Bijlage 1 - 20210303 Economisch Perspectief Brede Binnenstad - gewijzigd

32

Uitvoering geven aan de ambities. Dat is het thema van dit hoofdstuk. Daarbij presenteren we als aanvulling op het persbericht uit hoofdstuk 3, steeds een uitsnede uit het juryrapport. Dat juryrapport is gemaakt door de jury die ’s-Hertogenbosch in 2030 zal uitroepen tot meest dynamische binnenstad 2025-2030. In de bijlage is vervolgens een set van acties opgenomen, die nodig zijn om de in het juryrapport benoemde resultaten ook daadwerkelijk te bereiken. Deze actiepunten zijn voor de eerste jaren van de looptijd preciezer uitgewerkt en voor de periode daarna wat losser omschreven. Belangrijk daarbij is het besef dat ook in de eerste periode flexibiliteit vereist is om snel te kunnen inspelen op snel veranderende behoeften (Corona).

HIPPE WOONCONCEPTEN

Ten aanzien van de middelen dient dit nog door de partners te worden uitgewerkt. Voor de inzet van gemeente zal vooralsnog gebruik gemaakt worden van bestaande budgetten. Gekeken wordt waar een herverdeling wenselijk is, maar hier ligt zeker nog wel een dilemma (ambitie versus middelen). Wel kijken we

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

naar aanvullende middelen vanuit subsidies en stimuleringsregelingen. De actiepunten zijn voorzien van een korte omschrijving met tijdsindicatie. Ook wordt aangegeven wie voor het actiepunt primair aan zet is. Waarbij voor veel actiepunten zal gelden dat inzet van meerdere actiehouders nodig is. En dat is ook precies wat dit document veel uitstralen: als bondgenoten aan het werk! De Brede Binnenstad als canvas Tenslotte willen we de Brede Binnenstad én de gebieden daaromheen zien als ‘Canvas’ voor allerlei pop-up evenementen en activiteiten. Op deze wijze kan bijvoorbeeld onze naam op het gebied van theater en muziek verder worden uitgebouwd. Zo’n canvas is een geschikte methode gebleken in de Bossche Zomer van 2020 om uitnodigend te zijn voor initiatieven op nieuwe plekken. Op deze wijze kunnen initiatieven bijdragen aan placemaking en het leggen van nieuwe verbindingen. Op deze wijze is het werken met zo’n ‘canvas’ een middel om niet alles vast te zetten, maar ook ruimte te laten aan witte vlekken, tijdelijke invullingen, beweging. Hiervoor zijn de scharnierpunten, de gebiedsontwik-

33

kelingslocaties en de randen om de Brede Binnenstad (de parken) interessante plekken. Daarbij is altijd een juiste balans tussen rust en wat meer hectiek een uitgangspunt. Dit is maatwerk, wat op de ene plek niet kan, kan op de andere plek wel. Maar gebleken is dat nieuwe of bestaande activiteiten op een nieuwe plek tot een geheel nieuwe dynamiek kunnen leiden. Flexibel inspelen in deze bijzondere tijd Hieronder zijn de passages uit de juryrapporten opgenomen voor de binnenstad als geheel, en specifiek voor routes en sfeergebieden. In de concretisering van de werkwijze (zie bijlage 2) geldt dat er in de beginperiode 2021 en mogelijk ook nog 2022 wendbaarheid moet zijn om snel te kunnen inspelen op de behoeften. Ook daarvoor biedt dit document handvatten. Nu duidelijk is waar we op koersen voor de langere termijn is er ook een duidelijk kader waaraan kleine of tijdelijke initiatieven die voortvloeien uit Corona-maatregelen aan getoetst kunnen worden voor zover het de binnenstad betreft.

5.1 Passages juryrapport met betrekking tot de gehele Brede Binnenstad Passende impuls organisatiekracht: vast en flexibel Was ’s-Hertogenbosch in 1992 een voorloper op het gebied van centrummanagement, na verloop van tijd was de werkstructuur sleets geworden; de wet van de remmende voorsprong deed hier zijn werk. In het Coronajaar 2020 is een nieuwe dynamiek ontstaan waarin centrummanagement 2.0 onder de noemer binnenstadsmanagement een doorstart maakte. De motie ‘centrummanager’ vanuit de gemeenteraad was hiervoor een steun in de rug. Het was het eerste centrummanagement met een zogenaamde ‘losvast’-werkstructuur. Hier ontstond een krachtige alliantie van partijen met een vast binnenstadsmanagement (binnenstadsmanager + bestuur) en een flexibele inzet van werkgroepen. De citymarketing kwam ook snel van de grond. De regie van uit de gemeente op de binnenstad kreeg een belangrijke impuls. Het Economisch perspectief Brede Binnenstad uit hetzelfde jaar stond ook voor een vast uitvoeringsprogramma gecombineerd met een flexibel programma dat meebewoog met de toentertijd steeds wisselende opgaven en mogelijkheden in verband met Corona. ’s-Hertogenbosch liet zien koersvast én wendbaar tegelijk te zijn. Daardoor is het mogelijk gebleken steeds verrassend te zijn in aanbod en product.

Vervolgens vormde de nieuwe samenwerking ook de hefboom onder ‘communityvorming’ op deelgebiedniveau, waarin ondernemers, bewoners en andere partijen vanuit hun betrokkenheid bij hun woonof werkomgeving de handen ineensloegen. En waarin cultuur en cultuurhistorie elkaar versterkten. Het werken met sfeergebieden was eveneens een belangrijke aanjager voor deze zogenaamde ‘bottom-up samenwerking’, waarmee men in de wijk Boschveld al eerder succesvol uit de startblokken was gegaan.

