overeind houden, en besluiten na verdere uitwerking met welke variant verder wordt gegaan? Beide plannen lijken op dit schaalniveau sterk op elkaar. Hanneke geeft aan dat we natuurlijk nog verder gaan optimaliseren, maar er zit qua woonblok wel verschil in. Vindt de rest ook dat beide varianten goed zijn? Kring Vrienden: als je een groot woonblok maakt, dan moet je bewoners een besloten ruimte bieden. Voor mij juist goed als het besloten is, zoals in het Paleiskwartier. Hanneke: bekijk de binnentuin bij het voormalige KPN gebouw als voorbeeld.

Dilemma: wel of niet openbaar maken binnentuin, is belangrijk. Reactie uit de zaal: het water komt terug, dat is een voordeel. Is in beide varianten mee te nemen. Een toren van maximaal 50m is ook fijn t.o.v. de andere variant. Ik gun de roeivereniging en het Design Museum een plek aan het water. Wat vindt het Design Museum hiervan? Design Museum: als je kwaliteit wil bouwen, zoek je dan de combinatie van functies? Dat zouden wij niet doen. Het Design Museum trekt publiek aan. De roeivereniging heeft nu mooi een eigen gezicht. Dat is straks anders als het in het gebouw van het museum komt. Het is belangrijk om hierover knopen door te hakken. Dit is een dilemma van de opdracht. Wat is het positieve van deze variant? Focus op wat gebeurt rond het Ravelijn en het water. Verhoging van de rotonde, een woontoren van 50-70m. Sommigen hebben twijfels over het water tussen het museum en het Ravelijn. Dit kan een verzamelplaats worden van troep. Dan wordt het een negatief punt. Van de andere kant: als je het Ravelijn weer zichtbaar wil maken, dan moet je het water toevoegen. Aandachtspunt: het moet geen troep worden. Als museum kun je hier gebruik van maken. Stapelen van functies komt niet als een plus naar voren, maar als nadeel. Dit nadeel geldt voor beide modellen. Zaal: helemaal mee eens. Chez Minee vraagt hoe het zit met schaduwwerking van de hoogte van de gebouwen.

Deze vraag geldt voor beide varianten. Lage kop-bebouwing zien zij als een voordeel. De plannen zijn heel mooi, maar wat doet het voor het terras van Chez Minee? Dat is een zorg. Dit is een gedeelte zorg. Ook omwonden gaan hier op het terras zitten. De steiger aan de Citadellaan is een mooi pluspunt; dit maakt het gebied mooier. Dit geldt voor beide varianten. Design Museum: het is een mooie poging om het museum een vrijstaande blik te geven. Valt in het zicht, dat is belangrijk voor het museum. We kijken nu voortdurend vanuit de kant van de stad naar het gebied. We willen nadrukkelijk het museum van de stad zijn, daar is voor gepleit. Het zou een gemiste kans zijn als het museum vanaf de andere kant van de stad, de niet-

binnenstad, een open kant heeft. Dit kan alleen als het museum vrijstaand is. De straat ertussen en het plein, moeten nog verder besproken worden. Het is belangrijk dat het gebouw zich ook richt naar de andere kant. Als je vanaf de Orthenseweg komt moet je het museum meteen gaan zien, en niet verstopt achter een gebouw. Hierover gaat het museum graag verder in gesprek. Hoe leeft dit in de groep? Het Museum moet ruimtelijk zijn en moet een mooi gebouw zijn. Bewoners: zien het museum op deze plek als waardevermeerdering. Mooi stukje stad erbij, maar niet ten koste van alles. BrabantWonen geeft aan dat er 185 woningen komen, verdeeld over sociale huur, midden huur, en koop. 90 woningen in het middenstuk, 90 in de toren. Dat zagen we niet als een probleem. BrabantWonen snapt de buurt met de hoogte van de toren. We moeten een mooi en robuust gebied maken met elkaar. Er komen ook atelier woningen. Deze moeten interactie krijgen met het museum. In de eerste variant heeft dit meer voordeel dan in de tweede variant. We willen makers dichtbij het museum plaatsen. Chez Minee vraagt of het veel uitmaakt of er een 50 of 70 meter hoge toren komt. Wordt het hoe hoger, hoe duurder? BrabantWonen gaat het dure programma niet bouwen. 50 m is vriendelijker en meer gangbaar. Boven de 70m moet je een tweede trappenhuis aanleggen. En bij 110m kom je heel moeilijk uit.

