bestuursakkoord gemeente 's-Hertogenbosch 2022-2026
Tekst van het document
Het vasthouden van water
Er zal hoe dan ook een behoorlijke
de Bossche Stadsdelta komen
stroomopwaarts zorgt ervoor dat
opgave blijven liggen voor
Dommel en Aa samen. Hier willen we
er minder water onze kant op komt.
’s-Hertogenbosch en omgeving. We
samenwerken met het rijk, waterschap
We dringen er bij andere gemeenten,
gaan er actief mee aan de slag in het
en anderen om het water goed te
waterschap en provincie op aan om
traject Hoogwaterbescherming Den
integreren in de gebiedsontwikkeling.
hierop in te zetten.
Bosch (HoWaBo 2.0).
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
42
Prettig wonen en leven: nu en in de toekomst
2-IV. Veiligheid en openbare orde Onze ambitie: veiligheid voor onze inwoners Het thema veiligheid raakt ons allemaal. Voor veiligheid
veiligheidsproblemen en het bieden van perspectief. Als het
zijn we allemaal medeverantwoordelijk. Het begint
nodig is, werken we ook repressief. Voor wie de spelregels
bij ieders ogen en oren in de wijk. En we investeren
van onze samenleving moedwillig overtreedt, treden we
preventief in mensen. Dat richt zich op het voorkómen van
hard op.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
43
Prettig wonen en leven: nu en in de toekomst
Zo gaan we te werk: Aan de slag met een Integraal Veiligheidsplan In de loop van 2022 komt er een nieuw Integraal
over een negatieve voedingsbodem voor ontwikkelingen
Veiligheidsplan. Hierin leggen we de veiligheidsprioriteiten
in de wijk. We willen dit bij de wortel aanpakken. Hier ligt
vast. We werken daar de komende jaren op door met
ook een taak voor het rijk in het beschikbaar stellen van de
onze veiligheidspartners zoals de politie en het Openbaar
versterkingsgelden. We staan pal voor een veilige werk- en
Ministerie. Eén van de prioriteiten is ondermijning.
thuisomgeving voor alle professionals in de publieke sector.
Ondermijning gaat niet alleen over criminaliteit, maar ook
Dit gaan we doen: We stellen een nieuw Integraal Veiligheidsplan op. Wij
We versterken onze aanpak met een structurele
zien ondermijning, digitale veiligheid en maatschappelijke
financiering van de twee boa’s op ondermijning.
onrust/polarisatie als de prioriteiten.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
44
Prettig wonen en leven: nu en in de toekomst
Aandacht voor de veiligheidsthema’s van inwoners in hun naaste leefomgeving Qua veiligheidscijfers doen we het op vele fronten goed. We mogen trots zijn op deze resultaten. Toch ervaren inwoners deze veiligheid in de wijk niet altijd. Op basis van de wijkveiligheidsplannen weten we dat inwoners qua veiligheid met name problemen in de nabije leefomgeving zien. Ten eerste ervaren mensen hinder van hardrijden. We pakken dit aan via ons huidige verkeersveiligheidsbeleid, afspraken met de politie, het aanspreken van inwoners en we pakken het ‘rondje binnenstad’ aan. Als tweede komt overlastgevende jeugd naar voren uit de wijkscans. Hiermee doelen we op een kleine groep jeugd. We gaan door met preventie (perspectief bieden aan alle jongeren) en we maken de inzet van onze jeugdboa’s structureel. Het derde issue uit de wijkveiligheidsplannen is zwerfafval en de daarmee samenhangende leefbaarheid van de nabije omgeving. Om dit aan te pakken, starten we een pilot met twee leefbaarheidsboa’s die zich ook specifiek richten op zwerfafval.
Dit gaan we doen: Na een succesvolle pilot, financieren we twee jeugdboa’s
We starten met een online meldpunt straatintimidatie
structureel.
zodat slachtoffers hun melding kwijt kunnen en we meer inzicht krijgen in de ervaren overlast. We zoeken zo veel
We starten een pilot waarin twee leefbaarheidsboa’s zich
mogelijk samenwerking met bestaande initiatieven. Waar
voornamelijk op zwerfafval inzetten. Zowel preventief als
het gaat om criminaliteit, blijft de politie aan zet.