Flexibel en snel aan het werk voor gevulde panden Leegstand en nog eens leegstand. Dat was de vrees waar we als stad medio 2020 naar op weg waren. Door alle coronamaatregelen werd het voor ondernemers steeds lastiger om het hoofd boven water te hoofd te houden. Gelukkig heeft het tij zich gekeerd en hebben ondernemers zich kunnen herpakken door de komst van een vaccin. De attractiviteit zoals ’s-Hertogenbosch die kende voor de coronacrisis is beter dan ooit tevoren. De kernkwaliteiten van de stad zorgden ervoor dat de stad zich snel kon herstellen. Mensen komen weer graag naar de binnenstad om elkaar te ontmoeten, te consumeren en de gezelligheid op te zoeken. Het aantal fysieke winkels is wel gereduceerd en hebben plaatsgemaakt voor an-

34

dere functies, zoals leisure, maatschappelijke functies met een sociale meerwaarde, wonen etc. De winkels die in stad gevestigd zijn zetten met name in op beleving en zijn aanvullend op het online aanbod. Zichtbaar was dat de stad en de vastgoedeigenaren de handen in een hebben geslagen om leegstand zoveel mogelijk tegen te gaan door te kijken naar functies die een wezenlijke bijdrage leveren aan het ontmoeten en het verblijven in de stad. Bij de transformatie van ‘place to buy’ naar ‘naar place to meet’ wist Den Bosch een echte winkelstad te blijven. Van belang was ook de motie ‘Wonen boven winkels’ uit 2020. Deze betekende het startschot voor maatwerk in vooral het Marktkwartier, waarin vastgoedpartijen in een open gesprek met gemeente wat er nodig was om wonen boven winkels daadwerkelijk mogelijk te maken. In een enkel geval betekende dat het loslaten van de 50m2 criterium voor zelfstandige woonruimte, in een ander geval een aanpassing aan de gevel en op een andere plek was het mogelijk om entrees aan de achterzijde aan te brengen. Met een twee jaar durende pilot is steeds gekeken wat nodig en mogelijk was. Met de ervaring hiervan is in de latere fase van grote betekenis geweest voor andere plekken in de stad.

Meten is weten ’s-Hertogenbosch is een Toonaangevende Datastad, en dit is te zien in de Brede Binnenstad. Data wordt gebruikt om de ervaring van bezoekers, ondernemers en inwoners beter te maken. Bijvoorbeeld met een druktemeter op basis van anonieme bezoekerstellingen: in coronajaar 2020 een nood, nu een deugd. Bezoekers kunnen zien wanneer het druk of rustig is, en ondernemers kunnen hier hun openingstijden en mogelijke acties op afstemmen. Sensoren in parkeergarages en op parkeerplaatsen laten zien waar nog ruimte is, ook voor minder valide bezoekers. Slimme algoritmen voorspellen wanneer en met welk vervoermiddel je het beste naar de binnenstad kunt komen. Al deze informatie wordt op overzichtelijke wijze verzameld en gecommuniceerd; niet alleen op internet en via de VisitDenBosch-app, maar ook in de openbare ruimte in de Brede Binnenstad.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Verblijfsklimaat aanzienlijk verbeterd door slimme datatoepassingen De discussienotitie over verkeerssysteem in de binnenstad uit 2021 bleek een schot in de roos om de verkeerstructuur meer integraal te bekijken én vooral te verbeteren en aan te passen aan de eisen van de tijd. Op deze wijze is de ervaren overlast van verkeer ook aanzienlijk gereduceerd. Het vernieuwde NS-station ligt als knooppunt en mobiliteitshub centraal in de Brede Binnenstad, voor allerlei vormen van voor- en natransport: fiets, binnenstadsbus, regulieren bus en verschillende vormen van deelmobiliteit (zoals de OV-fiets, deelscooters en -auto’s). Het recent gecompleteerde netwerk van snelfietsroutes biedt vanaf de omliggende kernen en wijken directe en comfortabele routes naar de Brede Binnenstad. Mensen parkeren hun fiets veilig en comfortabel in een van de vele fietsenstallingen. De autobezoekers hebben de transferia al jaren geleden ontdekt, maar deze zijn verder uitgebouwd tot mobiliteitshubs, waar ook andere vormen van deelmobiliteit worden aangeboden (naast de leenfiets en bus) en waar slimme datatoepassingen de bezoekers specifiek doorverwijzen naar plekken en voorzieningen van hun gading. Daarnaast kan de autobezoeker via de Binnenstadsring dichter bij de binnenstad parkeren in een van de parkeergarages. Ook deze functioneren steeds meer als mobiliteitshub.

Naast directe routes van de parkeergarages naar de binnenstad zie je hier ook de aansluiting op informelere wandelroutes door de dwaalgebieden. De Binnenstadsring is voor het openbaar vervoer de schakel naar de binnenstad geworden. Buslijnen hebben hier een halte, waarmee men direct de binnenstad in loopt.