Kring Vrienden: het leuke straatje van 8m, willen we graag wat ruimer maken, zodat je daar ook echt naar toe kunt, ook met de fiets. Gebouwen mogen best naar elkaar kijken. Reactie uit de zaal: argumenten van de roeivereniging en het museum zijn krachtig geformuleerd. We moeten geen half compromis zoeken, als je op zoek gaat naar kwaliteit. Vanavond blijkt eigenlijk dat je niet moet combineren. Het moeten combineren van de twee functies (bedoeld wordt: combineren van Design Museum en Roeivereniging) werkt nadelig voor het museum. Het is moeilijk verenigbaar. Reactie uit de zaal: we zijn bezig om een meningsverschil van de raad en het college op te lossen. We moeten dit weer terugleggen bij de raad en het college. Andries: het is niet perse logisch om de functies te combineren. Technisch gezien kan het wel. Maar wil je dit bij nieuwbouw zo in stand houden? Het kan, maar gaat ten koste van de kwaliteit van het gebied. Kring Vrienden: we ontdekken in het hele verhaal dat de combinatie iets doet wat niet kan. Design Museum: het museum gebouw met een soort haven, kan mooi zijn. Maar als je kijkt naar de functionaliteiten, dan wordt dat een probleem. Andries: ruimtelijk kan het echt wel heel mooi zijn. Heel Japans stedelijk, we zetten dingen op elkaar, vanwege te weinig ruimte. Maar qua functies dient het niet de kwaliteit.

Samenvoegen van de functies van het Design Museum en de roeivereniging komt de kwaliteit niet ten goede. Dan moet je bekijken, wat doe je wel? Of accepteren dat je wel stapelt en gaat voor minder kwaliteit. Dit gezelschap vraagt: maak een keuze. Roeivereniging geeft aan dat het maar net is hoe je kwaliteit definieert.

Afronding Er wordt een verslag gemaakt van de avond en het advies is door de groep opgesteld. Er is een voorkeur van 14 mensen voor variant 2. Tot het laatst heeft het moeten integreren van de roeivereniging tot discussie geleid. Ten onrechte is in de eerste bijeenkomst niet genoemd dat de roeivereniging moet blijven zitten in het gebied. Kring Vrienden: bij de eerste werksessie hebben we voor het eerst gehoord dat de roeivereniging moet blijven. Dat heeft tot negatieve gevoelens geleid. Dit is onze beleving. De roeivereniging geeft aan dat zij al 2 tot 3 jaar aan tafel zit met de gemeente. Bij de eerste bijeenkomst werden wij verrast dat we misschien wel weg mochten. Daarom wilden we dit gecorrigeerd hebben. Kring: wij zitten ook al twee jaar aan tafel met een heel andere beleving.

Overhandigen advies College We hebben een optie in de agenda op 8 juli om 16.00 uur om het advies te overhandigen aan de wethouder Pieter Paul Slikker. Wie wil hierbij zijn? Je kunt je hiervoor aanmelden. Het advies wordt nog besproken in het College. Hoe dat precies gaat lopen, moeten we nog bespreken. Op 9 september is er een informatieavond. Dan koppelen we terug wat het advies is uit deze groep. Wil iemand een toelichting geven tijdens deze inloopbijeenkomst? Meld je daarvoor ook aan. Er komt een stedenbouwkundig voorstel naar de raad. Daar is via de gebruikelijke weg inspraak op mogelijk. Naar verwachting wordt dit in oktober in de raad behandeld. Daarna landt het in het gebiedspaspoort, zodra het meer doorgerekend is. Ook dat wordt voorgelegd aan de raad. Hopelijk eind dit jaar, anders volgend jaar. Parallel aan een al lopend proces ontwikkelplan Bossche Stadsdelta. Dit komt binnenkort in de gemeenteraad. Hier is al is inspraak op mogelijk geweest. Als het gebiedspaspoort vaststaat, vindt de selectie plaats van de architecten. Daarover gaan we het gesprek nog aan. Maarten bedankt namens de gemeente alle deelnemers voor de betrokkenheid. Het waren 3 intensieve avonden. De bijdrage van deze groep aan het proces heeft ook echt geleid tot andere inzichten bij het ambtelijk team. Het proces is hiermee verder gebracht en is daarmee waardevol geweest.

