Bijlage 2) Bijlage 1, Concept Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
Uitgave en redactie Veiligheidsregio Brabant-Noord, 20 juni 2024 Meer informatie www.vrbn.nl
In Veiligheidsregio Brabant-Noord wonen, werken en recreëren ruim 670.000 inwoners in 11 gemeenten. Binnen deze veiligheidsregio werken brandweer, GHOR, meldkamer en gemeenten samen op het gebied van risicobeheersing, brandweerzorg, crisisbeheersing & rampenbestrijding, bevolkingszorg en geneeskundige hulpverlening in de regio.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
2
Samenvatting 1.
Hoofdpunten 2025
De afgelopen jaren stonden in het teken van diverse crises die veel aandacht en inspanning hebben gevraagd van de organisatie. Wisselende dreigingsbeelden en maatschappelijke ontwikkelingen zoals klimaatverandering, stikstofcrisis, oorlog, migratie en asielstromen, energiecrises, pandemieën, cyberdreigingen en technologische verstoringen worden steeds intenser. Deze ontwikkelingen leiden tot nieuwe situaties en veranderende onbekende risico’s. Voorbereiding op risico’s en situaties die onbekend zijn vraagt om een wendbare en flexibele toekomstbestendige organisatie met vitale en flexibele medewerkers. Veiligheidsregio Brabant-Noord gaat ook in 2025 aan de slag om de brandweer en crisisorganisatie robuuster en toekomstbestendiger te maken. Het fundament voor de ambities en doelstellingen voor 2025 is gebaseerd op het beleidsplan 2024-2027: “Samenwerken aan veerkracht en veiligheid” en accenten die behandeld zijn in de Programmabegroting 2024. Dit gaat om de versterking van crisisbeheersing en verbeterde landelijke samenwerking naast verbetering van informatievoorziening & informatieveiligheid. En ook het behouden van vakmanschap binnen de brandweer en de uitvoering van het Huisvestingsplan ’24- ‘27. De programmabegroting 2025 bevat geen nieuwe beleidsvoornemens met daaruit voortvloeiende financiële vertaling.
Om de organisatie wendbaar en flexibel te kunnen inzetten op dreigingen en potentiële crises is het van belang om vroegtijdig zicht te krijgen op de risico’s. Deze risico’s worden vervolgens geïdentificeerd, gemonitord, gemitigeerd en waar nodig vindt gerichte preparatie plaats op geduide risico’s ter ondersteuning van de crisisorganisatie. Dit doet de sector Crisisbeheersing en Rampenbestrijding niet alleen, maar als netwerkorganisatie, samen met onze partners en andere relevante organisaties. Om dit proces verder te optimaliseren wordt er in 2025 een dynamisch risicoprofiel en landelijke signalering & monitoring geïmplementeerd. Ook wordt het multidisciplinair voorbereiden en prepareren op deze risico’s door onder andere netwerkbeheer, gezamenlijke planvorming, multidisciplinair opleiden/trainen/oefenen een taak voor crisisbeheersing, risicobeheersing en partners. Inwoners van onze veiligheidsregio worden ook steeds meer betrokken bij voorbereiding op mogelijke incidenten en crises. Het verstrekken van informatie en handelingsperspectieven is een taak die sinds jaar en dag al wordt uitgevoerd. In 2025 wordt de betrokkenheid van inwoners geïntensiveerd door met name in te zoomen op zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Dit geldt ook voor incidenten waarbij vooral de brandweer een taak heeft. Immers, alle branden die niet ontstaan, hoeven ook niet te worden geblust.
Daarom wordt met risicogerichte preventie ingezet op het voorkomen van incidenten. Hierbij is het doel om inwoners bewuster te maken van de risico’s op brand en hen helpen bij het (brand)veiliger maken van hun leefomgeving. Daarmee bevordert ook de brandweer zelf- en samenredzaamheid. In 2025 wordt de samenredzaamheid verder ingevuld in samenwerking met partners door het uitvoeren van gerichte interventies op kwetsbare doelgroepen. Een leefomgeving zonder risico’s is een utopie. Er is daarom een repressieve organisatie nodig die dag en nacht klaar staat om incidenten te bestrijden. Daarbij heeft de lokale verankering en het behoud van vrijwilligheid volop de aandacht. Er wordt zo gebouwd aan een toekomstbestendige brandweer voor en door inwoners. Om te komen tot een meer toekomstbestendige brandweerzorg zullen een paar belangrijke, al langer lopende, ontwikkelingen ook in 2025 inzet vragen. Zo leidt klimaatverandering, met bijbehorende langere periodes van droogte, tot een toenemend risico op onbeheersbare natuurbranden. Na het bepalen van de regionale ambities in een visie in 2024, wordt in 2025 repressief beleid op natuurbrandbestrijding ontwikkeld samen met partners. Voor de
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
3
samenwerking op gebied van overstroming wordt in 2025 gewerkt aan het verbeteren van de informatiepositie en informatiedeling met waterschappen. Het langdurig behouden van vrijwilligers blijkt een uitdaging. De algemene trend is dat de vrijwilligers zich niet meer voor het leven aan de brandweer binden. Het is dan ook van belang om deze vrijwilligers te blijven koesteren en te zorgen dat zij gemotiveerd blijven om zich in te zetten voor de brandweer. Aandacht, beeldvorming en maatwerk vormen de leidende principes bij het duurzaam organiseren van vrijwilligheid. De uitdaging op gebied van personeel beperkt zich niet alleen tot de vrijwilligers. Er is sprake van schaarste aan personeel in een aantal specifieke beroepsgroepen. Dat betekent dat het bij bepaalde functies moeilijk is om de vacatures in te vullen. Om in de toekomst flexibel en wendbaar te blijven is het van belang om goed na te denken over de mogelijkheden om het personeelsbestand tijdig aan te vullen én te verjongen.
2.
Financiële samenvatting
De Programmabegroting 2025 volgt de Kadernota 2025 en bevat geen nieuw beleid/nieuwe uitgaven. Hiermee geven wij ook gehoor aan de brief van Meierijstad (coördinerende gemeente voor de gemeenschappelijke regelingen). In de brief wordt de oproep gedaan om in de “begroting 2025 en verder terughoudend te zijn met nieuwe beleidsvoornemens”. Dit vanwege de verslechterde financiële uitgangspositie van gemeenten. Conform afspraak is de definitieve loon- en prijsindexering voor 2025 wel opgenomen, zoals doorgegeven door gemeenten ’s-Hertogenbosch en Tilburg. Deze definitieve indexcijfers zijn iets lager dan de voorlopige indexcijfers bij de kadernota. Voor de jaren 2025-2028 presenteren we een structureel sluitende begroting. We constateren wel dat prijzen van producten (met name brandweermaterieel) nog altijd harder stijgen dan de prijsindexering. Zo zien we bijvoorbeeld dat lopende het contract de prijs van een tankautospuit met bijna 18 procent is gestegen ten opzichte van de oorspronkelijke aanbesteding. Komende jaren zal het daardoor vaker voorkomen dat we bij aanbestedingen niet uitkomen met het oorspronkelijk geraamde investeringsbudget. In het onderstaand overzicht is de begroting op totaalniveau voor 2025 inclusief het meerjarenperspectief voor de jaren 2026 t/m 2028 opgenomen. Veiligheid
Lasten Baten Saldo Programma's Algemene middelen Saldo verrekening reserves Resultaat
Begroting 2024 56.520 2.295 -54.225 56.501 -2.276 -
Begroting 2025 58.044 2.249 -55.795 59.337 -3.542 -
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
Begroting 2026 60.831 2.249 -58.582 59.682 -1.100 -
Bedragen x € 1.000,Begroting Begroting 2027 2028 61.513 61.513 2.249 2.249 -59.264 -59.264 60.464 60.464 -1.200 -1.200 -
4
Inhoudsopgave Samenvatting .........................................................................................................................3
1.
