Bijlage 3 - Rapport Resultaten online consultatie concept Voorkeursalternatie DEF

RAPPORT Resultaten online consultatie concept Voorkeursalternatief Duurzame Polder februari 2024

RAPPORT Resultaten online consultatie concept Voorkeursalternatief 19 januari tot en met 5 februari 2024 Op 19 januari 2024 werd het concept Voorkeursalternatief voor de Duurzame Polder voorgesteld. Dat is het best passende plan voor windturbines in de polder tussen Oss en ‘s-Hertogenbosch. Van 19 januari tot en met 5 februari 2024 kreeg iedereen de kans om het concept Voorkeursalternatief in te kijken en een reactie achter te laten. In voorliggend rapport kunt u de resultaten van deze online consultatie terugvinden. Rapportage, 14 februari 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding en bevindingen projectteam ........................................................................................ 3

2.

Informatie over de deelnemers.................................................................................................. 4

3.

Het concept Voorkeursalternatief .............................................................................................. 5

4.

Voorbeeldopstellingen .............................................................................................................. 9 a.

Voorbeeldopstelling I: Polder Zwerm .......................................................................................... 9

b.

Voorbeeldopstelling II: Polder Grid ............................................................................................ 12

5.

Opties ...................................................................................................................................... 14 a.

Respecteren van de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss .............................................. 14

b.

Behouden ganzen- en smientengebied en vrijhouden noordzijde Hertogswetering bij NNB .. 16

c.

Uitbreiding van het gebied in Oss .............................................................................................. 20

BIJLAGEN ......................................................................................................................................... 23 BIJLAGE I – Toelichtende antwoorden op het concept Voorkeursalternatief.................................... 23 BIJLAGE II – Voorbeeldopstelling I: Polder Zwerm ............................................................................. 54 BIJLAGE III – Voorbeeldopstelling II: Polder Grid ............................................................................... 73 BIJLAGE IV – Respecteren van de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss .................................. 88 BIJLAGE V – Wat vindt u ervan om het huidige ganzen- en smientengebied te behouden? .......... 108 BIJLAGE VI – Vrijhouden noordzijde van Hertogswetering, aangrenzend aan NNB-gebied ........... 127 BIJLAGE VII – Uitbreiding van het gebied in Oss .............................................................................. 139

1.

Inleiding en bevindingen projectteam

Voor de inrichting van de Duurzame Polder met windturbines tussen Oss en 's-Hertogenbosch is vanaf 2022 ontwerpend onderzoek, milieueffectonderzoek en een uitgebreid participatieproces met belangenorganisaties en omwonenden uitgevoerd (volgend op de verkenningsfase met participatie in 2019 - 2020). De laatste stap van de participatie is een online consultatie over het concept Voorkeursalternatief. De consultatie over het concept Voorkeursalternatief liep van 19 januari tot 5 februari 2024. Mensen in en rondom de polder konden de vragenlijst terugvinden via de www.duurzamepolder.nl. Meer dan 1230 personen maakten hiervan gebruik. De meeste deelnemers vulden de vragenlijst in via de aankondigingen in de nieuwsbrief van de Duurzame Polder. Er liepen ook advertenties op social media en we zochten organisch media-aandacht op door een persgesprek te organiseren met wethouders Mike van der Geld en Kees van Geffen. We bedrukken dat het geen representatief onderzoek is. Het geeft ons wel een goede indicatie van wat er leeft bij de mensen in de polder. In voorliggend rapport vat het projectteam Duurzame Polder de resultaten van de consultatie samen. Naast de verhouding bij antwoorden op de vragen uit de consultatie, citeren we daarbij steeds een aantal kenmerkende uitspraken.

We zien dat deelnemers de consultatie hebben aangegrepen om kritiek te uiten over de keuze voor de Duurzame Polder als gebied voor plaatsing van windturbines in het algemeen, over hoe bij de besluitvorming is omgegaan met hun inbreng en over onderdelen van het voorgestelde concept Voorkeursalternatief. Naast de algemene kritiek zijn veel antwoorden ingegeven door persoonlijke belangen, zoals de nabijheid tot de eigen woonomgeving en door zorgen over leefbaarheid en gezondheid. Daar tegenover staat een klein aantal ondersteunende opmerkingen. Uit de consultatie blijkt geen duidelijke steun voor het concept Voorkeursalternatief en er is ook geen duidelijke voorkeur te onderscheiden voor keuzes die daarbinnen nog gemaakt kunnen worden. Het is eerder de "minst slechte oplossing” uitgaande van het besluit dat er windturbines geplaatst worden.

2.

Informatie over de deelnemers

Meer dan 1230 personen bezochten de online omgeving om het concept Voorkeursalternatief te bekijken en te beoordelen. Meer dan de helft van de deelnemers (53%) komen uit ’s-Hertogenbosch, 40% van de deelnemers komen uit Oss. De overige 7 % zijn personen uit andere gemeenten die meededen aan de consultatie.

Waar woont u? 700

593

600 500

436

400 300 200 71

100 0 Oss

's-Hertogenbosch

Andere gemeente

Er zijn opvallend veel deelnemers uit Rosmalen, de Groote Wielen en de Kruisstraat (200 deelnemers). Bijna 80 deelnemers komen uit Hoven. En ook de inwoners uit Oss zijn goed vertegenwoordigd met 80 deelnemers uit de rand van Oss (Ussen) en meer dan 100 deelnemers uit Lithoijen en Lith. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 59 jaar. We zien een mooie verdeling met deelnemers van alle leeftijden tussen 19 en 90 jaar. Iets meer dan de helft van de deelnemers (54%) kwamen al eerder naar een bijeenkomst van de Duurzame Polder.

3.

Het concept Voorkeursalternatief

In de online consultatie werd het concept Voorkeursalternatief gepresenteerd. Dat is volgens het projectteam en het bestuur van beide gemeenten het best passende plan voor windturbines in de polder. In dat plan zijn alle voorwaarden, onderzoeken, belangen, zorgen en kansen zo goed als mogelijk meegenomen.

Het concept Voorkeursalternatief is afgebeeld als een afgebakend gebied waarbinnen de windturbines op verschillende manieren geplaatst kunnen worden. Daarbij zijn nog een aantal keuzes te maken om tot de beste inpassing te komen. Het is aan mogelijke initiatiefnemers om met het Voorkeursalternatief aan de slag te gaan zodra het Voorkeursalternatief is vastgesteld. Daarna kunnen zij een concreet plan maken en een vergunningsaanvraag voorbereiden.

In de resultaten zien we dat het concept Voorkeursalternatief niet overeenkomt met de verwachtingen die de deelnemers van de online consultatie hierover hadden. Meer dan helft van de deelnemers stelt dat het Voorkeursalternatief niet aan hun verwachtingen voldoet. Slechts een 40tal deelnemers laat weten dat het plan wél voldoet aan hun verwachtingen

Wat vindt u van het concept Voorkeursalternatief? 120 100 80 60 40 20 0 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30 33 36 39 43 52 56 64 67 70 73 76 79 82 86 89 93 97 100

0

0 - Komt niet overeen met mijn verwachtingen 100 - Komt overeen met mijn verwachtingen

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE I) Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 1 vindt u de individuele antwoorden. Het is duidelijk dat er veel vragen zijn over het hanteren van verschillende afstanden. In ’sHertogenbosch komen de windturbines op 1 km afstand tot de bebouwde kom en in Oss op 2 km afstand. Deelnemers willen voornamelijk dat er overal 2 km gehanteerd wordt. “Ik vind het zeer teleurstellend dat er nog steeds verschillende eisen qua afstand worden gehanteerd door de verschillende gemeentes. Daarnaast ook teleurstellend dat er voor mensen in de polder andere geluidsnormen gelden. Waarom kiezen voor maximale opwek en meer als dit niet passend is binnen het gebied en onvoldoende rekening houdt met het welzijn van de inwoners.”

