Bijlage 6 OER De Groote Wielen Noordoosthoek met bijlagen

Bestemmingsplan De Groote Wielen Noordoosthoek bijlagen

's-Hertogenbosch

Bestemmingsplan De Groote Wielen Noordoosthoek vastgesteld

januari 2022

De Groote Wielen, Noordoosthoek Omgevingseffectrapport

Definitief

Verantwoording Titel

De Groote Wielen, Noordoosthoek

Subtitel

Omgevingseffectrapport

Projectnummer

370522

Referentienummer

OER Groote Wielen - D2

Revisie

Definitief

Datum vastgesteld

13 december 2022

Inhoudsopgave 1

Toelichting op het planvoornemen ................................................................... 8

1.1

Aanleiding, nut en noodzaak ................................................................................ 8

1.2

Wat maakt het Crisis- en herstelwet bestemmingsplan mogelijk? ......................... 8

1.3

Flexibiliteit.......................................................................................................... 13

1.4

Hoe is het planvoornemen in het Chw bestemmingsplan tot stand gekomen? .... 14

1.5

Juridische planopzet bestemmingsplan .............................................................. 15

Samenvatting .................................................................................................................. 19 S.1 Omgevingseffectrapport én toelichting bestemmingsplan ............................................ 19 S.2 Welke situaties zijn in het OER onderzocht? ............................................................... 20 S.3 Wat zijn de resultaten van het OER?........................................................................... 23 S.4 Conclusie van het OER............................................................................................... 34 2

Omgevingseffectrapport én toelichting bestemmingsplan ........................... 36

2.1

De Noordoosthoek van De Groote Wielen.......................................................... 36

2.2

Bestemmingsplan verbrede reikwijdte (BPVR) ................................................... 37

2.3

Waarom een Omgevingseffectrapport? .............................................................. 40

2.4

De procedure voor het OER en het bestemmingsplan ........................................ 41

2.5

Participatie......................................................................................................... 43

2.6

Leeswijzer ......................................................................................................... 44

3

Aanleiding, beleidskader en ambities ............................................................. 45

3.1

Inleiding ............................................................................................................. 45

3.2

Voorgeschiedenis .............................................................................................. 45

3.3

Beleidskader...................................................................................................... 47

3.4

Ladder van duurzame verstedelijking ................................................................. 64

3.5

Ambities ............................................................................................................ 65

4

Onderzoeksmethodiek .................................................................................... 70

4.1

Inleiding ............................................................................................................. 70

4.2

Opbouw effectbeoordeling ................................................................................. 71

4.3

Beoordelingskader ............................................................................................. 75

4.4

Mitigerende, optimaliserende en compenserende maatregelen .......................... 77

5

Huidige situatie en autonome ontwikkelingen: beschrijving en waardering 78

5.1

Inleiding ........................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

5.2

Mobiliteit en bereikbaarheid .......................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

5.3

Geluid................................................................................................................ 84

5.4

Luchtkwaliteit ..................................................................................................... 86

5.5

Geur .................................................................................................................. 88

5.6

Externe veiligheid .............................................................................................. 94

5.7

Bedrijven milieuzonering .................................................................................... 96

5.8

Sociale aspecten ............................................................................................... 99

3

5.9

Bodem ............................................................................................................. 102

5.10

Water .............................................................................................................. 110

5.11

Natuur ............................................................................................................. 114

5.12

Landschap ....................................................................................................... 119

5.13

Archeologie en cultuurhistorie .......................................................................... 124

5.14

Energie en duurzaamheid ................................................................................ 128

5.15

Gezondheid ..................................................................................................... 133

5.16

Samenvatting hoofdstuk 5: waardering van de referentiesituatie ...................... 137

6

Planvoornemen.............................................................................................. 139

6.1

Inleiding ........................................................................................................... 139

6.2

Aanpassing ambities en doorvertaling naar maatregelen.................................. 139

6.3

Beschrijving ontwikkeling de Noordoosthoek .................................................... 140

6.4

Onderzochte variaties ...................................................................................... 146

6.5

Samenhang met andere besluitvormingstrajecten ............................................ 149

7

Effectbeoordeling en toetsing wettelijk kader .............................................. 151

7.1

Inleiding ........................................................................................................... 151

7.2

Mobiliteit en bereikbaarheid ............................................................................. 152

7.3

Geluid.............................................................................................................. 163

7.4

Luchtkwaliteit ................................................................................................... 171

7.5

Geur ................................................................................................................ 176

7.6

Externe veiligheid ............................................................................................ 179

7.7

Bedrijven milieuzonering .................................................................................. 181

7.8

Sociale aspecten ............................................................................................. 183

7.9

Bodem ............................................................................................................. 192

7.10

Water .............................................................................................................. 197

7.11

Natuur ............................................................................................................. 206

7.12

Landschap ....................................................................................................... 213

7.13

Archeologie en cultuurhistorie .......................................................................... 218

7.14

Energie en duurzaamheid ................................................................................ 222

7.15

Gezondheid ..................................................................................................... 231

8

Realisatiefase................................................................................................. 241

8.1

Inleiding ........................................................................................................... 241

8.2

Activiteiten realisatiefase.................................................................................. 241

8.3

Beoordelingskader ........................................................................................... 241

8.4

Effecten in de aanlegfase................................................................................. 242

8.5

Samenvatting en conclusie .............................................................................. 245

9

Voorkeursalternatief, doelbereiking en borging........................................... 246

9.1

Inleiding ........................................................................................................... 246

9.2

Voorkeursalternatief (VKA) .............................................................................. 246

4

9.3

Doelbereiking ambities..................................................................................... 256

9.4

Borging maatregelen ....................................................................................... 269

9.5

Monitoring en evaluatie .................................................................................... 271

10

Uitvoerbaarheid ............................................................................................. 274

10.1

Leemten in kennis............................................................................................ 274

10.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................... 274

10.3

Economische uitvoerbaarheid .......................................................................... 276

11

Procedure....................................................................................................... 277

11.1

Algemeen ........................................................................................................ 277

11.2

Vooroverleg ..................................................................................................... 277

11.3

Inspraak .......................................................................................................... 277

11.4

Zienswijzen...................................................................................................... 277

11.5

Vaststelling ...................................................................................................... 278

5

Leeswijzer Dit OER bestaat uit drie delen: deel A, deel B en deel C. In deel A wordt een toelichting gegeven op het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan “de Noordoosthoek, De Groote Wielen” wordt mogelijk gemaakt. Dit deel geeft de lezer inzicht in de toepassing van de mogelijkheden die het bestemmingsplan verbrede reikwijdte biedt. Deel B omvat de publieksvriendelijke samenvatting van het OER. Deel C vormt de onderbouwing van het planvoornemen. Dit deel levert alle relevante informatie die nodig is voor de besluitvorming. Dit deel vormt tevens het resultaat van de milieueffectrapportage (m.e.r.).

6

DEEL A – TOELICHTING OP HET PLANVOORNEMEN

7

1.4 Hoe is het planvoornemen in het Chw bestemmingsplan tot stand gekomen? Tijdens de totstandkoming van het plan heeft er in meerdere bijeenkomsten met externe stakeholders een omgevingsdialoog plaatsgevonden. Tijdens deze omgevingsdialoog zijn gesprekken geweest met marktpartijen, professionele belangenpartijen belangenorganisaties (Academie voor Beelvorming, Bossche Architectuur Initiatief, Bossche Milieugroep, gehandicaptenplatform en Sport Alliantie) en omwonenden. Een uitgebreide omschrijving van het participatieproces staat omschreven in paragraaf 10.2. De input uit de omgevingsdialogen is meegenomen in de vorming van het planvoornemen. De uitkomsten van de sessies komen grotendeels overeen met de ambities die de gemeente geformuleerd heeft voor de ontwikkeling voor de Noordoosthoek. De volgende ambities zijn richtinggevend voor de ontwikkeling van de Noordoosthoek: · De Noordoosthoek is een rustige en groene woonwijk met aandacht voor diversiteit; · Er is ruimte voor bewegen en spelen, dit draagt bij aan onze gezondheid en sociale cohesie; · Water staat centraal; · We richten ons op de toekomst: duurzaam, groen en klimaatbestendig; · We zijn blijvend in gesprek met omwonenden en andere belanghebbenden binnen het plangebied. In de Nota van Uitgangspunten (Bijlage 2) is op hoofdlijnen uitgezet wat de ambities zijn en hoe deze in het bestemmingsplan kunnen worden geborgd.