2.
3.
1.
Hoofdpunten 2025 ..................................................................................................3
2.
Financiële samenvatting.......................................................................................4 Programma Veiligheid .................................................................................................6
1.1
Crisisbeheersing ....................................................................................................7
1.2
Brandweer ..............................................................................................................11
1.3
Bedrijfsvoering .....................................................................................................15
Verplichte paragrafen ................................................................................................18 2.1
Bedrijfsvoering .....................................................................................................18
2.2
Financiering ...........................................................................................................20
2.3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing...................................................23
2.4
Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................25
2.5
Verbonden partijen ..............................................................................................26
2.6
Openbaarheid – Wet open overheid ................................................................29
Financiële begroting ..................................................................................................30 3.1
Overzicht van baten en lasten...........................................................................31
3.2
Kaders totstandkoming begroting ...................................................................32
3.3
Financiële positie .................................................................................................33
3.4
Gemeentelijke bijdrage 2025 .............................................................................34
3.5
Incidentele en structurele lasten en baten.....................................................35
Bijlagen..................................................................................................................................36 Bijlage 1: Investeringen.................................................................................................37 Bijlage 2: Reserves en voorzieningen .......................................................................40 Bijlage 3: Leningen.........................................................................................................41 Bijlage 4: Baten en lasten per taakveld.....................................................................41 Bijlage 5: Begroting naar hoofdkostensoort ...........................................................42 Bijlage 6: Overige technische uitgangspunten .......................................................46 Bijlage 7: Lijst van veelgebruikte afkortingen .........................................................48
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
5
1. Programma Veiligheid “Samenwerken aan veiligheid” is en blijft onze missie. Als Veiligheidsregio Brabant-Noord werken wij met elkaar aan een veilige Brabantse leefomgeving. Wij leren mét en ván bedrijven, inwoners, gemeenten en onze partners over belangrijke veiligheidsthema’s, nu en in de toekomst. De begroting kent één programma (programma Veiligheid), onderverdeeld in drie hoofddomeinen: Crisisbeheersing, Brandweer en Bedrijfsvoering.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
6
1.1
Crisisbeheersing
1.1.1 Waar gaan we voor? Binnen het domein van (multi) risico- en crisisbeheersing, zoals in de onderstaande figuur is te zien, gaan we uit van: 1. Het ‘zicht krijgen’ op de risico’s in onze veiligheidsregio. Dit doen we door middel van het uitvoeren van gezamenlijke risicoanalyses. Concreet bouwen wij voort op de Fieldlab ervaringen in Zuid-6 verband en de 24/7 risicomonitoring door de calamiteitencoördinatoren. In 2025 zal een dynamisch risicoprofiel en landelijke signalering en monitoring hieraan toegevoegd zijn. Gezamenlijk met de zorgpartners stelt de GHOR een zorgrisicoprofiel op voor de veiligheidsregio’s Brabant-Noord en Brabant-Midden-West. Dit plan is een nadere uitwerking van het regionaal risicoprofiel gericht op de risico’s voor de continuïteit van de zorg. Het plan is een eerste stap om de concrete risico’s voor de zorgketen inzichtelijk te maken die leiden tot een disbalans in vraag en aanbod van zorg. Er wordt hierbij dieper ingegaan op uitval elektriciteit, uitval spraak en data, cyber en zoönose/infectieziekte. 2. Een crisisbeheersing waarbij de potentiële dreigingen en risico's samen met partners worden beperkt en bestreden (netwerkanalyses). Hierbij werken wij regio-overstijgend, waarbij de landelijke "kop” op de hele structuur gevormd wordt door het Knooppunt Coördinatie Regio'sRijk (KCR2) als opvolger van het Landelijk Operationeel Centrum.
Zo worden strategische facetten verbonden met de regionale bestrijding van crises of grootschalige incidenten. 3. Multi risicobeheersing door het multidisciplinair voorbereiden en prepareren op deze risico’s door onder andere netwerkbeheer, gezamenlijke planvorming, multidisciplinair opleiden/trainen/oefenen en leren van incidenten tot het gezamenlijk optreden. Vanwege het steeds meer actueel en informatiegestuurd gaan werken, worden de fases risicoanalyse en preparatie steeds meer in elkaar vervlochten en is er sprake van een actueel en dynamisch risicoprofiel. De afronding van crisis in de respons- en herstelfase na een incident of crisis worden ook beter aangestuurd door het nieuwe crisisplan (2023).
Figuur 1. Domein van risico- en crisisbeheersing De veiligheidsregio als netwerkorganisatie met een sterke regierol kent verschillende externe partners en steunt binnen haar organisatie op functionarissen uit de kolommen Brandweer, Politie, GHOR en
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
7
Bevolkingszorg. Deze kolomorganisaties moeten in staat zijn om hun eigen crisistaken goed te vervullen. Daarnaast dragen zij bij aan het oplossen van kolom-overstijgende veiligheidsvraagstukken en brengen zij relevante veiligheidsinformatie vanuit hun kolom in. Vanwege de versterking van crisisbeheersing kunnen de kolommen meer ondersteuning vanuit crisisbeheersing verwachten dan in voorgaande jaren. Voor bij crises betrokken andere partijen geldt dat zij als netwerkpartijen bijdragen aan alle onderdelen; zicht op risico’s, risicobeheersing en bestrijding. 1.1.2
Wat gaan we daarvoor doen? A.
Voorbereiden op het onbekende
Versterking weerbaarheid en veerkracht De versterking van weerbaarheid en veerkracht wordt ingezet door personele versterking in de crisiscommunicatie en de verbetering van de manieren om de inwoners en bedrijven te voorzien van de juiste informatie via (digitale)platformen Borgen van de rol van inwoners en burgerhulpverlening bij een crisis Verbinden van netwerken die wendbaarheid en veerkracht bevorderen Robuuste, wendbare en toekomstbestendige crisisorganisatie Versterking van de crisisbeheersing door de veiligheidsregio te versterken (jaarschijf 2025) conform het versterkingsplan (uit 2023). De organisatie versterkt zich met enkele specialistische functionarissen Verbeteren interne samenwerking Informatiegestuurd werken wordt organisatiebreed ingericht waarbij alle sectoren gebruik maken van dezelfde brondata. Het domein Netwerkmanagement versterkt de verbinding en het samenwerken met Risicobeheersing, Brandweerzorg en Bedrijfsvoering.
Digitaal samenwerken in de crisisorganisatie is mogelijk, getest en geoefend Betrouwbaar en volledig zicht op risico’s Informatiegestuurde veiligheid biedt ieder moment een actueel risicobeeld voor operationele en tactische crisisbeheersing Informatiegestuurde veiligheid dient ieder moment een bestuurlijk risicoprofiel Landelijke, regionale en lokale risico’s zijn beschikbaar en worden gedeeld tussen relevante partners en bestuurslagen De GHOR ontwikkelt een Wit InformatieKnooppunt (WIK) voor inzicht en duiding van de beeldvorming en (potentiële) bedreigingen voor de continuïteit van de zorg Regionale slagkracht op niveau De crisisorganisatie heeft voldoende mensen, middelen en de organisatie is op orde ten aanzien van nieuwe - en onverwachte crises
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
8
B.