Tegelijkertijd is het voor de deelnemers aan de consultatie belangrijk dat de gemeenten zich houden aan de gemaakte afspraken over de afstand tot de bebouwde kom. Vooral inwoners van de dorpen Geffen, Nuland, woonwijk de Groote Wielen en inwoners van de Kruisstraat komen veelvuldig terug met bezorgdheden over de afstand tussen de windturbines en hun woning. Deelnemers snappen bovendien niet waarom de gemeente ’s-Hertogenbosch meer wil doen dan de RES-opgave: “Minder grote molens en voldoen aan de RES-opgave is redelijk. Meer dan RES-opgave is onnodig belastend voor de omgeving.”, klinkt het. Velen ervaren het zelfs als een rechtstreekse belediging aan bezorgde bewoners. Daarbij zijn deelnemers ook bezorgd dat woningen zullen dalen in hun waarde en ze als mens (en dier) nadelige gezondheidseffecten zullen ondervinden. Bezorgdheden rondom geluidsoverlast en slagschaduw zijn vervolgens een veel voorkomend antwoord. Er zijn bezorgdheden over het geluid voor mensen die in de polder wonen, de verschillende normeringen voor geluid begrijpen deelnemers niet én zee vinden dat inwoners in de polder meer beschermd moeten worden. “Wat mij vooral opvalt is dat er (met name door den Bosch) een gok wordt genomen met de invloed op de gezondheid van de in- en omwonenden. Het verschil tussen 42 en 49 dB1 is gigantisch, daar moet niet te licht over worden gedacht.

Deze mensen kennen nooit meer stilte. De oude normen vallen in het niet vergeleken bij de nieuwe grootte van de te plaatsen molens. Durft u dit experiment aan met de gezondheid van uw inwoners? En dan ook nog meer energie op wekken dan gevraagd? Terwijl dat niet nodig is? Ik zou er niet van kunnen slapen.” Er wordt verschillende keren de suggestie gedaan om iets te doen aan de knipperlichten op de windturbines. En deelnemers uiten hun bezorgdheden over natuur. Met name de vogels in het gebied en hoe we de natuur gaan compenseren komen vaak terug. Er wordt veelvuldig geantwoord dat er een slecht en onbetrouwbaar proces is doorlopen. Dat de belangen van inwoners niet worden meegenomen en het plan er gewoon doorgeduwd wordt: “Er is geen inspraak, het hele proces is één grote farce. Waarom meer produceren dan nodig. Er is geen draagvlak onder de bewoners.”.

1

De deelnemer noemt 49 dB. In het project en de vraagstelling is sprake van een maximale geluidsbelasting aan de gevel van 47 dB

Hier en daar lezen we dat mensen het een prima plan vinden waarin belangen goed zijn afgewogen en dat de nadelen opwegen tegen het belang van de opwek van duurzame energie. “Bij elk plan zullen omwonenden niet gelukkig zijn met het geluid van en zicht op de windmolens. Echter, om de energietransitie ook voor Den Bosch mogelijk te maken is het nodig dat er ergens windmolens geplaatst worden. De Gemeente lijkt een secure afweging gemaakt te hebben tussen kosten en baten voor (toekomstige) inwoners.”

4.

Voorbeeldopstellingen

Binnen het concept Voorkeursalternatief zijn ter illustratie twee voorbeeldopstellingen gemaakt. a.

Voorbeeldopstelling I: Polder Zwerm

De eerste voorbeeldopstelling plaatst de windmolens in korte rijen, in een zogenaamde zwermopstelling. Meer dan 50% zegt dat deze voorbeeldopstelling niet overeenkomt met hun verwachtingen. Slechts een kleine 30% geeft aan dat een zwerm opstelling redelijk goed tot goed overeenkomt met hun verwachtingen.

Wat vindt u van het concept Voorkeursalternatief? 120 100 80 60 40 20 0 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30 33 36 39 43 52 56 64 67 70 73 76 79 82 86 89 93 97 100

0

0 - Komt niet overeen met mijn verwachtingen 100 - Komt overeen met mijn verwachtingen

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE II) Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 2 vindt u de individuele antwoorden. De eerste voorbeeldopstelling in zwerm wordt als rommelig ervaren. “Te veel, te hoog en niet passend in dit gebied.”. De argumenten en bezorgheden over de afstanden van 1 en 2 km en het algemene gevoel dat ze te dicht bij de woningen komen, komen veelvuldig terug. Daarnaast snappen mensen niet waarom we de grootste type windturbines willen realiseren. Ze geven de voorkeur aan 16 kleine turbines. Bovendien betreuren deelnemers het dat de gemeente ’sHertogenbosch méér wil doen dan de RES-opgave tot 2030, eerder klimaatneutraal wil worden en daarom voor grote turbines opteert.

Hier en daar worden suggesties gedaan voor een betere opstelling van de windturbines: -

“Meer richting Lith, Maren-Kessel schuiven dan hebben er minder mensen last van en is alles op 3 km afstand.”

-

“De 3 linkse en de onderste moeten sowieso komen te vervallen. Daarmee zou een minimaal signaal afgegeven worden dat er nog enigszins rekening met omwonenden wordt gemaakt.”

-

“Is wel erg dicht tegen de hoogspanningsleiding aan zo die vier molens. Kunnen deze molens niet beter ten noorden van de Gewandeweg geplaatst worden?!”

-

“Op NW-hoek staat er 1 tussen 1 en 2 km-zone, prima. Op ZO-hoek kan ook meer tussen 1 en 2 km-zone. Op ZW-rand is te veel, naar 1,5 km en molens meer naar Noord / zoekgebied meer noordelijk uitbreiden, ZW verkleinen.”

Het feit dat turbines aansluiten op de huidige waterlopen wordt als positief ervaren. Over het algemeen geven mensen hier al aan dat ze voor de grid opstelling kiezen. “Plaats ze liever in één lijn”. De meeste mensen willen duidelijk zo min mogelijk overlast, dus pleiten voor zo klein mogelijke turbines die zo dicht mogelijk op elkaar worden geplaatst.

b.

Voorbeeldopstelling II: Polder Grid

De tweede voorbeeldopstelling plaatst de windmolens in een duidelijk patroon of raster. In dit geval langs de Hertogswetering. Er is een knik in het patroon richting de hoogspanningslijn. Ook deze tweede voorbeeldopstelling wordt door meer dan de helft van de deelnemers aan de consultatie (53%) als slecht beoordeeld. 20% van de deelnemers kan zich hier wel in vinden.

Wat vindt u van deze voorbeeldopstelling? 140 120 100 80 60 40 20 0 0

3

6

9 12 15 18 21 24 28 32 35 38 41 48 51 61 65 70 75 78 81 85 88 94 98

0- Ik vind het geen goede opstelling 100 - Ik vind het een goede opstelling Toelichtende antwoorden (BIJLAGE III) Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 3 vindt u de individuele antwoorden. De hierboven reeds veelvuldig aangehaalde argumenten over geluid, het respecteren van de afstand, bezorgdheid over gezondheid en de natuur komen terug. Enkele mensen die in de Groote Wielen wonen, noemen zich proefkonijn van de gemeente ’s-Hertogenbosch. Daarnaast is opvallend dat enkele malen wordt gemeld dat de geplande woonwijk Amsteleind in Oss niet is ingetekend bij de voorbeeldopstellingen. Sommigen vinden de tweede voorbeeldopstelling grid rustiger ogen en hebben liever dat we alles op één lijn plaatsen. Anderen vinden het net drukker en rommeliger. Interessant is dat er regelmatig geantwoord wordt dat de ‘zwermopstelling’ natuurlijker oogt dan de ‘gridopstelling’: “Zwerm komt

me meer passend bij het landschap over.”. Bovendien lijkt voor bewoners dat de gridopstelling een nog groter gebied inneemt, terwijl zij in de zwermopstelling dichter bij elkaar lijken te staan en beter bij de natuur of het landschap te passen.

“De windmolens staan hier t.o.v. de Zwerm opstelling nóg verder uit elkaar, waardoor er optisch een nóg groter gebied wordt beïnvloed. Daarnaast heeft het grid-patroon een uiterst onnatuurlijke uitstraling.” Er wordt uitdrukkelijk gepleit voor de kleinste types windturbines. Bewoners zien de windturbines over het algemeen liefst zo compact en zo klein mogelijk om de overlast te beperken. “Laat lijnen los ten gunste van afstand tot de bebouwde kom omwille van overlast.” Beide voorbeeldopstellingen worden bovendien als inefficiënt ervaren door windafvang vanuit ‘sHertogenbosch. “Zo’n 80% van de bruikbare wind komt uit het zuidwesten. De plaatsingszone en de voorbeeldopstellingen voor zowel de zwerm- als de grid-voorbeeldopstelling zijn volstrekt onlogisch voor het Osse deel.”