Reactie deelnemers: Het is interessant om te zien dat de gemeente open staat voor datgene wat hier gezegd wordt. Mooi dat iedereen vanuit zoveel zorg hiermee bezig is en dat iedereen zo betrokken is. Mooie complimenten aan voorzitter Maarten om alle kikkers in de kruiwagen te houden. Na afloop ontvangen alle deelnemers een kleine attentie.

Advies aan het college – uitkomst participatief ontwerpproces Citadelpoort Samenvatting Het gemeentebestuur heeft omwonenden, ondernemers en belanghebbenden uitgenodigd om deel te nemen aan het ontwerpproces voor een stedenbouwkundig ontwerp voor de Citadelpoort. Een groep van 33 deelnemers heeft zich hiervoor aangemeld. De aanwezigen op 24 juni hebben het bijgevoegde advies opgesteld. Uitgangspunt voor het participatieve ontwerpproces was een kader waaraan het ontwerp moest voldoen. Na de eerste sessie is dit kader op één punt aangepast, namelijk het uitgangspunt dat de roeivereniging De Hertog in het gebied moet blijven zitten. Dit leidde tot discussie. Sommige deelnemers vinden dit een grote beperking om tot een optimaal en evenwichtig stedenbouwkundig ontwerp te komen. Uiteindelijk hechtten de deelnemers aan de gezamenlijkheid van het participatieve ontwerpproces en hebben zij besloten deze discussie te parkeren en het aan het gemeentebestuur over te laten hierover een knoop door te hakken. Waar de groep begon met vele varianten hebben de deelnemers dit uiteindelijk teruggebracht naar twee varianten: ‘De verbeterde Groene Stadsentree’ en ‘Het Stadsblok’. Een beschrijving van de twee varianten met voor – en nadelen en dilemma’s zijn in de bijlagen bij dit advies opgenomen. Beide varianten plaatsen het DesignMuseum op een prominente plaats aan het water.

Dit kan binnen het gestelde kader alleen als de roeivereniging een plek krijgt in de nieuwbouw voor het museum. Verder is in beide varianten sprake van de ontwikkeling van de oever van de Dieze langs de Citadellaan. Op deze manier willen de deelnemers ruimte maken voor de boten van de roeivereniging en een toegangsroute naar het museum. De variant ‘De verbeterde Groene Stadsentree’ heeft de voorkeur van het merendeel van de deelnemers. Met als belangrijke argumenten een lagere bouwhoogte op de kop (omgeving Willem van Nassaulaan) en het groene karakter. Een kleine groep (vier personen) heeft een voorkeur voor de variant ‘Het Stadsblok’. Voor de Kring Vrienden weegt zwaar dat het water langs een deel van het Ravelijn terugkomt. Dit voegt waarde toe aan het cultureel erfgoed. Ook hechten zij waarde aan de referentie van historische zichtlijnen. Omwonenden die de voorkeur hadden voor de variant ‘Het Stadblok’ vonden vooral gunstige bezonning belangrijk. De deelnemers zien bij deze variant de (niet)openbaarheid van een deel de groene ruimte als een dilemma. Opgemerkt wordt dat de functies van Design Museum en roeivereniging elkaar in de weg zitten en onverenigbaar zijn, onder andere met betrekking tot de publieke ruimten aan het water. De roeivereniging heeft expliciet gemaakt zich zorgen te maken over de uitvoerbaarheid voor hun gebruikelijke bedrijfsvoering.

De inpassing van het club- en botenhuis in het museum en een opstelplaats voor de boten en een steiger langs de oever van de Aa aan de Citadellaan vraagt nog veel nadere uitwerking. Omwonenden en ondernemers hechten aan een ongewijzigde bezonning. In beide varianten zijn er effecten maar blijft de verandering van de bezonning beperkt. Tot slot wijzen zij en de andere

1

deelnemers op het belang van het instellen van 30 km snelheidsregime voor de leefbaarheid in het te ontwikkelen gebied. Geen van de onderzochte varianten en ook de twee nu gepresenteerde, voldoen aan het kader van een sluitende grondexploitatie. Dit vraagt nadere doorrekening om de specifieke verschillen inzichtelijk te maken. Er is een evaluatie uitgevoerd onder de deelnemers. Een eerste indruk is dat men positief is over de manier waarop belanghebbenden betrokken zijn geweest bij het participatief ontwerpproces. Uitgebreide rapportage hierover volgt later.