Bedreiging vitale en digitale infrastructuur
Stimuleren van continuïteit in de samenleving Met risicocommunicatie maken we onze inwoners en bedrijven ‘aan de voorkant’ meer bewust van veiligheidsrisico’s en de bijhorende handelingsperspectieven. Dit draagt bij aan hun veerkracht, zelfredzaamheid én samenredzaamheid. Inwoners worden geïnformeerd door onder andere het platform risico- en crisiscommunicatie. In 2025 vindt een tussentijdse evaluatie plaats. Samenwerken en trainen met partners intensiveren vanuit het streven samen effectief te zijn en maatschappelijke continuïteit te bevorderen. Geoefend zijn op cyberdreiging (probleemverkennend oefenen) Mee-oefenen met landelijke cyberoefening als CERT met crisisorganisatie. Aansluiten op landelijke agenda cyber
C.
Going concern
Landelijke voorziening crisisbeheersing en voorziening crisismanagement aan laten sluiten of integreren in crisisbeheersing VRBN. Bevolkingszorg Processen, bezetting in piketten en geoefendheid op orde Invulling geven aan inwonersparticipatie (klankbordgroep of burgerpaneel) Crisisorganisatie Rodedradenanalyse o Analyse t.b.v. inspectie 2024 opgeleverd o Analyse 2023 en 2024 omzetten in versterkings/verbeteringsplannen Eenduidig opleidingsniveau en passend curriculum doorvoeren conform landelijke profielen Paraatheid van de crisisorganisatie (betrouwbaar, opgeleid, geoefend en getest)
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
9
1.1.3
Wat zijn de kosten?
Thema Crisisbeheersing Crisisbeheersing Jaarrekening
totaal lasten totaal baten
Begroting
Begroting
Begroting
Bedragen x € 1.000,Begroting Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2.916
4.161
3.999
3.999
3.999
3.999
652
500
507
507
507
507
-2.264
-3.661
-3.492
-3.492
-3.492
-3.492
Dotaties aan reserves
613
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
117
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-496
-
-
-
-
-
Saldo na verrekening reserves C&R
-2.760
-3.661
-3.492
-3.492
-3.492
-3.492
Saldo van baten en lasten C&R
Bedragen x € 1.000,-
Bevolkingszorg totaal lasten
637
810
815
815
815
totaal baten
-
-
-
-
-
-
-637
-810
-815
-815
-815
-815
Saldo van baten en lasten Bevolkingszorg
815
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
4
-
-
-
-
saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reserves Bevolkingszorg
-
4
-
-
-
-
-637
-806
-815
-815
-815
-815 Bedragen x € 1.000,-
GHOR totaal lasten
1.780
2.089
2.255
2.255
2.255
totaal baten
-
-
-
-
-
-
-1.780
-2.089
-2.255
-2.255
-2.255
-2.255
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
Saldo na verrekening reserves GHOR
-1.780
-2.089
-2.255
-2.255
-2.255
-2.255
Totaal Crisisbeheersing
-5.177
-6.556
-6.562
-6.562
-6.562
-6.562
Saldo van baten en lasten GHOR
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
2.255
10
1.2
Brandweer
1.2.1 Waar gaan we voor? De brandweer bestaat uit de onderdelen Risicobeheersing en Brandweerzorg. Vanuit Risicobeheersing werken we aan het verminderen van onveilige situaties en vanuit Brandweerzorg zorgen we dat er snel en deskundig hulp wordt verleend als het toch mis gaat. De brandweer is daarmee een betrouwbare en deskundige partner op het gebied van brandveiligheid en als risicogericht adviseur wordt gewerkt aan een veilige fysieke leefomgeving. Wij brengen risico’s in beeld, adviseren over het verbeteren van brand- en omgevingsveiligheid en stimuleren brandveilig gedrag. Met als doel minder slachtoffers en minder (onherstelbare) schade. Ook heeft de lokale verankering en het behoud van vrijwilligheid volop de aandacht. We bouwen zo aan een toekomstbestendige brandweer voor en door inwoners. Onder Brandweerzorg valt de primaire hulp aan mens en dier in geval van nood. Denk aan het blussen van branden, duiken, het stabiliseren van een ongeval met gevaarlijke stoffen of het bevrijden van beknelde slachtoffers. Wij staan er samen met onze ketenpartners op het moment dat onze inwoner ons nodig heeft. Onze meldkamer is hierin dan ook een belangrijke schakel. Een goede parate brandweerzorg vanuit al onze, hoofdzakelijk vrijwillige, brandweerposten is ons uitgangspunt. We willen dat onze brandweermensen goed voorbereid hun werk kunnen doen.
Daarom hebben we uitgebreide oefen- en trainingsprogramma's, maken we plannen en procedures die ons helpen bij het bestrijden van incidenten en zorgen we ervoor dat onze voertuigen en ons materiaal in orde zijn. Verder besteden we aandacht aan de nazorg na de bestrijding van het incident. Zo dragen we zorg voor onze medewerkers middels arbeidshygiëne, stimuleren we vitaliteit en bieden we op verzoek professionele nazorg na incidenten, met een team van eigen medewerkers. Tot slot evalueren we ons optreden, zodat we de volgende keer nog beter ons werk doen. 1.2.2
Wat gaan we daarvoor doen? A.
Klimaat en natuur
Versterken samenwerking natuurbranden en overstroming Na het bepalen van de regionale ambities in een visie in 2024, wordt in 2025 repressief beleid op natuurbrandbestrijding ontwikkeld. Natuurbrand is breder dan de brandweer, daarom sluiten we partners daar goed bij aan. Een continue inspanning is het uitwerken van acties vanuit de landelijke visie en het bijdragen aan landelijke deelprojecten vanuit het landelijke uitvoeringsplan natuurbrandbeheersing. Voor de samenwerking op overstroming wordt in 2025 gewerkt aan het verbeteren van de informatiepositie en informatiedeling met waterschappen en het bezien of de MOTOTELorganisatie volstaat. Vergroten landelijke slagkracht We dragen bij in slagkracht om daarmee op landelijke schaal tot een evenwichtige spreiding van bovenregionale specialismen op het gebied van natuurbrandbeheersing te komen. Dat betekent dat we de komende periode werken aan een visie op natuurbrandbeheersing op basis waarvan we ontwerpparameters voor het vervolg bepalen. We volgen actief de ontwikkelingen in de provincie en het land.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
11
Energietransitie: samenleving veilig laten innoveren Activiteiten richten zich op het aanvullen van een kennisbank en deze informatie actief onder de aandacht brengen. Zo worden bijvoorbeeld kerninstructeurs opgeleid gericht op onderwerpen als waterstof en handelen bij incidenten met elektriciteit.
B.
