Bijlage 4 Circulair kwaliteitsplan Heesch West
Tekst van het document
Circulair kwaliteitsplan
Inhoud 1 Intro Heesch West 2 Energiek, groen en circulair Heesch West 3 Zo ziet Heesch West eruit 4 Circulaire (beeld)kwaliteit en inspiratie 5 Uitgiftestrategie, borging duurzaamheid, fasering
Het circulair kwaliteitsplan is een integraal visie- ambitie- en
Juni 2021
kwaliteitsplan voor de duurzame ontwikkeling van het regionale bedrijventerrein Heesch West. Het stelt kaders voor de ontwikkeling en biedt tegelijkertijd ruimte en inspiratie voor nu én de toekomst. Dit plan wordt in de loop van de tijd steeds aangevuld en aangescherpt. Aanpassingen worden vastgesteld door de GR Heesch West in de jaarlijkse beleidscyclus.
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West, betrokken gemeenten Bernheze, ‘s-Hertogenbosch en Oss
Opwekken van energie Wilde bloemen Nieuw leefgebied flora en fauna Robuuste groensingels
Energiek, groen en circulair
Energiegrid Vleermuizenroute Bijenroute Parkeren en Wateropvang
“Het meest duurzame bedrijventerrein van Brabant”
Zichtlocatie vanaf snelweg A59 Hergebruik lokale grondstoffen Duurzaamheid op het dak Afvalwater zelf oplossen of met andere partijen
H2
oprit/afrit
H2
A59
A59
oprit/afrit
H1 Intro Heesch West Het regionaal bedrijventerrein Heesch West komt aan de zuid-
klimaatadaptatie, mobiliteit, toepassing van
zijde van de A59 tussen ’s-Hertogenbosch, Heesch en Oss. In
materialen en beeldkwaliteit van Heesch
een ambitieuze, toekomstgerichte ontwikkeling biedt Heesch West
West. Het is een weergave van de gezamen-
ruimte aan middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven, die elders in
lijke ambities van de betrokken gemeenten
de regio geen passende huisvesting (meer) vinden. In belangrijke mate
Bernheze, ’s-Hertogenbosch en Oss, waarbij
zijn dit bedrijven die nu al een regionale binding hebben en zich binnen onze
ook rekening gehouden is met de belangen
regio willen doorontwikkelen. Onder andere zijn dit (zeer) grootschalige logistiek
en ambities van de provincie Noord-Brabant
en bedrijvigheid op het gebied van innovatieve concepten in de bouw, circulaire
en waterschap Aa en Maas. Het is bedoeld
economie en duurzame energieoplossingen. Ook biedt het terrein ruimte voor regio-
als inspiratie- en toetsingsdocument voor
nale verplaatsers en topsectoren. Het vestigingsprofiel is gebaseerd op de behoefte zoals
bedrijven en ondernemers. Daarnaast worden
die in 2017 in het Masterplan werd voorzien en begin 2021 is bijgesteld, mede op basis van
omwonenden en geïnteresseerden nadrukke-
de regionale schaarste voor bedrijfskavels en een sterk aanhoudende vraag.
lijk uitgenodigd om te participeren in Heesch West, bijvoorbeeld in het landschapspark.
De gemeenten ‘s-Hertogenbosch, Oss en Bernheze hebben zich verbonden in de Gemeenschappelijke Regeling Heesch West en
Oss
A50
zijn samen initiatiefnemer voor het terrein. Heesch West staat voor Energiek, Groen en Circulair: het meest duurzame terrein van Brabant.
‘s-Hertogenbosch
A59
1.1 Circulair kwaliteitsplan Heesch West
A50
Dit circulair kwaliteitsplan is een integraal visie-,
Bernheze
ambitie- en ontwikkelplan voor het bedrijventerrein Heesch West. Het stelt kaders en biedt daarbij ruimte en inspiratie voor ontwikkeling
Landerd
A2
Sint-Michielsgestel Uden
voor nu én de toekomst. Het circulair kwaliteitsplan beschrijft de ambities op het gebied van circulariteit duurzaamheid, energie,
Meierijstad
stedenbouwkunde, landschap, biodiversiteit, Afbeelding 1.1 Ligging Heesch west
Regionaal bedrijventerrein Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
4
1.2 Co-creatie
Het circulair kwaliteitsplan vormt een belangrijk
komst onvermijdelijk is. Bovendien plukt ieder-
Heesch West heeft een uitnodigende houding
basisdocument bij de ontwikkelingsstrategie
een nu al de vruchten van de innovaties die
om samen te werken aan “het meest duur-
voor Heesch West. De ambitie en uitgangs-
zijn toegepast op een terrein ingericht op de
zame bedrijventerrein van Brabant”.
punten worden concreet in de acquisitie en
toekomst. Partijen die traditioneel denken en
Door samen te zoeken naar de meest duur-
uitgiftetrajecten betrokken. Bij de uitgifte van
weinig oog hebben voor klimaat en energie-
zame oplossing wordt meer duurzame waarde
Heesch West zijn een mix van verplichtende
transitie zullen mogelijk aan dit bedrijventerrein
gecreëerd dan met het opleggen van
maatregelen én voorstellen van de bedrijven
voorbijgaan. Heesch West wil partner zijn voor
(wettelijk niet afdwingbare) eisen. Bedrijven
zelf het uitgangspunt. We noemen dat
die bedrijven die meegaan in het toekomstper-
zullen bij een dwingende benadering sneller
“Uitnodigend maar niet vrijblijvend”.
spectief “Energiek, groen en circulair”.
geneigd zijn om plichtmatig te handelen en onderhandelen dan zich te identificeren met
De duurzaamheidsambities gaan uiteraard
de ambitie van Heesch West. Ze worden dan
niet alleen over de bedrijfskavels en de
Energietransitie
niet gestimuleerd om de lat hoger te leggen
bedrijven. De doelen zijn ook uitgangspunt
Aandeel duurzame energie 70% (= 5x
en op zoek te gaan naar innovaties.
voor ontwerp en inrichting van het openbare
heden)
gebied
•
Als de motivatie en duurzame oplossingen
Klimaatadaptatie Waterberging/hittestress (regionale
vanuit de bedrijven zelf komt dan is de betrok-
1.3 Filosofie Heesch West
kenheid, inzet en effectiviteit naar verwach-
Een nieuw terrein is de ultieme kans om con-
ting groter. De duurzame ambities zijn niet
creet in te spelen op duurzaamheidsdoelen.
alleen een uitnodiging voor bedrijven maar
Heesch West wordt niet ontwikkeld volgens de
ze worden ook uitgedaagd en gefaciliteerd
standaard zoals dat in het verleden gebeurde.
om mee te gaan in het proces. Co-creatie
We richten de blik nadrukkelijk op de toekomst.
en duurzaamheid is niet vrijblijvend. Doordat
Voor energie, klimaat en CO2 richten we ons
100% verkochte auto’s all-electric
het terrein aardgasvrij wordt bijvoorbeeld,
alvast op de (inter)nationale doelstellingen van
CO2 vrachtvervoer -/-35%
hebben de bedrijven een uitdaging waarop
2030. De Toekomst is nu!
een duurzaam antwoord moet komen. Daar staat tegenover dat er voorzien wordt in
We doen dat samen met partijen die deze
een robuust energieconcept. Passend bij de
kwaliteiten erkennen en qua huisvesting en
specifieke omstandigheden en bedrijfsvoering
bedrijfsvoering ook de focus vooruit leggen. Op
van de onderneming is de invulling van deze
die manier voorkomen we een noodzakelijke,
uitdaging vrij.
ingrijpende aanpassing die in de nabije toe-
maatregelen) •
Reductie CO2 -/-49% (t.o.v. 1990)
•
Grondstoffenakkoord -/-50% primaire grondstoffen
•
Mobiliteit
Afbeelding 1.2 Nationale en internationale beleidsdoelen 2030 (kleine selectie uit onder andere de volgende bronnen: Klimaatakkoord, Grondstoffenakkoord, energieakkoord).
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
5
Om samen met de bedrijven concrete moge-
In hoofdstuk 4 is dit verder uitgewerkt in
lijkheden aan te pakken worden 5 thema’s
ambities, regels en inspiratie voor de Circulaire
uitgewerkt:
(beeld)Kwaliteit. Van zowel de openbare
•
Energie
ruimte, de ontsluitingsstructuur als de te
Bedrijventerrein Heesch West heeft de ambi-
•
Klimaatadaptie
onderscheiden delen van het bedrijventerrein
tie het meest duurzame bedrijventerrein van
•
Landschap en Biodiversiteit
en bebouwing.