5.

Opties

In het rapport zijn enkele opties om te schuiven met de uiteindelijke posities van de windmolens meegenomen. In de online consultatie kon iedereen een reactie achterlaten over elke optie. a.

Respecteren van de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss

In de eerste optie staan de windturbines allemaal op 2 km afstand van de bebouwde kom in Oss. De consultatie vroeg naar het belang van het respecteren van die 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss. De resultaten zijn duidelijk, 65% van de respondenten vindt het heel belangrijk dat we de afspraken over de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss respecteren.

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE IV) Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 4 vindt u de individuele antwoorden. Het is duidelijk dat mensen het belangrijk vinden om de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss te bewaren: “Niet alleen Oss maar ook Lithoijen, Lith en Maren-Kessel. Omdat dit is AFGESPROKEN!!” “Omdat dit als kader is ontstaan vanuit de bescherming van de bevolking in een besluit van de gemeenteraad. Een nog belangrijkere factor vormt de 42 dB grens overigens, maar die benoemt of bespreekt u niet.” De meest voorkomende opmerking is dat inwoners van ’s-Hertogenbosch ook een 2 km afstand willen tussen de windturbines en de bebouwde kom: “Niet alleen voor Oss belangrijk maar ook voor Den Bosch om minstens 2 km aan te houden!”. “Waarom ook geen 2 km afstand van de bebouwde kom van ’s-Hertogenbosch !!”.

-

“Het is raar dat met een politiek besluit, hetzelfde plan verschillende gevolgen heeft voor bewoners in Oss en 's-Hertogenbosch.”

Mensen zijn opnieuw bezorgd over de geluidsoverlast: “Geluid en overlast zijn belangrijk, niet afstand. Kies gewoon voor stille turbines en maak goede afspraken bij calamiteiten.”. “Dit vind ik belangrijk omdat ik ben geschrokken van de geluidsprojecties. De volume-niveaus waar men aan wordt blootgesteld is schrikbarend. Aangezien geluid dempt n.a.v. de afstand toeneemt, ben ik een voorstander van meer afstand.” Hoe belangrijk vindt u het dat we alle windmolens op een afstand van 2 km tot de bebouwde kom in Oss plaatsen? 200 150 100 50 0 3 6 9 13 17 21 25 28 31 34 38 43 49 53 61 65 68 71 75 78 81 84 88 91 94 97 100

0

0 - Niet belangrijk 100 - Heel belangrijk

Een enkeling ziet het zitten om te schuiven met de 2 kilometer-afspraak: “Zoveel mogelijk buiten de grens van 2 kilometer, en de rest daarbinnen. Dat lijkt mij een prima compensatie, als daarmee andere belangen beter behartigt kunnen worden (zoals natuur, biodiversiteit, water, bodem, etc.).”. “Ook tussen 1000 meter en 2000 is er nog veel mogelijk.” “Omdat bij een afstand van 1-1,5 km voldoende afstand is om geen of zeer weinig overlast voor omwonenden te waarborgen. Opwek is belangrijk en lokaal eigendom / participatie (niet alleen door initiatiefnemers) ook, belangrijker dan precies de 2 km waarborgen.” Verschillende andere mensen willen de afstand juist nog meer vergroten: “Mij staat bij dat de tiphoogte van de molen met een factor tien vermenigvuldigd ongeveer de afstand tot bebouwing zou moeten zijn.” “Het is essentieel om een windmolen niet dichterbij een woning te plaatsen dan 10x de hoogte, dus bij een hoogte van 200m is 2km de minimale afstand tot bewoning. Dit geldt ook voor de woningen in de polder.”

b.

Behouden ganzen- en smientengebied en vrijhouden noordzijde Hertogswetering bij NNB

In de tweede optie behouden we het huidige ganzen- en smientengebied volledig. Er worden geen windturbines geplaatst langs de Hertogswetering grenzend aan het natuurgebied in Oss. Daarmee worden de beschermde natuurgebieden zoveel mogelijk behouden. Er is een lichte voorkeur (55%) voor de optie om het ganzen- en smientengebied en de noordzijde van de Hertogswetering vrij te houden ten opzichte van het voorgestelde concept Voorkeursalternatief (45%).

Wat heeft uw voorkeur? 250 200

228 182

150 100 50 0 De optie om het ganzen -en smientengebied Het concept Voorkeursalternatief dat het huidige volledig te behouden en de zone aan noordzijde ganzen- en smientengebied niet volledig behoudt, Hertogswetering vrij te houden. Hierdoor is maar een deel verplaatst. Hierdoor is meer minder energieopwek in ’s-Hertogenbosch en Oss energieopwek in ’s-Hertogenbosch en Oss mogelijk. mogelijk.

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE V) Vraag 1: Wat vindt u ervan om het huidige ganzen- en smientengebied volledig te behouden? Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 5 vindt u de individuele antwoorden. Sommige mensen vinden het belangrijk om de natuur te ontzien als dit mogelijk is: “Indien het mogelijk is, en aan de voorwaarden betreffende energieopwekking kan worden voldaan, is dit een goed alternatief” “Lijkt me uitermate belangrijk om de natuur niet te verstoren.” Anderen denken dat het niet essentieel is om de natuur en de dieren te ontzien: “Ik denk dat het weinig nut heeft. De turbines staan dichtbij, wie wil daar nu tussen leven als je de vrijheid hebt om te vliegen waarheen je wilt.” “We kunnen niet met alles rekening houden. De ganzen zijn inmiddels ook al wat aan het verschuiven qua gebied.” “Als er een goed alternatief voor de ganzen en smienten is, is het denk ik bespreekbaar om niet het volledige gebied te behouden.” Interessant om te zien dat verschillende mensen antwoorden dat vogels wellicht toch wegtrekken zodra de windturbines in de polder staan. Als we dat kunnen bevestigen vinden ze het interessanter om andere belangen zwaarder te laten wegen: “Vogels vinden altijd hun weg. De aanblik van turbines, het feit dat ze zo dichtbij draaien en het geluid zal (trek)vogels toch wegjagen.

Krampachtig het gebieden proberen te behouden is nobel maar een onzinnig streven als we over een jaar evalueren en tot de conclusie komen dat de vogels vertrokken zijn en we dus net zo goed daar molens hadden kunnen plaatsen ipv zo zuidelijk in het plan gebied.” “Belangrijk, afhankelijk van de kans dat ze toch vertrekken. We moeten goed voor onze biodiversiteit zorgen. Bovendien is het een kwestie van compenseren. Zo goed mogelijk rekening ermee houden, maar ook winst halen uit de windmolens. Het lijkt me wel goed om zicht te hebben op de kans dat ze er toch zouden vertrekken. Wellicht vanuit andere projecten in het land/elders? Als de kans bijvoorbeeld 70% is dat ze toch weggaan, lijkt het me verstandig om andere belangen zwaarder te laten wegen.” “Niet nodig deze passen zich aan of vinden een nieuwe plek.” “Vogels zijn ondergeschikt aan mensen. In Deil hebben ze ervaren dat vogels zich ook naar andere beschikbare gebieden gaan verplaatsen als de situatie verandert. Daarom vind ik dit niet belangrijk.”

Anderen vinden natuur en dieren belangrijk, maar niet ten koste van hun eigen belangen: “Ik vind geen geluidsoverlast belangrijker dan de broedgebieden.” “Als er gekozen moet worden voor de gezondheid van vogels of bevolking dan kan er m.i. maar 1 keuze zijn, nl. kies voor de bevolking en kijk of er oplossingen zijn voor verplaatsen van ganzen-/smientengebied.” “Geweldig dat er zo veel aandacht is voor het welzijn van de beestjes, maar de mens lijkt hier vergeten te worden of in elk geval ondergeschikt te zijn. Ik zie liever keuzes met de mens voorop!” En er is duidelijk iets met de ganzen in het gebied. Het zijn er veel en ze zorgen bij heel wat mensen voor frustraties: “Totale onzin we worden nu al gek van de hoeveelheid ganzen in de Groote Wielen. Soms zitten er meer dan 500 ganzen bij ons achter in het moerasgebied. Schijten alles onder met veel waterplanten groei tot gevolg. Kortom liever minder ganzen!” “Kijk naar de impact op de soort. Ganzen zorgen voor enorm veel overlast omdat er zo veel zijn. Dus impact op de soort zal zeer gering dan wel afwezig zijn.” “Je hoeft geen rekening te houden met ganzen, deze vreten mijn grasland op.” “Ganzen leveren alleen maar overlast. Dus niet te soft mee omgaan.” “De ganzen geven momenteel overlast.