Ongevallen en branden
Bijdrage maatschappelijke continuïteit brandweer We willen de brandweer zichtbaarder maken in de regio, bijvoorbeeld door het organiseren van open dagen en deel te nemen aan evenementen Brandrisico- en zorgrisicoprofiel We zorgen voor beter zicht op risico’s in Brabant-Noord, zodanig dat een basis wordt geboden waarop alle activiteiten in het kader van (organiseren van en adviseren op) de brandweerkolom kunnen worden afgestemd. Dat betekent in ieder geval dat een start is gemaakt met het opstellen van risicoprofielen brand, technische hulpverlening, waterongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen (IBGS) volgens een breed gedragen (interne) methodiek en waar mogelijk zelfs een landelijke methodiek. Deze risicoprofielen worden gebruikt bij het risicogericht adviseren op initiatieven. Hierbij is ook een link met het dynamisch regionaal risicoprofiel. Innoveren op brandveilig leven In aansluiting op een brand- en zorgrisicoprofiel wordt gewerkt aan een risicoprofiel kwetsbare doelgroepen. Vervolgens worden op basis van het risicoprofiel kwetsbare doelgroepen gerichte interventies uitgevoerd en samenwerking met veiligheidspartners opgezocht. Maatschappij laten leren van haar fouten Activiteiten moeten nog verder worden uitgewerkt in afwachting van besluitvorming. Afspraken rondom stalbrandonderzoek blijven staan en blijven we doen.
Daarnaast wordt onderzocht of er aanvullende afspraken gemaakt kunnen worden om in acute verzoeken te kunnen voorzien. Behouden vrijwilligheid en vrijwilligers Het werken met vrijwilligers vraagt om aandacht voor de speciale dynamiek; juist door de diversiteit in de achterban zijn we tot in de haarvaten van de maatschappij vertegenwoordigd. Het is dan ook van belang om deze vrijwilligers te blijven koesteren en te zorgen dat zij gemotiveerd blijven om zich in te zetten voor de brandweer. Aandacht, beeldvorming en maatwerk zijn leidende principes bij het duurzaam organiseren van vrijwilligheid. Vakbekwaamheid brandweer op niveau We werken aan de afronding van het programma Vakmanschap. Organisatorische borging is hier één van de onderdelen van. We (her)oriënteren ons op oefendoelen en passende didactische middelen. Een voorbeeld hiervan is het realistisch oefenen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
12
C.
Going concern
Adviseren bevoegd gezag VRBN adviseert het bevoegd gezag op de naleving van brandveiligheidsvoorschriften, brandveilig bouwen, brandveilig gebruik, brandveiligheidsinstallaties, evenementen, milieuactiviteiten en omgevingsveiligheid. Uitvoering toezichtstrategie brandveiligheid VRBN is uitvoerend partner voor gemeenten bij het houden van toezicht op brandveiligheid. Met de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid wordt er naast toezicht en handhaving ook ingezet op de beïnvloeding van gedrag en bewustwording van risico’s. Door fysiek toezicht te variëren met zelfscans, kennissessies en trainingen, ontstaat een gevarieerde vierjarige cyclus waarin zowel toezichthoudende instrumenten als gedrag beïnvloedende instrumenten worden ingezet. Hiermee wordt beoogd de brandveiligheid van de gebouwen in de regio verder te verhogen. Industriële veiligheid VRBN houdt toezicht op circa 15 Seveso inrichtingen (voorheen BRZO) om zware ongevallen te voorkomen en risico’s te beperken. Brabant-Noord houdt rekening met een geringe stijging van het aantal Seveso inrichtingen. Het doel is dat VRBN in 2025 blijft voldoen aan de bestuurlijke doelstellingen rondom toezicht bij Seveso inrichtingen. In 2025 ligt de focus op veiligheidscultuur en bewustwording om de veiligheid bij risicorelevante bij circa 60 risicorelevante bedrijven te verhogen.
Maatschappelijke aandacht voor veiligheid In samenwerking met andere partijen willen wij de inwoners, bedrijven en instellingen in BrabantNoord bewust maken van de (brand)risico’s in hun werk- en fysieke leefomgeving en hen aanzetten tot het maken van reële keuzes om eigen zelfredzaamheid en die van anderen te vergroten. Landelijk zijn speerpunten vastgesteld rondom brandveilig leven. VRBN sluit hier met haar activiteiten op aan. Het gaat om: de brandveilige generatie, kwetsbare inwoners en algemene publiekscommunicatie. Gedragswetenschappen hebben aangetoond dat beleven meer effect heeft dan vertellen. Voor een groter effect van voorlichtingen brandveilig leven, moet de vorm aangepast worden, zodat deelnemers meer kunnen beleven. Daarnaast wordt er ook gekeken naar mogelijkheden om (samen met partners) bredere voorlichtingen aan te bieden dan alleen brandveiligheid. Landen in Zeeland De inrichting, werkwijzen en (logistieke) processen van de werkplaatsen in locatie Zeeland worden verder geoptimaliseerd. Schuimtransitie In verband met gewijzigde Europese regelgeving is er een verbod op PFAS-houdend schuim van kracht. Dit schuim is in gebruik bij de brandweer en moeten we dus uitfaseren. We oriënteren ons op alternatieven, bijvoorbeeld door in te zetten met PFAS-houdend schuim.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
13
1.2.3
Wat zijn de kosten?
Thema Brandweer Bedragen x € 1.000,-
Subprogramma Risicobeheersing Jaarrekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
totaal lasten
3.349
4.013
4.276
4.276
4.276
4.276
totaal baten
21
22
23
23
23
23
-3.328
-3.991
-4.253
-4.253
-4.253
-4.253
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-3.328
-3.991
-4.253
-4.253
-4.253
-4.253
Saldo van baten en lasten Risicobeheersing
Saldo na verrekening reserves Risicobeheersing
Bedragen x € 1.000,-
Subprogramma Brandweerzorg Jaarrekening
totaal lasten totaal baten
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
30.134
32.732
32.588
34.374
35.026
35.026
1.495
1.669
1.700
1.700
1.700
1.700
-28.639
-31.063
-30.888
-32.674
-33.326
-33.326
Dotaties aan reserves
3.067
2.862
3.680
1.198
1.198
1.198
Onttrekkingen aan reserves
720
489
32
132
32
32
saldo mutatie reserves
-2.347
-2.373
-3.648
-1.066
-1.166
-1.166
Saldo na verrekening reserves Brandweerzorg
-30.986
-33.436
-34.536
-33.740
-34.492
-34.492
Totaal Brandweer
-34.314
-37.427
-38.789
-37.993
-38.745
-38.745
Saldo van baten en lasten Brandweerzorg
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
14
1.3
Bedrijfsvoering
1.3.1 Waar gaan we voor? We zijn onderdeel van een snel veranderende wereld. Wisselende dreigingsbeelden en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om het voortdurend inspelen op veranderingen. Om te kunnen inspelen op deze veranderingen monitort Veiligheidsregio Brabant-Noord continu waar zij haar bedrijfsvoering kan optimaliseren. De belangrijkste taak van bedrijfsvoering is het ondersteunen van de primaire processen. Ook in 2025 richt bedrijfsvoering zich op het borgen van continuïteit, het actualiseren en flexibiliseren van bedrijfsvoeringsprocessen en het duurzaam, efficiënt en kostenbewust werken. 1.3.2
Wat gaan we daarvoor doen? A.