Brabant te worden. Om dit te bereiken zet
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
•
Mobiliteit
To the point
de Gemeenschappelijke Regeling Heesch Tot slot komt in hoofdstuk 5 het proces en
West in op co-creatie: Waarde creëren
Heesch West krijgt een circulair kwaliteitsteam
uitgiftestrategie aan bod. Aangegeven is de
door samen te zoeken naar de meest duur-
en parkmanagement dat ruimte biedt voor
wijze waarop de duurzaamheidsambities voor
zame oplossing. Om partners met maximale
ontmoeting, kennis en collectief organiserend
Heesch West worden geborgd. Onderdeel
mogelijkheden voor de toekomst te vinden,
vermogen. Samen met de bedrijven vormt dit
daarvan is een systematiek van inspiratie én
worden vijf thema’s uitgewerkt:
team een stuwende kracht zodat innovatie en
beoordeling van de plannen van bedrijven
ontwikkeling een doorlopend proces is. Hoe
vanuit de 5 thema’s van Heesch West.
•
Energie
de samenwerking er uit ziet en of de zaken
•
Klimaatadaptie
collectief en/of individueel georganiseerd
•
Landschap en Biodiversiteit
worden, zal in de praktijk gaan blijken. Heesch
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
West biedt ruimte voor experiment, groei en
•
Mobiliteit
toont lef.
Leeswijzer In hoofdstuk 2 komen de vijf thema’s aan bod op welke Heesch West zich met name richt: Energie, Klimaatadaptatie, Landschap en biodiversiteit, Circulair bouwen en ontwikkelen en Mobiliteit. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving en van hoe Heesch West eruit komt te zien, zowel op ruimtelijk als op circulair gebied.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
6
H2 Energiek, groen en circulair Heesch West Heesch West heeft de ambitie om het meest duurzame bedrijven-
Heesch West beoogt een robuust duurzaam
terrein van Noord-Brabant te zijn. De planopzet draagt en faciliteert
energieconcept dat nog kan doorontwik-
deze ambitie, net als het circulair kwaliteitsplan en het uitgifteplan. De
kelen. Denk bijvoorbeeld aan de vroege
focus ligt op een “Energiek, groen en circulair” Heesch West. Er liggen unieke kansen voor het bedrijventerrein om zich te onderscheiden. Er is veel potentie voor circulaire economie als dit actief en in samenwerking wordt opgepakt en benut. Dit reikt breder dan alleen energie of bouwmaterialen. Denk ook aan samenwerking met onderwijs en regionale arbeidsmarkt, mobiliteit,
introductie van waterstof en duurzame brandstoffen om zo de duurzame mobiliteit of andere waterstoftoepassingen te kunnen faciliteren, als hiervoor bedrijfsmatige toepassingen komen. Zowel vanuit de aanbieders-
afval, afvalwater, hemelwater en/of retourstromen. Bedrijven kunnen deze zaken
kant als vanuit de belangstellende bedrijven
individueel organiseren, maar ook gezamenlijk. Bijvoorbeeld in de vorm van collectieve
worden concrete kansen voorzien. Heesch
faciliteiten zoals een wasplaats. Het circulair parkmanagement brengt waar nodig de samenwerking op gang, organiseert kennis en bundelt krachten.
West faciliteert dit met een locatie voor aanbod van duurzame brandstoffen, waaronder waterstof.
Energie
Het terrein speelt in op de regionale ener-
Heesch West heeft een grote potentie als
giestrategie. De drie stappen van Trias
Klimaatadaptatie
het gaat om het opwekken van elektrische
Energetica vormen de basis om een energie-
Bedrijventerreinen en binnensteden zijn
energie. De primaire bron daarvoor is zon.
zuinig ontwerp te maken: Beperk het ener-
traditioneel beruchte gebieden als het gaat
Ook uitwisseling van koude en warmte
gieverbruik, gebruik energie uit hernieuwbare
om inspelen op het klimaat. Er is veel verhar-
behoort tot de mogelijkheden. Heesch West
bronnen en gebruik eindige energiebronnen
ding van gebouwen, pleinen en wegen en
ontwikkelt daarom een eigen energiecon-
zo efficiënt mogelijk. Doordat het terrein
het ontbreekt vaak aan groen en water. In de
cept. Dit is gericht op de activiteiten en
aardgasvrij is, vormt energiezuinige (zo mogelijk
zomer zijn deze gebieden vaak gevoelig voor
opwekkingsmogelijkheden op het terrein zelf,
energie-neutrale of zelfs energie-positieve)
hittestress en in de natte maanden bestaat
maar met oriëntatie naar de omgeving. Er
bedrijfshuisvesting een al op voorhand
het gevaar van wateroverlast. Hittestress
wordt voorzien in een robuuste aansluiting in
duidelijke en belangrijke ontwerpopgave.
wordt tegengegaan door de aanleg van een
het elektriciteitsnet. Dat is een kwaliteit maar
De energieopwekking vindt, behalve op de
robuust landschapspark met hoog opgaand
ook een voorwaarde voor een aardgasvrij
bedrijfspercelen en in bedrijven zelf, ook plaats
groen en waterpartijen die voor koelte zorgen
terrein. De bedrijfsdaken vormen een basis-
in het landschapspark. Dit landschapspark
in de hete maanden. In het landschapspark is
potentieel voor duurzame lokale opwekking
speelt mogelijk ook een rol als het gaat om het
meer dan voldoende ruimte om water op te
vanuit de zon.
faciliteren van energieopslag of transformatie.
vangen in wadi’s, watergangen en plassen.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
7
Opwekken van energie Wilde bloemen Nieuw leefgebied flora en fauna Robuuste groensingels Energiegrid Vleermuizenroute Bijenroute Parkeren en Wateropvang Zichtlocatie vanaf snelweg A59 Hergebruik lokale grondstoffen Duurzaamheid op het dak Afvalwater zelf oplossen of met andere partijen
H2
oprit/afrit
H2
A59
A59
oprit/afrit
Afbeelding 2.1 Energiek, groen en circulair Heesch West NB Afbeelding nog aanpassen
Op de bedrijfspercelen zelf wordt water
maatregelen genomen om negatieve gevol-
gezondheid en welzijn van gebouwgebruikers.
opgevangen en vertraagd afgevoerd. Op
gen te voorkomen of verzachten.
De royale en robuuste groenstructuur van
die manier wordt een robuuste waterberging gecreëerd.
Heesch West waarin de bedrijven worden Het landschapspark biedt een unieke kwaliteit
ingepast speelt eveneens een belangrijke rol
voor de bedrijven op Heesch West. Daarnaast
hierin.
Ook klimaatbuien kunnen goed worden
heeft het ook zeker recreatieve waarde voor
beheerst. Het landschapspark kan wisselingen
de omgeving. Fietspaden, struinpaden en een
Mobiliteit
in waterstanden opvangen. Het peil kan hier
parkeerplaats maken het gebied toegankelijk.
Er zijn veel mogelijkheden voor duurzame
fluctueren. Vasthouden en infiltreren van
mobiliteit, zoals het gebruik van lokaal opge-
hemelwater levert ook een bijdrage tegen ver-
Circulair bouwen en ontwikkelen
wekte zonne-energie als brandstof in bedrijfs-
droging. Het totale landschapspark is daarbij
Heesch West is een circulair bedrijventerrein,
en vrachtwagens, heftrucks in magazijnen en
niet alleen een buffer voor het bedrijventerrein
dat uit zich op allerlei manieren. Bij het bebou-
woonwerk-verkeer. Mogelijk ook het omzetten
zelf, maar kan ook een rol vervullen op het
wen en aanleggen van bedrijfskavels en open-
van elektrische energie naar waterstof om
vlak van waterbeheersing en het watersys-
bare ruimte wordt actief geanticipeerd op het
deze daarna te gebruiken als brandstof.
teem van het aanliggend landelijk gebied.
grondstoffenakkoord 2030. Daarin is bepaald
Beschikbaarheid van de duurzame ener-
dat er in 2030 50% minder primaire grondstoffen
giebronnen en brandstoffen zijn een eerste
Landschap en biodiversiteit
worden toegepast, bijvoorbeeld door gebruik
voorwaarde om deze in de bedrijfsprocessen
In Heesch West komt een omvangrijk circulair
van biobased materialen, minimalisering van
in te kunnen passen. Heesch West richt zich
landschapspark, met een totale omvang van
materiaalgebruik en hergebruik van bouwma-
allereerst op de op de doelen afgestemde
ruim 65 hectare, dat bestaat uit verschillende
terialen. Circulariteit is ook van belang voor
energie-infrastructuur en beschikbaarheid van
onderdelen. Er zijn drie Parksingels, stevige
bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld bij afvalpro-
duurzame brandstoffen.
bosranden en twee grote parkzones. De
ductie en mate van hergebruik en recycling.
zuidwestelijke parkzone heeft een dubbel
Hiermee wordt belangrijk bijgedragen aan de
Het organiseren en stimuleren van duurzaam
functie voor zowel energie als natuur. De
CO2-doelen in het Klimaatakkoord.
vervoer van medewerkers is ook van belang.
biodiversiteit in het gebied neemt enorm toe.