In deel C van dit OER in paragraaf 3.5 zijn de ambities nader omschreven. De Nota van uitgangspunten heeft samen met de conclusies en afwegingen van het OER als basis gediend voor het Chw bestemmingsplan. Voorafgaand en bij de start van de terinzagelegging zijn de voornoemde sessies nogmaals herhaald. Tijdens de terinzagelegging heeft een ieder gedurende zes weken de tijd gehad om het plan in te zien en zienswijzen in te dienen. In totaal hebben 86 omwonenden en 7 belanghebbende partijen en instellingen 20 unieke zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan ingediend. Daarnaast heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage een toetsingsadvies gegeven over het OER. De zienswijzen en het toetsingsadvies hebben geleid tot aanpassingen aan het bestemmingsplan en OER. De belangrijkste aanpassingen zijn: · De omgevingswaarden die in de regels waren opgenomen, zijn komen te vervallen · De regels zijn uitgebreid met een Ruimtelijke Functioneel Kwaliteitskader (RFK). Dit RFK schetst de randvoorwaarden waarbinnen de ontwikkelingen binnen de bestemming “Woongebied” mag worden ontwikkeld. · Aan woningbouw kan alleen medewerking worden verleend als vooraf kan worden aangetoond dat de voorgenomen toename aan woningen geen onaanvaardbare verkeersafwikkeling van de Groote Wielen teweegbrengt.

· Om de realisatie van de nieuwe EVZ beter te borgen, heeft het deel van de EVZ dat binnen het plangebied ligt de bestemmingen ‘Natuur’ en ‘Water’ met aanduiding “ecologische verbindingszone” gekregen. Voor het deel van de EVZ dat buiten het plangebied ligt, heeft de gemeente een separaat bestemmingsplan in procedure gebracht. · In het bestemmingsplan zijn per deelgebied de maximale hoogten op de verbeelding opgenomen. Aan hoogbouw zijn in het beoordelingsvoorwaarden verbonden. Zo dient vooraf duidelijk te zijn dat deze binnen het gestelde in het RFK stedenbouwkundig wordt ingepast aan het RFK en deze geen onevenredige schaduwwerking en windhinder veroorzaakt. · De flexwoningen worden in dit plan beschouwd als normale woningen. Om die reden is het niet nodig deze woningen apart in het plan te benoemen. Het enige waar deze woningen zich van conventionele woningen onderscheiden is dat deze elders worden gefabriceerd, snel kunnen worden geplaatst en makkelijker kunnen worden verplaatst.

14

·

1.5

Eén van de onderdelen van het beoordelingskader bij de ontwikkeling van het plangebied is dat er voorafgaand aan de besluitvorming een omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden. De gemeente wil bij de invulling van het plangebied in gesprek blijven met omwonenden en andere belanghebbenden. Juridische planopzet bestemmingsplan

Inleiding Met de opzet en formulering van het Chw bestemmingsplan is waar mogelijk al aangesloten op het toekomstige omgevingsplan. Daar waar het nu nog niet mogelijk is om bij de systematiek van een omgevingsplan aan te sluiten is er zoveel mogelijk aangesloten bij de standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP). Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, planregels en een toelichting. De verbeelding en de planregels vormen samen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan. Beide planonderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden bezien en toegepast. Op de verbeelding zijn de bestemmingen aangewezen. Aan deze bestemmingen zijn functies en regels voor gebruiksactiviteiten, aanlegactiviteiten en bouwactiviteiten gekoppeld. De toelichting heeft geen rechtskracht, maar is wel een belangrijk onderdeel van het plan. De toelichting geeft een weergave van de beweegredenen, de onderzoeksresultaten en de beleidsuitgangspunten die aan dit plan ten grondslag liggen. De toelichting is van wezenlijk belang voor een juiste interpretatie en toepassing. De toelichting van het bestemmingsplan is opgenomen als onderdeel in voorliggende omgevingseffectrapportage (OER). In hoofdstuk 3 wordt de aanleiding voor het planvoornemen nader toegelicht en getoetst aan het beleidskader en de ambities van de gemeente ’s-Hertogenbosch.

In hoofdstuk 5 is aandacht besteed aan de huidige situatie van het plangebied. In hoofdstuk 6 is het planvoornemen nader omschreven en in hoofdstuk 7 zijn alle relevante milieuaspecten beoordeeld voor de beoogde ontwikkeling. Daarnaast maken de volgende bijlagen onderdeel uit van de toelichting bij het bestemmingsplan: · · · · · · · · · · ·

Bijlage 2: , 25 juni 2020. De Groote Wielen Noordoosthoek Nota van Uitgangspunten. Eindhoven, Nederland Bijlage 3: , 9 juni 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Verkeersonderzoek. Groningen, Nederland. Bijlage 4: , 10 juni 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Akoestisch onderzoek weg- en industrielawaai. Rotterdam, Nederland. Bijlage 5: , 17 mei 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Deelrapport luchtkwaliteit. Arnhem, Nederland. Bijlage 6: , 19 mei 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Deelrapport geur. Arnhem, Nederland. Bijlage 7: , 21 april 2017. Diverse bodemonderzoeken 3 percelen aan de Empelsehoefweg. Zaltbommel, Nederland. Bijlage 8: , 20 december 2017. De Groote Wielen Noordoosthoek: Verkennend bodemonderzoek: Perceel U359 Rosmalen. Eindhoven, Nederland. Bijlage 9: , 25 september 2020. De Groote Wielen Noordoosthoek: Verkennend natuuronderzoek. Eindhoven, Nederland. Bijlage 10: , 11 oktober 2022. De Groote Wielen Noordoosthoek: Stikstofdepositie. Bijlage 11: , 2 april 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Archeologie. ‘s-Hertogenbosch, Nederland. Bijlage 12: , 13 december 2022, Aanvulling OER Groote Wielen, Noordoosthoek.

15

Verkeer: voor de gronden in de op de verbeelding aangegeven bestemming ‘Verkeer’ zijn de volgende functies toegestaan: wegen, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, fiets- en voetpaden, waterberging, waterkeringen, waterhuishoudkundige voorzieningen en additionele voorzieningen. Water: voor de gronden die op de verbeelding zijn aangewezen als ‘Water’ zijn de volgende functies toegestaan: waterberging, waterhuishoudkundige voorzieningen, waterlopen, groen, ligplaats, steiger, nutsvoorzieningen en additionele voorzieningen. Daar waar over deze bestemming ook de aanduiding “ecologische verbindingszone” zijn mede activiteiten en voorzieningen toegestaan ter behoud, herstel en/of versterking van de aanwezige of potentiële natuurwaarden. Wonen: voor de gronden die op de verbeelding zijn aangewezen als ‘Wonen’ zijn de volgende functies toegestaan: wonen in de vorm van woningen, niet zijnde woonwagens, aan huis verbonden beroep- of bedrijfsactiviteiten, tuinen, erven en terreinen en additionele voorzieningen. Deze bestemming is opgenomen ter plaatse van de bestaande (bedrijfs)woningen in het plangebied ten tijde van vaststelling van dit plan.