Voorbereiden op het onbekende
Medewerkers ontwikkeling/organisatieontwikkeling De toenemende arbeidsmarktproblematiek is een aandachtspunt voor Veiligheidsregio BrabantNoord. Er is sprake van schaarste aan personeel in een aantal specifieke beroepsgroepen. Dat betekent dat het bij bepaalde functies moeilijk is om de vacatures in te vullen. Om in de toekomst flexibel en wendbaar te blijven is het van belang om goed na te denken over de mogelijkheden om het personeelsbestand tijdig aan te vullen én te verjongen. Tot slot streeft de veiligheidsregio ernaar om een duurzame organisatie te zijn, die inzet op duurzaam personeelsbeleid. Als gevolg van gewijzigde arbeidsvoorwaarden zien we dat continuïteit van de 24 uursdienst onder druk is komen te staan. In de praktijk leidde dat onder andere tot oplopende verlofstuwmeren. Dat constateerden we al eerder en hierop is ook gehandeld. In eerste instantie met een tijdelijke constructie. In 2025 borgen bieden we structurele basis en beëindigen we de tijdelijke constructie. Duurzaamheid als rode draad Duurzaamheid dient structureel onder de aandacht te blijven om de duurzaamheidsambities voor 2040 in processen en projecten waar te maken. Sinds de beleidsperiode 2020 – 2023 werkt de Veiligheidsregio Brabant-Noord aan de inrichting van duurzame organisatie.
Duurzaamheid blijft een logische en belangrijke factor bij alle keuzes die we maken, zowel bij de interne bedrijfsvoeringsprocessen als de primaire processen. Ook worden inspiratiesessies georganiseerd voor nieuwe medewerkers. We stimuleren initiatieven en ontplooien zelf initiatieven. Zorgvuldig gebruik van data Hierbij is het belangrijk dat wij de landelijke ontwikkelingen op gebied van ICT en automatisering kunnen bijbenen zodat de programma’s Informatiegestuurd Werken en Informatiegestuurde Veiligheid nog meer tot elkaar worden gebracht. Om een ineenvlechting van de programma’s in 2027 te bereiken zal in 2025 de focus liggen op de ontwikkeling van met name Geo en Data. Zonder data en het uitwisselen ervan kan ook een veiligheidsregio niet werken. VRBN beschikt over vastgesteld beleid op risicovolle verwerkingen; dit betreft met name het gebruik van Artifical Intelligence (AI), volgsystemen en verwerkingen van beeld & geluid. Verwerkingen van persoonsgegevens zijn bekend en in goed eigenaarschap bij de verwerkingsverantwoordelijken. Deze gegevens zijn gedocumenteerd in het verwerkingsregister met doelbinding, hebben een risicoanalyse (DPIA) doorlopen waar nodig en zijn de aanbevelingen uit de DPIA geïmplementeerd.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
15
Vergroten zelfredzaamheid In samenwerking met Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is een platform voor risico- en crisiscommunicatie ontwikkeld. In 2025 wordt als vervolg op de implementatie van het platform een burgerpanel of klankbordgroep vormgegeven en behoefteonderzoek onder burgers uitgevoerd.
B.
Bedreiging vitale en digitale infrastructuur
Digitaal weerbare organisatie De aandacht voor informatiebeveiliging is de laatste jaren mede vanwege de berichtgeving over het toenemende aantal cyberaanvallen sterk toegenomen. Voor de veiligheidsregio is het met name cruciaal dat de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd is. Het is mogelijk dat de veiligheidsregio door nieuwe wetgeving wordt aangewezen als vitale sector. Daarom wordt in 2025 de stap gemaakt naar businesscontinuïteit en wordt in 2024 en 2025 specifiek geoefend op het thema cyberdreiging. In het verlengde hiervan wil Veiligheidsregio Brabant-Noord digitaal weerbaarder zijn, waarbij wordt voldaan aan de wet – en regelgeving. C.
Ondersteunende thema’s
Huisvesting en Materieel In 2025 wordt in Den Bosch de gerenoveerde kazerne, werkplaatsen en kantoren in combinatie met nieuwbouw opgeleverd. De renovaties van de kazerne Cuijk en de kazerne Wanroij worden afgerond. In de gemeente Oss en Drunen is gestart met de renovatie/nieuwbouw van de kazerne (Oss) en de nieuwbouw van de kazerne (Drunen). Voor de nieuwe kazerne van Liempde is de locatie in 2025 bekend en wordt het onderzoek naar een nieuwe locatie voor de kazerne in Cromvoirt afgerond. Door het team materieel wordt invulling gegeven aan onder andere het vervangen van verschillende operationele voertuigen zoals tankautospuiten, hulpverleningsvoertuigen en de verzorgingscontainer. Verschillende soorten materiaal moeten worden vervangen, zoals de warmtebeeldcamera's.
Prestaties Indicator
Realisatie 2023
Streefwaarde 2025
100%
100%
3.75%
Onder 5% houden.
Bezetting/ Formatie
Ziekteverzuim
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
16
1.3.3
Wat zijn de kosten?
Thema Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering VR (exclusief GHOR) Jaarrekening
totaal lasten totaal baten saldo van baten en lasten Bedrijfsvoering
Begroting
Begroting
Begroting
Bedragen x € 1.000,Begroting Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
12.828
12.715
14.111
15.112
15.142
15.142
11
104
19
19
19
19
-12.817
-12.611
-14.092
-15.093
-15.123
-15.123 34
Dotatie aan reserves
199
-
34
34
34
Onttrekkingen aan reserves
2.880
93
140
-
-
-
saldo mutatie reserves
2.681
93
106
-34
-34
-34
-10.137
-12.518
-13.986
-15.127
-15.157
-15.157
-10.137
-12.518
-13.986
-15.127
-15.157
-15.157
Begroting
Bedragen x € 1.000,Begroting Begroting
Saldo na verrekening reserves Bedrijfsvoering
Totaal Bedrijfsvoering Algemene Middelen Algemene Middelen
Jaarrekening
totaal bijdragen Saldo financieringsfunctie
Totaal Algemene Middelen
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
50.752
56.504
59.340
59.685
60.467
60.467
402
-3
-3
-3
-3
-3
51.153
56.501
59.337
59.682
60.464
60.464
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
17
2. Verplichte paragrafen In dit hoofdstuk komen de paragrafen aan bod. Het doel van een paragraaf is om voor overstijgende onderwerpen één totaalbeeld te geven. Volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) zijn de volgende paragrafen verplicht: • Bedrijfsvoering • Financiering • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen • Verbonden partijen • Grondbeleid • Lokale heffingen Omdat wij als veiligheidsregio geen lokale heffingen heffen en niet over grondposities beschikken, zijn de paragrafen lokale heffingen en grondbeleid niet opgenomen in deze begroting. Wel hebben we een openbaarheidsparagraaf opgenomen met het oog op de Wet open overheid. Het overzicht investeringen is in bijlage 2 opgenomen om een eenduidig en volledig beeld te geven.
2.1
Bedrijfsvoering
Formatie In onderstaand overzicht is onze formatie opgenomen. Dit betreft de medewerkers met een aanstelling. De brandweervrijwilligers zijn uitgezonderd van het fte-overzicht en apart verantwoord in deze paragraaf. Onderstaande grafiek geeft de formatie per onderdeel weer.