in handhavende zin. De pilot is kostenneutraal, gefinancierd vanuit de extra kostenbeschikkingen die opgelegd worden aan overtreders en vanuit de zwerfafvalvergoeding. Een evaluatie in 2025 moet uitwijzen of de pilot effectief is en wat het vervolg is.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
45
Prettig wonen en leven: nu en in de toekomst
Coffeeshopbeleid Ons doel is om de overlast van de coffeeshops te
marktinterventie willen we ook bestaande coffeeshops
verminderen, met name in de Hinthamerstraat. De
in beweging krijgen. Tegelijkertijd zetten we in op
coffeeshops hebben een aantrekkende werking op
drugspreventie, met hernieuwde prioritering. We geven
verkeer en zorgen voor overlast. Een extra coffeeshop
voorlichting, signaleren actief en werken samen met
aan een uitvalsweg van de gemeente draagt bij aan een
partners als GGD, Novadic-Kentron, onderwijs, leerplicht
betere spreiding van coffeeshops over de gemeente en
en het jongerenwerk.
gaat overlast tegen, met name in de binnenstad. Met deze
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
46
Moderne overheid
3. Moderne overheid Onze ambitie: in verbinding met inwoners en partners Iedereen die wil, kan meedoen in ’s-Hertogenbosch. We
Verder zetten we deze periode steviger in op samenwerking
zoeken de verbinding met alle inwoners. De mensen
met medeoverheden en andere relevante partners.
met een luide en zachte stem én de stemmen die we
’s-Hertogenbosch staat voor grote opgaven die we niet
nog niet horen. We willen de democratische cultuur in
alleen kunnen oppakken. Met een krachtig en gerichte
’s-Hertogenbosch verder ontwikkelen. Zodat iedereen
lobby willen we onze opgaven beter agenderen bij de
kan deelnemen aan onze lokale democratie en zodat
provincie, het rijk en Europa en zoeken we naar de
inwoners onderling met elkaar het gesprek aangaan. Een
koppeling van agenda’s en investeringen. We benutten onze
goed werkende democratie en samenleving, vraagt aan
samenwerkingsverbanden om samen sterker te staan.
iedereen om open te staan voor ontmoeting en gesprek, oor te hebben voor elkaars inzichten en begrip te hebben voor elkaars belangen. En om de stap te zetten naar gedeelde belangen.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
47
Moderne overheid
Zo gaan we te werk: Participatie voor goede besluitvorming Om besluiten goed te kunnen nemen, vinden we het van
is in veel gevallen onmogelijk. Uiteindelijk nemen wij als
belang om een zo breed mogelijk beeld te krijgen van de
gemeenteraad en college besluiten in het algemeen belang.
geluiden en belangen in de samenleving. Van de mensen
En dat leggen we ook op die manier duidelijk uit. We zullen
in wiens ‘achtertuin’ een opgave landt, maar ook breder.
vooraf en tijdens de participatie, heel helder moeten
Inwoners weten goed wat er in hun buurt, wijk of dorp
zijn over de rollen, invloed en verantwoordelijkheden
speelt en daar willen we gebruik van maken. We zijn
van ons als gemeente en die van deelnemers. Een goede
ervan overtuigd dat besluitvorming goed, afgewogen en
terugkoppeling aan alle deelnemers tijdens én na een
uitlegbaar is na een goed participatieproces met inwoners
participatietraject is cruciaal.
en andere belanghebbenden. Maar iedereen zijn zin geven,
Dit gaan we doen: We trekken geld uit om aan de slag te
We faciliteren en versterken het
Als gemeente bieden we jongeren
gaan met bestuurlijke vernieuwing en
democratisch gesprek en debat,
op de basis- en middelbare school
onze lokale democratie. In ieder geval
ook buiten verkiezingsperiodes.
de gelegenheid om kennis te maken
gaan we experimenteren met vormen
Daar zijn goede voorbeelden van
met de (lokale) democratie vanuit de
van burgerberaad. We haken daarvoor
zoals Met Elkaar Bosschenaar,
Bossche raadszaal.
aan op grote maatschappelijke
Power-Up Takkies, het Bossche
opgaven.
jeugd- en kinderparlement en de kinderburgemeester, het Anderhalve meter-overleg en het RUW debat.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
48
Moderne overheid
In verbinding met anderen Of het nu gaat om woningbouw, de energietransitie, het werken aan gelijke kansen of de bescherming tegen hoogwater: we kunnen deze opgaven niet alleen oppakken als gemeente. Samenwerking met medeoverheden is van groot belang om onze lokale en regionale doelen te realiseren. Specifiek zien we kansen om steun en cofinanciering te organiseren voor Bossche opgaven bij de provincie, het rijk en Europa. Bij het rijk zien we dat er op de grote taken voor gemeenten structureel te weinig geld is. En dat er op specifieke opgaven grote incidentele potten zijn. Op beide willen we onze lobby richten. Het gaat ons niet alleen om ‘halen’, we hebben ook wat te bieden. Er zijn genoeg onderscheidende projecten, methoden en ervaringen in onze gemeente waarvan andere steden en provincie, rijk, Europa kunnen leren. Met een college van zes wethouders, maken we in de breedte meer tijd vrij voor lobby en voor aanwezigheid in onze landelijke en regionale samenwerkingsverbanden. Dat willen we volop gaan benutten. In het besef dat lobby om een lange adem vraagt.