Het stimuleren van (ook elektrisch) fietsge-
De mix van oevergebonden en natte natuur,
Bij circulair bouwen staan de kwaliteit van
bruik door veilige, aantrekkelijke, veilige en
droog bosachtig gebied en houtwallen met
het gebouw en (her)gebruiksmogelijkheden
snelle fietsroutes die aangesloten zijn op de
mantelzoomvegetatie biedt een gevarieerd
van gebouw en materialen waaruit het is
omgeving en het gebruik van het al aanwe-
en kwalitatief hoogwaardig leefgebied voor
opge-bouwd op de lange termijn centraal.
zige openbaar busvervoer zijn voorbeelden
flora en fauna. Bestaande landschappelijke
Ontwikkelaars, bouwers en gebruikers kijken
hiervan.
structuren worden zoveel mogelijk ingepast.
daarbij ook steeds meer naar de interne
Als het nodig is, worden bij belangrijke soorten
kwaliteit van de gebouwen en de effecten op
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
9
Goede voorzieningen, zoals voldoende
To the point
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
Op het gebied van klimaatadaptie zijn hittestress en wateroverlast belangrijke
scooters en auto’s, zijn belangrijk. Collectief
Er liggen unieke kansen voor Heesch West
thema’s. Een robuust landschapspark en
privaat vervoer, waarbij werknemers bijvoor-
om zich te onderscheiden op het gebied
aanvullende maatregelen dragen direct bij
beeld met busjes worden opgehaald bij
van duurzaamheid en circulaire ontwikke-
aan de beheersing van deze effecten van
stations in de omgeving kan interessant zijn
ling. Als het gaat om energie dan heeft met
klimaatverandering. De mix van oeverge-
voor grotere bedrijven of mogelijk ook een
name zon en het benutten van koude en
bonden en natte natuur, droog bosachtig
collectieve basis vinden.
warmte grote potentie. Het bedrijventerrein
gebied en houtwallen met mantelzoomve-
ontwikkelt een robuust energieconcept.
getatie biedt tegelijkertijd een gevarieerd
Daarbij komen ook de kansen om de opge-
en kwalitatief hoogwaardig leefgebied voor
wekte energie in te zetten voor mobiliteit
flora en fauna. Bestaande landschappelijke
aan bod. Duurzaam vervoer wordt verder
structuren worden zoveel mogelijk ingepast.
gestimuleerd door bijvoorbeeld de aanleg
Het te ontwikkelen landschap wordt een
van aantrekkelijke fietspaden, goede en
aantrekkelijk recreatiegebied voor mede-
veilige aansluiting op doorgaande routes,
werkers van de bedrijven als ook voor de
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
omgeving.
benutting van openbaar vervoer. Heesch West is een circulair bedrijventerrein. Er wordt actief geanticipeerd op het Grondstoffenakkoord zodat er minder primaire grondstoffen worden gebruikt. Circulair bouwen en ontwikkelen geeft meerwaarde aan de gebouwen. Ook bij het bouwrijp maken en de inrichting van de openbare ruimte worden de circulaire kansen en mogelijkheden benut.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
10
H3 Zo ziet Heesch West er uit
Afbeelding 3.1 Ontwerp Heesch West Totaal, met – op een gedeelte – een visualisatie van zonnepanelen op het dak
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
11
Afbeelding 3.2 Milieuzonering
en heeft een flexibele structuur die vrijheid
geschikt voor grootschalige bedrijvigheid.
biedt in fasering en omvang. De flexibiliteit en
Aan de westzijde ligt een zichtlocatie. Alle
vrijheid spelen zich af binnen de contouren
locaties zijn georiënteerd op en ontsloten aan
van het bedrijventerrein. De groene randen
het landschapspark. Het landschapspark van
rondom het bedrijventerrein vormen de
Heesch West omvat 2 grote landschapszones
contouren. Ze markeren de grenzen tussen het
en de ruime groenstructuren rond de wegen.
bedrijventerrein en de omgeving, zorgen voor
De totale omvang bedraagt circa 65 hectare.
inpassing in de omgeving en zorgen voor de
Deze omvang is bepalend voor de kwaliteit
nodige afstand tussen de omgeving en het
en uitstraling van Heesch West. Het biedt
bedrijventerrein.
ruimte aan een “Energiek, groen en circulair Heesch West”. De thema’s Klimaatadaptatie,
3.1 Stedenbouwkundig concept
Een robuuste groenstructuur (het circulair
Landschap en biodiversiteit, Circulariteit bou-
Heesch West heeft een zelfstandige positie
landschapspark) deelt het gebied op in vijf
wen en ontwikkelen en Mobiliteit zijn verweven
met een eigen (boven) regionale identiteit. Het
grote bedrijfslocaties die variëren in grootte
in het hele plan en bepalend geweest in de
terrein is qua ligging en ontsluiting georiënteerd
van 11 tot 20 hectare. Het terrein is specifiek
opzet ervan.
op de snelweg A59. Het is een nieuwe kern, een nieuw werklandschap dat vrij ligt van de omliggende dorpskernen. Dit biedt de kans om een sterk eigen en duurzaam karakter te creëren, en aan te sluiten op het omliggende landschap. Door deze vrije ligging kan het bedrijventerrein ook relatief hoge milieucategorieën aanbieden. Daarbij is het niet de bedoeling en ook niet de marktbehoefte om die milieuruimte maximaal te laden. Wel is er hierdoor veel flexibiliteit in de plattegrond en uitgifte-planning voor Heesch West. Een goede beheersing van de omgevingseffecten is hierbij uitgangspunt. Het stedenbouwkundig plan voor Heesch West is op hoofdlijnen. Het is geen eindplan
Afbeelding 3.3 Stedenbouwkundig plan Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
12
Het landschapspark biedt een robuuste basisstructuur aan waarin deze circulaire thema’s in een samen-hangend ecosysteem worden ingepast. Door de oriëntatie van de bedrijvenlocaties op deze structuur kunnen de bedrijven daar eenvoudig op aanhaken en de thema’s voortzetten op eigen kavel en in eigen gebouw. Het landschapspark haakt ook aan op de omgeving door te kiezen voor een robuuste groene invulling aan de randen die passen bij het landschap ter plaatse. Bestaande, cultuurhistorische elementen zoals wegen, waterlopen, bomen, groen en gebouwen worden waar mogelijk ingepast. De groene invulling van de randen van het
Afbeelding 3.4 Landschapspark Heesch West en omgeving
bedrijventerrein is bepalend voor de uitstraling
20 hectare zijn mogelijk op dit terrein. Ook
van het terrein in de wijde omgeving. Het
gericht. De robuuste maatvoering van de
enkele kleinere kavels die gericht zijn op
terrein krijgt groene en/of waterranden die
bedrijven bepaalt de verkaveling. Kavels met
ondersteunende functies bij grootschalige
inspelen op het landschap ter plaatse.
een aaneengesloten omvang tot ruim
logistiek of energieconcepten zijn mogelijk.
De exacte landschapsinrichting wordt verder
Doelgroepen
Typering
Voorbeelden
Indicatie omvang kavel
Regio: Sectoraal verplaatsers/ topsectoren
Bouw & infra, agro & food, logistiek. industrie
Distributie, groothandel, productie, bewerking, life sciences
0,5 tot 5 ha
Logistiek
Grootschalige logistiek
Distributiecentra
5 tot 20 ha
Ondersteunend Ondersteunende diensten
Truckparking, tankstation, restaurant
0 tot 1 ha
Sectoraal
Bouwsector, circulaire economie, datacenters
Concepten, pilots
0,5 tot 5 ha
Energie
Zonnepanelen Zonnepark Permanent (>10 jaar) Tijdelijk/mobiel (5-10 jaar)
uitgewerkt in een ontwerptraject onder begeleiding van een landschapsarchitect in een brede participatieaanpak (samen met de omgeving, natuur- en milieuvereniging en waterschap).