Woongebied: voor gronden die op de verbeelding zijn aangewezen als ‘Woongebied’ zijn de volgende functies toegestaan: wonen, maatschappelijke voorzieningen, gemeenschappelijke (moes)tuinen en erven, parkeervoorzieningen, fiets- en voetpaden, wegen, verblijfsgebied, groen, waterberging, waterkeringen, waterhuishoudkundige voorzieningen en maximaal 10 woonwagenstandplaatsen. Aanduiding “bedrijf”: Binnen deze aanduiding is tot 31 december 2031, of zoveel eerder als de bestaande bedrijfsactiviteiten (het voortgezet gebruik) zijn gestaakt, zijn bedrijfsactiviteiten toegestaan zoals deze werden uitgevoerd op 14 februari 2022. Deze bedrijfsactiviteiten zijn opgenomen in bijlage 2 van de regels. Het voortgezet gebruik wordt ook als gestaakt beschouwd als het feitelijk gebruik wijzigt, de belangen in de BV en/of de VOF worden overgedragen aan derden, en/of als de gebruiker in staat van faillissement, surseance van betaling of onder curatelen wordt gesteld. Het gebruik mag ook niet worden verzwaard, verhuurd, verpacht of anderszins in gebruik worden gegeven aan derden.

In het ontwerpbestemmingsplan zijn onder de algemene aanduidingsregels aanduidingen opgenomen ten behoeve van de voorgenomen aanvraag tot herbegrenzing van de volgende gebieden uit de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant: · Reservering waterberging; · Behoud en herstel van watersystemen; · Natuur Netwerk Brabant; · Attentiezone waterhuishouding. Het gebied voor reservering waterberging komt te vervallen in het plangebied. Het plan voorziet verspreid over het gebied in voldoende waterberging. De overige aanduidingen worden verplaatst met de beoogde verplaatsing van de Hoefgraaf noordzijde van het plangebied, langs de zuidzijde van de Empelsehoefweg en ten oosten van het plangebied. Deze aanduidingen zijn voor de vaststelling van het plan weer verwijderd uit de regels en de verbeelding.

17

DEEL B: PUBLIEKSVRIENDELIJKE SAMENVATTING

18

Bestemmingsplan verbrede reikwijdte onder de Crisis- en herstelwet Om de bouw van woningen in de Noordoosthoek planologisch mogelijk te maken is het bestemmingsplan De Groote Wielen Noordoosthoek opgesteld. Met het oog op de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet, kiest de gemeente voor een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (BPVR). Met een BPVR maakt de Crisis- en herstelwet (Chw) het mogelijk om – vooruitlopend op de inwerkingtreding daarvan – al meer te werken in de geest van de Omgevingswet. Het bestemmingsplan voor de Noordoosthoek van De Groote Wielen is in het kader van de 17e tranche van het Besluit uitvoering Chw aangewezen als innovatief experiment. De gemeente kiest hiervoor omdat zij de Noordoosthoek wenst te ontwikkelen met uitnodigingsplanologie voor corporaties en ontwikkelaars; het bestemmingsplan moet hen vrijheid laten om zelf met ideeën voor een innovatieve en duurzame invulling van de woonbuurt te komen binnen de door de gemeente gestelde kaders. Wat is een milieueffectrapportage/omgevingseffectrapport? Ter ondersteuning van de besluitvorming over het bestemmingsplan wordt de procedure van de milieueffectrapportage (m.e.r.) doorlopen. Deze procedure zorgt ervoor dat het milieubelang volwaardig wordt meegewogen in de planvoorbereiding.

In een MER – het rapport waarin de resultaten van de m.e.r.-procedure wordt vastgelegd – worden de gevolgen van de voorgenomen activiteit voor het milieu en de fysieke leefomgeving in bredere zin, inzichtelijk gemaakt. Afhankelijk van het project, het te nemen besluit en de locatie worden steeds meer aspecten in de milieueffectrapportage meegenomen. Denk daarbij aan klimaatbestendigheid, circulariteit, sociale aspecten en recreatieve mogelijkheden. De gemeente ’s-Hertogenbosch kiest er daarom voor om niet te spreken van een milieueffectrapport (MER) maar van een omgevingseffectrapport (OER). Omdat de wetgeving uitgaat van het doorlopen van een m.e.r.-procedure en het opstellen van een MER, wordt in dit OER op sommige plekken nog gesproken over een m.e.r./MER. Dit kan in dat geval worden gelezen als een OER, en andersom. Eén rapport met twee doelen Dit rapport noemen we het Omgevingseffectrapport (OER). Dit rapport presenteert het resultaat van de procedure voor de milieueffectrapportage. Daarnaast wordt dit rapport gevoegd bij het bestemmingsplan en vormt daarmee de onderbouwing en toelichting op het bestemmingsplan. Dit OER bevat alle benodigde informatie en de gemaakte afwegingen om te komen tot een optimale kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De regels en verbeelding van het bestemmingsplan zijn daarvan de uitkomst.

S.2 Welke situaties zijn in het OER onderzocht? In dit OER zijn de volgende vier situaties onderzocht: · Huidige situatie: De situatie zoals die op dit moment buiten te zien is. · Referentie situatie: de huidige situatie aangevuld met de nu bekende autonome ontwikkelingen. · Basisalternatief: het nieuwe voornemen voor de Noordoosthoek, gebaseerd op enkele uitgangspunten en de ambities van de gemeente. · Variaties: Op verschillende onderdelen zijn aannames gedaan om het basisalternatief vorm te geven. Dat betekent ook dat op een aantal onderdelen variaties mogelijk zijn: meer/minder, hoger/lager, andere concepten, etc.. · Voorkeursalternatief: het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan is vastgelegd. Ambities voor de Noordoosthoek Het planvoornemen bestaat uit het realiseren van een woonwijk in de Noordoosthoek van De Groote Wielen. Hoe deze wijk er precies uit moet komen te zien is op dit moment niet duidelijk. Zoals aangegeven kiest de gemeente voor het ontwikkelen van de wijk met uitnodigingsplanologie voor corporaties en ontwikkelaars. Dit betekent dat het bestemmingsplan, binnen kaders, de vrijheid biedt om in een later stadium zelf met ideeën voor een innovatieve en duurzame invulling van de woonbuurt te komen. Dat betekent dat bij het

20

Figuur S.0.2 | Stappenplan proces OER/bestemmingsplan

24

In deze samenvatting wordt de waardering van de referentiesituatie en de ambities (stap 1) niet nader toegelicht. Hiervoor wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van deel C van het OER. Stap 2 en 3 bestaan uit het formuleren van het basisalternatief en de variaties en de effectanalyse en beoordeling uitgevoerd. In tabel S.2 zijn de effecten weergegeven die uit stap 3 naar voren komen. De effecten zijn in de vorm van een relatieve plus/min-beoordeling weergegeven ten opzichte van de referentiesituatie. Voor de beoordeling van de milieueffecten zijn de volgende aanduidingen gehanteerd: ++ sterk positief effect + positief effect 0/+ beperkt positief effect 0 geen positief en geen negatief effect 0/negatief effect beperkt negatief effect -sterk negatief effect In dit OER beoordelen we in eerste instantie de effecten van het basisalternatief. Na het beoordelen van het basisalternatief zijn de variaties kwalitatief beschouwd. Daarbij is elke keer de vraag: verandert de beoordeling van het basisalternatief wanneer deze variatie wordt toegepast. Dit wordt als volgt in een tabel weergegeven:

Figuur S.0.3 | Voorbeeld beoordeling variaties op het basisalternatief

25

Tabel S.2 | Samenvatting effectenbeoordeling de Noordoosthoek

26

Op basis van de effectbeoordeling zijn enkele aandachtspunten naar voren gekomen. Samengevat betreft het de volgende punten: · Wanneer de Noordoosthoek een ontsluiting krijgt op de Empelsehoefweg, zijn twee aandachtspunten aan de orde voor de Empelsehoefweg: · vanaf de kruising met de Hustenweg tot aan de nieuwe aansluiting op de Empelsehoefweg is de categorie ’erftoegangsweg’ niet passend; · de kruising met de Hustenweg, Empelsehoefweg en de nieuwe aansluiting van de Noordoosthoek vraagt om een andere kruispuntoplossing. · Op basis van de effectanalyse en de vergelijking met de beleidsambities komt voor het basisalternatief het aandachtspunt voor de besluitvorming naar voren dat er een ontheffing hogere grenswaarde moet worden aangevraagd tot 63 dB. Binnen de 63 dB contour mag niet worden gebouwd Voor een geluidwaarde boven 63 dB is ook geen ontheffing te verlenen. · Een deel van het plangebied ligt binnen milieuzones van bedrijven. Bij de inrichting van het plangebied moet hiermee rekening worden gehouden door gevoelige bestemmingen buiten deze contouren te plaatsen zolang deze bedrijven nog actief zijn. · Wanneer in het plangebied gebruik wordt gemaakt van een voorziening voor waterzuivering en/of wanneer in het plangebied collectief energie wordt opgewekt in de vorm van biogas, dan kan er sprake zijn van milieuzoneringen die het bouwprogramma beperken.

· Het is van belang dat er voldoende waarborgen zijn om er zeker van te zijn dat er voldoende (kwantitatief) en beleefbaar/bruikbare (kwalitatief) openbare gebieden in de wijk komen. Het basisalternatief biedt voldoende ruimte om te zorgen voor een goede sociale samenhang en sociale veiligheid. De borging vindt plaats in het RFK en in een nadere uitwerking van het plangebied

27

Figuur S.3: waardering voorkeursalternatief in vergelijking met referentiesituatie en beleidsambities. Legenda:

Uit de vergelijking komt naar voren dat voor de aspecten ’klimaatbestendigheid’ en ’(her)gebruik van materiaal’ met het VKA nog niet volledig wordt voldaan aan de vooraf gestelde ambities. Dit komt met name omdat deze ambities op dit moment nog onvoldoende worden geborgd. Op basis van de vergelijking met de ambities is er voor gekozen hiervoor geen extra maatregelen in te zetten. In de verdere planuitwerking wordt nog steeds gestreefd naar het naleven van de gestelde ambities, deze worden echter niet vooraf extra geborgd. Voor alle overige aspecten wordt met het VKA voldaan aan de gestelde ambities. Op enkele aspecten scoort het VKA zelfs beter dan de ambities (verkeersveiligheid, sociale veiligheid, beschermde soorten, cultuurhistorische waarden).

33

Tot slot is per maatregel bepaald op welke manier wordt geborgd dat deze maatregel ook daadwerkelijk wordt doorgevoerd om zo effecten te voorkomen, mitigeren of compenseren of ambities te behalen. De belangrijkste manieren waarop de borging plaats vindt zijn: · ·

Rechtstreeks in de regels/verbeelding van het bestemmingsplan: positief bestemmen of als strijdig gebruik opnemen. Hierbij gaat het om harde minimale normen, bijvoorbeeld maximale geluidbelasting of milieuzoneringen. Via het Ruimtelijk Functioneel Kwaliteitskader (RFK): dit kader biedt een zekere mate van flexibiliteit en vormt de basis van eventuele beleidsregels. In het kader zijn algemene voorwaarden opgenomen en geven spelregels voor deelgebieden.

In paragraaf 9.4 van deel C van dit OER zijn de maatregelen en de wijze van borging nader toegelicht. In de Wet milieubeheer (Wm) is bepaald dat een besluit dat wordt vastgesteld waarvoor een MER (in dit geval een OER) is gemaakt, duidelijk maakt op welke manier met monitoring van effecten en maatregelen wordt omgegaan. Bij de monitoring van de Noordoosthoek wordt gebruik gemaakt van lopende en nog op te zetten monitoringstrajecten. De monitoring van de Noordoosthoek vindt plaats via twee sporen: 1. Bestaande monitoring; 2. Monitoring met behulp van monitoringsplan de Noordoosthoek. In paragraaf 9.5 van deel C van dit OER is uitgebreider ingegaan op de monitoring. S.4 Conclusie van het OER Het OER heeft de effecten onderzocht van het planvoornemen voor de aanleg van de woonwijk de Noordoosthoek. Uit het effectonderzoek komt naar voren dat er enkele maatregelen nodig zijn om het planvoornemen haalbaar te maken. Voor de borging van deze maatregelen is gekozen uit verschillende instrumenten, waaronder het Ruimtelijk Functioneel Kwaliteitskader (RFK). Op deze manier kan bij de verdere ontwikkeling van deelgebieden binnen de Noordoosthoek steeds worden getoetst of die ontwikkeling voldoet aan de gestelde ambities en past binnen de vastgestelde maatregelen.

Het bestemmingsplan levert daarmee een flexibel kader waarbinnen ontwikkeling van woningen mogelijk is, zonder een blauwdruk te geven.

34

DEEL C – ONDERBOUWING VAN HET PLANVOORNEMEN

35

2

Omgevingseffectrapport én toelichting bestemmingsplan

2.1 De Noordoosthoek van De Groote Wielen De Groote Wielen, gelegen in het noorden van de gemeente ’s-Hertogenbosch en ten noorden van de kern Rosmalen, is een woonwijk in ontwikkeling. Een aantal woonbuurten is al aangelegd, andere worden binnen afzienbare tijd gerealiseerd. de Noordoosthoek is een deel van De Groote Wielen dat in de huidige situatie overwegend een agrarische bestemming heeft. Het voornemen is om hier circa 2.300 tot 3.000 woningen met bijbehorende maatschappelijke voorzieningen ten behoeve van wonen te realiseren. Onderstaande afbeeldingen tonen de ligging van het plangebied ten opzichte van de stad ‘s-Hertogenbosch en de globale begrenzing van het plangebied.

Figuur 2.1 ligging plangebied ten opzichte van de stad

36

Figuur 2.2 Globale begrenzing plangebied de Noordoosthoek

Om dit voornemen mogelijk te maken moet het bestemmingsplan worden gewijzigd en dient de procedure voor een milieueffectrapportage (m.e.r.) te worden doorlopen. In 2018 is hiervoor de eerste stap gezet met de publicatie van de Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) De Groote Wielen, de Noordoosthoek [1]. Eén rapport met twee doelen Dit rapport noemen we het Omgevingseffectrapport (OER). Dit rapport presenteert het resultaat van de procedure voor de milieueffectrapportage. Daarnaast wordt dit rapport gevoegd bij het bestemmingsplan en vormt daarmee de onderbouwing en toelichting op het bestemmingsplan. Dit OER bevat alle benodigde informatie en de gemaakte afwegingen om te komen tot een optimale kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De regels en verbeelding van het bestemmingsplan zijn daarvan de uitkomst.

