Bijlage 2 - Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie 's-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER)

Werken De openheid en weidsheid van het agrarisch gebied rondom Bokhoven en Engelen is volgens de BREB een kwaliteit die beschermd moet worden. De dorpen en de kastelen op de Haverleij lenen zich uitstekend voor een combinatie van wonen en (thuis)werken. De BREB is van mening dat deze combinatie het aantal dagelijkse woon-werkritten aanzienlijk kan verminderen.

•

Klimaat en energietransitie. De BREB vraagt nadrukkelijk om de optie om deels aardgas te gebruiken zo lang mogelijk open te houden, gezien de financiële kosten van een volledige [energie]transitie. De landelijke omgeving van Bokhoven geeft het dorp karakter. Dit karakter kan volgens de BREB aangetast worden door zonnevelden en windenergie. De BREB wijst op de maatregelen van het Hoogwaterbeschermingsprogramma II en de mogelijke gevolgen daarvan voor de Bokhovense Polder. En op het aanwijzen van de Bokhovense Polder als een potentiële energiehub (windturbines, zonnevelden en opslag) door de gemeente Heusden. De BREB adviseert aan onze gemeente om samen met de gemeente Heusden de belangen van de bewoners van Bokhoven te behartigen. De BREB pleit tevens voor een afstand van ten minste 1.000 meter tussen eventuele windturbines en woonbebouwing en dringt aan op een integrale visie. En vraagt de gemeente ’sHertogenbosch in de Omgevingsvisie een regie-verantwoordelijkheid te nemen.

•

Bereikbaarheid De BREB is van mening vanwege een beperkt openbaarvervoersaanbod vaker dan wenselijk zijn aangewezen op het gebruik van de auto. Volgens de BREB laat een enquête onder bewoners in 2024 zien dat er een grote behoefte is aan een spitsvoorziening met een grote bus, aangevuld met buurtbusjes elk uur. De BREB pleit voor een volwaardige openbaarvervoersverbinding richting Engelen/ Bokhoven. Tevens pleit de BREB voor een veilige fietsverbinding vanuit Bokhoven/ Engelen.naar ’sHertogenbosch en van en naar Vlijmen en Crevecoeur.

•

Groen en natuur De BREB wijst op het belang van de verbinding van het Engelenmeer met Landgoed Haverleij en het bestaan van het Platform Groene Haverleij, die pleit voor vergroening van het landgoed en voor een ecologische verbinding met de Maas en het Engelenmeer. De BREB is van mening dat grootschalige landbouwbedrijven in het rationeel verkavelde kleipolderlandschap leiden tot verschraling van het landschap en omgeving. Het gebruik van chemicaliën brengt volgens de BREB risico’s met zich mee voor bodem en water. De BREB pleit voor het verlevendigen van het rechtlijnige polderlandschap met bomen, struwelen, hagen en natuurlijke elementen en het stimuleren van natuurvriendelijke veeteelt en teelt van landbouwgewassen te stimuleren.

Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) Pagina 77 van 80

•

Gezondheid De BREB pleit voor het ook op termijn veiligstellen van gezondheidsvoorzieningen, zoals een huisartenpost en voor lokale ondersteuning van alleenstaande en/ of hulpbehoevende ouderen.

•

Ontmoeten/verbinden De BREB is van mening dat de gemeente ’s-Hertogenbosch een belangrijke taak heeft in het creëren van ontmoetingsplaatsen en noemt als voorbeeld de Herberg Haverlei in leegstaande schoollokalen en Thuis23, gevestigd in een woonhuis.

•

Voorzieningen De BREB pleit ervoor om ook op lange termijn een dorpssupermarkt te faciliteren en een nieuw dorpshuis te realiseren.

•

Verenigingen en sport De BREB uit haar zorg over de financiële positie en het teruglopende ledenaantal van sportverenigingen in Engelen.

Conclusie Het advies van Bestuursraad Engelen is ruim buiten de zienswijzentermijn ingediend en is daarom niet als zienswijze beschouwd. We hebben het advies van de Bestuursraad Engelen Bokhoven echter zorgvuldig gelezen en dus betrokken bij de omgevingsvisie. De inhoud van de inbreng van de Bestuursraad Bokhoven Engelen geeft geen aanleiding om ambtshalve wijzigingen door te voeren in de omgevingsvisie. De door de Bestuursraad aangebrachte punten zullen in vervolg op de omgevingsvisie in overleg met de Bestuursraad aandacht en uitwerking krijgen.

Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) Pagina 78 van 80

8.

Totaaloverzicht wijzigingen Omgevingsvisie en OER

1.

