Bijlage 2 Brieven aan de verkenners
Tekst van het document
Ziet u voor uw partij een rol in de coalitie? Wij zien wel een rol voor onze partij in de coalitie. Bij de huidige verkiezingen zijn wij als gewoon ge-DREVEN en Leefbaar ’s-Hertogenbosch de enige lokale partijen, welke meer stemmen behaald hebben, in vergelijking met de vorige verkiezing. Wij begrijpen dat in 1e instantie gekeken gaat worden naar de grote winnaars van deze verkiezingen. Buiten D66 en GL/PvdA als de winnaars van de landelijke partijen, is Leefbaar ’s-Hertogenbosch de grote lokale winnaar. Getalsmatig begrijpen wij dat een coalitie van D66 / GL-PvdA en Leefbaar ‘sHertogenbosch samen dan ook volkomen. Leefbaar ‘s-Hertogenbosch heeft als “specialiteit” wonen en zorg, wat ook de punten zijn, waar zittend wethouder Pieter-Paul Slikker ook zijn specialiteit in heeft. Voorzichtig gezegd denken wij niet dat het huidige werkpakket van Pieter Paul Slikker aangepast gaat worden om Leefbaar ’s-Hertogenbosch, toe te laten treden tot het te vormen College. Een coalitie van deze drie partijen lijkt daarom vooraf gezien, geen gelopen race. Om te komen tot een getalsmatige meerderheid zien wij daarom een andere mogelijke oplossing, waar wij als gewoon ge-DREVEN in gaan passen. Deze oplossing past eigenlijk wel bij het minderheidskabinet wat nu ook in Den Haag is gevormd.
Om te komen tot een evenwichtige verdeling van taken, denken wij, dat het CDA met het behoud van hun 3 zetels, ook in een coalitie zou gaan passen
Om vervolgens tot een aantal van 20 zetels te komen, zouden wij als gewoon ge-DREVEN hier kijkend naar uitgangspunten uit ons verkiezingsprogramma als laatste ook kunnen aansluiten. Redenen waarom gewoon ge-DREVEN een goede kandidaat is om in deze coalitie deel te nemen zouden zijn: • • • • •
• •
• • • •
Met de huidige coalitie gewoon doorgaan met besturen zou geen recht doen aan de uitslag van de verkiezingen. Een lokale partij voor de binding van de “gewone man” is belangrijk is om in de coalitie ook een lokale partij aanwezig te hebben. gewoon ge-DREVEN is mogelijk de meest stabiele en ervaren eenpitter op huidig moment. gewoon ge-DREVEN kan putten uit de intense samenwerking met provinciaal Lokaal Brabant. Met 20 raadsleden in de coalitie kan er een duidelijk beeld worden gesteld dat alle politieke partijen van ‘s-Hertogenbosch er bij iedere discussie en/of motie er om gaan doen, om een meerderheid te behalen in de gemeenteraad. De democratie gebaat is bij openheid. In praktijk is er nog genoeg steun te verkrijgen van linkse of rechtse partijen uit de oppositie als gewoon ge-DREVEN voorstellen vanuit het College niet zal steunen zoals bijvoorbeeld bij de windmolens in de duurzame polder. Onze partij is een van de weinige winnaars uit deze verkiezing is qua stemmen waarvan de partij niet geheel links of rechts gevormd is. Een takenpakket van dorpen en wijken en wijkaccommodaties, past geheel in het programma van gewoon ge-DREVEN.