Voor de overigens weidevogels zou deze uitzondering heel duidelijk een voorkeur hebben, maar voor vogels die in Nederland deels afgeschoten/beperkt in voortplanting lijkt het me een gekke keuze.”

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE VI) Vraag 2: Wat vindt u ervan om de noordzijde van Hertogswetering, aangrenzend aan NNB-gebied, vrij te houden van windmolens? Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 6 vindt u de individuele antwoorden. Veel mensen vinden het belangrijk om de noordzijde van de Hertogswetering te ontzien: “Dit vind ik erg belangrijk. NNB is een wettelijke opgave. Belangrijk voor het klimaat, biodiversiteit, gezondheid van water en bodem... Kortom, belangrijk voor de wereld waar we op leven. Zwaar mee laten wegen, dus.” “Lijkt mij alleszins een goed alternatief. Een centraal liggend gebied dat tussen windmolens aan vier zijden ligt lijkt mij zeer slecht voor een vogelstand.” “Nodig. Ecologische zones zijn nodig om de biodiversiteit te vergoten, wat hard nodig is gezien de harde achteruitgang. Hier mag niet op bezuinigd worden.”

Anderen vinden het minder belangrijk om de noordzijde van de Hertogswetering te ontzien: “Niet mee eens, meer ruimte zou minder storend zicht zijn.” “Niet goed, denk ook hier in kansen en probeer te verbeteren. Kijk naar Deil met 4 turbines in GNN en een verbeterde vogelstand.” “Weegt niet op tegen verlies opwek en lokale participatiemogelijkheden.” “Transities doorgaan, betekent ook moeilijke keuzes maken. De optimale oplossing bestaat alleen theoretisch. Persoonlijk vindt ik de combinatie van de lijn van de Hertogwetering geflankeerd aan beide zijde door windmolens een mooi uitzicht. Dus nee vrijhouden hoeft van mij niet.” Het is duidelijk dat veel mensen het dilemma aanvoelen, goed doen voor de inwoners of goed doen voor de natuur: “Het is een onmogelijk dilemma om te moeten kiezen tussen je eigen woongenot en de natuur!”. Velen opteren in deze om eerst aan de inwoners te denken, en voldoende afstand te bewaren tot de bebouwde kom en daarna pas aan de natuur en de vogels in het gebied. “Niet vrijhouden, juist daar ligt ruimte om overlast bewoondgebied te verminderen.” Voor veel mensen is het helder: liever geen windturbines in de polder en als ze dan toch moeten kiezen, zo weinig mogelijk en zo ver mogelijk van hun huizen. “Alle opties met minder windmolens zijn beter.

Dat betekent nog niet dat ze goed zijn.” Daardoor opteren verschillende mensen ook om het gebied in het zuiden van de Hertogswetering te vrijwaren. “Ik heb liever de zuidzijde van de Hertogswetering vrijgehouden van windmolens.”

c.

Uitbreiding van het gebied in Oss

Het concept Voorkeursalternatief aan de kant van Oss kan uitgebreid worden. We blijven met deze uitbreiding wel nog steeds op minstens 2 km afstand van de bebouwde kom. Deze optie kunnen we gebruiken indien blijkt dat in Oss de energiedoelstelling niet behaald wordt. Bijna 60% van de respondenten vinden dit niet belangrijk. Slechts 15% van de respondenten vindt het wel belangrijk om meer energieopwek mogelijk te maken in Oss.

Hierbij zijn we genoodzaakt om een opmerking te maken over de vraagstelling. Omwille van een onjuiste vraag, zijn de uitkomsten over deze vraag niet volledig bruikbaar om te bepalen wat de mening van de omgeving is over het uitbreidingsgebied in Oss. De vraag is gesteld hoe belangrijk respondenten het vinden om het uitbreidingsgebied in te zetten om meer energieopwek mogelijk te maken. Deze vraag is echter niet geheel juist. Het is namelijk niet de bedoeling het uitbreidingsgebied in te zetten om meer energieopwek mogelijk te maken, maar om de oorspronkelijke opwekdoelstelling van 0,514 PJ te kunnen behalen.

Hoe belangrijk vindt u het dat er meer energieopwek mogelijk gemaakt wordt door het gebied in Oss uit te breiden? 150 100 50 0 0

3

6

9 13 17 20 23 26 30 34 40 49 55 58 61 64 67 71 75 78 81 85 88 94 98

0 - Niet belangrijk 100 - Heel belangrijk

Toelichtende antwoorden (BIJLAGE VII) Onderstaand geven we een samenvatting van veelvoorkomende antwoorden die zijn gegeven. In bijlage 7 vindt u de individuele antwoorden. De vraag of we het gebied in Oss kunnen uitbreiden bínnen de uitgangspunten van 2 km met als doel meer opwek te voorzien valt niet goed bij veel mensen. “Ik denk dat windenergie vooral geld oplevert voor de cowboys van de bedrijven en grondbezitters. Landelijk kan het op een andere manier zonder dit in Oss te doen. Blijf aub zover mogelijk weg van de kernen en Oss, en respecteer ten alle tijden de 2km zone.” “Genoeg is genoeg. De RES is nu. Er zal in de toekomst altijd meer honger naar energie blijven maar dat hoeft niet allemaal in de polder opgewekt te worden.” “Gebied wordt al aangetast, beter zo klein mogelijk houden.” “Meer energieopwek is niet nodig uit hoofden van de RES. Meer energieopwek is enkel in het belang van Windcollectief Oss-Den Bosch. Doe niet meer dan nodig is. Ook Urgenda geeft aan dat meer windturbines op land niet nodig zijn.” Er wordt nogmaals aandacht gevraagd voor de geplande uitbreidingen van woningen in Oss: “Sta hier neutraal in. Oss wordt in de nabije toekomst aan de Westzijde uitgebreid. Meer molens dichter bij Oss plaatsen zou wel eens averechts kunnen werken voor de toekomstige uitbreiding. Is hier nu rekening mee gehouden?”.

Anderen zien de uitbreiding zeker zitten, maar met bepaalde voorwaarden: “Meer windenergie is belangrijk, zolang er voldoende afstand (2km) wordt gehouden tot te bewoning.” “Dan kan de belasting aan de kant van Den Bosch misschien wat omlaag?” Er zijn tot slot mensen die zien dat de uitbreiding de financiële haalbaarheid ten goede zal komen en dus voor de uitbreiding zijn. De opbrengsten worden in de toekomst gedeeltelijk maatschappelijk verdeeld (financiële participatie). Meer opwek, is dus ook meer opbrengst voor de samenleving. “Als hiermee de financiële haalbaarheid hersteld wordt en de 2km grenzen gerespecteerd, doen.” “Om voldoende lokale opwek met voldoende energie-, financiële en maatschappelijke opbrengsten mogelijk te maken (en ook voldoende ruimte voor lokale participatie naast de initiatiefnemers)” “De windturbines blijven ver van 42 dB van de bebouwde kom, meer opwek is goed voor het klimaat en voor de buca van het Windcollectief, ook om te zorgen dat omwonenden financieel kunnen meeprofiteren.” “Windmolens kunnen er alleen komen met een haalbaar economisch plan en dan is er ruimte voor samenwerking en financiële participatie.” “Als er molens komen is het natuurlijk wel de bedoeling dat het financieel en duurzaam haalbaar is. Als een van de twee niet haalbaar is dan sla je de plank mis.”

Mensen die de consultatie invulden hebben een lichte voorkeur voor de eerste optie. 43% vindt de optie waarin de 2 km afstand tot de bebouwde kom in Oss wordt gerespecteerd de beste. Vervolgens geeft een kleine 30% de voorkeur aan de tweede optie. Hierin worden het ganzen- en smientengebied en de noordzijde van de Hertogswetering bij het Natuurnetwerk Brabant (NNB) vrijgehouden van windturbines. Tot slot steunt 27% de laatste optie, namelijk de uitbreiding van het concept Voorkeursalternatief in Oss. Dit zou een optie kunnen zijn als in Oss niet aan de doelstelling voldaan kan worden.