2.2

Bestemmingsplan verbrede reikwijdte (BPVR)

Experimenteren met verbrede reikwijdte onder de Crisis- en herstelwet Om de bouw van woningen in de Noordoosthoek planologisch mogelijk te maken is het bestemmingsplan De Groote Wielen Noordoosthoek opgesteld. Met het oog op de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet, kiest de gemeente voor een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (BPVR). Met een BPVR maakt de Crisis- en herstelwet (Chw) het mogelijk om – vooruitlopend op de inwerkingtreding daarvan – al meer te werken in de geest van de Omgevingswet. Het bestemmingsplan voor de Noordoosthoek van De Groote Wielen is in het kader van de 17e tranche van het Besluit uitvoering Chw aangewezen als innovatief experiment. Daarnaast is het plangebied op 27 juni 2022 aangewezen als door de minister eveneens aangewezen als ontwikkelingsgebied ex artikel 2.2 van de Chw. Het bestemmingsplan wordt onder het huidige juridisch-planologische regime van de Wet ruimtelijke ordening in procedure gebracht en vastgesteld. Wel wordt het plan zoveel mogelijk alvast in lijn met de Omgevingswet opgesteld, zodat het plan later onderdeel kan worden van het gemeentelijke omgevingsplan. Dit vertaalt zich o.a. in de volgende uitgangspunten: · De terminologie sluit aan bij de Omgevingswet waar dat kan (bijvoorbeeld: fysieke leefomgeving in plaats van ruimtelijke ordening, zie ook paragraaf 1.2).

· Uitnodigingsplanologie staat centraal; globaliteit en flexibiliteit zijn kernwoorden die van toepassing zijn op dit project.

37

· Het BPVR is niet alleen gericht op een ‘goede ruimtelijke ordening’ maar op de gehele fysieke leefomgeving.

· De regels van het BPVR zijn gebaseerd op de doelen van de Omgevingswet en de doelen voor dit BPVR. Onderdeel hiervan is dat het voornemen in het BPVR minder specifiek vastgelegd hoeft te worden dan in een regulier bestemmingsplan. · Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet. Dit plan geeft de te houden omgevingsdialoog vorm op basis van de ’Bossche Omgevingsdialoog’ die op 10-12-2018 is vastgesteld door het college. Dit betekent dat er een omgevingsdialoog is georganiseerd in plaats van de traditionele inspraak op een voorontwerpbestemmingsplan (zie ook onder paragraaf 10.2). In de Nota van Uitgangspunten zijn de uitkomsten van de omgevingsdialoog verwerkt (zie Bijlage 2). · Het bestemmingsplan heeft een planperiode van maximaal 20 jaar. Normaliter kent een bestemmingsplan een looptijd van 10 jaar. Gezien de grote behoefte aan nieuwe woningen is het streven om de Noordoosthoek zo snel mogelijk te ontwikkelen. Het tempo is echter van meerdere factoren afhankelijk, daarom behoudt het bestemmingsplan hierin flexibiliteit door de planperiode uit te rekken naar 20 jaar.

De gemeente kiest hiervoor omdat zij de Noordoosthoek wenst te ontwikkelen met uitnodigingsplanologie voor corporaties en ontwikkelaars; het bestemmingsplan moet hen vrijheid laten om zelf met ideeën voor een innovatieve en duurzame invulling van de woonbuurt te komen binnen de door de gemeente gestelde kaders. Vigerend bestemmingsplan Tot het moment van vaststellen van het nieuwe bestemmingsplan zijn de regels uit het bestemmingsplan ‘De Groote Wielen’ van toepassing (vastgesteld in 2011, onherroepelijk sinds 25 juli 2012). Dit bestemmingsplan voorziet in ongeveer 4.600 woningen, waarvan nu ongeveer 2.900 woningen zijn gerealiseerd. Inmiddels zijn de woonbuurten De Watertuinen, Broekland, Vlietdijk en De Hoven grotendeels gerealiseerd (zie Figuur 2.3). Ook de sport- en recreatiezone (Groenzone) is voor het overgrote gedeelte ingevuld en in de Lanen zijn de eerste woningen opgeleverd. De Lanen en het Centrum worden in de komende jaren afgerond.

38

Figuur 2.3 | Ligging van De Groote Wielen

De ontwikkeling van de Noordoosthoek als woningbouwlocatie maakt geen deel uit van het bestemmingsplan De Groote Wielen. Dit deel heeft in het vigerende bestemmingsplan een overwegend agrarische bestemming. In het bestemmingsplan wordt aangegeven dat nieuwvestiging van agrarische bedrijven en/of uitbreiding van de twee bestaande agrarische (loon)bedrijven in de Noordoosthoek niet mogelijk is.

39

In het Besluit m.e.r. is de infiltratie van water in de bodem of onttrekking van grondwater aan de bodem m.e.r.(beoordelings)plichtig (activiteit C15.1 en D15.1). Deze activiteit is direct m.e.r.-plichtig in het geval het gaat om meer dan 10 miljoen m3 water per jaar (C15.1). De drempel voor de activiteit D15.1 ligt bij 1,5 miljoen m3 per jaar. Op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel water de WKO in het plangebied per jaar gaat verpompen. Voor het bestemmingsplan is in geval van toepassing van dergelijke voorzieningen sprake van een (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsplicht. Voorliggend MER geeft hier invulling aan. Voor de latere Waterwetvergunningen geldt een m.e.r. beoordelingsplicht voor onttrekkingen boven de 1,5 miljoen m3 per jaar (en onder de 10 miljoen m3 per jaar). Bevoegd gezag voor de onttrekkingsvergunningen (en de mogelijk daarmee samenhangende m.e.r. plichten) is . M.e.r plicht Passende Beoordeling In het kader van dit OER is een Voortoets uitgevoerd naar de effecten van de plannen voor de Noordoosthoek voor Natura 2000-gebieden. Uit deze Voortoets blijkt dat het opstellen van een Passende Beoordeling niet nodig is. Om die reden geldt er geen plan-m.e.r.-plicht op grond van artikel 7.2a Wet milieubeheer. Conclusie Voor het bestemmingsplan geldt een m.e.r.-beoordelingsplicht.

Vanwege de omvang van het plan en de te verwachten effecten, heeft de gemeente ’s-Hertogenbosch er voor gekozen geen m.e.r.-beoordeling uit te voeren, maar direct een ProjectMER op te stellen. Om hier invulling aan te geven kiest de gemeente ervoor om een OER op te stellen. In dit OER wordt een effectanalyse uitgevoerd, maar dient eveneens als onderbouwing op het bestemmingsplan. Aangezien het bestemmingsplan veel ontwikkelmogelijkheden moet garanderen met het oog op uitnodigingsplanologie zal ook de effectanalyse globaler zijn. Omgevingswet: van ‘goede ruimtelijke ordening’ naar een goede fysieke leefomgeving Zoals in de paragraaf 1.2 aangeven is de reikwijdte van het bestemmingsplan verbreed van een ‘goede ruimtelijke ordening’ naar de gehele fysieke leefomgeving. In milieueffectrapportages is steeds gebruikelijker dat niet alleen naar de effecten op het ‘milieu’, maar naar de effecten op de fysieke leefomgeving als geheel wordt gekeken. Afhankelijk van het project, het te nemen besluit en de locatie worden daarom steeds meer aspecten in de milieueffectrapportage meegenomen. Denk daarbij aan klimaatbestendigheid, circulariteit, sociale aspecten en recreatieve mogelijkheden. De gemeente ’s-Hertogenbosch kiest er daarom voor om niet te spreken van een milieueffectrapport (MER) maar van een omgevingseffectrapport (OER).