2

Bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Samenstelling participatiegroep. Kaders Beschrijving variant ‘De verbeterde Groene Stadsentree”. Beschrijving variant ‘Het Stadsblok’. Verslagen bijeenkomsten (4x). Samenvatting vragenlijst?

Deelnemers Op 24 juni waren 33 deelnemers aanwezig: 13 bewoners, 6 ondernemers, 3 vertegenwoordigers van Kring Vrienden, 3 vertegenwoordigers van het Design Museum, 4 vertegenwoordigers van Roeivereniging De Hertog, 2 vertegenwoordigers van BrabantWonen. Daarnaast was het ontwerpteam van de gemeente vertegenwoordigd. Maarten Pieters heeft als onafhankelijk voorzitter de werksessies begeleid. De rest van de aanwezigen waren ambtenaren van de gemeente voor de organisatie van de avond.

3

Variant ‘de verbeterde Groene Stadsentree

Voordelen: • Hoogte op de kop max 35 meter. • Mooie inpassing in omgeving. • Bezonning Willem van Nassaulaan, Antoon der Kinderenlaan, Orthenseweg en Vogelstraat. • Meer ruimte voor (openbaar) groen en (andere) groene verbinding. Nadelen: • Stapeling van functies → Design Museum en roeivereniging samen. • Het vestigen van het Design Museum en de roeivereniging op één en dezelfde plek doet geen recht aan de functionaliteit voor beide organisaties. Het leidt niet tot synergie van het gebied. • Roeivereniging moet tijdelijk uitgeplaatst worden • Geen nieuw water langs het Ravelijn • Historische (zicht)lijnen minder prominent aanwezig (Vaaltweg). • Bezonning Citadellaan • Mogelijk nadelig effect wind Dilemma’s: • Roeivereniging heeft twijfels bij de haalbaarheid van het continueren van het roeibedrijf • Deelnemers hebben twijfels bij de verenigbaarheid van beide functies. Wat is de waarde van het samenvoegen van de functies?

4

Variant ‘Het Stadsblok’ Voordelen: • • • • • • • • •

Historische (zicht)lijnen komen terug. Kijkend vanaf de Citadellaan geleidelijke opbouw woningen Terugbrengen water bij het Ravelijn Binnentuin bij woningen (privé of openbaar) Toren van 70 meter naar 50 meter Bebouwing aan de Citadellaan laag Steiger aan Citadellaan Vrijstaand museum aan het water Makers dicht bij museum → interactie tussen museum

Nadelen: • • • • • •

Hoogte op de kop voor bewoners Willem van Nassaulaan, Ortheseweg, Vogelstraat en Antoon der Kinderenlaan. Model is kwetsbaar bij uitbreiding programma, want de toren zal daardoor waarschijnlijk hoger worden. Voor sommige bewoners is verhoging van de toren onaanvaardbaar. Roeivereniging moet tijdelijk uitgeplaatst worden, maken zich zorgen over de uitvoerbaarheid voor hun gebruikelijke bedrijfsvoering. Stapeling van functies: Design Museum en roeivereniging samen. Het vestigen van het Design Museum en de roeivereniging op één en dezelfde plek doet geen recht aan de functionaliteit voor beide organisaties. Het leidt niet tot synergie van het gebied. Voor sommige commerciële functies en bewoners van de Willem van Nassaulaan, Antoon der Kinderenlaan speelt bezonning een grote rol.

Dilemma’s: • • • •

Later kunnen ontwikkelen van de toren op de kop. Afhankelijk van Mobiliteitsaanpak Brede Binnenstad. Roeivereniging heeft twijfels bij de haalbaarheid van het continueren van het roeibedrijf Deelnemers hebben twijfels bij de verenigbaarheid van beide functies. Wat is de waarde van het samenvoegen van de functies? Binnentuin woningen wel of niet openbaar toegankelijk?