35

’s-Hertogenbosch heeft uitstekend doorgepakt op de rijksregels t.a.v. emissieloos bevoorraden. Als toonaangevende datastad is ’s-H een stap verder gegaan en is echt aan het werk gegaan met een slim systeem van bevoorraden en ophalen. Het zogenaamde STS (Selectieve Toegangssysteem) is in de eerste helft van het afgelopen decennium op het voortvarende manier op nieuwe leest geschoeid. Het aantal pakketbezorgers is aanzienlijk verminderd; het in 2020 gelanceerde ‘Online warenhuis ’s-Hertogenbosch’ zorgde er daarbij voor dat binnenstadsbewoners hun online bestelde pakketten (bij lokale ondernemers) op de fiets bezorgd kregen. ’s-Hertogenbosch was één van de eerste gemeenten met een duidelijke en concrete visie op deelmobiliteit. De leefbaarheid en druk in de binnenstad is hiermee aanzienlijk verbeterd. Door het sluiten van het duurzaamheidsakkoord zien we dat de binnenstad steeds groener wordt. Het is goed vertoeven in de stad, ondanks de stijgende temperaturen in de zomer blijven mensen graag komen en consumeren en maken veelvuldig gebruik van de diversiteit in de sfeergebieden. Door de prachtige openbare ruimte die letterlijk verbindingen zichtbaar maakt en slimme datatoepassingen wordt een bezoekje aan het Museumkwartier makkelijk gecombineerd met een bezoekje aan de Bossche Stadsdelta.

En drinkt de student na zijn lessen op de Onderwijsboulevard zijn biertje in die hippe kroeg bij het Burgemeester Loeffplein.

5.2 Passages juryrapport gericht op bepaalde sfeergebieden Vastgoed als echt Bosch’ bindmiddel in Marktkwartier Door de krachtige alliantie die is ontstaan met binnenstadsmanagement is het ook landelijke bekende retailvastgoed-probleem in A1 winkelgebieden voor een belangrijk deel opgelost. Met de vastgoedpartijen heeft de gemeente, de handen ineengeslagen en een heel Bossche manier bedacht om panden een nieuwe invulling te geven. 1. Cultuurstad van het Zuiden De bestaande sterke culturele infrastructuur werd versterkt met opdrachten aan kunstenaars en geboden ruimte voor tijdelijke exposities, met een slimme app samengebracht tot een route. In deze route werd de relatie gelegd met de detailhandel, passend bij de sfeergebieden in de Bossche binnenstad. 2. Toonaangevende datastad Den Bosch als datastad is zichtbaar gemaakt voor de consument. Met filmpjes en animaties in en op lege winkelpanden wordt getoond wat je met data kunt doen, en innovatieve bedrijven hebben zich ook in de binnenstad gevestigd om hun diensten tastbaar te maken. Daarbij is ook erfgoed betrokken: door middel van augmented reality en de Den Bosch Time Machine krijgt de rijke historie van de stad betekenis voor het winkelend publiek. En natuurlijk hebben de Bossche retailers e-commerce volledig omarmd: de ervaringen van online en offline winkelen lopen naadloos in elkaar over.

Hinthamerstraat als culturele route rond Parade en Sint Jan In het deel van Jheronimus Bosch Art Center (JBAC) tot Hinthamereinde is succesvol gewerkt aan het omzetten van enkele winkelpanden in woningen.In dit soort uitlopers is het streven naar het aaneengesloten winkelfront, vanaf de jaren ’50 tot aan de millenniumwissel zo’n beetje de heilige graal uit de retailplanning, niet meer gewenst. Sterker, juist de afwisseling van functies maakt zo’n straat karaktervol. Huis 73 bleek een aanjager voor de doorontwikkeling van de Hinthamerstaat. Door de ontwikkeling van het scharnier Hinthamereinde (o.a. Sluis 0) én door de versterking van het Museumkwartier is dit deel is de loop versterkt en werden lege winkelpanden aantrekkelijk voor ateliers en kunstenaars. ’s-Hertogenbosch is er uitstekend in geslaagd om in de straat op te waarderen, een aantrekkelijke mix van functies te realiseren en de levendigheid en veiligheid in de straat te vergroten. De tot 2023 bestaande problematiek van de coffeeshops is op een zachte manier opgelost. Met een passende herinrichting, het gevolg van een integrale binnenstadsbrede mobiliteitsvisie, is het verblijfsklimaat verbeterd en de dominantie van autoverkeer teruggebracht.

‘Eb en vloed’, deze metafoor werd in het verleden veelvuldig gebruikt voor de Vughterstraat, Bij een florerende economie popte diverse kwalitatief goede, aantrekkelijke, hippe zaakjes op, in slechte tijden moesten ondernemers soms hun deuren sluiten. De laatste jaren is het beeld in de straat gestabiliseerd. De herontwikkeling van de voormalige garage van Pompen & Verlouw en met de komst van enkele toonaangevende ondernemingen op het gebied van design, mode en food hebben gezorgd voor deze belangrijke impuls. De mooie ingetogen bocht in de straat blijkt meer dan ooit een reden om verder door te lopen. Even spieken wat er verderop nog zit. Het etalageproject, een structurele samenwerking van ondernemers, vastgoedpartijen en onderwijsinstellingen zorgt sinds 2022 voor een prachtig homogeen en warm beeld, waarbij elke ondernemer toch herkenbaar zijn eigen identiteit zichtbaar maakt. Het is de straat voor winkelen met beleving, gericht op service en design. Door de herinrichting van het Wilhelminaplein is er een echt ontmoetingspunt voor omwonenden en de nieuwsgierige bezoeker van de binnenstad ontstaan. Er wordt mede dankzij het succes van het EK Petanque dat in 2022 in ’s-Hertogenbosch plaatsvond regelmatig een potje jeu de boules gespeeld en er vinden wisselende kleinschalige pop-up activiteiten plaats sinds de programmaring van de Bossche Zomer in 2020 (de Kemping).