Omdat de wetgeving uitgaat van het doorlopen van een m.e.r.-procedure en het opstellen van een MER, wordt in dit OER op sommige plekken nog gesproken over een m.e.r./MER. Dit kan in dat geval worden gelezen als een OER, en andersom. Digitaal rapport De gemeente heeft er voor gekozen het OER digitaal op te stellen. Dit brengt voordelen met zich mee. Zo zal het OER publieksvriendelijker zijn en is de informatie beter ontsloten en gemakkelijker raadpleegbaar. Het OER is ook als pdf te downloaden via deze digitale omgeving. Het OER is daarnaast als bijlage gekoppeld aan het bestemmingsplan waar deze dient als toelichting op het bestemmingsplan. 2.4 De procedure voor het OER en het bestemmingsplan Onderstaande stappen, zijn de stappen die doorlopen worden bij het opstellen van een ProjectMER en die ook doorlopen zijn/worden voor het opstellen van dit OER. In deze procedure is de gemeenteraad van ’sHertogenbosch het bevoegd gezag. De procedure bestaat uit verschillende stappen: Stap 1: Openbare kennisgeving van de procedure (2018) In een openbare kennisgeving is door het bevoegd gezag het voornemen om een project-m.e.r.-procedure te doorlopen aangekondigd. In deze openbare kennisgeving is tevens aangegeven wie in de gelegenheid

41

Figuur 2.5 | Stappenplan m.e.r.-procedure en bestemmingsplanprocedure

Watertoets De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de procedure voor de Watertoets (zie kader). Dit betekent dat de waterbeheerder bij de planvorming is betrokken en dat zij advies heeft uitgebracht over het voornemen. Kader 2.1: De watertoets De Watertoets is het proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten. Doel van de Watertoets is het waarborgen dat waterhuishoudkundige doelstellingen expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing worden genomen bij alle waterhuishoudkundig relevante ruimtelijke plannen en besluiten van zowel Rijk, provincies als gemeenten, zonder dat procedures worden vertraagd. In overleg met waterbeheerders worden wateraspecten en de effecten van de aanleg van de Noordoosthoek op deze aspecten meegenomen in de besluitvorming. Het doel is te komen tot een inrichting met zo min mogelijk negatieve effecten op water. Wanneer er zwaarwegende redenen zijn waarom negatieve effecten op water niet zijn te voorkomen, dient gezocht te worden naar mitigerende en/of compenserende maatregelen. Een verslag van het proces en de gemaakte keuzes zijn in de waterparagraaf (paragraaf 7.10) opgenomen.

2.5 Participatie In de huidige planontwikkeling van De Groote Wielen is en wordt gewerkt met het zogenoemde bouwclaimmodel. Professionele marktpartijen verkochten hun gronden aan de gemeente, in ruil voor woningbouwcapaciteit. Dat gebeurde en gebeurt daar nog steeds op basis van overeenkomsten, die voor alle partijen zoveel mogelijk gelijkluidend zijn. Die systematiek wordt ook in de Noordoosthoek zoveel mogelijk toegepast. Reden daarvoor is dat de gronden grotendeels in eigendom waren bij professionele marktpartijen. De gemeente heeft voor alle gronden reeds overeenkomsten hiertoe gesloten. Dat geeft enerzijds duidelijkheid over de partijen in de planontwikkeling. Anderzijds zijn de commerciële belangen van deze marktpartijen nadrukkelijk onderdeel van de belangenafweging in het participatietraject. In het participatietraject is aandacht besteed aan de communicatie met de omgeving en de betrokken stakeholders. Dit is in lijn met de gedachte die de Omgevingswet heeft over participatie en de verdere ontwikkeling in de rolneming van de overheid. De gemeente ’s-Hertogenbosch maakt hiervoor gebruik van de ‘Bossche Omgevingsdialoog’. Voor het betrekken van externe stakeholders is gekozen voor het houden van een drietal dialoogbijeenkomst: een sessie met marktpartijen, een sessie met professionele belangenorganisaties en een sessie met omwonenden.

In het proces heeft de gemeente de bewoners op een laagdrempelige wijze laten bijdragen aan het plan. Daarnaast is met betrokken contractspartijen nagedacht over de opzet en functionaliteit van de wijk. Thema’s die als invalshoeken gebruikt zijn in het participatietraject zijn onderwijs, cultuur, milieu en duurzaamheid.

43

Een verdere uitwerking van het participatieproces en de rol die dat heeft gespeeld in de totstandkoming van het OER en het bestemmingsplan is opgenomen in paragraaf 10.2. 2.6 Leeswijzer Binnen dit project is gekozen voor een gecombineerde OER én toelichting op het bestemmingsplan, hierdoor heeft deze rapportage een iets andere opbouw dan normaal in een MER het geval is. Hoofdstuk 3 omvat de toelichting op het planvoornemen, het beleidskader waaraan getoetst wordt en de ambities van de gemeente ’s-Hertogenbosch waar het planvoornemen aan bij kan dragen. In hoofdstuk 4 wordt de onderzoeksmethodiek besproken. Hoofdstuk 5 besteed uitgebreid aandacht aan de huidige situatie en autonome ontwikkelingen per thema. Ook wordt daarin per thema een waardering gegeven van de referentiesituatie en de beleidsambities die de gemeente voor dat thema heeft. In hoofdstuk 6 wordt het planvoornemen omschreven en wordt aangegeven welke variaties binnen het OER zijn meegenomen. Vervolgens wordt in hoofdstuk 7 per thema de effectbeoordeling behandeld, evenals de toetsing aan het wettelijk kader. De effecten van de aanlegfase worden ook nog apart behandeld in hoofdstuk 8. Hoofdstuk 9 omvat de belangrijkste conclusies uit het OER en de afweging voor het voorkeursalternatief. Tevens wordt aangegeven op welke manier benodigde maatregelen worden geborgd.

Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de wijze van monitoring van de milieueffecten. In hoofdstuk 10 wordt de uitvoerbaarheid van het planvoornemen besproken. Tot slot omvat hoofdstuk 11 een nadere toelichting op de procedure om te komen tot een vastgesteld bestemmingsplan. Een overzicht van achtergrondrapporten bij het OER is opgenomen in paragraaf 1.4.1 (deel A).

44

3

Aanleiding, beleidskader en ambities

3.1 Inleiding Er is al veel langer het idee om in de Noordoosthoek van De Groote Wielen woningbouw te realiseren. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe deze plannen zijn ontstaan en welke behoefte er is. Vervolgens wordt het bredere beleidskader geschetst en wordt getoetst hoe de ontwikkeling hierbinnen past. Er wordt in dit hoofdstuk ook aandacht besteed aan de Ladder van duurzame verstedelijking. Tot slot worden de ambities van de gemeente ‘s-Hertogenbosch voor de fysieke leefomgeving op een rijtje gezet, zodat getoetst kan worden of het planvoornemen hier binnen past. 3.2 Voorgeschiedenis De Noordoosthoek is onderdeel van de woonwijk De Groote Wielen, een gebied van 431 hectare in het noordoosten van de gemeente ‘s-Hertogenbosch. De ligging van De Groote Wielen is aangegeven figuur 3.1.

Figuur 3.1 | Ligging van De Groote Wielen

Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra Het ontstaan van de woonwijk De Groote Wielen is nog een uitvloeisel van het rijksbeleid zoals beschreven in de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (VINEX). In de VINEX werd het woningbouwbeleid van het Rijk beschreven in de periode tot 2005. In het kader van de taakstelling van de VINEX had de gemeente ’sHertogenbosch een woningbouwopgave van 10.000 woningen in de periode tot 2005. De Groote Wielen vervult een belangrijke rol in het realiseren van deze opgave.