De totale formatie van de veiligheidsregio (excl. de GHOR) is 315,4 FTE (stand per 1 januari 2024). Naast de medewerkers met een aanstelling bij VRBN zijn in 2025 ook medewerkers vanuit andere organisaties werkzaam voor de veiligheidsregio. Dit zijn de medewerkers van de GHOR, die in dienst zijn bij de GGD. Omgekeerd zijn bij Crisisbeheersing de calamiteitencoördinatoren (9 fte) en de evenementenregisseur (1 fte) ook werkzaam voor Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO). Bij
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
18
Brandweerzorg werken de centralisten en de leiding van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant (27 fte) ook voor VRBZO. Vrijwilligers Het aantal vrijwilligers is opgenomen in onderstaande tabel. We gaan uit van een formatie van 905 vrijwilligers in 2025. Het werven en opleiden van vrijwilligers is een continu proces. Brandweervrijwilligers Aantal 2025
Aantal 2026
Aantal 2027
Aantal 2028
Cluster Bosch en Duin
199
199
199
199
Cluster De Meijerij
260
260
260
260
Cluster Maasland
232
232
232
232
Cluster Land van Cuijk
214
214
214
214
Totaal
905
905
905
905
Percentage overhead Overzicht Overhead VRBN Code 0.4 0.5 0.8 0.9 1.1 Totaal lasten 0.10 Totaal lasten
Bedragen x € 1.000
Taakveld Overhead Treasury Overige Baten en Lasten VPB Crisisbeheersing en Brandweer
Mutatie reserves
2025 14.818 549
43.226
% 25% 1% 0% 0% 74%
2026 15.959 758
44.872
% 25,9% 1% 0% 0% 73%
2027 15.989 848
45.524
% 26% 1% 0% 0% 73%
2028 15.989 848
45.524
58.593
61.589
62.361
62.361
3.714
1.231
1.231
1.231
62.307
62.820
63.592
63.592
% 26% 1% 0% 0% 73%
Rechtmatigheidsverantwoording Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. Met ingang van verslagjaar 2023 dient het dagelijks bestuur zelf een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen, die opgenomen wordt in de jaarrekening. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt gerapporteerd over de bevindingen die de rapporteringstolerantie overschrijden. Het bestuur heeft de grensbedragen, rapporteringstolerantie, normenkader en het in-controlplan vastgesteld. Deze dienen als basis voor de (verbijzonderde) interne controles die door de veiligheidsregio worden gedaan om de werkprocessen en de genomen interne controlemaatregelen te toetsen. Elke sector gaat een eigen deelverantwoording afgeven over de rechtmatigheid. Samen met de resultaten van de verbijzonderde interne controles resulteert dit in een rechtmatigheidsverantwoording voor de gehele veiligheidsregio. De accountant blijft toetsen of de jaarrekening getrouw is. Oftewel, conform de realiteit. De door VRBN opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is conform de verslaggevingsregels onderdeel van de jaarrekening. De accountant controleert daarmee impliciet ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
19
Privacy VRBN is verantwoordelijk voor het wettig behandelen van persoonsgegevens. Dit zijn persoonsgegevens van burgers, ambtenaren en vrijwilligers. Daarbij heeft VRBN een morele plicht om de vertrouwelijkheid en gevoelige aard van deze persoonsgegevens te eerbiedigen. VRBN verwerkt geen persoonsgegevens tenzij dat noodzakelijk is. De persoonsgegevens worden onder andere gebruikt voor het beheren van incidenten, om toezicht te houden, voor relatiebeheer, werving en selectie, en de werknemersadministratie. VRBN zorgt ervoor dat er altijd een grondslag is voor die verwerking, dat de betrokken persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk en dat deze alleen met bevoegde partijen worden gedeeld. Door gepaste technische en organisatorische maatregelen te nemen, zorgt VRBN er ook voor dat de persoonsgegevens adequaat beveiligd zijn. Betrokkenen kunnen uitvoering geven aan hun rechten door te mailen met de Functionaris Gegevensbescherming.
2.2
Financiering
De financieringsparagraaf is een onderdeel van de programmabegroting en voorgeschreven voor gemeenschappelijke regelingen, zoals VRBN. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels voor het financieringsgedrag, die binnen de veiligheidsregio zijn vertaald in een treasurystatuut. Financieringsportefeuille VRBN is externe financiering overeengekomen bij de huisbankier Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank). Met de BNG bank is een krediet- en depotarrangement vastgelegd van € 3.300.000 voor de kortlopende negatieve saldi in rekening-courant. Wat betreft de financieringsbehoefte voor de financiering van de nieuwe huisvestingsprojecten is in 2022 een tweetal nieuwe langlopende leningen voor een totaal van € 36 miljoen aangetrokken ter grootte bij de BNG bank. De opname van deze leningen is gebaseerd op de investeringsplanning. Wet FIDO In de Wet FIDO worden door de overheid specifieke regels gesteld ten aanzien van de structuur van de leningen van de decentrale overheid, om zodoende de gevoeligheid voor rentefluctuaties te beperken. Hiertoe wordt een kasgeldlimiet en een renterisiconorm gehanteerd. De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (looptijd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegroting.
Voor VRBN betekent dit dat de kasgeldlimiet voor 2025 is gesteld op € 5,1 miljoen (8,2% van € 62,3 miljoen). De renterisiconorm heeft tot doel om de renterisico’s op de langlopende schulden (langer dan 1 jaar) te beheersen door grenzen te stellen aan de spreiding van looptijden van de leningenportefeuille. Voor de gemeenschappelijke regeling is de renterisiconorm gesteld op 20%, met een minimumbedrag van € 2,5 miljoen. Voor VRBN betekent dit dat de renterisiconorm voor 2025 € 12,5 miljoen bedraagt (20% van € 62,3 miljoen). Op basis van de gegevens van de leningenportefeuille (zie bijlage 4.4) kan een overzicht worden samengesteld voor de renterisiconorm.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
20
Toets Renterisiconorm VRBN
bedragen * € 1.000
Jaar
2025
2026
2027
2028
Begrotingstotaal
62.307
62.820
63.592
63.592
Percentage (norm voor GR)
20,0%
20,0%
20,0%
20,0%
Renterisiconorm
12.461
12.564
12.718
12.718
Aflossingen
3.150
3.150
3.150
3.150
Renterisico
3.150
3.150
3.150
3.150
Ruimte onder renterisiconorm
9.311
9.414
9.568
9.568
Renteherzieningen
Rente De voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) vragen om inzicht in de begroting en verantwoording van de totale rentelasten en de daaraan gekoppelde financieringsbehoefte moet inzichtelijk zijn. Daarom is in deze paragraaf ook de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte opgenomen. De rentelasten voor 2025 zijn – op basis van de structurele begroting – geraamd op € 460.629.
Rubriek A B C1 C2 C3
D1 D2 E
Renteschema 2025 Omschrijving De externe rentelasten over korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten
Bedragen in euro's
€
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend € De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen externe rente De aan taakvelden toe te rekenen externe rente (rente-omslag) Renteresultaat op het taakveld treasury
Bedragen in euro's
460.629 €
460.629
-
€
-
€
-
€
- €
-
€ €
- € -460.629
-460.629
€
-
Door een wetswijziging zijn alle lagere overheden vanaf eind 2013 verplicht om hun liquide middelen en beleggingen aan te houden in de schatkist van het Ministerie van Financiën en niet langer bij private instellingen, zoals banken. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord houdt dit in dat alle rekening-courant tegoeden en deposito’s zijn ondergebracht bij het Ministerie van Financiën. Over het saldo bij het Ministerie wordt een slechts een beperkte rentevergoeding ontvangen. De renteopbrengst over de gelden bij de schatkist zullen minimaal zijn vanwege het lage rentepercentage. Deze rentebaten worden niet in de begroting opgenomen. Een heel beperkt deel van het reguliere betalingsverkeer blijft ondergebracht bij de BNG-Bank. Hier wordt een rekening-courant aangehouden waarop een beperkt saldo aan liquide middelen mag staan. Indien het saldo van de rekening-courant boven het toegestane maximum uitkomt, dan moet dit
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
21
worden afgedragen aan het Ministerie van Financiën. Bij een negatief saldo moet dit juist worden aangevuld vanuit het Ministerie van Financiën. Samenstelling vreemd vermogen Per 1 januari 2025 is de stand van de huidige geldleningen geraamd op € 54.250.000. Het betreft geldleningen welke door de BNG zijn verstrekt. Meerjarenbalans en EMU-saldo Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo wordt in het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven en het meerjarig opnemen van het EMU-saldo. Beide zijn hieronder weergegeven.