In de brief van onze raadsvoorzitter, 20 maart 2026, geeft deze aan dat het contact “met onze inwoners cruciaal is “ Afgelopen raadsperiode , maar ook de raadsperiode hiervoor, is het samenwerken met dorps/ wijk / bestuursraden vaak tot een dieptepunt is gezakt door gebrekkige communicatie van de huidige wethouder. (onder zijn bewind zijn er een aantal bewonersraden opgehouden te bestaan en zijn centrale bijeenkomsten tussen bewonersraden niet meer openbaar zijn)
3. Zo ja, heeft u kandidaten voor het wethouderschap beschikbaar die naar uw inschatting kunnen rekenen op acceptatie door de andere partijen? Uitgaande van een gelijkwaardige verdeling van twee wethouders zowel voor D66 als GL/PvdA zouden er nog twee wethouders positie vacant kunnen zijn. Als vijfde wethouder denken wij dat het CDA , met het behoud van hun 3 zetels, en het goed functioneren en vervullen van het huidige takenpakket, continueren van de huidige wethouder CDA Marianne van de Sloot kan prima passen in het nieuw te vormen college. Wie zou passen om eventueel een 6e wethouder kunnen leveren om de coalitie aan een meerderheid te helpen? Out off de Box denken; gewoon ge-DREVEN!;
Onze kandidaat voor de functie van wethouderschap zou lijsttrekker Sjef van Creij zijn. Diverse redenen hiervoor buiten de reeds genoemde punten bij vraag 2 zijn : • • •
•
Sjef is bekend bij vrijwel alle ingezeten van onze gemeente en staat bekend om ook klaar te staan voor onze inwoners. Sjef van Creij is reeds 20 jaar raadslid en heeft mede daardoor een gigantische dossierkennis Na 20 jaar raadslid een stapje hoger te kunnen zetten in de nadagen van je politieke carrière motiveert ook toekomstige raadsleden, om zich verkiesbaar te stellen voor de toekomstige gemeenteraad. Een wethouder die ook bekend is bij de gewone man, zorgt voor een representatief college.
4. Welke coalitiesamenstelling heeft uw voorkeur? Mocht een samenwerking met Leefbaar ‘s-Hertogenbosch als mede- winnaar van de verkiezingen niet lukken, dan hebben zoals eerder vermeld D66 / GL-PvdA / CDA en gewoon ge-DREVEN samen 20 zetels. 5. Wat zijn voor uw partij inhoudelijk eventuele punten waarvan u verwacht dat die bij andere partijen gevoelig kunnen liggen? Het niet plaatsen van windmolens in de Rosmalense polder heeft onze voorkeur en zal een inhoudelijk gevoelig punt zijn voor D66 en GL-PvdA. Echter zoals eerder in dit schrijven gesteld, zijn er voldoende partijen om de toekomstige coalitie aan een meerderheid te houden aangaande de komst van dit windmolenpark. De “tegen” stem van gewoon ge-DREVEN in dit proces zal daardoor niet bepalend zijn met hulp van de oppositie en hoeft daarom geen belemmerring te vormen. 6. Welke hoofdopgaven ziet uw partij voor de komende bestuursperiode? Afgelopen raadsperiode zijn er raadsbesluiten genomen, welke niet uitlegbaar zijn in de dorpen wijken/ buurten. Terugbrengen van vertrouwen in de politiek is onze belangrijkste opgaaf, waarbij het respecteren van een objectieve participatie een belangrijke grond een belangrijke rol speelt. Heeft u nog verdere vragen over beantwoording van deze punten dan vernemen wij dit graag tijdens onze ontmoeting op 28 maart.
Vriendelijke groet, Sjef van Creij en Henk-jan Pennings Fractie gewoon ge-DREVEN
Voorbereiding gesprek met informateurs D66 en GroenLinks-PvdA (Progressief Nederland) Datum: 28 maart 2026 Doel: positie 50PLUS in coalitie-/raadsakkoord
1. Kernboodschap 50PLUS constateert dat er tussen D66, GroenLinks-PvdA en andere potentiële coalitiepartners grote inhoudelijke overeenkomsten bestaan op hoofdlijnen zoals wonen, zorg, veiligheid, leefbaarheid en inclusie. Tegelijkertijd ontbreekt in de huidige programmalijnen een essentieel element: De samenhang tussen wonen, zorg, mobiliteit, veiligheid en toegankelijkheid — met name voor ouderen 50PLUS wil deze samenhang expliciet verankeren in het coalitie- of raadsakkoord.