Heeft u een voorkeur voor één van de drie opties? 140 120 100 80 60 40 20 0

133 92

Optie 1: Respecteren van de 2 km Optie 2: Behouden van het afstand tot de bebouwde kom in ganzen- en smientengebied en Oss vrijhouden noordzijde Hertogswetering bij het Natuurnetwerk Brabant (NNB)

84

Optie 3: Uitbreiding van het concept Voorkeursalternatief in Oss

BIJLAGEN Antwoorden zijn achteraf op thema gesorteerd. BIJLAGE I – Toelichtende antwoorden op het concept Voorkeursalternatief Vraag: Hebben we alle belangen goed afgewogen? Mist u nog iets? Thema

Vraag: Hebben we alle belangen goed afgewogen? Mist u nog iets?

Afstand

Te dicht bij de woningen

Afstand

De inspraak van groen inzicht is niets mee gedaan. 2 km afstand in oss, dus ook in db! Uitleg waarom voor ‘s-Hertogenbosch 1 km afstand en Oss 2 km afstand gekozen is. Dat is niet logisch en oneerlijk Ook 2 km van bebouwde kom in Den Bosch aanhouden. Niet 2 verschillende eisen hanteren. Nee de belangen zijn niet goed afgewogen. De windmolens komen te dicht te staan op buurtschap Kruisstraat. Er wordt totaal geen rekening gehouden met de geluidsoverlast, het lage monotone geluid voor de omgeving en er wordt natuur, polderlandschap opgegeven voor windmolens. Dit is niet duurzaam!! De overlast in de omgeving op het moment dat deze windmolens geplaatst gaan worden. De wegen er naartoe zijn nu al overvol. Wat is de visie van waterstof, want dat is toekomst

Afstand Afstand Afstand Geluid Proces2

Afstand Afstand

Afstand Afstand

2

Op bijeenkomsten wordt er niet naar je geluisterd en krijg je geen antwoord op je vragen Ik zou voor beide gemeenten een minimale afstand tot de woonkernen van 2km willen zien. Liever dan verder uitbreiden naar het noorden. Er wordt te weinig rekening gehouden met aanwonende van Heeseind en kruisstraat. Oss krijgt 2 km afstand van bebouwing, Heeseind is lintbebouwing en kruisstraat is zelfs bebouwde kom. Op het Heeseind wonen zo’n 75-80 gezinnen wat je toch ook wel kunt scharen onder een behoorlijk grote wijk waar helemaal geen rekening mee wordt gehouden. Er wordt meer rekening gehouden met het verdien model voor agrariërs dan met aanwonende en natuur. Ik vind dat in Den Bosch ook 2000 meter tot de bebouwde kom gehanteerd moet worden De windmolens in gemeente Den Bosch komen mijn inziens te dicht bij de woonkernen. Oss hanteert ook 2 km

Met “Proces” wordt bedoeld dat deelnemers een antwoord geven dat op andere zaken ingaat dat de gestelde vraag. Doorgaans omdat de deelnemer kritiek heeft op het participatieproces of van mening is dat er in het geheel geen windturbines moeten komen.

Afstand

Afstand Afstand Opwek

Afstand Gezondheid Geluid Afstand

Afstand Afstand Afstand Afstand Afstand

Afstand Geluid Natuur Afstand Geluid Afstand Afstand Geluid

Ja, waarom met twee maten meten. Oss 2 km en Den Bosch 1 km van kern. Zijn de inwoners van Den Bosch minder belangrijk? Waarom zo’n grote molens? Geven zelfs overcapaciteit. neen, 1-km grens t.o.v. 2-km grens is willekeur. Waarom niet alles op 1,5 km of alles op 2 km ? 1 km is te weinig. Waarom meer energie opwekken dan de RES opdracht? Met minder opwek kan impact op natuur en omwonenden verkleind worden. En waarom geen integraal plan waar alle fucties (opwek, recreatie, natuur,…)tegelijkertijd infevuld worden? Nu is opwek leidend en zijn andere fucties ondergeschikt en zullen er dus zeer waarschijnlijk concessies gedaan moeten worden voor deze functies Verder is het onbegrijpelijk dat gemeenten verschillende afstandsgrenzen aanhouden. Windmolens te dicht op de wijken. Continue meer dan 40 decibel aan geluid is slecht voor rust, psyche en gezondheid Grotere afstand houden van Groote Wielen; Ruimte voor behouden voor invullen extra woningbehoefte in De Blokken; er is te weinig rekening gehouden met de bewoners van de Kruisstraat en afstand tot de windmolenpark De molebs komen veel te dicht bij de woonkern Kruisstraat 1. Belang te veel stroom versus de opgave. 2. Gezondheid molens moeten op 10x de tiphoogte. Of in ieder geval hetzelfde belang als Oss Veel te dicht bij woningen grote wielen, teveel geluid, slagschaduw, vreselijk uitzicht Nee.

De afstand moet gelijk zijn bij beide gemeenten. Omdat de gemeenteraad van Oss harder roept, is de afstand tot hun gemeente 2 km en van DB maar 1 km. Hoe eerlijk zou het naar alle burgers zijn als daarvan de afstand even groot is. Voor ieders gezondheid het beste 1 km van de bebouwde kom vind ik veel te krap qua geluidsoverlast temeer nu ook klip en klaar gesteld wordt dat vogels overlast gaan ervaren en dit mogelijk niet volledig gecompenseerd wordt. Streven naar een wettelijke norm lijkt me niet voldoende, dit moet een minimale voorwaarden zijn. Jammer dat er geen voorbeeld wordt genomen aan de gemeente Oss. Daarnaast ben ik zeer benieuwd of er rekening is gehouden met het cumulatieve geluidsniveau, dat lees ik in ieder geval nergens terug. Waarom komen de molens in Oss 2km van de bebouwde kom en in Den Bosch 1km? Veel te dicht bij kern Rosmalen. Tevens geen geluidsopgave voor deze omgeving.

Afstand Afstand

Afstand Afstand

Afstand

Afstand

Afstand Groote Wielen

Afstand Afstand Gezondheid

Afstand

Het ligt veel te dicht bij het dorpje Kruisstraat, waarom beschermen jullie de mensen uit ons dorp niet?! Nee, m.n. de afstand in den bosch van 1 km tov van Oss 2 km is niet uitlegbaar . Draagvlak neemt hiermee naar mijn mening sterk af. Tevens leidt dit ertoe at het geloof in de politiek sterk afneemt . Niet in de kaatste plaats over het niveau van onze volksvertegenwoordigers. Voldoende afstand zoals bij Oss. Het staat nu te dicht op een woonwijk in Den Bosch. Onbegrijpelijk dat Den Bosch een afstand van 1 km blijft aanhouden, terwijl buurgemeente Oss 2 km hanteert. Den Bosch gaat met oogkleppen op alleen voor het hoogst haalbare, ten koste van de direct omwonenden. Het valt op geen enkele manier goed te praten dat alle tegenargumenten, ook de wetenschappelijke zoals gepresenteerd door o.a. GroenInZicht, systematisch van tafel werden en worden geveegd. Belangen van de inwoners Groote wielen worden totaal niet meegenomen. Geluidsnorm i.c.m. een waterrijkgebied en 1 kilometer afstand in vergelijking met 2 kilometer voor Oss. Hoe kan dit in vredesnaam? Wetenschappelijk onderzoek wordt naast project neergelegd! Schandalige manier van zin doordrukken ivm commercieel belang. over 10 jaar krijgen wij excuus aangeboden en wordt er gezegd: We hebben het niet geweten! Hou toch op! 1 km vanaf bebouwde kom is te dichtbij. Min. 2 km is acceptabel Er wordt teveel elektriciteit opgewekt.