Meerjarenbalans Activa Materiële vaste activa Vlottende activa Totaal vaste activa Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden Vlottende passiva Totaal vaste passiva
2023 55.434 29.395 84.829 18.170 3.774 57.000 5.885 84.829
2024 59.512 29.000 88.512 13.000 5.500 65.000 5.012 88.512
2025 63.734 29.000 92.734 14.000 5.500 66.000 7.234 92.734
2026 94.926 9.000 103.926 15.000 5.500 72.000 11.426 103.926
VRBN EMU-saldo
Saldo van baten en lasten
bedragen * € 1.000 2027 2028 92.062 89.008 10.000 10.000 102.062 99.008 15.000 14.000 5.500 5.500 75.000 77.000 6.562 2.508 102.062 99.008 Bedragen x € 1.000,-
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2.276
3.542
1.100
5.922
4.556
7.031
390
401
10.859
2.297
436
613
-2.807
5.622
Bij: Afschrijvingen ten laste van exploitatie Dotaties aan voorzieningen Af: Investeringen
10.000
Voorzieningen voorzover transacties met derden Totaal Emu-saldo
-1.802
Het balanstotaal van VRBN zal oplopen tot ruim € 99 miljoen in 2028. De omvang en het verloop van het balanstotaal wordt voornamelijk bepaald door de materiële vaste activa. Hier is een stijging te zien die grotendeels veroorzaakt wordt door de overdracht van de kazernes aan de veiligheidsregio en de bouw van een hoofdlocatie in ’s-Hertogenbosch. Het eigen vermogen wordt gedurende de komende jaren afgebouwd, door de inzet van reserves. GHOR De kas- en bankmutaties van de GHOR lopen via een rekening van de GGD Hart voor Brabant en zijn daarom ook niet meegenomen in bovenstaande overzichten.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
22
2.3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
We kunnen ambities niet realiseren zonder risico’s te nemen. Risico’s horen bij het proces van verandering. Of een organisatie in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de ‘weerstandscapaciteit’. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die een organisatie heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan uit de vrij aanwendbare algemene reserve. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar een organisatie mee wordt geconfronteerd. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd, omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie, bestaat dus een relatie. Deze relatie noemen we het weerstandsvermogen. In de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen is een methode en een proces vastgelegd waarbij ongedekte risico’s worden geïnventariseerd en beoordeeld. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit vanwege ongedekte (resterende) risico’s.
Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio (benodigde capaciteit/ beschikbare capaciteit). Risico-inventarisatie en benodigde weerstandscapaciteit Het benodigde weerstandsvermogen wordt berekend door de het niet afgedekte financieel gevolg van een manifestatie, die een (negatief) effect heeft op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie, te vermenigvuldigen met de kans op optreden, het bijbehorende risicoprofiel en daarna te wegen of het effect meerjarig of eenmalig is. In 2023 heeft het algemeen bestuur een geactualiseerde nota Weerstandsvermogen en risicomanagement vastgesteld. Daarin is de weging van de onderscheiden risico’s ietwat gewijzigd ten opzichte van de vorige methodiek. Met name het effect of een risico een meerjarige impact heeft is in de nieuwe methodiek meegenomen. In de risicotabel op de volgende pagina hebben we onze belangrijkste risico’s opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven op de risico’s die nieuw zijn, of vervallen zijn of waarvan de omvang van het financieel gevolg is gewijzigd.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
23
Nr. Risico en beheersmaatregel Algemeen 1
Calamiteitenkosten
2
Niet voldoen aan wet- en regelgeving
Financieel gevolg (€)
Klasse manifestatie
Risicoprofiel
Struct./ Incid.
€ 350.000
4
M
I
PM
Benodig weerstandsvermogen € 60.000
I
Personeel en organisatie 3
Eigenrisicodrager WW/WIA
€ 200.000
3
M
S
€ 50.000
4
Tekort aan gekwalificeerd deskundig en ervaren personeel Ziekte/ongeval/overlijden personeel
€ 200.000
4
M
S
€ 110.000
€ 300.000
4
M
I
€ 50.000
€ 200.000
2
M
I
€ 10.000
€ 2.040.000
4
M
S
€ 540.000
€ 2.000.000
4
M
S
€ 1.050.000
5
Financieel/economisch 6
Fiscaal risico
7
Grotere prijsstijging overige bestaande lasten
8
Grotere prijsstijging investeringen materieel/materiaal
PM
9
Fraude
PM
Huisvesting 10 Ontwikkelingen huisvesting nieuwbouw/ renovatie ICT en informatievoorziening 11
Uitval/storing/wegvallen en vernieuwen ICT
12
Cyberincident/datalek
PM
3
€ 1.500.000
3
L
S S
€ 560.000
Brandweer 13
Niet verzekerde schade materiaal
14
Sanering mogelijke PFAS-vervuiling eigen terreinen
15
Vakbekwaam blijven
16
Niet verzekerde aansprakelijkheid voor handelen medewerkers veiligheidsregio Niet verzekerde aansprakelijkheid voor PFAS-vervuiling
17 18
Verhoogd eigen risico i.v.m. gewijzigde dekking verzekeringen 19 Onvoldoende paraatheid door minder beschikbaarheid brandweerpersoneel Bevolkingszorg 20
€ 55.000
3
M
S
€ 10.000
€ 1.000.000
4
M
S
€ 260.000
€ 250.000
4
M
S
€ 130.000
€ 1.000.000
2
M
S
€ 110.000
€ 500.000
2
M
S
€ 50.000
NTB
I
PM
S
Overvragen capaciteit Bevolkingszorg
NTB
I
Pandemie
PM
GHOR 21
Totaal
€ 2.990.000
Het totale bedrag aan risico’s komt op € 3 miljoen. Met name door de gewijzigde systematiek van risicokwantificering is dit bedrag hoger uitgekomen. We komen hoger uit dan de huidige stand van de algemene reserve en onze weerstandsratio is ook lager dan het bestuurlijk vastgestelde minimum. In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2024 is de boven- en ondergrens van de algemene reserve gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting van VRBN. In deze begroting komt het totaal van de baten boven de € 60 miljoen en daardoor wordt de onder- en bovengrens hoger te liggen op respectievelijk € 2,4 en € 3,2 miljoen. Dit was € 2 miljoen en € 2,4 miljoen. Nieuwe, vervallen of gewijzigde risico’s Dit is hier niet van toepassing. Bij de Jaarverantwoording komen alle nieuwe, vervallen en gewijzigde risico’s terug.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
24
Beschikbare weerstandscapaciteit De financiële weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die een organisatie heeft om de negatieve gevolgen te kunnen dekken, bijvoorbeeld reserves en bezuinigingsmogelijkheden, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaand beleid. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve. Per 31 december 2023 is de stand van de algemene reserve € 2,4 miljoen. Beoordeling weerstandsvermogen Bij een benodigde weerstandscapaciteit van € 3 miljoen op basis van de risico’s, komt de weerstandsratio daarmee uit op 0,8. Volgens de kwalificatie van het Nederlands Adviesbureau is de omvang van een weerstandsratio in relatie tot geïdentificeerde risico’s daarmee matig (tussen 0,8 en 1 is matig, onder de 0,8 is onvoldoende). Financiële kengetallen Kengetallen VR
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte BBN
Werkelijk 31-12-2023 62% 62% 23% 4%
Prognose 31-12-2024 114% 114% 14% 0%
Verloop van de kengetallen Prognose Prognose 31-12-2025 31-12-2026 82% 92% 82% 92% 14% 12% 0% 0%
Prognose 31-12-2027 92% 92% 12% 0%
Prognose 31-12-2028 92% 92% 12% 0%
De netto schuldquote geeft het niveau van de schuldenlast van VRBN aan ten opzichte van de eigen middelen en geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de organisatie drukken. De schuldquote zal de komende jaren toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het aantrekken van leningen om de investeringen in de komende jaren te kunnen financieren. Voor VRBN is er geen verschil tussen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Dit wordt veroorzaakt doordat er geen kapitaalverstrekkingen worden gedaan aan bijvoorbeeld deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen of overige verbonden partijen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Dit geeft aan in welke mate de veiligheidsregio in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. In de komende jaren zal een groot gedeelte van de reserves worden ingezet ter dekking van de exploitatie, hierdoor neemt het eigen vermogen af. Dit vormt de belangrijkste oorzaak van de daling van de solvabiliteitsratio. De structurele exploitatieruimte geeft aan of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten en de exploitatie hiermee in evenwicht is.