2. Analyse: overeenkomsten en verschillen 2.1 Overeenkomsten Op basis van de verkiezingsprogramma’s van D66, GroenLinks-PvdA en 50PLUS zijn duidelijke inhoudelijke raakvlakken zichtbaar: Wonen • Sterke inzet op woningbouw en betaalbaarheid • Erkenning van doorstromingsproblematiek • Aandacht voor levensloopbestendige en zorggeschikte woningen Zorg en welzijn • Focus op preventie en zorg dichtbij • Belang van ontmoeting en sociale samenhang • Ondersteuning van kwetsbare groepen Inclusie en toegankelijkheid • Toegankelijke openbare ruimte • Meedoen voor alle inwoners • Aandacht voor bereikbaarheid en mobiliteit Veiligheid Brede aandacht voor veilige leefomgeving • Aandacht voor preventie en weerbaarheid • Erkenning van toenemende digitale risico’s Kansengelijkheid en participatie • Brede inzet op onderwijs en basisvaardigheden • Betrokkenheid van inwoners bij beleid Er is een sterke gedeelde inhoudelijke basis voor samenwerking. •
2.2 Verschillen Naast deze overeenkomsten zijn er ook relevante accentverschillen: Schaal en benadering • D66 en GroenLinks-PvdA: nadruk op groei, en stedelijke ontwikkeling • 50PLUS: nadruk op menselijke maat, uitvoerbaarheid en dagelijkse leefwereld
1 van 3
Mobiliteit • D66/GroenLinks-PvdA: autoluw, duurzaam • 50PLUS: pragmatisch, toegankelijk, inclusief behoud van bereikbaarheid Bestuur en dienstverlening • D66/GroenLinks-PvdA: bestuurlijke vernieuwing en participatie • 50PLUS toegankelijke dienstverlening met ondersteuning (1 loket) Veiligheid • D66/GroenLinks-PvdA: nadruk op preventie en sociale veiligheid • 50PLUS: extra aandacht voor zichtbare veiligheid in wijken en digitale weerbaarheid van inwoners
Conclusie: De verschillen zijn niet fundamenteel, maar aanvullend en bieden ruimte voor versterking van beleid.
3. Strategische positionering 50PLUS 50PLUS kiest nadrukkelijk voor een constructieve en verbindende rol. Met één zetel ligt de toegevoegde waarde niet in volume, maar in kwaliteit: Het verbinden van bestaande beleidslijnen tot een samenhangend geheel 50PLUS positioneert zich als: • inhoudelijke brugpartij • bewaker van uitvoerbaarheid • vertegenwoordiger van de menselijke maat
4. Kernvoorstel 50PLUS 50PLUS stelt voor om in het coalitie- of raadsakkoord een samenhangend pakket op te nemen: “Samen zelfstandig ouder worden in Den Bosch” Dit pakket bestaat uit vier samenhangende pijlers:
4.1 Wonen • • • •
Actieve doorstroomaanpak voor senioren Waarborg dat doorstroming niet leidt tot hogere woonlasten o Kleiner wonen niet duurder wonen Versnelling van levensloopbestendige woningbouw Realisatie van geclusterde woonvormen en nul-tredenwoningen
4.2 Zorg en welzijn • • • •
Versterking van wijkgerichte zorg Structurele ondersteuning van mantelzorgers Investeren in ontmoeting en sociale netwerken Preventie gericht op langer zelfstandig wonen
4.3 Mobiliteit en bereikbaarheid • • • •
Ondersteuning van aanvullend vervoer (zoals seniorenvervoer) Blauwe Engelen? Evenwichtig parkeerbeleid met oog voor zorg, mantelzorg mensen met beperking o 2 (?) parkeerplaatsen op de markt op 160.000 inwoners geen overdaad Toegankelijke en veilige loop- en fietsroutes Goed bereikbare voorzieningen en OV-haltes
2 van 3
4.4 Veiligheid • • • •
Versterking van zichtbare veiligheid in wijken (o.a. inzet van boa’s) o In overleg sector: aanpassing uitrusting (pepperspray, wapenstok) Gericht optreden tegen overlast en onveiligheidsgevoelens Versterken van digitale weerbaarheid tegen fraude, oplichting en nepnieuws Praktische voorlichting en ondersteuning voor inwoners m.n. gericht op jeugd en ouderen
4.5 Toegankelijke overheid • • • •
Behoud en versterking van fysieke loketten Stadskantoor bezoeken zonder verplichting afspraak. Dienstverlening zonder digitale drempels Begrijpelijke communicatie vanuit de gemeente Actieve ondersteuning bij aanvragen en procedures
5. Meerwaarde voor de coalitie Dit voorstel: • sluit direct aan op bestaande programmalijnen van D66 en GroenLinks-PvdA • versterkt de uitvoerbaarheid van beleid • voorkomt versnippering tussen beleidsdomeinen • draagt bij aan brede maatschappelijke steun Het is geen uitbreiding van beleid, maar een kwaliteitsverbetering en verbinding van bestaand beleid.