Wijzigingen naar aanleiding van zienswijzen 1. In paragraaf 1.1 Podium ’s-Hertogenbosch, is een tekstuele toevoeging gedaan ten aanzien van de status van het Bossche Broek (kopje Bodem). 2. In paragraaf 1.1 Podium ’s-Hertogenbosch, zijn tekstuele verduidelijkingen toegevoegd ten aanzien van landschappelijk weefsel / dijklinten en tabula scripta (kopjes Groene Delta en Tabula Scripta). 3. In paragraaf 1.2 het Circus Jeroen Bosch is een tekstuele verduidelijking toegevoegd ten aanzien van tabula scripta (kopje de Bossche trots). 4. In paragraaf 2.2.3 is een tekstuele verduidelijking opgenomen ten aanzien van het gemeenteoverschrijdend gebied De Gement (kopje structurerende keuzes voor verstedelijking). 5. In paragraaf 2.2.3 is een aanpassing in de tekst en in de voetnoot verwerkt ten aanzien van actualisatie van beleid (kopje 4 de stad als groene rots zien). 6. In paragraaf 2.3.2 is de tekst aangescherpt ten aanzien van het onderwerp inclusiviteit. 7. In paragraaf 2.3.3 zijn twee tekstuele verduidelijkingen en op de kaart doorgevoerd ten aanzien van uitgangspunten voor Nuland. 8. In paragraaf 2.4.3 zijn tekstuele verduidelijkingen doorgevoerd ten aanzien van het landelijk productielandschap. 9. In paragraaf 2.5 zijn tekstuele toevoegingen doorgevoerd ten aanzien van het hoofdwegennet. 10.

In paragraaf 2.5.3 is een tekstuele verduidelijking doorgevoerd ten aanzien van onderhoud van paden. 11. In paragraaf 3.2 De stedelijke wijken zijn op twee plekken tekstuele toevoegingen doorgevoerd ten aanzien van tabula scripta en het dijklint Orthen. 12. In de kaarten is de aanduiding ‘landschappelijke wijken’ gewijzigd naar ‘bestaand stedelijk productielandschap’.

2.

Ambtshalve wijzigingen naar aanleiding van moties 13. In paragraaf 1.2 het Circus Jeroen Bosch zijn nieuwe teksten toegevoegd ten aanzien van ontmoeting (kopjes Gastvrijheid en Ontmoeting), vanwege motie 8, Grondbeginselen van ontmoeting. 14. In paragraaf 2.2.2 (onze ambitie en opgaven) zijn teksten aangepast vanwege motie 16 Groene ontmoetingen – parken en verbindende routes voor iedereen 15. In paragraaf 2.2 zijn aanpassingen op de kaart gedaan en in paragraaf 2.2.3 is een tekstuele toevoeging gedaan vanwege motie 14 Meer ruimte voor Groen en Natuur, voorkom stilstand (kopje 5 een mozaïek van groen, blauw, mens en dier). 16. In paragraaf 2.3.3 (kopje 3 We differentiëren in dichtheid en dynamiek) en 3.1 (kopje verstedelijking met Bossche identiteit) zijn tekstuele toevoegingen opgenomen vanwege motie 12 Een Visie op Hoogbouw. 17. In 2.3.3 (kopje stedelijke dynamiek van rust, ruis en reuring) en 2.5.3 zijn tekstuele wijzigingen doorgevoerd, vanwege Motie 11 Station Maaspoort, en ook is in de kaarten twee aanpassingen doorgevoerd (toevoeging station en zoekgebied (hoog)stedelijke woonvormen). 18. In paragraaf 2.5.2 en 2.5.3 zijn tekstuele wijzigingen doorgevoerd ten aanzien van het mobiliteitsverhaal vanwege Motie 17 Visie op veiligheid en bereikbaarheid 19.

In paragraaf 2.5.3 is de tekst aangescherpt wat betreft de gezonde leefstijl, vanwege Motie 9 Gezond voedselaanbod; liever gezond dan te rond.

3.

Overige ambtshalve wijzigingen 20. In paragraaf 2.2.2 is een tekstuele toevoeging gedaan ten aanzien van opgaven voor ontwikkellijn groots vergroenen. Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) Pagina 79 van 80

21. De kaart Bouwen aan generaties is aangepast ten aanzien van aanduiding landschappelijk wonen. 22. Diverse andere ondergeschikte kaartaanpassingen zijn doorgevoerd. 23. In voetnoot 6 is een verwijzing naar paragraaf 2.1 gewijzigd naar 1.1. 24. Bijlagen 2 en 3 bij de omgevingsvisie met een overzicht van actueel thematisch en gebiedsgericht beleid zijn vervangen door actuelere versies. 25. Aan paragraaf 1.5 van deel B is een nieuwe alinea toegevoegd waarbij bovenstaande wordt beschreven. 26. In paragraaf 2.2.2.2 in deel B is een aantal zinnen toegevoegd ten aanzien van het fonds 27. Aan hoofdstuk 3 in deel B is paragraaf 3.6 ‘Advies Commissie mer’ toegevoegd. 28. In paragraaf 4.3 van deel B is een nieuwe alinea ten aanzien van de doorlopen zienswijzenperiode. 29. Aan het OER is hoofdstuk 9 toegevoegd ten aanzien van het VKA van de omgevingsvisie. 30. De OER is aangepast in paragraaf 4.3.4. De score van het scenario Bossche Wereldstad is aangepast van negatief naar neutraal. 31. In het OER is een uitgebreidere samenvatting opgenomen ten aanzien van het advies van de Commissie mer.

Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie ’s-Hertogenbosch en Omgevingseffectrapportage (OER) Pagina 80 van 80