Dit wordt beoordeeld door de structurele lasten, inclusief de structurele toevoegingen aan reserves, af te zetten tegen de structurele baten, inclusief de structurele onttrekkingen aan reserves. Voor de komende jaren wordt een structureel evenwicht van de exploitatie verwacht.
2.4
Onderhoud kapitaalgoederen
In artikel 12 van het BBV wordt aangegeven wat de beleidskaders zijn van het onderhoud van de kapitaalgoederen, de hieruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze consequenties in de begroting.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
25
VRBN beschikt over een aanzienlijke omvang kapitaalgoederen1. Met het onderhoud van de kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Deze kapitaalgoederen bestaan uit gebouwen, materieel en voertuigen. Gebouwen Van de 38 brandweerkazernes zijn er 35 in het bezit van de veiligheidsregio. De kazernes Vught en Veghel worden gehuurd van de gemeenten en de kazerne Cromvoirt wordt particulier gehuurd. Naast de brandweerkazernes wordt gebruik gemaakt van een kantoorpand aan de Kooikersweg in ’sHertogenbosch. Om de kosten voor groot onderhoud te egaliseren, is een bestemmingsreserve groot onderhoud kazernes gevormd. We voeden deze reserve op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat voor elke kazerne is opgesteld. De boekwaarde van alle panden in bezit tezamen bedraagt € 28,3 miljoen per 1 januari 2024 (exclusief onderhanden werk). Materiaal en voertuigen VRBN heeft een grote vloot aan voertuigen en ander werkmaterieel dat geregistreerd wordt in een Materieelbeheersysteem. Het onderhoud aan zowel de voertuigen als de bepakking wordt voor een deel extern gedaan en voor een deel in eigen beheer. Er is door VRBN een bestemmingsreserve kapitaallasten ingesteld t.b.v. vervanging van materieel en materiaal.
2.5
Verbonden partijen
Er is sprake van een verbonden partij volgens het BBV als er zowel een bestuurlijk als een financieel belang is voor VRBN. Het bestuurlijk belang komt tot uitdrukking in de zeggenschap. Het financieel belang komt tot uitdrukking in het aan de verbonden partij ter beschikking gestelde bedrag. Dat is niet verhaalbaar als de verbonden partij failliet gaat, of als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. VRBN is een samenwerkingsverband op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen, waaraan 11 gemeenten deelnemen. Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen, waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd is. Hierdoor is VRBN een verbonden partij voor de 11 gemeenten. Hieronder is een overzicht opgenomen van de rechtspersonen waarin VBBN een bestuurlijk en/of financieel belang heeft:
1 De activa van de GHOR worden onderhouden volgens de planning van de GGD Hart voor Brabant.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2025
26
Naam
Doel
Belang
Eigen en vreemd vermogen voor bestemming 2023
Jaarresultaat 2023
Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio's (WVSV)
De WVSV is de werkgeversvereniging voor arbeidsvoorwaarden voor alle werknemers van de veilgheidsregio's.
De WVSV is zelfstandig en onafhankelijk, juridisch Nog niet bekend vormgegeven als vereniging. Statuten en huishoudelijk reglement zijn beschikbaar op de website (www.wvsv.nl).
Nog niet bekend
Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio's
De veiligheidsregio's willen door samenwerking een beter antwoord bieden op interne en externe ontwikkelingen omtrent verzekeringsaangelegenheden.
Deelname aan de Stichting Risicobeheer Nog niet bekend Veiligheidsregio's, die door mioddel van het Expertisebureau Risicobeheer Veiligheidsregio's (ERVRS) namens VRBN ondersteuning biedt bij ondermeer de (fnanciële) afhandeling bij aanspraken na ongevallen en de gezamenlijke inkoop van een ongevallenverzekering.
Nog niet bekend
Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's
In gezamelijkheid dragen van risico's van niet-verzkerbare aanspraken na dienstongevallen
Financieren van uitkeringen na dienstongevallen Nog niet bekend bij veiligheidsregio's voor zover niet door een andere voorziening afgedekt. Middelen komen voort uit jaarlijkse bijdragen door de veiligheidsregio's
Nog niet bekend
Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio's (WVSV) De Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio's is de werkgeversvereniging van de 25 veiligheidsregio’s die met de werknemersorganisaties op landelijk niveau tot afspraken komt over arbeidsvoorwaarden voor alle werknemers van de veiligheidsregio’s (met uitzondering van het personeel dat onder een eigen Cao valt bijvoorbeeld Cao Ambulancezorg). De WVSV is per 1 januari 2022 officieel van start gegaan. De WVSV maakt namens haar leden afspraken met de vakbonden over collectieve arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s. Deze afspraken worden vastgelegd in de “CAR(-UWO) Veiligheidsregio’s” (voorheen CAR-UWO). Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s De veiligheidsregio’s hebben in de loop van 2022 een gezamenlijk Expertisebureau Risicobeheer Veiligheidsregio’s (ERVRS) in de vorm van een stichting opgericht, waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s.
Het Expertisebureau Risicobeheer Veiligheidsregio’s heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s De veiligheidsregio’s hebben gezamenlijk op 29 september 2023 de Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s opgericht. Het waarborgfonds voorziet in financiële dekking van aanspraken op grond van de LRD. Het betreft die aanspraken waarbij we de keus hebben gemaakt om die collectief als regio’s in eigen beheer te dragen (een beperkt deel via collectieve verzekering de rest voor eigen risico). Het fonds wordt gevoed vanuit de bijdragen van veiligheidsregio’s op basis van aantal inwoners per regio. In een beperkt aantal individueel gewogen gevallen (hardheidsclausule) kan ook in geval van twijfel na bespreking in een onafhankelijke commissie een aanspraak worden toegekend die in eerste instantie onder de standaardregeling tot een afwijzing zou kunnen leiden. Als de liquiditeit van het Waarborgfonds alsnog onder druk komt te staan, dan zal op dat moment een extra bijdrage van de veiligheidsregio’s wordt gevraagd. Daarnaast zijn er partijen waar sprake is van een structureel samenwerkingsverband. Deze worden hieronder toegelicht.