Dit maakt het dat steeds meer mensen in de straat niet halverwege omkeren, maar doorlopen of fietsen tot aan dat plein.

Twee verschillende dwaalroutes Marktkwartier – Bossche Stadsdelta

3. Bossche gastvrijheid Men benut beschikbare panden voor het verder versterken van ’s-H als gastvrije stad. We doen dat door enkele panden in te vullen met collectieve voorzieningen zoals: • Een stadsgarderobe voor het uitgaanspubliek • Een fietsenstalling • Inpakwinkels waar gekochte cadeaus geweldig mooi worden ingepakt • Afhaalpunt waar tijdens het winkelen verrichte aankopen later kunnen worden afgehaald

Meer richting de Orthenstraat is een mix van functies zichtbaar en steeds verder in de straat begeeft de bezoeker zich op een ware bazaar van prachtige kleuren, geuren en smaken. De levendige Orthenstraat is een walhalla voor de liefhebber van de fusion- en wereldkeuken en een belevenis van allerlei verschillende culturen. De Orthenstraat bruist en leeft. Hier is een veelkleurige smakenstraat ontstaan. Met de ontwikkeling van het Zuid-Willemspark en met de herontwikkeling van het Kruithuis tot vesting- en watermuseum is een nieuwe verbinding ontstaan van de Orthenstraat, richting Zuid-Willemspark met zijn unieke Brugwachterhuisjes, het Kruithuis, de Citadel tot aan de Bossche Stadsdelta. Het jaar 2029 waarin groots werd stilgestaan bij 400 jaar Beleg van ‘s-Hertogenbosch, heeft deze plekken op de kaart gezet. De komst van de watertaxi, geintroduceerd in de Bossche Zomer van 2020, bleek een schot in de roos. Via zelfscans kunnen

Met deze voorzieningen verlicht men de drukte in de winkels en horeca zelf, hetgeen sinds de coronapandemie belangrijk is gebleken. De winkelfunctie bleef daarmee dominant in dit kernwinkelgebied.

36

Vughterstraat als verwenstraat

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

37

Pijlsnel aanpassen en kansrijke functies aanvullen in Spoorzone Meer activiteit, snel aanpassingsvermogen, blijvend op de kaart. Deze woorden typeren het Paleiskwartier anno 2030. Men wist in sneltreinvaart in te spelen op nieuwe trends in vraag en aanbod naar wonen en kantoren. Het Paleiskwartier is een stabiele woonplek gebleven voor vele doelgroepen. Doordat meer studenten kozen voor een woonplek in de stad, kreeg ook het studentenleven een impuls. Een flink aantal café’s heeft een studentenavond en er zijn tal van festivals gericht op de jongere doelgroep. Het nabijgelegen gebied rondom het EKP heeft met de transformatie een belangrijke plek in de stad verworven. De kunstacademie en aanpalende voorzieningen hebben het gebied blijvend op de kaart gezet, hetgeen in gang is gezet door de horeca die daar in het kader van placemaking tijdelijk werd neergezet.

elektrische bootjes op tal van plekken worden af- en aangemeerd. Daarnaast zijn er diverse andere vaartochten mogelijk, Het zichtbaar maken van de betekenis van het water in de historie van de stad is een belangrijk aandachtpunt geweest bij het maken van de waterverbindingen. Daartoe behoorde ook het bevaarbaar maken van de Binnendieze (Tolbrug – Burgemeester Loeffplein – Sint Geertruikerkhof). Als tegenhanger van de Orthenstraat, ontwikkelde de Smalle en Brede Haven zich ook, maar dan op een meer ingetogen, rustige wijze. Met het beter gebruik van het water krijgt dit al prachtige stukje van de stad nog meer aanzien. De kracht van het straatje is de rust en de overheersende woonfunctie.

38

Sfeergebied Bossche Stadsdelta en Zuid-Willemspark Eerlijk is eerlijk, tot circa 2010 had ’s-Hertogenbosch een weliswaar keurig maar ook een wat saai imago. In de Bossche Stadsdelta is het gelukt om hieraan een andere kleur te geven. Eerst als tijdelijk gebruik van industrieel erfgoed (gebouwen voor eten en drinken, uitgaan, cultuur en festivals en een kraan als bijzondere hotelkamer). Vanaf 2025 is de Bossche Stadsdelta in ontwikkeling als dynamisch stedelijk gebied. Niet alleen van en voor alle Bosschenaren, maar ook voor bezoekers van ver weg. Het biedt steeds meer ruimte voor inspirerende en laagdrempelige nieuwe ideeën. Voor plannen op het kruisvlak van ontmoeting, cultuur, sport, werk en duurzame vernieuwing. Het is daarbij goed aan het lukken om dit gebied ‘voor eeuwig jong’ en dynamisch te houden. Dit vraagt ook iets van de toekomstige gebouwen. Met verbindende routes voor voetganger, fietser én over het water is het wat introvert gelegen gebied onderdeel geworden van het stedelijk weefsel. Ook het Zuid-Willemspark als kanaalzone is een stuk attractiever geworden en letterlijk een groen-blauwe ader van betekenis geworden. De herinvulling van de brugwachtershuisjes, de terrastribune, de herinrichting van de kanaalboulevard met wandelpaden en de ontwikkeling van het Kruithuis en Sluis 0 waren hiervoor belangrijke smaakmakers.