3.2 Stedenbouwkundig plan Grootschaligheid Het stedenbouwkundig plan is speciaal op middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven
Innovatieve concepten
Grootschalig
0 tot 10 ha
afbeelding 3.5 Doelgroepen Heesch West (Masterplan Buck 2017 en actualisatie 2021)
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
13
zijn. Bij de noordwestelijke entree van dit gebied is de mogelijkheid voor een “duurzaam brandstoffeneiland” opgenomen. De verkaveling zit zo in elkaar dat bij 50 hectare uitgegeven bedrijfsgrond er een afgerond plan is met logische begrenzingen. Door de opzet met de robuuste dooradering van het landschapspark zijn er meerdere logische ruimtelijke begrenzingen van het bedrijventerrein mogelijk. De eerste fase van het bedrijventerrein ligt aan de noordzijde. De zuidzijde van het bedrijventerrein hoort bij de tweede fase. Dit gebied
Afbeelding 3.6 Maatvoering Heesch West
kan in eerste instantie gebruikt worden voor bijvoorbeeld grondstoffen- en materialendepot,
Flexibiliteit
nog wat schuiven (oostelijk en westelijk) zodat
voedseltuintjes, opwekking zonne-energie etc.
Het stedenbouwkundig plan heeft een
de meest optimale bedrijfskavel kan ontstaan.
Als uit de behoefte blijkt dat dit terrein nodig
flexibele opzet. Het is geen definitief plan maar
De principes van de ontsluiting en landschaps
is als bedrijventerrein, dan wordt het voor die
een plan op hoofdlijnen. De verkaveling is
park liggen wel vast en zijn cruciaal voor het
doeleinden in gebruik genomen
flexibel en modulair van opzet. De verkaveling
kwaliteitsbeeld van het bedrijventerrein. Deze
en ontsluiting is haaks op de Bosschebaan,
principes zijn weergegeven bij de verkeers-
zodat het terrein flexibel in te delen is en het
structuur en landschap. Aan de westzijde van
zich kan aanpassen aan de omvang van de
de Koksteeg loopt een ontsluiting (groten-
bedrijven.
deels) aan de buitenzijde van de bedrijfskavels omdat dit de zichtlocatie is. De aangrenzende
De diepte van de kavels ten oosten van de
bedrijven zijn uiteraard hierop georiënteerd.
Koksteeg kan aangepast worden. De exacte
Dit gebied kan verder opgedeeld worden in
ligging van de noord/zuid gerichte ontsluitin-
kleinere kavels vanaf 5.000 m2 en eventueel
gen op het terrein liggen niet vast en kunnen
extra ontsluitingen krijgen, mocht dat nodig
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
14
Afbeelding 3.7 Stedenbouwkundig plan (Met voorbeeldverkaveling van grootschalige logistiek aan de noordzijde en tijdelijke zonne-panelen in fase 2)
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
15
Open en toegankelijk bedrijventerrein
Bij de aanhaking op de A59 bij Nuland wordt
Heesch West is nadrukkelijk geen anoniem,
wordt een aparte en directe routing tussen
naar binnen gekeerd, afgesloten terrein
de zuidzijde van de snelweg en het bedrijven-
exclusief voor bedrijven. Het is een overzichte-
terrein gemaakt. Hierdoor wordt de Rekken
lijk en toegankelijk gebied, uitnodigend voor
ontzien. Effect is ook dat de verkeersintensiteit
bedrijven, haar werknemers, klanten én voor
op de Rijksweg Noord vermindert.
recreanten en omgeving.
Bij de afrit Oss/Heesch-West wordt een volwaardig kruispunt gerealiseerd met toege-
Ontsluiting
voegde rijbanen om de afslaande bewegin-
Heesch west is georiënteerd op de A59 en
gen goed vorm te geven. Het verkeer naar de
verbonden via de afritten Nuland/Vinkel in
bedrijven langs de westzijde van
het oosten en Oss/Heesch-West in het westen.
de Cereslaan krijgt een naar het zuiden toe
Tussen deze afritten komt parallel aan de A59
verlegde toegang. De aanhaking tussen de
de ontsluiting van Heesch West te liggen. Dat
Boschebaan en de nieuwe noordelijke weg
gebeurt deels over bestaand tracé en deels
gebeurt via een rotonde.
over nieuw aan te leggen tracé. Dit is de
Er komt ook een rotonde met een onderdoor-
entree van Heesch West.
gang voor de fiets bij de Weerscheut en de nieuwe ontsluitingsweg, ter hoogte van de
Deze ontsluitingsstructuur zorgt ervoor dat er zo
huidige tunnel onder de A59. Op deze manier
min mogelijk wisselwerking is tussen vrachtver-
kunnen de verschillende verkeerssoorten veilig
keer van de A59 en Heesch West enerzijds en
kruisen en zijn er vlotte en veilige doorgaande
verkeer in de omgeving anderzijds. Het snelle
routes voor alle verkeersdeelnemers.
Afbeelding 3.8a Afrit Nuland/ Vinkel
Afbeelding 3.8 c Rotonde aansluiting vernieuwde Boschebaan
Afbeelding 3.8 b Voorrangsplein Weerscheut
auto- en vrachtverkeer wordt gescheiden van langzamere verkeersdeelnemers als
In de afbeeldingen hiernaast is te zien hoe dat
landbouw- en fietsverkeer. De belasting van
er uit ziet.
het regionaal verkeersnetwerk wordt zoveel mogelijk beperkt door een zo direct mogelijk afwikkeling van auto- en vrachtverkeer naar de nabije op-/afritten bij Nuland en Oss/ Heesch-West en verder door bijvoorbeeld een
Afbeelding 3.8 d Afrit Oss/Heesch West
vrachtwagenverbod op de Weerscheut.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
16
De ontsluitingsstructuur is maximaal gericht
In een latere fase worden ze, als dat nodig is,
In de huidige situatie wordt de Koksteeg
op de A59. Er zijn op het terrein geen directe
aan de zuidzijde met elkaar verbonden.
gebruikt om van oost naar west te rijden en
autoverbindingen met de omgeving. Dit met
De meest westelijk gelegen ontsluiting (direct
omgekeerd. Ten noorden van de Ruitersdam
het oog op verkeersveiligheid, het voorkomen
naast de Koksteeg) is een klassieke ontsluiting.
wordt een nieuwe weg aangelegd die deze
van belasting op de omgeving en het goed
Het verkeer kan in twee richtingen rijden en gaat
rijbeweging mogelijk blijft maken. Deze route
kunnen functioneren van het bedrijven
buitenom de percelen. De ontsluiting vormt een
spaart de ecologische waarden van de
terrein. De ontsluiting op het terrein zelf kan
grote lus om het grootste deel van het terrein.
Ruitersdam en wordt zorgvuldig in gepast in
meegroeien met de ontwikkeling van het
De twee oostelijk gelegen ontsluitingen zijn
aansluiting op de zuidwestelijke parkzone. Dit
bedrijventerrein. Vanaf het noorden lopen drie
ingericht volgens het principe van de paper-
wordt verder uitgewerkt in het ontwerptraject
wegen (Parksingels) in zuidelijke richting het
clip. Kenmerken zijn een veilige route, een-
voor het landschapspark. Agrarisch verkeer
gebied in waaraan de bedrijven liggen. Ze zijn
richtingverkeer, een kwalitatief hoogwaardige
kan hier ook gebruik van maken.
georiënteerd en ontsloten op deze wegen.
groene parkzone tussen de wegen en geen
Deze Parksingels functioneren zelfstandig.
ruimte tot wildparkeren.
Er zijn veilige, vrij liggende en comfortabele fietsroutes naar en op het bedrijventerrein. Dit is om werknemers te stimuleren om met de fiets te gaan. De route vanaf ’s-Hertogenbosch naar Heesch West volgt bestaande tracés aan de noordzijde van de A59 en gaat dan ter hoogte van de Weerscheut onder de tunnel en onder de nieuwe rotonde door naar de zuidzijde van de A59. Hier gaat de fietsroute verder langs Heesch West. Dit gaat via een nieuw aan te leggen fietspad parallel aan de nieuwe ontsluitingsstructuur naar Oss en Heesch. Ook op het bedrijventerrein zijn vrij liggende en veilige fietsroutes om de bedrijven te bereiken. Deze zijn daarnaast geschikt voor recreatief medegebruik. De Koksteeg en Raktstraat op het bedrijventerrein worden ingezet als fiets-
Afbeelding 3.9 Ontsluiting
routes. Het kleinschalige profiel kan zo behouden blijven. Het geeft herkenbaarheid in het
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
17
nieuwe plan en mogelijkheid tot oriëntatie. De
karakter te laten zien van zowel de bedrijven
de zichtlocatie. Bedrijven zijn met de voorzijde
routes staan zoveel mogelijk in verbinding met
als het terrein. In de zuidwest flank ligt een
georiënteerd op dit gebied. Aan deze zijde
de omgeving zodat interessante netwerken
grote parkzone met de mogelijkheid voor een
ligt de meest representatieve gevel van het
ontstaan.
groot, op het water drijvend, zonnepanelen-
gebouw en zijn de meest publieke ruimtes van
Voetgangers kunnen op de vele struinpaden
park. In de noordwesthoek komt een hoogte
een bedrijf gelegen. Er worden eisen gesteld
in het gebied wandelen en op de breed
accent in de bebouwing om het bedrijven-
aan de massa-opbouw, situering van de
vormgegeven fietspaden. De bestaande
terrein te markeren. Aan de noordzijde van
bebouwing, de duurzaamheid, circulariteit en
buslijn van ’s-Hertogenbosch naar Grave heeft
de entree is er ook ruimte voor een duurzaam
kleurstelling. De uitstraling van de zuidwestelijke
twee haltes ter hoogte van Heesch West.
brandstoffeneiland.
parkzone samen met de bedrijfsbebouwing
Door het creëren van comfortabele routes en
bepaalt de kwaliteit van de zichtlocatie.
veilige oversteekplaatsen naar Heesch West
Organisatie en uitstraling op het bedrijf perceel
is het terrein ook goed bereikbaar met het
op het westelijke deel
openbaar vervoer.