5

Verslagen • • • •

Verslag introductiesessie – donderdag 11 april 2024 Verslag werksessie 1 – dinsdag 7 mei 2024 Verslag werksessie 2 – donderdag 30 mei 2024 o Posters werksessie 2 Verslag werksessie 3 – maandag 24 juni 2024 o Posters werksessie 3

6

7

Verslag inloopbijeenkomst Citadelpoort en Lage Diezebrug 9 september 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................... 1 Verslag inloopbijeenkomst Citadelpoort 9 september 2024 ..................................................... 2 Inleiding ............................................................................................................................................... 2 Waarom deze gebiedsontwikkeling? ................................................................................................... 2

De informatieavond .................................................................................................................... 4 Uitnodiging .......................................................................................................................................... 4 Locatie ................................................................................................................................................. 4 Opzet ................................................................................................................................................... 4 Bezoekers............................................................................................................................................. 5 Globale beschrijving avond ................................................................................................................. 5 Door bezoekers genoteerd op de vragenformulieren tijdens de avond:............................................. 6 Reacties genoteerd op de geeltjes geplakt op het paneel ‘Wat vindt u belangrijk tijdens de uitvoering?’: ........................................................................................................................................ 7 Reacties genoteerd op de geeltjes op paneel ‘Wat vond u van de avond?’: ......................................

8 Vervolg ................................................................................................................................................. 8 Bijlage 1 Verzendgebied uitnodigingen ............................................................................................... 9 Bijlage 2 Panelen ............................................................................................................................... 10

1

Verslag inloopbijeenkomst Citadelpoort 9 september 2024 Locatie: De Slinger Aantal bezoekers: ruim 200

Inleiding De gemeente ’s-Hertogenbosch gaat het gebied Citadelpoort ontwikkelen. Vlakbij het centrum bouwen we meer woningen, voegen groen toe, verbeteren het parkeren en maken ruimte voor cultuur. De nieuwe Lage Diezebrug biedt betere voorzieningen voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Op maandag 9 september is een inloopbijeenkomst georganiseerd voor belanghebbenden en omwonenden. Om bezoekers te informeren over het stedenbouwkundig ontwerp Citadelpoort en een doorkijk te geven in de vervolgstappen. Daarnaast is de stand van zaken voor de bouw van de nieuwe Lage Diezebrug gedeeld. Bezoekers hebben ook aan kunnen geven wat ze belangrijk vinden tijdens de bouw van de nieuwe brug en de sloop van de oude brug. Deze bijeenkomst is onderdeel van de omgevingsdialoog over de gebiedsontwikkeling Citadelpoort. De opgehaalde informatie is inbreng voor het proces van de verdere uitwerking van het gebiedspaspoort Citadelpoort. Dit gebiedspaspoort wordt eind 2024 opgesteld en vormt de basis voor de verdere uitwerking van het plan.

Waarom deze gebiedsontwikkeling? ‘s-Hertogenbosch groeit als stad en we vinden het belangrijk om genoeg woningen te blijven bouwen, zodat voor iedereen wonen in onze stad betaalbaar blijft. En dat mensen die een woning zoeken die ook kunnen vinden. We kiezen ervoor dat vooral ín de stad te doen, en het gebied Citadelpoort is daar een onderdeel van. Daar bouwen we circa 185 nieuwe woningen. Ook willen we er fijne, levendige plekken van maken om te zijn. En de plekken in de openbare ruimte die er nu zijn opknappen. Met plek voor kunst en cultuur (Design Museum), voor ontmoeten in de openbare ruimte en voor groen. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, passen we ook de wegen en de kruising aan en komt er een parkeergarage binnen het projectgebied Citadelpoort. Ook de bouw van de Lage Diezebrug en de sloop van de huidige Diezebrug zijn onderdeel van de gebiedsontwikkeling.

2

Globale weergave van het plangebied

3

De informatieavond Uitnodiging Omwonenden en belanghebbenden, waaronder inwoners van de wijk De Muntel zijn per brief uitgenodigd. Deze brieven zijn huis aan huis bezorgd. Daarnaast zijn betrokkenen uitgenodigd via een e-mail en de social-media kanalen van de wijkmanager. (zie bijlage 1 voor het verzendgebied)

Locatie De inloopbijeenkomst heeft plaatsgevonden in wijkgebouw De Slinger, in de wijk De Muntel. Het betreft een laagdrempelige locatie, bekend bij en goed bereikbaar voor de inwoners van de wijk.

Opzet De zaal in het wijkgebouw was ingericht met panelen met hierop verschillende projectinformatie (zie ook bijlage 2). Bij binnenkomst kon men een groene sticker plakken op een luchtfoto van de wijk, waar men woont of gevestigd is. Daarnaast waren er diverse informatieve panelen. Ook kon op een van de panelen over de Lage Diezebrug reactie gegeven worden op de vraag: “Wat vindt u belangrijk tijdens de uitvoering?”. Aan de hand van de maquette Citadelpoort zijn gesprekken gevoerd. Bezoekers hebben een reactie kunnen geven op de stedenbouwkundige uitwerking via een vragenformulier. De uitwerking hiervan staat verderop in het verslag.