Het Innovatiedistrict laat het gebied nog eens extra bruisen met een mix van bedrijven, woonruimte voor starters op de arbeidsmarkt en ontmoetingsplekken voor bedrijven en studenten. Er is een leer- en innovatieomgeving ontstaan waar alle onderwijsinstellingen van (V)MBO tot hogescholen en universiteit (JADS) op af komen en samenwerken met bedrijven. Het bloeiende startupklimaat zorgt voor veel reuring in en rond Grasso en Grenco. Mede daardoor wordt het hele noordelijke deel van de Spoorzone naast een fijne plek voor zittende bewoners en ondernemers, een hippe plek voor studenten, kunstenaars, jonge ondernemers en iedereen die zich daardoor voelt aangesproken.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Scharnierpunt Parkeergarage Sint-Jan - Zuiderpark Na een moeizame start weten bezoekers van de Brede Binnenstad de Sint-Jansgarage steeds beter te vinden. Dit komt door het geïntroduceerde flexibele parkeerregime, het inzichtelijk maken van data over waar je het beste kan parkeren én de plek zelf. Want zuid is in opkomst. De rugbyvelden, het Zuiderpark, het water en de entourage van de parkeergarage de Sint Jan en de verbeterde entree / verbinding richting het stadsbalkon (Het Bossche Broek) maken het dat zuid steeds meer in trek is. Je ziet dat door het toegenomen gebruik van de parkeergarage steeds meer bezoekers van de Brede Binnenstad het groene pareltje aan de zuidkant hebben ontdekt. Met de komst van een kleine horecavoorziening/wisselend zomerterras in het park en enkele kleinschalige activiteiten is het park in trek. De rugbysport wordt meer beleefd en het park zelf benut voor ontmoeting en beweging. Hierdoor wordt het park een echt ontmoetingspunt voor de inwoners van de stad en bezoekers van de Brede Binnenstad die dit mooie plekje hebben ontdekt.

39

BIJLAGE 1 OVERZICHT RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN EN GEBIEDSVISIES • • • • • • • • • • • • •

Raadsvoorstel contouren actieplan Brede Binnenstad (28 januari 2020) Horecavisie ‘Samenwerken aan gastvrij ontmoeten’ (12 mei 2020). Wie kiest, wordt gekozen: CityMarketing (2 juli 2019) Manifest Centrummanagement ‘Daadkracht en ambitie voor een leefbaar en levend ’s-Hertogenbosch’ (7 juli 2020) ‘s-Hertogenbosch 2030, Toonaangevende stad in datagedreven ondernemerschap en voedingsinnovaties VNO-NCW-afdeling ‘s-Hertogenbosch Ervaringen Corona, zie Corona-reports Evaluatie Bossche Zomer, aan de orde geweest in de gemeenteraad op 6 oktober 2020 Woonvisie ’s-Hertogenbosch en uitvoeringsprogramma, Wonen in een sterke stad met leefbare wijken en dorpen (2020) Perspectief 2035 ‘s-Hertogenbosch op weg naar 2035, Vier ontwikkelrichtingen voor de stad. Toegestuurd aan raad in oktober 2020. Discussienotitie besproken in januari 2021. Gebiedsvisie Zuidwalkwartier (8 oktober 2019) Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta (8 december 2020) Ruimtelijk-functioneel kader EKP-Noord (8 december 2020) Innovatiedistrict en visie Grenco-terren (6 oktober 2020)

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

BIJLAGE 2 WERKWIJZE, RANDVOORWAARDEN EN ACTIEPUNTEN A. ACTIEPUNTEN GERICHT OP DE GEHELE BREDE BINNENSTAD Passende impuls organisatiekracht: vast en flexibel Actie

Omschrijving

Primair aan zet

Planning

Binnenstadsmanagement-organisatie als vervolg op huidig centrummanagement

Vastklikken binnenstadsmanagement organisatie, vastleggen taken en funding

Private Partners

2021 als ingroei-jaar, daarna uitrol

Vormen van een vastgoedcollectief

Vormen Vastgoed BIZ;  

Vastgoed

2021

Aanstellen binnenstadsmanager

Private Partners,  

2021

4.

Werven en aanstellen van een binnenstadsmanager, tevens vastleggen taakomschrijving

Vergoten werkingsgebied  Ondernemersfonds

SOCH, private partners

2021

5.

Ondernemersfonds kloppend maken met gebiedsafbakening Brede Binnenstad. Tevens branche-uitbreiding bekijken

Organisatiegraad ondernemers verhogen

Verhogen van lidmaatschap en vooral verhogen actieve ondernemers  

Hartje

2021 en 2022  

Datagestuurd ondernemen en binnenstadschallenges

Opzetten en uitvoeren van een challengesprogram met het IoTlab als hotspot in het Innovatiedistrict

Gemeente en onderwijsinstellingen

2021 e.v.

Contramal binnenstadsmanager binnen gemeente  

Optimaliseren  ambtelijke regie binnenstad  

Gemeente

2021

Community-vorming

Vergroten betrokkenheid en samenwerking tussen ondernemers en instellingen per kwartier/ sfeergebied

Ondernemers en bewoners

2022 e.v.

1.

2. 3.

6. 7.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Algemeen inhoudelijke actiepunten

Flexibel en snel aan het werk voor gevulde panden

Actie

Omschrijving

1.