De westzijde van het bedrijventerrein vormt
Zichtlocatie Het terrein ligt langs de A59 maar is geen typische zichtlocatie. Tussen de A59 en het bedrijventerrein ligt een brede bosstrook die op een aantal plekken een doorkijk biedt. Deze strook is grotendeels eigendom van Rijkswaterstaat en maakt onderdeel uit van de groene uitstraling van het bedrijventerrein. In de verkaveling van het terrein is hier rekening mee gehouden. De westzijde van het terrein is wel een open zichtlocatie. De snelweg ligt hier op het niveau van het landschap. Dat is aan allebei de kanten van de weg open. Het is van nature een natter gebied. Het bedrijventerrein presenteert zich hier. Dit is juist een plek om het duurzame
Afbeelding 3.10 Zichtlocatie
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
18
naast of achter het gebouw. Bij logistiek is er alleen inpandige opslag. Parkeren van personenauto’s is aan de voorzijde van het bedrijf op het eigen terrein mogelijk. Parkeren van andere vervoersmiddelen en expeditie is aan de voorzijde en/of zijkant van het bedrijf mogelijk. Aan de zijkant en achterkant van de gebouwen is een minimale afstand van 5 meter tot de zijdelingse perceelsgrens nodig in verband met het voorkomen van brandoverslag. Bij de gebouwen die op een hoek liggen (en dus ook aan de Bosschebaan of aan een parkzone grenzen), geldt dat er aan deze zijde
Afbeelding 3.11 Bedrijven
eveneens een representatieve gevel moet zijn en dat er aan deze zijde geen buitenopslag is.
Omdat de bebouwing van verre zichtbaar
Organisatie en uitstraling op het bedrijfs
Parkeren
is, worden hier hogere esthetische eisen aan
perceel (m.u.v. de zichtlocatie)
Parkeren vindt plaats bij bedrijven op het eigen
gesteld dan op de rest van het bedrijventerrein.
Alle bedrijfspercelen grenzen aan het land-
terrein. Het wordt fysiek onmogelijk gemaakt
Op deze locatie is een stevige massa van
schapspark zijn hierop ontsloten. De bedrijven
om in de openbare ruimte te parkeren door de
bedrijfsgebouwen gewenst. De afstand van
zijn hierop georiënteerd en aan deze kant ligt de
aanleg van extra hoge opsluitbanden. Dit geldt
de bebouwing tot de zijdelingse en achterste
meest representatieve gevel van het gebouw
zowel voor vrachtwagens als voor auto‘s. Het
perceelsgrens is minimaal 5 meter. Dit in ver-
en zijn de meest publieke ruimtes van een bedrijf
parkeren van werknemers en bezoekers (fiets,
band met het voorkomen van brandoverslag.
gelegen. Er worden geen eisen gesteld aan
scooters, elektrische auto’s etc.) en het vervoer
Hoogteaccenten tot 30 meter zijn mogelijk in de
massaopbouw en geleding van gebouwen. Wel
(pendeldiensten, groepsvervoer en openbaar
noordwest hoek. Buitenopslag is alleen uit het
worden eisen gesteld aan de uitstraling van de
vervoer etc.) is zoveel mogelijk aan de voor-
zicht en naast of achter de bebouwing mogelijk.
groenzones is krachtig en duidelijk aanwezig. Dit
zijde en eventueel zijkant van het bedrijfsper-
Parkeren, vervoer en expeditie vindt aan de
geeft een kwalitatief hoogwaardige uitstraling
ceel georganiseerd om zoveel mogelijk
zijkant of achterzijde van het gebouw plaats.
van het bedrijventerrein. Er ligt geen buitenop-
dubbelgebruik, flexibiliteit, uitwisselbaarheid en
Bezoekersparkeren is aan de voorzijde mogelijk.
slag aan de voorzijde van het perceel. Die ligt
klimaatbestendige maatregelen te stimuleren.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
19
Bij het onderdeel klimaatadaptatie wordt
ontwerp wordt, met actieve omgevingspartici-
groenstructuur is een kwaliteitsimpuls op het
dit verder uitgelegd. Het vrachtverkeer op
patie, verzorgd door een landschapsarchitect.
bedrijventerrein zelf maar ook voor de omge-
de zichtlocaties parkeert tenminste 5 meter
ving. Een ook op de omgevingskwaliteiten
achter de voorste bebouwingsgrens en niet
Het circulair landschapspark bestaat uit
afgestemd nieuw netwerk met natuurlijk
aan de voorzijde.
verschillende onderdelen die samen een
groen en duidelijke ecologische kwaliteiten,
robuuste groenstructuur vormen. Deze brengt
betekent een verbetering van de biodiversiteit
3.3 Circulair landschapspark
ordening in het bedrijventerrein aan en
en het leefgebied van flora en fauna. Bij de
Het circulair landschapspark op Heesch West
vormt de drager van het gebied. Het is een
plantenkeuze wordt uitgegaan van inheemse
is uniek. Het aandeel landschap op dit bedrij-
natuurlijke tegenhanger van de grootschalige
soorten en wordt aangesloten bij het land-
venterrein is naar verhouding bijzonder hoog.
bedrijven. Het groen draagt bij aan een meer
schap ter plaatse.
Dit park brengt waardevolle landschappelijke,
vriendelijke, toegankelijke en ontspannen
natuurlijke, recreatieve en circulaire kwalitei-
uitstraling. Zo komt er balans in het gebied,
Elk bedrijf komt aan de robuuste groenstruc-
ten in dit gebied. Door de verbindingen die
een menselijke maat (bomen en struiken zijn
tuur te liggen. Dat maakt dit bedrijventerrein
gemaakt worden heeft het ook waarde voor
herkenbare elementen) en mogelijkheden
in ruimtelijk en duurzaam opzicht anders dan
de omgeving. De verdere uitwerking van het
voor oriëntatie op het terrein. De robuuste
andere terreinen. Voor de deur van elk bedrijf ligt een kwalitatief hoogwaardige landschapspark. We dagen de bedrijven uit om daar meerwaarde aan toe te voegen. Bijvoorbeeld door op eigen terrein groen aan te leggen dat past bij het groen in de openbare ruimte. Dit circulair kwaliteitsplan geeft de richting aan. Het circulair landschapspark is opgebouwd uit bestaande en nieuw toe te voegen landschappelijke structuren. Het huidige landschap heeft weinig elementen met cultuur-historische waarden. De ruilverkaveling heeft het landschap genivelleerd.
Afbeelding 3.12 Circulair landschapspark
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
20
De bestaande waardevolle landschappelijke
is de Koksteeg als herkenbaar element in de
westzijde komt een grootschalige parkzone
lijnen Raktstraat en Koksteeg en een aantal
Parksingel Koksteeg opgenomen.
die aansluit bij het open en grootschalige
kleinere elementen, zoals een klein bos aan
broekontginningen landschap dat hier ligt.
de Weerscheut en een landbouwpad, dat
Het bedrijventerrein wordt ingekaderd door
Het bedrijventerrein heeft hier haar zichtlo-
loopt vanaf de Koksteeg richting Weerscheut,
de Ruitersdam met haar houtopstanden en
catie. Aan de zuidzijde wordt de Ruitersdam
zijn integraal opgenomen in het circulair
in het verlengde daarvan de Zoggelsestraat,
met haar houtopstanden gehandhaafd.
landschapspark. Ze zijn onderdeel van het
de laanbeplanting aan de Weerscheut, de
Ter hoogte van de Zoggelsestraat komt een
landschapspark, hebben een nieuwe en
Bosschebaan met haar bosschages parallel
bosachtig gebied met open plekken. Dat sluit
educatieve betekenis gekregen en geven
aan de A59 en de watergang aan de oost-
aan bij de karakteristieke kamerstructuur van
structuur aan het stedenbouwkundig plan.
zijde. Ze maken onderdeel uit van de land-
deze straat. Huidige bebouwing wordt waar
Daardoor blijven ze beleefbaar en maken ze
schappelijke inpassing van het terrein.
mogelijk geïntegreerd in deze zone. Aan de
onderdeel uit van het landschap en de omge-
oostzijde komt Zonnepark Achterste Groes.
ving en wordt de ontginningsgeschiedenis
Het bedrijventerrein krijgt robuuste randen die
Dit park wordt zelfstandig ontwikkeld. Het is
afleesbaar gemaakt. Zo vormt de Raktstraat
passen bij het landschap. Op die manier wordt
geïnspireerd op het slagenlandschap dat hier
de ruggengraat van de Centrale parkzone en
aansluiting gezocht bij de omgeving. Aan de
in het verleden voorkwam. Het wordt met langgerekte houtwallen en struwelen ingepast. Aan de noordzijde is de dichte beplanting tussen de A59 en de Bosschebaan bepalend. Deze ontneemt het zicht op het bedrijventerrein voor een groot deel.