Kies voor zelfde max. aantal molens maar dan lager De Groote Wielen is nog in aanbouw. Het kan zo maar zijn dat in de toekomst ook nog een stukje aan de andere kant van het 'het moeras' gebouwd gaat worden. Niet handig als daar dan windmolens zo dichtbij staan. M.a.w. ga voor de zekerheid bv 500 of 1000 meter verder van de Groote Wielen afzitten. Verdicht het aantal molens in het optiegebied. Of doe er aan de noordkant een strookje bij. in artikel wordt gesproken over 2 of 3 windmolens tussen 1 en 2 km van bebouwde kom. Gemeente zou alle molens op minimaal 2 km van kom plaatsen. Waarom nu andere plannen? De afstand van 1 km is 2,5 keer lager dan de norm in alle landen om ons heen. Hebben we dan geen boter op ons hoofd? De gezondheidsrisico’s zijn aanzienlijk, en dit is in mijn ogen onverantwoordelijk bestuur. De gezondheid van omwonenden hoort op 1 te staan. De afstand van 1 km tot bebouwing is te weinig. De geluidsnormen zoals hierboven beschreven zijn misleidend. Bewoners die op de 1 km grens wonen, zoals ik met mijn jonge gezin, worden hierdoor proefkonijnen. Ik word niet gehoord en niet serieus genomen.

Afstand Geluid

Afstand

U luistert volstrekt niet naar bezwaren! De geluidssignalen is een gemiddelde belasting en daar heb je als bewoner niets aan als er grote pieken tussen zitten! Laag frequent geluid bestaat niet in dit plan. 1km afstand is volstrekt onvoldoende en u weet dit. Toch doorzetten zonder voldoende afstand tot bebouwing te houden betekent dat er slachtoffers vallen. De overheid walst over u heen! Meer opwekken dan RES opgave is amateurpolitiek en 1km afstand van een woonkern is onverantwoord. Geen windmolens plaatsen binnen 2km bebouwde kom Oss. Grens bebouwde kom komt door plan Amsteleind naar beeksche hoevestraat, daarmee wordt nu mogelijk onvoldoende geen rekening gehouden Waarom 2km afstand in Oss en slechts 1km afstand in de gemeente Den Bosch? Wie bepaalt wat landschappelijk aanvaardbaar is? Ik vind het zeer teleurstellend dat er nog steeds verschillende eisen qua afstand worden gehanteerd door de verschillende gemeentes. Daarnaast ook teleurstellend dat er voor mensen in de polder andere geluidsnormen gelden. Waarom kiezen voor maximale opwek en meer als dit niet passend is binnen het gebied en onvoldoende rekening houdt met het welzijn van de inwoners. Er is veel te weinig afstand tot woningen. Minimaal 2km afstand is nodig om gezondheidsschade te voorkomen.

Veel te dicht op bebouwing, 1km van bebouwing is echt te weinig, zeker gezien de grootte van de windmolens (en dus de bijbehorende geluidsoverlast) Er wordt geen rekening gehouden met de bewoners net buiten de bebouwde kom. Ook komen de windmolens te kort op de woningen Afstand v 1 km tot bebouwde is te klein, zowel visueel (uitzicht) als qua overlast v geluid en licht (schittering), voorkeur is om maximale afstand (5 km of meer) aan te houden. Op die manier blijft er ook ruimte voor extra nieuwbouw bij de Groote Wielen om de woningnood in de regio op te lossen. Te dicht bij bebouwing in Nuland en Rosmalen

Afstand Geluid Gezondheid

Ik mis de halvering van de hoogte van de bossche windturbines tov de Osse windturbines. Dit is cruciaal aangezien de afstand tot de kernen in Oss 2x zo groot is als in Den Bosch.

Afstand Opgave Afstand Afstand Afstand Geluid

Afstand Gezondheid Afstand Geluid Afstand Afstand

Dit is een element dat niet gepasseerd mag worden!! de gezondheid, woonplezier in de Bossche zijde moet gelijk beoordeeld worden dan aan de Osse zijden. Er moet niet getornd worden aan grenzen en geluidsnormen omdat ze niet gehaald kunnen worden. De omwonenden zijn de norm, niet de beoogde opwek.

Het wordt steeds omgedraaid. Dus de helft van de afstand is ook de helft van de hoogte.

Afstand

Afstand

we zitten echt veel te dicht bij de lintbewoning, en 6 is echt te veel. zou het niet beter ijn als het verdeeld wordt over den bosch een paar molems op het industrie terrein, daar zou het beter passen als in de duurzame polder, heel de polder gaat eraan, denk aan de natuur, de vogelpopelatie. gemeente oss houd nog rekening met 2 km afstand van de bebouwde kom. jullie willen het er allemaal snel doorheen stompen, terwijlk ze nog met onderzoeken bezig zijn over de windmolens, of het wel zo verstandig en duurzaam is, het idee is van de initatief nemers , die vullen alleen de portemonne hoe meer molens hoe beter, ik heb die mensen hier op bezoek gehad , binnen de mannen erbij van bleu bear, ze gaan voor veel of niks, maar gemeente den bosch ik dacht dat jullie slimmer waren en denk alstublieft aan de mooie polder, en over draagkracht die is er ook absoluut niet, de mensen worden in de maling genomen door gebr van pinxteren , ze houden alles zelf, op grond Meer afstand tot de bebouwde kom. Dus 2 km ipv 1 km. Net als in Oss

Afstand

Te dicht op de huizen. Te grote windmolens.

Businesscase

waar is de economische haalbaarheid van de initiatiefnemers meegenomen. Is het plan wel uitvoerbaar. Heeft het zin om deze exercitie te doen en veel kosten te maken door de gemeente als er geen initiatiefnemer overblijft.

Businesscase

Wederom een forse inperking van het Osse gebied waar windturbines mogen komen. Economische haalbaarheid wordt nergens meegenomen Inwoners van de polder, de meest direct betrokkene van de Duurzame Polder zijn van minder belang t.o.v. bewoners woonkernen (onderscheid geluidsnormen). Grote verschillen hoe met belangen omgegaan wordt in Oss t.o.v. ’s-Hertogenbosch

Bussinesscase

Economische haalbaarheid wordt nergens meegenomen in de afweging. Wederom een forse inperking van het Osse gebied waar windturbines mogen komen. Inwoners van de polder, de meest direct betrokkene van de Duurzame Polder zijn van minder belang t.o.v. bewoners woonkernen (onderscheid geluidsnormen).

Contra

Ben absoluut tegen het plaatsen van windmolens

Defensie

Het hele gebied ziet er niet meer uit. Jullie vergeten voor het gemak dat Defensie hier een laagvlieggebied heeft en dan dus niet meer kan oefenen met laagvliegen. Hoe zagen jullie dat voor je als ze naar een oorlogsgebied worden gestuurd? Waardeloze plannen dus. Zouden er gebieden vrijgemaakt kunnen worden door bepaalde woonbebouwing uit te kopen zodat er een betere verdeling van de molens kan komen (vrije zone links en rechts van lichtbruine gebied en aan de onderzijde van dit gebied (ganzen en smienten?) Daarmee zouden alleen de geluidsgebieden in de middenstrook nog relevant zijn. Ik lees niets over de knipperende verlichting op de windmolens.

Extra suggestie

Extra suggestie Extra suggestie Extra suggestie Extra suggestie Defensie Natuur

Een natuurlijke geluidsbarrière d.m.v. aanplant van een nieuw bosgebied tussen de windmolens en de woonkernen Nuland, Geffen en Oss. Ik zou niet focussen om verliezen aan natuur te compenseren, maar kijken hoe je kunt bijdragen aan verbetering van de huidige situatie Laagvliegverkeer; hoe compenseert het plan bewoners binnen de geluidszones (geluidsisolatie woningen als bij Schiphol?); voor vogels zou een turbine met één zwarte wiek minder gevaar opleveren, is dat onderzoek ik meen Zweeds of Noors ook meegenomen?'; routes vrachtverkeer bij aanleg; zijn er nog grondwerkzaamheden nodig voor de stabiliteit; is de benaming energielandschap niet al te vrolijk; is de opstelling op een rij wel optimaal ivm

windrichting; wordt gerekend met milieuschade op termijn door gebruikte materialen; zijn er ivm vogeltrek ook perioden van pauze?