4

Bezoekers

Hier wonen de bezoekers van de informatiebijeenkomst (of zijn bezoekers gevestigd)

Globale beschrijving avond De avond is in goede sfeer verlopen. Bezoekers waren over het algemeen nieuwsgierig, positief en er werden veel vragen gesteld. Naast positieve reacties waren er ook kritische noten over de plannen. Bezoekers vonden de stedenbouwkundige uitwerking van Citadelpoort een goed beeld geven van de situatie. Dat kwam voornamelijk door de maquette. De verhoudingen van de gebouwen waren daarop goed te zien. Zorgen over de hoogte van de woontoren kwamen vooral van mensen die er recht op uit kijken. Er waren ook direct aanwonenden die positief waren over de ontwikkeling en de woontoren. Daarnaast zijn er ook zorgen over het evenementenplein. Tijdens de inloopbijeenkomst is aan bezoekers het stedenbouwkundig ontwerp voor Citadelpoort getoond. Dat is een uitwerking van het participatief ontwerpproces waaraan bewoners, ondernemers, roeivereniging De Hertog, Design Museum en Kring Vrienden hebben gewerkt tijdens werksessies. Voor de ontwikkeling Lage Diezebrug zijn bezoekers geïnformeerd over de stand van zaken. Daarnaast is een uitvraag gedaan wat mensen belangrijk vinden tijdens de bouw van de nieuwe brug en de sloop van de oude brug. Tijdens de inloopbijeenkomst konden mensen zich aanmelden voor een klankbordgroep. Er zijn diverse aanmeldingen ontvangen. Deze mensen ontvangen hiervan nader bericht.

Elke bezoeker is gevraagd of zij zich willen aanmelden voor de nieuwsbrief. Er zijn diverse aanmeldingen ontvangen. Deze mensen ontvangen hiervan nader bericht. Zie verderop in dit verslag een uitgebreide beschrijving van de reacties van bezoekers.

5

Sfeerimpressie van de inloopbijeenkomst

Door bezoekers genoteerd op de vragenformulieren tijdens de avond: • • •

Parkeren Orthenpoort is een groot probleem. Daar graag rekening mee houden met nieuw Design Museum. Gratis parkeren in de wijk/betaald in parkeergarage. Voor de roeisport zijn vastgestelde normen m.b.t. doorvaarhoogte en doorvaarbreedte. Hoogte voor nieuwe brug past, maar is er ook voldoende breedte. Dit geld voor zowel tijdelijke als ook definitieve situatie. Ideetje om het enthousiasme van de mens te stimuleren! Een toerist vindt het Kruithuis al te ver. De oever van de Zuid Willemsvaart is gereserveerd. Als daar regelmatig ‘wat’ te doen is, in de vorm van toneel, muziek en/of dans, wordt de aandacht naar het ontwikkelgebied 6

•

• • •

misschien gestimuleerd. De loop naar dit stukje stad nu al onder de aandacht brengen, zal misschien de loop naar het nieuwe museum stimuleren. Waarschijnlijk zijn kleine busjes vanaf het station een idee voor de bereikbaarheid. Wat wordt de minimale doorvaar breedte van de Lage Diezebrug? De doorvaarhoogte van de nieuwe brug wordt 4.70m t.o.v. de gemiddelde waterstand van 2.20m NAP. Voor boten met een doorvaarhoogte tot 4.70m, is de breedte 12.50m doorvaarbreedte. Boten tot een hoogte van 1m beschikken over een doorvaarbreedte van 18.00m. Dit i.v.m. de benodigde boogconstructie van de brug. Hoe loopt precies de besluitvorming rondom Citadelpoort en het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en wat zijn de zienswijze mogelijkheden? Zorgen om evenemententerrein. Wat voor soort evenementen er komen en hoeveel keer per jaar. Maximale eindtijden en decibels. Bereikbaarheid panden Tramkade

Reacties genoteerd op de geeltjes geplakt op het paneel ‘Wat vindt u belangrijk tijdens de uitvoering van de Lage Diezebrug ?’: • • • • • • • • • • • • • • • • • •