Afbeelding 3.13 Te handhaven groen, monumentaal groen, nieuw groen en te verwijderen groen
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
21
In de volgende pagina’s volgt per gebieds-
Centrale parkzone
voorkwam. Het gebied krijgt met wilde bloe-
deel van Heesch West een beschrijving van de
Centraal op het terrein ligt grotere een park-
menmengsels een natuurlijkere uitstraling. Die
beoogde circulaire landschapsontwikkeling in
zone van ruim 9 hectare groot. Het heeft een
wordt ook versterkt door de leeflaag van het
relatie tot de bedrijvigheid en de omgeving.
(ook natte) ruige uitstraling, groots en robuust.
gebied voor een deel af te graven, met name
De beschrijving in deze versie van het circulair
aan de westzijde van het gebied. Daarmee
kwaliteitsplan is bedoeld als koers en inspiratie
De huidige Raktstraat is de noordelijke grens
is het een ecologisch gezien interessanter
van de verdere uitwerking van het landschap-
van het park. Het meanderende lint van de
gebied voor diverse soorten planten en dieren.
sontwerp in een brede participatieaanpak
Raktstraat wordt doorgetrokken tot aan de
Om de juiste omstandigheden te creëren
(samen met de omgeving, natuur- en milieu-
Koksteeg en krijgt een functie voor langzaam
voor vogels, vissen, amfibieën, marters en de
vereniging en waterschap) onder begeleiding
verkeer. In het gebied zelf kan gewandeld
waterspitsmuis, wordt de inrichting zo groots,
van een landschapsarchitect, medio 2021.
worden op struinpaden. Fase 2 van het bedrij-
ruig en nat mogelijk. Met variatie in water-
De resultaten hiervan worden in de vol-
venterrein is de zuidelijke grens van het terrein.
diepte en stromend/stilstaand water, poelen,
gende versie van het circulair kwaliteitsplan
De meanderende vorm van de Raktstraat
plas-draszones, rietzones en droge ruigten en
opgenomen.
geeft vorm en structuur aan het gebied. De
vernatting van oost naar west. De Centrale
sloot aan de zuidkant wordt flink verbreed en
parkzone heeft een belangrijke functie in de
Opgemerkt wordt dat de uiteindelijke inrich-
krijgt natuurlijke oevers. Haaks op deze sloot
waterhuishouding van het gebied en voor de
ting ook deels wordt bepaald in het veld,
lopen diverse sloten in noord-zuid richting,
omgeving.
door de vormgeving op de bedrijfspercelen
eveneens met natuurvriendelijke oevers. Langs
en door bijvoorbeeld het toe te passen beheer
de Raktstraat komen in het meest oostelijke
en de waterstanden. Voor een natuurlijke
deel losstaande groepen bomen voor. Langs
uitstraling is het van belang een goed passend
de hele route zullen van deze bomen komen.
beheerplan te maken. Door niet teveel te
Langs de noord-zuid gerichte sloten komen
maaien en goed te kijken naar de soorten en
smalle bomensingels. Aan de oostzijde ligt
deze op maat te beheren kan de natuurlijke
de nadruk op inheemse bomen-soorten zoals
uitstraling vorm krijgen
eik en veldesdoorn. Aan de westzijde ligt de nadruk op bomensoorten die beter tegen natte situaties kunnen zoals elzen. Aan de beplanting zal te zien zijn dat het gebied van oost naar west natter wordt. Met al deze ingrepen wordt een verwijzing gemaakt naar
Afbeelding 3.14 Inspiratie houtwallen en lanen
het slagenlandschap dat hier van oorsprong
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
22
De waterstanden in dit gebied kunnen varië-
De zuidwestelijke parkzone wordt begrensd
vissen, amfibieën en vogels is het gebied
ren in hoogte. Als er meer waterberging nodig
door de Weerscheut met haar laanbeplan-
aantrekkelijk.
is, dan is hier de ruimte om dat op te vangen.
ting, de Ruitersdam met haar dichte houtwal-
In het park is ook ruimte voor voorzieningen
len en de nieuwe grens van het bedrijventer-
In deze parkzone ligt een doorgaande
die ondersteunend zijn voor energieopwek-
rein. Het bedrijventerrein is met de voorkant
gasleiding. De inrichting moet zo worden
king, -opslag of een goede waterhuishouding.
op park georiënteerd en heeft hier een
vorm gegeven dat de leiding inclusief zakelijk
Dit kunnen gebouwen zijn maar ook techni-
zichtlocatie. De ontsluitingsweg loopt voor de
rechtstrook op zijn plaats kan blijven.
sche installaties. Ze kunnen ook als kunstobjec-
bedrijven langs en ligt net als de bedrijven
ten vorm krijgen.
verhoogd. Als een balkon dat uitkijkt over het
Hoge Parksingel en Parksingel Centraal
Park, de A59 en de wijdere omgeving.
Het bedrijventerrein is bedoeld voor onder
Zuidwestelijke parkzone
Tussen de waterplassen liggen moerasach-
meer grootschalige bedrijven, zoals XL logis-
Je kunt de zon letterlijk in het water zien drijven
tige zones, ruigtes, plas-dras gebieden,
tiek. Deze sector vraagt om rechthoekige
in dit park. In dit gebied wordt de (regionale)
geïsoleerde poelen in een kralensnoer en
kavels van grote omvang. Het gebied tussen
waterberging gemaakt in de vorm van een
bloemrijke graslanden. Het huidige bosje
Koksteeg en het Zonnepark Achterste Groes
grote en een paar kleinere waterplassen. Op
halverwege
is zeer geschikt voor grootschalige logistiek,
de grootste waterplas zijn er mogelijkheden
de Weerscheut wordt ingepast evenals de
maar de vorm ervan is een onregelmatig
voor een drijvend zonnepark, met de zonne-
bomensingel naast Koksteeg 18 die midden
trapezium (een rechthoek die aan beide
panelen als een drijvend eiland. Er wordt veel
door het gebied loopt. Er komen struinpaden
uiteinden scheef is afgeknot). Als de bedrijven
oeverlengte gemaakt bij de waterplassen.
en picknickvoorzieningen in het gebied.
in het gebied ingepast worden ontstaan er
Flauwe, meanderende oevers vormen een
Vooral voor oevergebonden soorten zoals
driehoekige ruimtes (scheggen).
aantrekkelijk leefgebied voor verschillende planten en dieren. De meanderende oevers van de plassen vormen een contrast met de rechte, strakke en stevig beplantte lijnen van de Weerscheut en Ruitersdam.