Openingstijden winkels moderniseren  

Openingstijden moderniseren: heroverwegen koop- Ondernemers avond, op enkele dagen langer wat later open en wat later dicht  

2022  

2..

Aantrekkingskracht voor jongeren vergroten

Aantrekkingskracht voor jongeren vergroten  

Vanaf 2021

3.

4

Foodcultuur in stad tot uitdrukking brengen  

Verbindingen tussen functies en cultuurhistorie  

•

Wonen

•

Jongerenhotel

•

Festivals

•

Voorzieningen

•

Vervolg Bossche Zomer 2020

•

Camping

Invulling geven aan oproep VNO/NCW (visie op economie van ’s-H 2030) om de foodinnovatie te bevorderen:

•

Onderzoeken foodmakersdistrict

•

Proeftuin en kenniscluster

•

Innovatie en toepassingen in reguliere horeca

De traditie waarin cultuurhistorie (o.a. bolwerken) op een aantrekkelijke en respectvolle manier wordt benut voor functies en verhalen continueren

Primair aan zet

Allen

Actie

Omschrijving

Primair aan zet

1.

Samenwerking  

Inzetten en bevorderen samenwerking gemeente en marktpartijen door middel van ronde tafel gesprekken  

2.

Vastgoedpartijen Streven en gemeente naar 1-2 keer per jaar Vastgoedpartijen 2022-2023 en gemeente

Functie-wijziging   Waar nodig inzetten op functiewijziging die een wezenlijke bijdrage levert aan de stad als ‘place to be en place to meet’ én aan het betreffende kwartier/sfeergebied. De kleinschaligheid in de historische binnenstad is belangrijke troefkaart, terughoudendheid met samenvoegen blijft belangrijk, daar waar mogelijk wordt een passende oplossing gevonden (externe presentatie) Tijdelijke invulling   Stimuleren van het tijdelijk vullen van panden Vastgoedpartijen 2022-2023 en gemeente (relatie omgevingsplan) Flexibiliteit huurFlexibiliteit in huurvormen (ingroeihuren, omzethuren) en contract- Vastgoed 2021-2023 vormen vormen (tijdelijk, kortlopend, gebruiksovereenkomst) Vastgoed 2021 Wonen boven Bekijken incentives om wonen boven winkels te stimuleren (2021 winkels verkenning, vanaf 2022 uitrol) door middel van pilots. Nabij evenementenlocaties is stimuleren van wonen niet altijd gewenst Vanaf 2021 Aanpassen van de panden (bijvoorbeeld splitsen) mits dit vanuit Gemeente en Aanpassen wincultuurhistorisch oogpunt mogelijk is vastgoedpartijen kel- en horeca(ondernemers) panden Vanaf 2021 Acquisitie Gerichte acquisitie van passende winkel- en horecaformules met dit Binnenstadsactieplan als leidraad management i.s.m. gemeente Snelle processen Soepele besluitvormingsprocessen voor transformaties Gemeente Vanaf 2021 via gemeente

Planning

3.

Allen, voortouw ondernemers (VNO-NCW)

2022

4. 5.

6. Gemeente en culturele partijen

continu

Verder voorzien we later in de looptijd van dit economisch perspectief met actieplan een inzet in de voorbereiding van de herdenking van 400 jaar Beleg van ‘s-Hertogenbosch in het jaar 2029. Daar willen we op grootste wijze aandacht aan geven. Wat meer in het vizier is de heropening van het Theater aan de Parade. Ook dat verdient een passende omkleding die ook breder kan zijn dan het Theater en de Parade zelf. Overigens zal ook in 2021 een Bossche Zomer worden georganiseerd. De goede elementen continueren is daarbij het devies, maar een belangrijke succesfactor van de Bossche Zomer 2020 was ‘verrassing’ en ‘vernieuwing’. Dat impliceert dat geen herhaling van 2020 wordt beoogd maar dat nieuwe elementen en voorstellen juist worden omarmd.

7.

8.

Planning

Verder willen we later in de looptijd van dit Economisch perspectief Brede Binnenstad | Visie en actieplan gebruiken om de foodcultuur zichtbaar te maken. Dit onder meer in gevolg van een oproep van VNO-NCW over de Bossche economie. Gedacht kan worden aan het realiseren van een Foodmakersdistrict. Dit ter versterking en vernieuwing van de regionale voedingsproductieketen en te realiseren door diverse stakeholders in de regionale voedingssector. Verder is voorstelbaar dat kennispartijen, voedingsbedrijven en overheid de retail- en horecasector actief gaan ondersteunen bij het (met inzet van digitale technieken) vergroten van inzichten rond voedingsvoorkeuren en -beleving. Dit ten behoeve van innovaties in de regionale voedingsproductieketen, het testen van voedingsinnovaties in het productaanbod en het werven van nieuwe bezoekers en doelgroepen.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Meten is weten De Economische Monitor krijgt een steviger onderdeel ‘binnenstad’ om de effecten van dit Economisch perspectief Brede Binnenstad te kunnen volgen.

1.

Actie Druktemeter

2.

Data inzichtelijk

3.

Data zichtbaar

4.