45

Gemeentelijk woonbeleid Op 9 juni 2020 werd de Woonvisie ’s-Hertogenbosch 2020 [31]1 vastgesteld als vervanger van de Nota Wonen uit 2012 en de Woonagenda's van de jaren daarna. De Woonvisie geeft het woonbeleid richting 2030 weer en in het bijbehorende uitvoeringsprogramma wordt de concrete inzet voor de komende jaren beschreven. De ondertitel en kerndoel van de Woonvisie 2020 is "Wonen in een sterke stad met leefbare wijken en dorpen”. De inzet voor de komende jaren wordt beschreven op basis van vier woonopgaven: 1. Passend en betaalbaar wonen voor iedereen 2. Leefbare en inclusieve buurten 3. Toekomstbestendige en duurzame woningvoorraad 4. Strategisch innovatief woonprogramma In deze Woonvisie wordt aangegeven dat de bouw van De Groote Wielen verder afgerond wordt en dat een belangrijke woonkwaliteit in dit gebied de verbinding met groen en water is. Het vergroot de leefbaarheid maar maakt de Groote Wielen ook meer klimaatadaptief en hittestress bestendig. Onder de opgave ‘Sneller bouwen aan ’s-Hertogenbosch’ (18 februari 2020) is een pakket maatregelen geïntroduceerd om de woningproductie te versnellen om een hoge woningproductie te kunnen handhaven. Eén van de maatregelen is het vergroten van het aantal in voorbereiding zijnde plannen (en daarmee het vergroten van de harde plancapaciteit). De wijk De Groote Wielen en ook de Noordoosthoek dragen hier aan bij.

De gemeente streeft naar een diversiteit aan woningen, waarbij de verdeling op hoofdlijnen als volgt is: · minimaal 30% sociale huur; · minimaal 20% middeldure huur en sociale koopwoningen; · maximaal 50% dure huur en (middel)dure koop. Behoefte en aanbod De ontwikkelingen op de woningmarkt van de laatste jaren hebben geleerd dat het realiseren van een substantieel woningbouwprogramma niet vanzelfsprekend is. De bouw van woningen is nadrukkelijker afhankelijk van leverings- en personele capaciteitsinzet bij bouwbedrijven, veranderende wetgeving (PFAS en Stikstof),veranderende en striktere eisen ten aanzien van bijvoorbeeld verduurzaming en klimaatadaptatie. Maar ook het Rijksbeleid van de afgelopen jaren (de verhuurdersheffing, de invoering van gasloos bouwen en de regels rondom de beperking van de hypotheekruimte hebben invloed op de snelheid waarmee woningbouw gerealiseerd kan worden. Maatregelen voor versnelling zoals de inzet van flexwoningen op later te ontwikkelen locaties, en het vergroten van de plancapaciteit hebben nog niet geleid tot een snelle afname van het woningtekort. Sterker nog: de druk op de woningmarkt is zeer hoog. Zowel in de huur- als in de koopsector. Om het woningtekort op termijn terug te dringen is het van groot belang om voldoende (harde) plancapaciteit te hebben. In een brede mix van locaties, woonmilieus en woningtypen.

Met het plan voor de Noordoosthoek zorgen we voor plancapaciteit in het groenstedelijk grondgebonden woonmilieu. De meest recente provinciale bevolkingsprognose (2020) gaat ervan uit dat de woningvoorraad in ’sHertogenbosch zou moeten toenemen van 72.990 woningen in 2020 naar 81.165 woningen in 2030. Een toevoeging van 8.175 woningen. De ambitie van de Woonvisie sluit daarbij aan, maar is zelfs nog iets hoger, namelijk het bouwen van 10.500 woningen de komende 10 jaar. Daarmee willen we niet alleen voldoen aan de geprognosticeerde woningbehoefte, maar ook het huidige woningtekort verminderen. Op 1 januari 2021 bedroeg de potentiële woningbouwcapaciteit circa 12.630 woningen (4.450 harde plancapaciteit en 8.180 zachtere plannen). Daarin is de Noordoosthoek van De Groote Wielen met 2.000 woningen inbegrepen. Ook na 2030 gaat uit van een groei van de bevolking van ’s-Hertogenbosch. Tot 2040 zou de 1

[1] reg nr. 9837154, zie ook: Woonvisie [2] reg nr. 9691671, zie ook: Raadsinformatiebrief Sneller bouwen aan 's-Hertogenbosch [3] reg nr. 10791643

46

woningvoorraad dienen toe te nemen tot 87.260 woningen in 2040 (een toename van ruim 14.000 woningen t.o.v. 2020). Naast de behoefte aan aantallen woningen en de gewenste prijsklasse is er ook behoefte aan nieuwe projecten met woon-zorg combinaties in alle wijken en buurten van de stad. Bovendien wordt er gezocht naar ruimte voor nieuwe standplaatsen voor woonwagens. Ook is in de Woonvisie aangegeven dat jaarlijks minimaal één woningbouwproject in CPO ontwikkeld zal worden. Ook voor deze beleidsuitgangspunten wordt uitdrukkelijk gekeken naar de Noordoosthoek. Met de ontwikkeling van woningen ontstaat er ook behoefte aan maatschappelijke functies zoals (basis)onderwijsinstellingen, kinderopvang, lokale zorg en een buurtcentrum. Kortom, het ontwikkelen van de Noordoosthoek van De Groote Wielen maakt onderdeel uit van de benodigde woningbouwcapaciteit en is dus van belang om te kunnen voorzien in de toekomstige woningbehoefte. Zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin. De locatie draagt bij aan de opgave om een complete stad te zijn, met breed woningaanbod voor diverse doelgroepen. 3.3 Beleidskader In deze paragraaf wordt het belangrijkste beleid toegelicht dat op het plangebied van invloed is. Allereerst wordt er een beschrijving gegeven van de beleidsstukken waar de ontwikkeling van de Noordoosthoek van De Groote Wielen expliciet in genoemd wordt.

Daarna volgt er een tabel met daarin kort opgesomd de belangrijkste beleidskaders waar verder bij de planvorming rekening mee gehouden moet worden. Ruimtelijke structuurvisie Stad tussen Stromen (2014) In de ruimtelijke structuurvisie [4] wordt aandacht besteed aan de stedelijke hoofdstructuur van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De stedelijke hoofdstructuur omvat het totale verstedelijkte gebied inclusief de dorpen en het stedelijk groen, exclusief de groenblauwe slingers die de stad binnendringen. In deze ‘laag’ dienen alle nieuwe ruimtevragen te worden ondergebracht, waaronder ook de afronding van de wijk De Groote Wielen en dus de Noordoosthoek. Uit de structuurvisie komt naar voren dat ten tijde van het opstellen van deze visie (2013) de totale (bruto) potentiële woningbouwcapaciteit van ’s-Hertogenbosch ca. 9.500 woningen bedraagt (2013 t/m 2017: 3.500 en na 2017 ca. 6.000 woningen). De netto capaciteit (minus sloop) komt uit op circa 9.000 woningen. De meeste capaciteit is aanwezig in de Binnenstad, West en De Groote Wielen. Na de afronding van de laatste grote stadsuitbreiding De Groote Wielen zullen dergelijke grote woonwijken niet meer worden ontwikkeld en wordt slechts een enkele nieuwe woningbouwlocatie van beperkte omvang ontwikkeld. In de Bossche woningmarkt wordt een duidelijker onderscheid gemaakt in woonmilieus.