Afbeelding 3.15 Sfeerbeeld westelijke parkzone
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
23
Parksingel en Parksingel Centraal wordt de groensingel af en toe onderbroken door open plekken en meandert aan een zijde. Zo wordt het een gebied dat prettig is om in te verblijven met een menselijke maat. In de open zones kunnen tegelijkertijd praktische zaken als oversteekplaatsen voor fietsers of in geval van calamiteiten gerealiseerd worden. De groensingels liggen in het midden van de Parksingel. De ontsluitingsweg ligt er omheen. Elk bedrijf is daarmee direct zichtbaar en ontsloten
Afbeelding 3.16 Parksingel Centraal
vanaf de ontsluitingsweg. En elk bedrijf heeft In deze scheggen komt de ontsluiting van de
de groenstructuur. De basis van de Parksingel
direct zicht op de Parksingel. Tussen de ontsluiting
kavels in de vorm van een paperclip. Ook is
wordt gevormd door een stevige noord-zuid
en het bedrijfsperceel liggen open ruimtes. Aan
er ruimte voor de robuuste groenstructuur, de
gerichte groensingel met aangrenzende water-
de zijde van het bedrijfsperceel komen glooiin-
wateropgave en een energiegrid. De scheggen
gang. Deze zullen gevarieerder en ecologisch
gen en/of groen om het parkeren van auto‘s op
worden op die manier Parksingels. Het zijn
gezien waardevoller van samenstelling zijn
het perceel (deels) aan het zicht te onttrekken.
waardevolle landschappelijke elementen die
dan de aanwezige singels. Het robuuste groen
Op deze glooiingen komen losstaande groepen
onderdeel uitmaken van een groter netwerk.
is een tegenhanger van de grootschalige
(bijvoorbeeld meerstammige) bomen. Aan de
Een netwerk voor landschap, natuur en water.
bedrijven en brengt balans in het gebied. En
zijde van de ontsluiting komen juist verlaagde
Maar het zijn ook waardevolle, representatieve
een menselijke maat. De natuurlijke uitstraling
gronden, wadi’s met daarin struinpaden en
ruimtes waaraan bedrijven zich graag willen ves-
van de Parksingels vormt een contrast met de
verspreid liggende velden met wilde bloemen.
tigen. Alle bedrijven grenzen aan de Parksingel.
stedelijkheid van de bedrijven. De robuuste,
De afstand tussen ontsluitingsweg en de entrees
Deze vormt een aantrekkelijke buitenruimte voor
natuurlijke uitstraling onderstreept het duur-
van bedrijfspercelen bedraagt minimaal 12
het personeel op korte afstand van het bedrijf.
zame karakter van Heesch West.
meter zodat de grote vrachtwagens voldoende
Dat geldt ook voor recreanten en passanten.
ruimte hebben om recht op het perceel aan te Tussen het Zonnepark Achterste Groes en
komen en het bedrijfsperceel zo nuttig en effici-
In het huidige ruilverkavelingslandschap zijn
het bedrijventerrein komt een vergelijkbare
ënt mogelijk gebruikt kan worden. Het maakt de
enkele stevige bomensingels aanwezig met
groensingel. Deze is aaneengesloten en vormt
entrees naar bedrijfspercelen zo smal mogelijk en
aangrenzende watergang (voornamelijk
een groene afscherming van het bedrijven-
de onderbrekingen in de groene zones en wadi‘s
elzensingels). Deze vormen de inspiratie voor
terrein naar de omgeving toe. In de Hoge
zo klein mogelijk.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
24
meubilair in deze ruimtes voldoet aan de
eik, veldesdoorn, es en elzen die uiteindelijk doorsnede
uitgangspunten van het grondstoffenakkoord
uitgroeien tot bomen vanparkstrip formaat. Daarnaast
om45m het duurzame karakter te 2m 16m 30monderstrepen. 4m 5m 15,5m
komen er snelgroeiende struikvormers zoals boskriek, kornoelje, kardinaalshoed, hazelaar, eengrens vs verharding 37% groen
variabel
Verlichting is zo minimaal mogelijk. Parksingel Koksteeg
Een gedeelte van de Koksteeg loopt door
Gelderse Roos. Op de open plekken komt een
Rangeren +
Groen
Parkeren + w
variabel
variabel
de eerder genoemde Parksingels. Op enige afstand van de Koksteeg komt een nieuwe ontsluitingsweg in twee richtingen voor
aangrenzende bedrijven. De ruimte tussen de 21% opvang plek 27% ondoordringbaar Koksteeg en de nieuwe ontsluitingsweg is een
1 2 aangepast naar een route voor langzaam 3 water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren
Glooing + Wa
Deze heel ander karakter dan 17mkrijgt wel 16m een 2m 45m
het bedrijventerrein. Dit gedeelte wordt water opvang piek
Rijbaan
de Koksteeg is eigenlijk ook een Parksingel. 5m 4m
63% verharding
rap tempo naar ongeveer 5 meter hoogte waterdoorlaatbaar37%zodat groen randen komen lageregebiedsindeling soorten als Hondsroos en
in het uiteindelijke profiel. De ruimte rondom
3,6m variabel
variabel
(gemiddeld) stijlige meidoorn en sleedoorn. Deze groeien in
heid (gemiddeld) er snel een stevige groene wal ontstaat. Aan de
Water
Groen bosstr
Fietspad
Groen + Wadi
Rijbaan
Glooing + Wa
Parkeren + w
Groen
Rangeren +
De groensingels bestaan uit boomvormers zoals
5 etalage4en collage van circulariteit. Het hele
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren + versneld afvoeren
water opvang piek +
water opvang piek
verkeer. Het huidige profiel met vrijstaande
massa + vertraagd bedrijventerrein vormt een etalage van circu-
wild bloemenmengsel dat ook langs de bermen
groepen eiken en sloten aan beide kanten
lariteit, maar in de Koksteeg (onderdeel van
van de Bosschebaan/Rekken komt. Een keuze
blijft behouden en wordt op enkele plaatsen
een regionaal fietsnetwerk) kan dit nog extra
voor inheemse beplanting heeft de meeste
aangevuld met eiken. Het wordt geen laan
benadrukt worden. In dit open gebied met
ecologische waarde, omdat dit het beste zal
met eiken, maar het blijven groepen eiken
wild bloemenmengsel worden voorbeelden
aanslaan en een versterking van het landschap
die verspreid staan. De Koksteeg ligt op een
van duurzame energie, biobased of circulaire
ter plaatse is. Insecten, broed- vogels en vleer-
soort dijkje. Dit wordt ook zichtbaar gehouden
producten toegepast.
afvoeren afvoeren
Groen
gebied, zichtbaar is.
Parkeren + wateropvang
Groen
van oost naar west, van droger naar natter
Glooiing + wadi
de centrale parkzone waarin ook het verloop
Rijbaan
Parksingel op elzen. Het loopt dan gelijk op met
Groen etalage
liggen op eiken en veldesdoorn en in Hoge
Glooiing + wadi
zal in de Parksingel Centraal iets meer de nadruk
Fietspad Koksteeg
Om het verhaal van het landschap te vertellen
7m
12m
16m
2m
Rangeren + wateropvang
muizen voelen zich thuis in dit soort gebieden.
Langs de groensingel, in het middengebied loopt het fietspad dat toegang geeft tot de bedrijven maar ook tot een groter recreatief
5m
fietsnetwerk. Het fietspad kan mede gebruikt worden door wandelende werknemers. Op enkele plekken komen zitelementen. Het
12m 4,75m variabel
19m variabel
grens vs verharding 41% groen (gemiddeld) waterdoorlaatbaarheid (gemiddeld)
45m variabel
59% verharding
54% water doorlaatbaar
18% opvang piek
28% ondoordringbaar
3
2
1
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren + versneld afvoeren
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren
water opvang piek
gebiedsindeling
Afbeelding 3.17 Parksingel Koksteeg
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
25
Bijvoorbeeld op losstaande podia of ver-
Dit bos krijgt veel boomvormers in het midden.
bijen en broedvogels zijn de doelsoorten voor
hoogde plantvakken. Er tussen liggen enkele
In het oosten meer eiken en veldesdoorn,
deze gebieden.
struinpaden. Dit gebied heeft een open en
in het westen meer Elzen. Aan de randen
openbaar karakter. Recreanten, passanten en
struikvormers en zoombeplanting. Bosvogels,
3.4 Recreatie
werknemers zijn hier welkom.
zoals Steenuil en Kerkuil, Buizerd, Sperwer en
Heesch West is een bedrijvenpark en land-
Specht voelen zich hier thuis. Ook voor marter-
schapspark ineen. Het heeft daardoor een bij-
achtigen is deze omgeving geschikt.
zondere uitstraling, sfeer en recreatieve waarde,
Het gebied tussen de ontsluitingsweg en de bedrijven is identiek als bij de andere
voor werknemers in het gebied, maar ook voor
Parksingels. Glooiingen met groepen bomen
Entree Heesch West
passanten en recreanten. Het landschapspark
grenzen aan de bedrijfspercelen en wadi’s
Bij de nieuwe ontsluitingsweg van Heesch West
is toegankelijk via een fietspadennetwerk dat
met verspreid liggende velden met wild
parallel aan de A59 wordt Heesch West al
verbonden is met de omgeving. Via de nieuwe
bloemenmengsel grenzen aan de ontsluitings-
aangekondigd door de bermen over de hele
route ten noorden van de Ruitersdam is het
weg. De bedrijven aan de oostzijde van de
weglengte met wild bloemenmengsel in te
terrein mogelijk ook toegankelijk vanaf een
ontsluitingsweg zijn georiënteerd en ontsloten
zaaien en verspreid over de routes losstaande
parking. In het park zelf liggen struinpaden. Het
op deze weg. De bedrijven die aan de west-
groepen bomen toe te voegen. De wilde
robuuste en “wilde” karakter van het park maakt
zijde liggen zijn ontsloten aan de zijde van het
bloemenbermen vormen een opmaat en
het geschikt voor activiteiten als bootcamp,
zuidwestelijke landschapspark. Afhankelijk van
entree naar het bedrijventerrein. Insecten,
buitenfitness en andere buitenactiviteiten.