Extra suggestie Extra suggestie Geluid Opstelling

Extra suggesties Financiële Participatie Financiële Participatie

Foto's Financiële Participatie Geluid

Het is niet duidelijk wat er met er ter compensatie gebeurd. Dit mag mijn inziens niet ten koste gaan van andere functies binnen het gebied. Dus natuur compensatie dient te gebeuren binnen de bestaande natuurfunctie Het blijft vreemd dat het zo decentraal ligt tov de bebouwing, puur en alleen vanwege de gemeentegrenzen. Het was beter geweest als het in het midden van de polder was gekomen, los van de gemeentegrens. Verder mis ik maatregelen om overlast te voorkomen, zoals het dynamisch uitzetten van de lampen bij nacht en de belofte de molens stil te zetten bij last van slagschaduw. Tot slot mis ik een goede onderbouwing voor het laagfrequente geluid dat zich heel anders gedraagt dan gewoon geluid waar de normen op zijn gebaseerd. En wat als nu blijkt dat (bepaalde delen van) omwonenden teveel overlast hebben? Wie en hoe wordt hier dan mee omgegaan? Compensatie van landschapsvervuiling kan ook meegenomen worden: bijvoorbeeld de hoogspanningsmasten vervangen door ondergronds, tegelijk met verzwaring van het stroomnet. Dat zou de acceptatie ook verbeteren. Krijgen omwonenden ook goedkope stroom hiervan of alleen de lasten maar niet de lusten? Alle complimenten voor deze manier van presentatie en mogelijkheid om te reageren.

Ik mis echter nog informatie over wie nu precies de initiatiefnemers voor het plaatsen van de windmolens zijn en welke voorwaarden ze opgelegd krijgen van de gemeenten. Kunnen individuele boeren een of meerdere molens gaan zetten en alle revenuen opstrijken of zitten er maatschappelijke verplichtingen aan deze "winstobjecten" die tenslotte ook nadelen met zich mee brengen. Ik herhaal hier een eerder pleidooi van mij om gedeelten van de opbrengsten ten goede te laten komen aan de maatschappij door bijvoorbeeld de leefbaarheid in dorpen en wijken te bevorderen. Dit kan door met de opbrengsten dorpshuizen en ontmoetingscentra (financieel) te ondersteunen zodat lusten en lasten door de molens in het gebied meer in evenwicht komen en dit voor omwonenden ook zichtbaar gemaakt wordt. Ik had verwacht dat op het eind van deze reactiemogelijkheid nog een item aan de orde kwam voor algemene opmerkingen. Foto’s zijn niet reeel. Verhoudingen zijn foutief. Is het mogelijk dat de gedupeerde (door slagschaduw/ geluidsoverlast)kunnen profiteren van een stroom voordeel Ik mis het feit dat geluid aanzienlijk wordt versterkt door de aanwezigheid van water. Dit heb ik zowel in de bijeenkomst als in de voorgaande enquête aangegeven. Ik verwacht hierdoor onevenredige geluidsoverlast waardoor ik genoodzaakt word om mijn huis te koop te zetten. De financiële en emotionele

schade die hiermee gepaard gaat zal ik dan moeten claimen bij de gemeente samen met mijn rechtsbijstand. Maar liever verhuis ik niet, als er rekening mee wordt gehouden. Geluid

belangen bewoners groote wielen qua geluid

Geluid

Het geluidsniveau liggend tussen een zacht gesprek en een stofzuiger! in de bebouwde kom als continu achtergrond geluid volstrekt onacceptabel. Ook is de tophoogte van met name de grootste variant volstrekt buiten proporties. Er komen vast nog van die irritante knipperende lampen op die van 30 kilometer afstand te zien zijn Waarom streven naar 45 dB Lden bovennorm en niet als bovnegrens conform advies WHO? "Het gebied dat gebruikt wordt door ganzen en smienten zal niet volledig behouden blijven in haar huidige vorm." Dit implcieert dat er een nieuwe vorm komt? Eerst duidelijkheid geven over natuurcompenstatie en of dit wel mogelijk is. Effecten op de eendenkooien en de aanvliegroutes? Voor mensen die aan de rand wonen is een constant geluid van "een zacht gesprek" van 40dB teveel. Hoe verloopt het aantal dB als men 1 km verder de molens bouwt? Ik ben voorstander van windmolens maar lijkt dat 40dB echt teveel is voor die mensen. De voorwaarden max 42 leden wordt niet overal gehaald, afstand 2 km en natuurvernietiging wordt geaccepteerd, daar waar iedereen moord en brand schreeuwt over diezelfde natuur Nee, te weinig rekening gehouden met omwonenden. Teveel geluidsoverlast en slagschaduw voor omwonenden!!!!!! Nog steeds te veel geluidsoverlast.

Geluid Natuur Defensie

Geluid

Geluid Natuur Geluid Geluid Geluid Natuur Geluid Afstand Geluid Waardedaling woning

Geluid

Geluidsoverdracht via het water als ook overlast voor de vele watervogels in de Groote Wielen De geluidsbelasting op de woningen op 1 km afstand is hoog. Ik had minimale een afstand van 2 km verwacht met deze grootte van turbines. Geluid wordt op die hoogte niet tegengehouden. Naar onze mening is de geluidsbelasting van 42 decibel binnen bebouwde kom onacceptabel. Een dergelijke geluidsbelasting is een significante aantasting van het woongenot en heeft impact op de woningwaarde. Ter referentie: volgens geldende regels mag een warmtepomp bijvoorbeeld slechts 40 decibel op de erfgrens produceren. Wij zien niet in waarom windmolens dag en nacht meer geluidsbelasting mogen produceren, en verlangen dat dit wordt aangepast. Daarnaast maken wij ons ernstig zorgen over slagschaduw, zeker gezien de hoogte en hoeveelheid van de windmolens. Het geluid van een stofzuiger, volcontinue als je in de polder woont. Te erg

Geluid Afstand

Geluid

Overlast van geluid en zicht gemeente Den Bosch wordt niet benoemd. Grenzen worden ook niet aangegeven. Er wordt met 2 maten gemeten vanuit de minimale afstand van bebouwing: Gem Oss: 2km van bebouwing, Gem. Den Bosch 1 km. Dit zijn politiek gekozen grenzen zonder inhoudelijk uitleg. Hoe verhoudt zich dat genoemde overlast van geluid en zicht. Verplaatsing van natuur is makkelijker dan verplaatsing van mensen. 1 km afstand is veel te weinig. Zelfs 40 dB als continue achtergrondgeluid is behoorlijk irritant en kan bij veel mensen klachten veroorzaken. Ik vind de belangenafweging tekortschieten. Alles lijkt nu in het doel gesteld te worden van ‘groen’, waarvoor dan veel belangen moet wijken. Er is weinig aandacht voor de gevolgen voor omwonenden en onderzoeken waaruit blijkt wat een continue geluidsbelasting met de gezondheid doet. Daarbij vind ik dat de belasting van bewoners in Oss onevenredig groot is, terwijl de grootste vraag ligt in en baten uitgaan naar Den Bosch. ‘Groen’ is erg belangrijk en het is ook belangrijk te waken voor het ‘nimby’ effect, maar toch blijft het gevoel dat onze achtertuin onevenredig hard wordt geraakt.

Ook denk ik dat er onvoldoende aandacht is geschonken aan de onderzoeken waaruit blijkt dat windenergie eigenlijk niet zo’ reeële groene bron is als regelmatig wordt voorgespiegeld, maar doorgaans vooral door allerlei subsidiaire maatregelen een interessante optie. Er is naar mijn mening onvoldoende tijd en aandacht gestoken in het onderzoeken van alternatieven die minder belastend zijn voor omwonenden Het is een concept dat uitgaat van een energie-opwek doelstelling die door de gemeentes is opgesteld. Deze doelstelling lijkt bepalend in plaats van de redelijke en bereikbare mogelijkheden. Alternatieven worden " slechts" bezien vanuit het bereiken van deze doelstellingen. Jammer genoeg staat het geluidsniveau van de molens niet vermeld. Zeker, in dit geval rekening houdend met de bewoners 40 dB is goed

Geluid

Geluid en afstand: zoekgebied is 2 km van de bebouwing in oss

Geluid

U geeft aan rekening te willen houden met het geluid dat zal ontstaan. Is hier wel gedacht aan laag frequent geluid (LFG). Dit dringt tot kilometers verderop door en is in de gemeente al een probleem. De mensen die het horen hebben hier al veel last van, mede doordat niet aanwijsbaar kan worden gemaakt wat de oorzaak is, maar de levenskwaliteit gaat er wel hard door achteruit Omdat het niet haalbaar was de norm van geluidsoverlast te halen wordt de grens verhoogd in plaats van minder molens en minder opbrengst. Of geheel afblazen omdat het niet gaat. Er zijn veel mensen die ook 40db constant geluid niet kunnen verdragen. Ik mis een evaluatie over het effect op de gezondheid van mensen, als dit plan gerealiseerd wordt. Nee, wat betreft geluidsoverlast. Ook mensen in de polder hebben recht op de normaal geldende decibel grenzen