Veel mensen wonen immers graag óf in een groene, landelijke omgeving met ruime kavels óf in een compact hoogstedelijk gebied met veel stedelijke voorzieningen. Vooral aan locaties met grondgebonden woningen op ruime kavels dreigt in de toekomst een tekort te ontstaan. De wijk De Groote Wielen voorziet o.a. in dergelijke kavels. De gemeente ’s-Hertogenbosch streeft ook naar het op peil houden van het voorzieningenniveau, waarbij er ruimte moet zijn voor nieuwe ontwikkelingen. De gemeente geeft in haar structuurvisie aan dat als het gaat om duurzaam bouwen en integraal waterbeheer er een voorbeeldfunctie ligt voor alle gebouwen en ruimten met een (semi)publieke functie. Er wordt gestreefd naar het behoud van de fijnmazige winkelstructuur voor het doen van boodschappen in de buurt, de wijk en het stadsdeel. De verkoop van dagelijkse artikelen dient zo dicht mogelijk bij de consument gesitueerd te zijn en verspreid op maat van de buurt, de wijk en het stadsdeel. Aan de bestaande voorzieningenstructuur wordt in de komende jaren in stadsdeel Oost (De Groote Wielen) een nieuw wijkwinkelcentrum toegevoegd. Dit winkelcentrum is vooral gericht op dagelijkse artikelen. Voor veel van de niet-dagelijkse artikelen is men vanuit De Groote Wielen aangewezen op het

47

voorzieningenapparaat in de Kom Rosmalen. Dit dorpscentrum is fors uitgebouwd tot stadsdeelcentrum om in de groeiende vraag, onder meer komend vanuit De Groote Wielen, te kunnen voorzien. De grote woningbouwopgaven in de gemeente kennen een hoge prioriteit. De Groote Wielen / de Noordoosthoek speelt hier een belangrijke rol in. Duurzaamheid en Klimaat In de structuurvisie wordt ook aandacht besteed aan duurzaamheid en klimaat. Inmiddels is er een nieuwe visie duurzaamheid (zie paragraaf 3.3.3), welke actueler is dan hetgeen in de structuurvisie wordt beschreven. Gezondheid De ruimtelijke ontwikkeling van ’s-Hertogenbosch blijft volgens de structuurvisie gericht op een duurzame, ruimtelijke hoofdstructuur waarin een goede balans tussen rood en groen alsook tussen verblijven en bewegen de basis vormt. De gemeente streeft naar een schone en veilige stad, met een goede balans tussen gezondheid /(sociale) veiligheid, sociale cohesie en hinder / gevaar, zorgvuldig ruimtegebruik, respect voor natuur en landschap en een zo verantwoord mogelijk gebruik van energie en grondstoffen. Teneinde gezondheid en sociale cohesie zo maximaal mogelijk te stimuleren wordt gebruik gemaakt van de instrumenten die de inrichting van de fysieke leefomgeving bieden (bijvoorbeeld robuuste groen/blauwe structuren, verblijfsgebieden en ontmoetingsplekken). Zie ook hieronder “sociale cohesie”.

Mobiliteit De stad richt zich ook op een goede bereikbaarheid en leefbaarheid. Verspilling van energie wordt tegengegaan en ruimtelijke kwaliteit wordt bevorderd door mobiliteit te beperken via een goede balans tussen bewegen en verblijven. Dit betekent dat de stedenbouwkundige structuur en de infrastructuur zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Er wordt maximaal ingezet op verduurzaming van mobiliteit door o.a. innovatie (zoals elektrisch vervoer en deelmobiliteit) en het gebruik van openbaar vervoer en fiets. Hiermee wordt getracht het gebruik van de auto te beperken. Verduurzaming van de mobiliteit (model shift, milieuzone, bevoorrading van de binnenstad van ‘sHertogenbosch, vervoersmanagement, OV, elektrisch vervoer, deelautosysteem etc.) zal op verschillende fronten zijn plek krijgen binnen De Groote Wielen / de Noordoosthoek. Sociale cohesie Een van de doelstellingen binnen de ruimtelijke structuurvisie is om de woningdifferentiatie in de woonwijken te vergroten. In samenwerking met woningcorporaties en marktpartijen wordt gewerkt aan enerzijds het doorbreken van de eenzijdigheid van het woningaanbod in buurten. Om in de behoefte van voldoende woningaanbod voor de doelgroep van beleid te voorzien, wordt in de woningbouw ingezet op het realiseren van minimaal 30% in het sociale segment (huur en koop).

De gemeente wil de diversiteit in de woningbouw in prijsklassen en woningtypen vergroten, zo ook in De Groote Wielen / de Noordoosthoek. Daarnaast zet de gemeente in op het zo optimaal mogelijk inrichten van het openbare gebied zodat deze uitnodigt voor bewegen (gezondheid) en ontmoeten. De instrumenten voor het inrichten van een goede fysieke leefomgeving worden hiervoor ingezet. Voor zowel de sociale cohesie als gezondheid in het gebied worden de verschillende thema’s, zoals klimaatadaptatie, energietransitie en circulariteit met elkaar verbonden in een optimale combinatie om de sociale cohesie en verbondenheid alsmede gezondheid te stimuleren. Juist met deze aspecten worden ruimtelijke opgaven gekoppeld aan maatschappelijk doelstellingen. Woonvisie ’s-Hertogenbosch In navolging van de Nota Wonen uit 2012 [2] en de woonagenda 2017-2018 [3] is in juni 2020 de woonvisie ’sHertogenbosch vastgesteld. De eerste ontwikkelingen binnen De Groote Wielen voorzagen reeds in de doelstelling van deze twee eerdere documenten tot het voorzien van voldoende woningen in sterke en vitale buurten. In de vastgestelde woonvisie [31] is er de ambitie om de bouw van nieuwere wijken zoals De Groote

48

Wielen op korte termijn af te ronden, zo ook de Noordoosthoek. De woningen die ontwikkeld worden zijn aanvullend op de bestaande woningvoorraad, bedienen een brede differentiatie in doelgroepen en versterken het karakter van de buurt. Bovendien wil de gemeente de groenstedelijke woonmilieus zoals De Groote Wielen kwalitatief versterken en verduurzamen. Vooral dankzij een betere benutting en ontsluiting van bestaande groenstructuren en aantakking op het buitengebied. In het uitvoeringsprogramma horende bij de woonvisie wordt de Noordoosthoek genoemd als locatie waar mogelijk tijdelijke woningen gerealiseerd kunnen worden. De mogelijkheden hiervoor moeten eerst worden onderzocht. Zo kan er versneld vooruit worden gelopen op definitieve woningbouw. De ambitie is om de komende 3 jaar circa 500 tijdelijke woningen toe te voegen in de gehele gemeente waarvan 200 -250 in de Noordoosthoek. Visie Duurzaam ’s-Hertogenbosch De gemeente ’s-Hertogenbosch wil in 2050 energieneutraal en duurzaam zijn. In de Visie Duurzaam ’sHertogenbosch [5] uit mei 2019 worden er vier ambities genoemd die hier een bijdrage aan moeten leveren: Ambitie 1 – Gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving; Ambitie 2 – CO2-neutrale gemeente; Ambitie 3 – Waardebehoud van grondstoffen; Ambitie 4 – Duurzame mobiliteit.

Voor 2050 betekent dit dat de inwoners van ’s-Hertogenbosch in een aantrekkelijke, leefbare en groene gemeente wonen met schone lucht. Er wordt aandacht besteed aan extreme regenbuien, hete zomers, een veilig watersysteem en natuur. Daarnaast gebruikt de gemeente in 2050 enkel nog duurzaam opgewekte energie en zijn de daken in de gemeente grotendeels gevuld met zonnepanelen. Derde ambitie behelst de circulariteit van de gemeente in de vorm van grondstoffengebruik, afvalscheiding en -verwerking, en voedselverspilling. Tot slot wil de gemeente zich ontwikkelen tot een gemeente vol slimme, schone en duurzame mobiliteit die goed bereikbaar is vanuit omliggende steden. De Groote Wielen dient in de visie als voorbeeld voor klimaatbestendig waterbeheer en biodiversiteit. Regenwater komt in de wijk niet in het riool terecht, maar blijft in het gebied en circuleert in de watermachine. Bovendien geeft het vele water leefruimte voor planten en dieren. De plannen voor de Noordoosthoek van De Groote Wielen spelen sterk in op de vier ambities die in de nota worden geschetst. Zo wordt er ingezet op voldoende groen en natuur, wordt klimaatbestendig waterbeheer uit eerder ontwikkeldelen van De Groote Wielen ook gerealiseerd in dit nieuwe gebied, en wordt er gestreefd naar een goede lucht- en geluidkwaliteit. Ook is er aandacht voor het voorkomen van hittestress.