Data als sturingsmiddel  

Omschrijving Druktemeter als integraal onderdeel van City Marketing en Crowd Management. Cameratelsysteem geïmplementeerd. Vervolgens service bieden aan bezoekers gebaseerd op data: met welk vervoermiddel kun je het beste komen, waar kun je parkeren, wat is het beste tijdstip om de Brede Binnenstad te bezoeken, welke winkels en horecazaken hebben wanneer acties. Data over parkeergarages, parkeerplaatsen en vervoersstromen inzichtelijk maken en bij elkaar zetten. Data zichtbaar maken in de stad: laat zien wat er gebeurt in de stad o.b.v. data. Dit doormiddel van screens op belangrijke plekken in de binnenstad Met behulp van data maken we een dashboard bezoekersstromen

Primair aan zet Gemeente

Planning Start 2020 met druktemeter, daarna verder uitbreiden

Gemeente

2021-2022

Gemeente

2021-2022

1.

2.

bevoorraden

Gemeente

Omschrijving Primair aan zet Ondernemers Voorbereiden slimme datatoepassingen worden bezoekers bij aankomst geattendeerd op toepasselijke plekken, sfeergebieden en activiteiten (customer journey op maat gemaakt) Voorbereiden, verkennen en communiceren wettelijke plicht emissieloos bevoorraden (2025)

2021

Planning 2022

Herijken STSgebied

•

Systeem

•

Gebiedsafbakening

•

Tijden

Update verkeersstructuur

Kwaliteits-

3.

impuls Markt / Pensmarkt Functiemix Visstraat  

Zie ook horecavisie (2021 e.v.) Functiemix Visstraat nader bekijken zodat deze straat zijn entreefunctie in de loop tussen station en Markt blijft behouden  

Gemeente (i.o.m. 2020-2024 stakeholders)

• 4.

2.

Omschrijving Primair aan zet Vastgoed Tijdelijke concepten op gebied van cultuurstad, toonaangevende datastad en Bossche gastvrijheid (zie tekstkader in hoofdstuk 5). Afhankelijk van succes definitief maken Intensieve samenwerking tussen alle partijen op de Markt waardoor Gemeente iedereen ervaart dat som der delen meer is.

Actie 1.. Dwarsverbindingen met dwaalgebied 2. Functiewijzigingen

Op welke wijze slimme toepassingen verder kunnen helpen

Wat dit betekent voor pakketbezorgers etc. In relatie tot vorige punt bekijken op welke wijze het STS-gebied kan worden aangepast aan de eisen van de tijd:

Actie Tijdelijke invullingen

Hinthamerstraat als culturele route rond Parade

• 3.

1.

Gemeente (i.o.m. 2020-2024 stakeholders)

Tevens bekijken:

•

B. ACTIEPUNTEN GERICHT OP BEPAALDE SFEERGEBIEDEN Vastgoed als bindmiddel in en om het Marktkwartier

Verblijfsklimaat aanzienlijk verbeterd door slimme datatoepassingen Actie Wayfinding vanaf huis, station, P-garages en Transferia Emissieloos

nenstad kunnen verminderen en de het parkeren in parkeervoorzieningen aan de binnenstadsring kunnen bevorderen. Te denken valt aan prijsmechanismen en datatoepassingen. Ook zou een Data Experience Center voor datatoepassingen (in detailhandel, horeca, cultuur etc.) voorstelbaar zijn, waarin aanbieders, ondernemers, producenten en consumenten kennis kunnen maken met de nieuwste snufjes. Met steeds wisselende toepassingen kan gedurende een aantal jaar zo’n experience center invulling geven aan ‘toonaangevende datastad’. Het verbinden van sfeergebieden zou behalve met fysieke instrumenten zoals bewegwijzering ook kunnen door mobiele toepassingen door middel van app’s. Hierin zou de bezoeker al vanuit huis een passend programma kunnen worden aangeboden (‘customer journey’) en/of hierop in bij aankomst in de stad worden geattendeerd. Voorfase op te starten in 2022, uitvoering vanaf 2023. Deze kunnen vraag gestuurd worden ontwikkeld in de vorm van hackatons en bijvoorbeeld voor bepaalde thema’s, stadsbrede evenementen, voor winkelroutes, cultuurroutes etc.

Selectie (wie krijgt toegang) Schetsen van een wensbeeld t.a.v. de toekomstige verkeerstructuur Gemeente voor alle modaliteiten waarbij ook gekeken wordt naar deelmobiliteit en innovatieve vormen van vervoer

2023

Andere zaken die aan de orde zullen komen t.a.v. het verbeteren van het verblijfsklimaat hebben betrekking op het voorkomen van hittestress (o.a. klimaatadaptatie, vergroenen). Hierbij geldt dat het kan bijdragen aan het versterken van de sfeer en beleving. Dit betekent ook dat per deelgebied verschillende keuzen worden gemaakt ten aanzien van de vergroeningsopgaven. Uiteraard verschillen ook de concrete mogelijkheden per sfeergebied hiertoe. Daarnaast willen we de komende periode nadenken over de wijze waarop we het parkeerregime meer kunnen sturen t.a.v. voorkeurslocaties en daarmee de soms te grote druk op de parkeervoorzieningen in de bin-

3.

Routes

4.

Etalageproject

Vastgoed in samenwerking met gemeente

Omschrijving Primair aan zet Dwarsverbindingen interessanter maken door met name op de hoe- Vastgoed ken passende invullingen te realiseren Functiewijzigingen die bijdragen aan bovenbeschreven profiel (gezellige slenterstraat aan de rand van het Museumkwartier) In samenwerking tussen winkeliers, horeca en culturele instellingen steeds wisselende routes op zetten d.m.v. etalages, apps en banieren Etalages van lege winkelpanden aantrekkelijker maken:  

•

Projecties  

•

Oude foto’s met QR-codes i.r.t Time Machine

•

Wat hier komt? Geen idee, maar hiernaast verkopen ze…..