Geluid Geluid

Geluid

Geluid Geluid Geluid

Geluid

Geluid

Geluid Geluid Afstand

Geluid

Geluid

Geluid

Geluid

Geluid Natuur

Geluidsbelasting op woningen in de polder is te hoog. Bewoners worden opgeofferd aan economische belangen van initiatiefnemers. Aantal molens aan Bossche kant is niet bepaald door beschikbare ruimte en landschappelijke kwaliteit. Het hele Bossche grond gebied wordt volgezet. Dit past precies in het plan van initiatiefnemers. Omwonenden worden met de lasten opgezadeld! Hoe is de geluidsbelasting berekend? Maximale geluisbelasting op een bepaald moment? Een landschappelijk aanvaardbaar plan voor wie? De geluidsnormen worden overschreden, te dicht bij de woonkernen. Er wordt te kort door de bocht gegaan. Zorg dat de burgers, ook de omwonenden, beschermd worden tegen geluidsoverlast. Laat het belang van het plaatsen van windmolens niet zwaarder wegen dan het beschermen van omwonenden. De norm die er nu geldt is niet handhaafbaar. Jan de Laat, audioloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum, pleit voor een geluidslimiet van max. 35 dB. Boven 35dB geluid wordt het percentage gehinderde omwonenden die gezondheidsklachten ervaren van het geluid van windmolens heel groot. Er is een direct verband gelegd tussen het geluid van windmolens en hartproblemen, slaapstoornissen, duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, concentratieverlies, hoge bloeddruk, hartslagproblemen, bronchitis, rusteloosheid, angst en depressie. Een geluidslimiet van 47dB wordt ervaren als 2 keer zo hard als 35 dB.

Het komt helaas overeen met mijn verwachtingen. Omdat er geen vertrouwen is!!! De plek is niet handig! Te dicht op Rosmalen/De Groote Wielen. Het geluid zal erg storend zijn. En van negatieve invloed op fauna! Het plan tast de leefbaarheid aan. Het zal nooit meer stil zijn om het huis, maar ook niet in het huis. We staan terecht geen warmtepompen met buitenunit toe in de Watertuinen, in verband met geluidsoverlast, maar deze nog luidruchtigere windmolens komen wel, schandalig. Ik snap niet dat de geluidsgrens van 42dB niet geld voor woningen in buitengebied. Moeten deze bewoners maar leven met een constante stofzuiger brom? Ook is het normaal om een minimale afstand van 10 keer de hoogte van de windmolen te hanteren tussen windmolen en huizen. De geluidsnorm wordt voor zover ik weet gemeten over een periode van 24 uren. Het gaat dus om een gemiddelde. Dit kan dus betekenen dat de geluidsbelasting gedurende bepaalde uren veel hoger ligt dan wenselijk/dragelijk. Daarbij komt dat het nooit meer echt stil zal zijn. Vreselijk! Waarom toch niet gewoon voldoen aan wat nodig is ipv nog meer dan dat willen opwekken en waarom in Oss 2 km en in Den Bosch 1 km afstand. Dat is toch niet te verkopen. ik vind 47 dB echt hoog voor een natuurgebied. ook de impact op de natuur vind ik fors en de mededeling we zijn dit nog aan het onderzoeken vind ik in dit stadium te mager.

Ook de impact op het NNB gebied mis ik. Daarbij vind ik de

eis van 1 km van de bebouwde kom erg dichtbij en raar ten opzichte van Oss. En waarom willen we meer opwekken dan nodig voor de RES? Geluid Geluid Natuur Afstand

Geluid Geluid Geluid

Geluid Geluid Natuur

Niet alle belangen zijn goed afgewogen. we missen naast het geluidsniveau of geluid hinderlijk is. Daarnaast missen we de landschappelijke inpassing aanplant groen om molens uit zicht te halen. Verwachting in buitengebied is 45dB, in de bebouwde kom 42dB. Hievan zie ik graag een schriftelijke bevestiging dat dit geluidsniveau niet wordt overschreden. Daarnaast is niet afdoende rekeniing gehouden met de natuur: vogels die zich in grote getalen in de polder verblijven en, linksom of rechtsom, hinder ondervinden van de windmolens. Plus: de dieren die zich ondergronds bevinden. Het geluid voor deze dieren is ondraaglijk (zie ook het rapport over dolfijnen die zelfs op een afstand van 200 km last ondervinden van het lawaai en het geluid van de slagkracht). Aanvullend is 2 km van de bebouwde veel te dicht bij de bebouwde kom. Het geluid (lawaai) van de slagkracht is zeer duidelijk hoorbaar. Zeker voor de bewoners die aan de rand van de bebouwde kom wonen. Er is in een eerder stadium al onderzoek gedaan naar ondervonden geluidshinder en -overlast, in dit geval de Adelaar. De fabriek, die op 2 km afstand stond, zorgde voor slaapgebruik en een continu hinderlijk suizen in de oren. Ik vind dat de geluidoverlast te groot is. Als de molens er eenmaal staan en ze blijken meer geluid of overlast te geven is er geen weg meer terug.

We moeten waakzaam zijn dat we overal energie proberen op te gaan wekken. 42db is het geluid van een wasmachine. Ik vind dat we in de grote wielen al genoeg geluid hebben van de snelwegen. Laag frequent geluid. Impact op ontwikkeling no hoek ca 3000 woningen. Uitbreiding woningbouw gemeente Den Bosch. Hoge molens vanwege ambitie meer dan res opgave te leveren. Loslaten van de 40 dBa grens voor buitengebied is onaccetabel Geluidsnorm is leuk en binnen wettelijke kaders, maar niet als je er woont. Biedt deze mensen een alternatief. Ik kan uw afweging over geluid niet beoordelen. Blijkbaar houdt u zich aan normen. Ik schrik wel van de waarden. De decibel schaal is logaritmisch, wat betekent dat 47 dB aanzienlijk meer geluidsenergie teweeg brengt dan 45 dB (en al helemaal 40 dB, waar u mee vergelijkt). Ik vind het onmenselijk dat dergelijk hoge waardes in een vlak gebied, waar het geluid weerkaatst, pal naast mens en natuur, ervaren kunnen worden. Het aspect natuur is onjuist afgewogen. De huidige natuur lijdt verliezen en dit wordt gecompenseerd door nieuwe natuur aan te planten. Dat is geen zuivere afweging. Heeft u ooit een mens troost zien hebben om een hondje te nemen, toen een kind van hem is overleden? Een hond en kind zijn beiden levende dingen maar dat maakt niet dat je ze tegen elkaar kan wegstrepen. Onder de

streep is er dus een grotere negatieve invloed op de natuur dan u hier suggereert met uw wegstreep methode.

Geluid

Gemist

Belangen van de bewoner Watertuinen grote wielen zijn totaal gepasseerd. Het geluid van een gesprek met Max decibel en dat dan de hele dag en nacht door? Dat kun je niet maken en al helemaal niet omdat hier zoveel water zit wat geluid ook nog extra draagt. Geen rekening gehouden met geluidsoverlast en landschap en vormgeving voor degene die op het platteland wonen. Ik schrik van het geproduceerde geluid. Mijn buren hebben op hun zijgevel een hybride ketel hangen. Ter hoogte van mijn slaapkamer. Ik lig er in de nacht wakker van. Alsof ik naast de snelweg woon. Heel storend. De windmolens zal voor meer geluid zorgen. En de vele vogels die hier leven… De woningen in de polder hebben nu weinig omgevingsgeluiden. Het niveau wat nu gehandhaafd wordt is dan te hoog omdat je alleen de windmolen hoort. 24/7. Gezondheid, gelijkheid vooraf is gesteld 2 km van de woonkernen te blijven in de gemeente oss. In dit voorkeursalternatief blijft men nog veel verder van de woonkernen af waardoor een optimale opstelling tov natuur en bewoners steeds moeilijker wordt. Een gemiste kans! ja