• • • • •

Hoe concreter het wordt, hoe beter je ziet dat het nog niet doordacht is. Geen winkelfuncties! Voldoende ruimte (semi) publieke organisaties? Apotheek/Thuiszorg/huisarts? Supermarkt Bushalte. Hoe groot wordt het aandeel sociale huur? Blijven bestaan van de Fenix Art v Performance (ijzergieterij) Voldoende seniorenwoningen die graag in de buurt blijven. Goed voor de doorstroom Brugstraat 30 km/per uur maken Autoluwe/vrij binnenstadsring Zo min mogelijk autoverkeer Citadelpoort autovrij maken zodat niet de hele citadel dichtslipt Creëer een transferium dichtbij de afslag A59. Dat zal veel verkeersbewegingen richting Orthen / Vliert voorkomen Hele buurt bovengrond autovrij Bereikbaarheid. Niet meer filevorming! bereikbaarheid NS/OV/bussen en fietsen Bereikbaarheid NS - station / Centrum / OV tijdens werkzaamheden Kwikfit bereikbaar blijven voor klanten De stad in en uitkunnen tijdens de werkzaamheden (vooral auto) Tijdens bouw graag veel aandacht voor bereikbaarheid en dichtslippen m.n. Citadelhof Houdt rekening met dichtslibben aan de Citadellaan als het centrum autoluw wordt. Ook ivm hulpdiensten die gevestigd zijn op het kruispunt. Parkeergarage kan verstoppunt worden als al het verkeer over de Citadellaan de stad uit moet.

Houdt ook rekening met bestaande laagbouw passen zulke hoge gebouwen binnen deze woonwijken of kan je die beter richting EKP gebied bouwen? 185 nieuw woningen is een aanname geen feit. Kan dus minder. Behoud van het Citadelhof Zijn alle buurtbewoners meegenomen in dit plan? communicatie over BLVC plan evenementen beter bij Tramkade. Zo te dicht aan woonruimte. 7

•

• • • • • • •

Het is van groot belang om rekening te houden met de bewoners in de omgeving en hun gezondheidssituatie en onderwijsbehoefte tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. Tevens dient er zorgvuldig worden omgegaan met het geluidsoverlast dat veroorzaakt zal worden door de graafwerkzaamheden Minimale geluidsoverlast Parkeren bewoners Werfpad! Doorvaart de stad uit vanaf de Dommel, Dieze, Zuid-Willemsvaart Vaarbreedte onder brug conform vastgestelde normen voor de sport Roeivereniging geschikte plek Dat de doorgang voor de roeivereniging blijft bestaan. Ook tijdens realisatiefase Brede Haven en oliemolensingel en buitenhaven wat is de voetgangers loop vanaf de nieuwste brug? Deze zou toch buiten deze straten blijven?

Reacties genoteerd op de geeltjes op paneel ‘Wat vond u van de avond?’: •

Het blijft een bijzondere keuze om het Design Museum te verplaatsen.

Vervolg Deze bijeenkomst is onderdeel van de omgevingsdialoog over de gebiedsontwikkeling Citadelpoort. De opgehaalde informatie wordt meegewogen in de verdere uitwerking van het gebiedspaspoort. Dit gebiedspaspoort wordt eind 2024 opgesteld en vormt de basis voor de verdere uitwerking van het plan. Belanghebbenden en omwonenden is aangegeven in de uitnodigingsbrief dat de gemeente op latere momenten terug komt bij hen. Dan vragen wij om verder mee te denken en inbreng te geven.

8

Bijlage 1 Verzendgebied uitnodigingen

9

Bijlage 2 Panelen

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

19 SEPTEMBER 2024

GA

WELKOM 18.45 – 18.50 uur

Welkom, doel van de avond

18.50 – 19.10 uur

Wethouder Mike van der Geld Ambitie en groei van de stad, inzoomen op cultuur, vragen aan de wethouder

19.10 – 19.20 uur

Bossche Stadsdelta

19.20 – 19.30 uur

Citadelpoort

19.40 – 19.50 uur

Tramkade en Cultuurplein

19.50 – 20.00 uur

EKP

20.00 – 20.05 uur

IKDB

20.05 – 20.15 uur

Plenair vragenrondje aan projectleiders

20.15 – 21.00 uur

In gesprek met projectleiders

GROEI VAN DE STAD EN CULTURELE AMBITIES

1868

1918

1951

GROEI VAN DE STAD

1918

1968

2008

Begin van de 90-er jaren

VRAGEN AAN DE WETHOUDER?