6. Concrete inzet 50PLUS - SMART 50PLUS hecht eraan dat bovenstaande niet beperkt blijft tot intenties, maar wordt vertaald naar: • concrete doelstellingen (bijv. aantallen woningen) • meetbare afspraken • structurele verankering in beleid
7. Slot Den Bosch staat voor grote opgaven op het gebied van wonen, zorg, veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. De programma’s van D66 en GroenLinks-PvdA bieden hiervoor een sterke basis. 50PLUS is ervan overtuigd dat deze basis verder kan worden versterkt door: De samenhang centraal en beleid te toetsen op praktische uitvoerbaarheid EN Beleid toetsen op impact ouderen en mensen met een beperking Daarmee ontstaat een stad: • waarin mensen in elke levensfase kunnen blijven wonen • waarin voorzieningen bereikbaar blijven • en waarin de overheid voor iedereen toegankelijk is 50PLUS wil niet méér beleid, maar beter samenhangend beleid — zodat het werkt in de praktijk. Democratie is meer dan “de helft plus één”. Een coalitieakkoord moet richting geven, maar geen dichtgetimmerd eindpunt zijn. Laat ruimte voor debat, inbreng en bijsturing vanuit de oppositie. Maak besluitvorming levend, gedragen en van betere kwaliteit. 3 van 3
Den Bosch, 26 maart 2026
Beste mevrouw Van Tongeren en meneer De Beer, Naar aanleiding van het verzoek uit uw brief d.d. 23 maart jl. stuur ik namens de fractie van de Partij voor de Dieren Den Bosch onze duiding van de verkiezingsuitslag en onze visie op de formatie, daarbij centraal gesteld de hoofdopgaven van het nieuwe college. Dit laatste staat voor de Partij voor de Dieren centraal; de klimatologische temperatuur loopt op, terwijl de maatschappelijke temperatuur daalt. Mondiaal is nog steeds en steeds meer het effect zichtbaar en voelbaar van politieke nalatigheid. Het effect van prevaleren van economisch gewin voor enkelen, boven welzijn van mens, dier en natuur. Ook in Den Bosch wordt, als het erop aankomt, consequent niet gekozen voor de voorbestaanszekerheid. De winnaars van deze verkiezingen hebben in hun campagnes uitgedragen dat als zij het voor het zeggen hebben, dan wél de keuzes gemaakt worden die nodig zijn. Dit is dé kans, en daarmee de plicht, die de Partij voor de Dieren voor D66 en GroenLinks-PvdA ziet; het inlossen van de verkiezingsbelofte om het over een groene en progressieve boeg te gooien. Deze groene en progressieve verkiezingsbeloftes kunnen niet worden ingelost zolang zowel VVD, Rosmalens Belang als CDA aan boord van de coalitie zijn, zoals op dit moment het geval is. Dat doet in onze ogen geen recht aan de verkiezingsuitslag, wat juist méér mogelijk maakt.
Deze verkiezingsuitkomst vraagt om oplossingen voor klimaat, natuur, rechtvaardigheid en natuurlijk ook dierenwelzijn. Wanneer wij naar onze eigen partij en onze rol t.o.v. een toekomstige coalitie kijken, dan zou een rol in de coalitie niet logisch zijn. Niet op basis van de visies van de winnende partijen en de Partij voor de Dieren, maar op basis van de verkiezingsuitslag voor onze partij. Juist op inhoud zijn er raakvlakken, en de Partij voor de Dieren ziet absoluut mogelijkheid tot samenwerking vanuit een rol in de oppositie. Daarbij willen wij bedrukken dat wij in De Bossche Groenen wél een logische coalitiepartner zien voor de winnende partijen, zowel op inhoud als omvang. Wij willen erop aandringen dat personen over hun schaduw heen stappen en constructief op inhoud met elkaar bouwen aan een donkergroene en sociale samenwerking. Alleen door samen te werken met De Bossche Groenen is het mogelijk om de verkiezingsbeloften waar te maken. Met een coalitie en daaruit voortvloeiend college wat vanuit deze fundamenten gebouwd wordt, ziet de Partij voor de Dieren mogelijkheden tot samenwerking en steun op collectieve waarden die over de scheidslijn van coalitie en oppositie heen reiken. Wat de Partij voor de Dieren betreft heeft het prioriteit dat deze bestuursperiode in ieder geval de volgende opgaven beantwoord worden: -
Een concreet afbouwplan van uitstoot van broeikasgassen, op basis van een rechtvaardig CO 2-budget, wat stoelt op concrete maatregelen, en wat opgevolgd wordt door tussentijds afrekenbare tussendoelen. Uitgangspunt hierbij dient niet te zijn het jaartal dat Den Bosch klimaatneutraal moet zijn, maar de totale hoeveelheid CO2 die nog uitgestoten mag worden en hoe dit budget ingezet wordt voor de noodzakelijke transitie.