of het bedrijf zich presenteert aan de Koksteeg met een voor- of achterkantsituatie, wordt er meer of minder dicht groen aangebracht in het gebied tussen de Koksteeg en deze percelen. Zuidelijke Bosrand (Zoggelsestraat) Aan de zuidzijde van Heesch West komt een stevige bosrand met daarin enkele open plekken. Het is een droog gevarieerd bos met open plekken en blader/houtophopen. Het zijn boskamers waarin de bestaande kleinschalige bedrijfspercelen die op de Zoggelsestraat georiënteerd zijn, worden opgenomen. Afbeelding 3.18 Entree Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
26
En natuurlijk kan er gefietst en gewandeld
traagd afgevoerd. Dat gebeurt in de wadi’ s
doelmatige lokale zuivering de waterkwaliteit
worden. Op ontdekkingstocht door de natuur.
in de noord-zuid gerichte Parksingels. Het komt
ook goed te borgen is, dan wordt mogelijk
De Koksteeg, de Parksingels en de Raktstraat
daarna uit in de centrale parkzone en kan
een lokale waterzuivering toegepast.
verbinden de routes binnen en buiten het land-
daarna (weer) vertraagd afgevoerd worden in
Dat geldt niet voor proceswater. Het gaat
schapspark. De Ruitersdam is onderdeel van de
westelijke richting naar de westelijke parkzone.
dan om grotere hoeveelheden water met een
lange afstandswandelroute het Marikenpad.
Als het in de toekomst nodig blijkt om de
specifieke vervuiling. Bedrijven die hiervoor
De Koksteeg zelf is ook onderdeel van de
waterstand inde groenstructuur te verhogen,
verantwoordelijk zijn, hebben zelf de meeste
fietsknooppuntenroute en ligt tussen knoop-
dan is dat eenvoudig te realiseren. In het
kennis hoe dit aan te pakken en binnen de
punt 31 (Geffen) en 72 (Berkt). De Weerscheut,
gebied is namelijk veel ruimte en bergings-
bedrijfsprocessen mogelijk het te gebruiken
Bosschebaan en de Rijksweg maken onder-
capaciteit aanwezig en ook de beplanting is
of zelfstandig te zuiveren. Afgestemd op het
deel uit van het regionaal fietsnetwerk.
daartegen bestand. Het water wordt zolang
bedrijfsproces wordt een oplossing op maat
mogelijk vastgehouden in het gebied. Het
gemaakt met als uitgangspunt dat het pro-
3.5 Waterhuishouding
systeem is flexibel en kan extreme droge en
ceswater het perceel weer schoon verlaat.
De waterstructuur in het gebied is gekoppeld
natte periodes goed opvangen. Parallelbreuk Peelrandbreuk
aan de groene robuuste structuur. Samen met de gemeenten, provincie en waterschap wordt
Vuilwater
In het plangebied ligt aan de oostzijde een
een duurzaam waterhuishoudingsplan ontwik-
Vuil huishoudelijk water wordt via bestaande
parallelbreuk van de Peelrandbreuk. Dit is een
keld. Belangrijk in het plan is de scheiding tussen
rioolwatersystemen afgevoerd naar een RWZI.
zijbreuk. Er zijn tot nu toe enkele indicatoren
het regionale en lokale watersysteem. Lokaal
Dat is mogelijk omdat het gaat om kleine
waargenomen die horen bij zo’n breuk, maar
water wordt weer schoon in het regionale sys-
hoeveelheden. Als in afstemming met het
geen duidelijke verschillen in grondwaterstan-
teem afgeleverd. Het water is gekoppeld aan
Waterschap wordt vastgesteld dat door een
den karakteristiek voor een breuk.
de groenstructuur van Heesch West en wordt ingezet voor zoveel mogelijk natuurwaardes, als natuurvriendelijke oevers of plas-dras zones. Regenwater De opvangcapaciteit van het water in het gebied ligt ruim boven de eisen van RWZI (rioolwaterzuiveringsinstallatie) en gemeentes. Regenwater wordt zoveel mogelijk opgevangen op eigen terrein en geïnfiltreerd of verAfbeelding 3.19 Huidig watersysteem en nieuw wateresysteem
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
27
Groen
16m
2m
Rangeren + Wateropvang
Parkeren + wateropvang
Glooing + Wadi
Water
Rijbaan
Groen bosstrook
16m
Groen + Wadi
2m
Fietspad
voorkomende wijst-verschijnselen en hiermee
Rijbaan
te maken. Bijvoorbeeld door benutting van
Glooing + Wadi
de breuklijn meer zichtbaar en beleefbaar
Parkeren + wateropvang
plan wordt ook de mogelijkheid bezien om
Groen
Rangeren + Wateropvang
In het ontwerptraject voor het landschaps-
verbonden kansen voor biodiversiteit. doorsnede parkstrip
3.6 Klimaatadaptatie De meeste bedrijventerreinen zijn slecht toegerust op het klimaat. Hittestress en overvloedig
30m variabel
grens vs verharding 37% groen (gemiddeld)
hemelwater zijn vaak lastige elementen
waterdoorlaatbaarheid (gemiddeld)
om op te lossen op bedrijventerreinen. Bij
gebiedsindeling
Heesch West is dat anders. Een grootschalig landschapspark dat in het gehele gebied
45m variabel
4m 5m 15,5m 3,6m variabel
5m 4m
17m variabel
45m variabel
63% verharding
37% groen
21% opvang plek
27% ondoordringbaar
1
2
3
4
5
water opvang piek
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren + versneld afvoeren
water opvang piek + massa + vertraagd afvoeren afvoeren
water opvang piek
Afbeelding 3.20 Dwarsdoorsnede Parksingel Centraal
doordringt zorgt voor koelte in hete zomers Centrale parkzone en de Parksingels kan de
Niet alle verharding hoeft zo hard te zijn dat er
reguleren. Niet alleen voor Heesch West, maar
waterstand variëren. Ook hier is een grote
geen water meer doorheen kan. Onder par-
ook voor de omgeving. Het hele watersysteem
bergingscapaciteit mogelijk.
keerplaatsen bijvoorbeeld kan halfverharding
aan de klimaatadaptatie van zowel Heesch
bedrijfskavels is het mogelijk om groen aan te
West als en een deel van de regio. Er is
brengen, water te infiltreren of op te vangen
voldoende ruimte in de 2,5 km wadistructuur
en vertraagd af te voeren. In bijgaand
om grote regenpieken op te vangen. De ruim
schema is te zien dat het percentage verhar-variabel
15 hectare aan wateroppervlakte biedt koelte
ding 63% is en het percentage(gemiddeld) groen 37%. In
5m
12m
4,75m
vergelijking met andere bedrijventerreinen is
de mogelijkheid voor dubbelgebruik door
dat al een heel positieve verhouding. Als je
plaatsing van drijvende zonnepanelen. In de
kijkt naar het klimaat moet het nog beter.
gebiedsindeling
situeren (aan de kant van het landschapspark) kan hiermee een verbinding gemaakt worden. het schone hemelwater kan bij extreme regen19m
7m
12m
16m
2m
45m
variabel variabel buien het landschapspark in. Een deel van
59% verharding
de overige verharding kan ook nog ingezet
54% water doorlaatbaar
en ruimte voor extra waterberging. Ook is er
aan de voorzijde van de bedrijventerreinen te
Een reinigingsfilter vangt de vervuiling op en
grens vs verharding 41% groen waterdoorlaatbaarheid (gemiddeld)
vastgehouden worden. Door het parkeren Groen
gebied helemaal te verharden. Ook op de
Glooiing + wadi
zien we dat het niet noodzakelijk is om dit
daarmee een substantiële bijdrage leveren
de bodem infiltreren en langer in het gebied
Rijbaan
singels, is ongeveer 65 hectare groot en kan
Groen
Als we inzoomen op het uitgeefbaar gebied
Groen etalage
Glooiing + wadi
Water Het totale landschapspark, inclusief de
Parkeren + wateropvang
worden toegepast. Daardoor kan het water in Fietspad Koksteeg
in de regio kan robuuster worden.
Rangeren + wateropvang
en ruimte om de droge en natte perioden te
18% opvang piek
3
28% ondoordringbaar
worden om2 piekbuien op te1 vangen.
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren + versneld afvoeren
water opvang piek + massa + infiltreren + vertraagd afvoeren
water opvang piek
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
28
To the point
Door slim de benodigde functionaliteiten van
Hittestress
het terrein te combineren met wateropvang
Het landschapspark heeft een dusdanige
ontstaat een klimaatrobuust systeem. Bij een