Planning 2021

2021

2022

Planning 2022

Vastgoed en 2022 gemeente Ondernemers en 2021 e.v. culturele instellingen 2021 e.v. Vastgoed i.s.m. Ondernemers en culturele instellingen

Belangrijk voor de toekomst van de Hinthamerstraat en het Hinthamereinde is de ontwikkeling van rondom het Zuid-Willemspark. In het bijzonder de ontwikkeling van Sluis O. Afhankelijk van de op te stellen mobiliteitsvisie is op termijn ook in dit deel van de binnenstad een andere inrichting met minder dominantie van de auto en dus meer verblijfskwaliteit voorstelbaar.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Vughterstraat als verwenstraat

2.

Actie Dwarsverbindingen met dwaalgebied Functiewijzigingen

3.

Routes

4.

Etalageproject

1.

Pijlsnel aanpassen en kansrijke functies aanvullen in Spoorzone

Omschrijving Primair aan zet Dwarsverbindingen interessanter maken door met name op de hoe- Vastgoed ken passende invullingen te realiseren Functiewijzigingen die bijdragen aan bovenbeschreven profiel (gezellige slenterstraat in de driehoek Zuidwalgebied, Uilenburg en Marktkwartier) In samenwerking tussen winkeliers, horeca en culturele instellingen steeds wisselende routes op zetten d.m.v. etalages, apps en banieren Etalages van lege winkelpanden aantrekkelijker maken:  

•

Projecties  

•

Oude foto’s met QR-codes i.r.t Time Machine

•

Wat hier komt? Geen idee, maar hiernaast verkopen ze…. / Hebben ze ….

•

Welke winkel wilt u hier?.

Vastgoed en gemeente

Planning 2022

2. 2022

Ondernemers en 2021 e.v. cultuur Vastgoed i.s.m. ondernemers en cultuur

1.

2021 e.v.

Belangrijk voor de toekomst van de is de inrichting van het Wilhelminaplein met een herinnering aan de Pieckepoort. Ontmoeten en verblijven worden gestimuleerd met o.a. ruimte voor jeu de boules. Ook komt er een verwijzing naar het verdwenen wachters- of octrooihuisje door middel van een podium waar kleinschalige culturele optredens kunnen plaatsvinden. Stimuleren en faciliteren van verschillende pop-up activiteiten die de plek en de route ernaar toe nog aantrekkelijker maakt. De fiets-/voetgangersbrug Molenberg naast de Willemsbrug verdient een aanpassing om een geschikte en veilige inrichting te krijgen die bruikbaar is als scharnierpunt.

3. 4.

5.

1.

Actie Routes Bossche Stadsdelta  

Omschrijving Creëren routes Bossche Stadsdelta: Orthenstraat en Smalle/Brede Haven

•

Functies

•

Pop-up

•

Signing

Primair aan zet Ondernemers, gemeente

Planning Vanaf 2023

Initiatiefnemer

Zo snel mogelijk

Omschrijving Innovatieve kantoorconcepten door (her)ontwikkeling van vastgoed

Primair aan zet Vastgoed

Planning 2022

Ontwikkelen hybride leeromgeving, uitbouw IoT stadslab

Onderwijs, gemeente, Vastgoed en corporaties Gemeente  

2021

Events voor jongeren

Voorzieningen en events voor jongeren en studenten  

Jongerenhuisvesting realiseren op diverse plekken, waaronder woonconcept Innovatiedistict Interne en externe verbindingen voor langzaam verkeer optimaliseren zodat geheel van functies beter op elkaar wordt aangehaakt. Perspectief volgt in 2021

1.

Actie Activiteiten Zuiderpark

Omschrijving Faciliteren activiteiten voor sport en bewegen  en evenementen die qua maat en schaal passend zijn in het Zuiderpark en directe woonomgeving

Tijdelijke horecavoorziening Zuiderpark

Faciliteren van (tijdelijke) horecaconcept dat qua maat en aard past Gemeente, bij en bijdraagt aan het gebruik en beleving van het Zuiderpark Marktpartijen

• 2.

Watertaxi  

Data Opstapplaats watertaxi Zuid-Willemspark richting o.a. de Bossche Stadsdelta maar vooral als onderdeel van een groter netwerk

Ondernemers (eventorganisatoren)

2022 2021 (Perspectief) daarna gefaseerde realisatie  e.v. 2021 e.v.

Scharnierpunt Sint-Jansgarage - Zuiderpark

2.

Twee verschillende dwaalroutes Marktkwartier - Bossche Stadsdelta

Actie Innovatieve kantoorconcepten Hybride leeromgeving Jongerenhuisvesting Verbindingen Spoorzone verbeteren

Voor de routevorming is de planvorming voor de Bossche Stadsdelta en het Kruithuis, dat een vesting- en watermuseum gaat worden, van groot belang en vice versa.

Sfeergebied Bossche Stadsdelta en Zuid-Willemspark Actiepunten om dit te bereiken: • Uitvoering van de diverse gebiedsvisies.

ECONOMISCH PERSPECTIEF BREDE BINNENSTAD

Primair aan zet Gemeente, Marktpartijen

Planning 2021 in het kader van de Bossche Zomer kan hiermee gestart worden 2021 in het kader van de Bossche Zomer kan gestart worden met evt. zomerterras

BIJLAGE 3 KAART SFEERGEBIEDEN