-
Kiezen voor natuur, en daarmee ook woningbouw: keer op keer heeft het Rijk verstek laten gaan om de stikstofcrisis daadwerkelijk op te lossen. Daarom moet Den Bosch zelf regie nemen: met de stikstoktaskforce is hiermee een stap in de goede richting gezet. Toch is keuze om veehouderij op zijn
minst niet meer uit te laten breiden nog niet eens gemaakt. Laat staan dat er actief werk gemaakt wordt van een transitie van het landelijk gebied. Om ook de woningbouw niet langer te vertragen, is het de hoogste tijd dat Den Bosch kiest voor dieren en natuur, de hoeveelheid landbouwhuisdieren flink vermindert en hiermee de stikstofcrisis lokaal zo veel mogelijk de baas wordt. -
Voldoen aan de RES-opgave. Met de doorgang van de plannen voor de Duurzame Polder, met een sterk negatief natuuradvies, wat stoelt op mitigerende maatregelen die praktisch niet uitvoerbaar zijn, ligt er een plan waarvan de commissie MER aangeeft dat dit geheid sneuvelt bij de Raad van State. Hiermee is het RES-dossier niet opgelost, maar staat het nieuwe college voor de opgave van duurzame invulling van de RES-opgave, ook in de Duurzame Polder.
-
Dieren in Den Bosch snakken naar empathie en handelen zoals verwacht mag worden van mensen met een hart, na vier jaar lang onderdeel te zijn geweest van de portefeuille van een VVD-wethouder. Een gemeente met een groen en progressief bestuur laat logischerwijs welzijn en in ieder geval het recht om te bestaan, ook doorklinken in hoe zij met dieren omgaat. Hiermee is dierenwelzijn vaak ook nog mensenwelzijn. Bijvoorbeeld door cruciale dierenartskosten onderdeel te maken van de bijzondere bijstand, verantwoordelijkheid te nemen in goede voorlichting over (huis)dieren, en door dan wel de Dierenvoedselbank te erkennen in haar bestaansrecht en te steunen, dan wel de reguliere Voedselbank voldoende en passend aanbod voor dieren te laten bieden. Ook is het anno 2026 de hoogste tijd dat er niet meer gefokt wordt op dierenparkjes en kinderboerderijen, enkel en alleen om jonge dieren te zien, om deze baby’s enkele maanden later af te laten voeren naar het slachthuis. En ook het gedateerde gebruik van dieren op evenementen is een voorbeeld van stevig gedateerde en dieronvriendelijke gebruiken die de Partij voor de Dieren met liefde achterlaat in de vorige bestuursperiode.
-
Echte oplossingen voor de wooncrisis. Afstappen van het blind “bouwen, bouwen, bouwen”, en hebben oog voor zowel tekort aan beschikbaarheid als wel het tekort aan betaalbaarheid. De “Bossche mix” is een woningbouwmix van een conservatief regenboogcollege. Het ontbreekt iedere logische onderbouwing. Wil Den Bosch haar inwoners kunnen huisvesten, dan moet er zo snel mogelijk gebouwd worden wat er nodig is, niet enkel wat geld oplevert voor de ontwikkelaar en/of wat een sluitende grondexploitatie oplevert. Volkshuisvesting is een sociale voorziening en woningbouw is geen verdienmodel.
-
Maak werk van harde beloftes die gedaan zijn aan onze stad: in verkiezingstijd heeft zowel D66 als GroenLinks-PvdA het Regenboogstembusakkoord als de Klimaatagenda ondertekent. In beide zijn duidelijke afspraken gemaakt waaraan alle ondertekende partijen zich verbinden. En juist deze partijen zitten nu aan de knoppen. De stad mag niets anders verwachten dan dat deze verkiezingsbeloftes nu ingelost worden.
De Partij voor de Dieren roept op tot durf om politieke keuzes te maken. Doe wat nodig is. Geen veilige, kleurloze middenweg meer. Juist nu de kaarten zo geschud zijn dat D66 en GroenLinks-PvdA de kans krijgen om te laten zien dat het écht wél kan. Middels deze brief hoop ik u inzicht te hebben gegeven in de duiding en visie van de Partij voor de Dieren. Graag spreek ik hier aankomende zaterdag met u over verder. Met vriendelijke groet, Namens Partij voor de Dieren Den Bosch, Eileen Samshuijzen