Dit gaan we doen: We gaan actief aan de slag met
In de regio Noordoost-Brabant
We continueren de samenwerking in
lobby. We richten ons primair op de
vervullen we de actieve rol, die van
BrabantStad en gaan graag aan de slag
hoofdopgaven. Daar waar het kan,
een centrumgemeente verwacht mag
met een gezamenlijke agenda.
maken we de verbinding met lobby van
worden.
VNG, G40, B5 en andere gemeenten.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
49
Moderne overheid
Gemeente van en voor iedereen In ’s-Hertogenbosch is iedereen welkom. Er is hier geen
die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Respectvol met
ruimte voor racisme, xenofobie en discriminatie. Een plek
elkaar omgaan, staat voor ons hoog in het vaandel. Zowel
waar iedereen moet kunnen wonen, werken, leren, sporten
naar de buurtgenoot als naar de politieagente die haar werk
en heel veel plezier maken. We bouwen daarom door op de
doet. Mensen die het respect niet tonen, spreken we daarop
Lokale Inclusie Agenda. En we bieden onderdak aan mensen
aan.
Dit gaan we doen: We blijven ons inzetten voor de emancipatie, veiligheid en
We willen de Week van Respect breed laten landen bij onze
acceptatie van de LHBTQI+-community. We geven verdere
inwoners in samenwerking met het onderwijs, bedrijfsleven
invulling aan de regenbooggemeente.
en maatschappelijke partners.
Samen met onder andere het Gehandicaptenplatform
We gaan door met het programma Inclusieve Stad.
geven we uitvoering aan de Lokale Inclusie Agenda. We bevorderen de diversiteit in de ambtelijke organisatie.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
50
4. Financiën Solide financieel beleid met ruimte voor ambities ’s-Hertogenbosch is een financieel gezonde gemeente. Met
doen, maar meer over wanneer. Wij willen vooruitgang
solide financieel beleid hebben we een sterke basis gelegd
boeken op de grote maatschappelijke opgaven van deze tijd.
voor de toekomst. Dat houden we zo in het belang van onze
Dat doen we met ambitie. Ambities die we waar kunnen
inwoners, instellingen en ondernemers. Want vanwege dat
maken binnen de bandbreedte van een solide financieel
solide en stabiele beleid, met een aantal vaste waarden in
kader. Daarom kiezen we voor het verantwoord investeren
onze uitgangspunten, gaat het in ’s-Hertogenbosch vanuit
in de toekomst van onze gemeente vanuit de volgende
financieel oogpunt niet om de vraag óf we dingen kunnen
uitgangspunten:
De beschikbare financiën bepalen
Structurele uitgaven dekken we niet
De lastendruk voor onze inwoners
het tempo van de ambities.
met incidentele middelen.
houden we in vergelijking met andere
Daarbij proberen we zoveel
steden beperkt en ruim onder het
mogelijk ruimte te maken voor
Tegenvallers worden opgevangen door
de focus op de hoofdopgaven.
ombuigingen in de uitgavenkant. Bij
We voeren een degelijk financieel
gemiddelde van de B5 en G32.
nieuw beleid kijken we eerst naar de
We bestendigen de lijn over het
mogelijkheden van oud-voor-nieuw.
verwerken van circulaires van het
beheer met voldoende buffer om
rijk en onze begrotingssystematiek
risico’s op te vangen. De normering
Investeringen worden geactiveerd wat
om stabiliteit te houden in ons
van de algemene reserve bedraagt
zich vertaalt in rente en afschrijvingen.
huishoudboekje.
15% van de algemene uitkering
Hierbij worden ook eventuele extra
(exclusief sociaal domein).
kosten voor exploitatie, onderhoud, en beheer in de rekensom meegenomen.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
51
Financiën
Partnerschap en cofinanciering met rijk en regio Veel opgaven zijn niet alleen de verantwoordelijkheid van de lokale overheid. Daarom werken we actief aan het binnenhalen van subsidies en cofinanciering voor bijvoorbeeld verstedelijking en mobiliteit. Daar zijn we bij het schrijven van plannen alert op. Ook vragen we ondernemers en instanties om samen op te trekken op dossiers die in ons gezamenlijk belang zijn. Zoals een aantrekkelijk vestigingsklimaat, de transformatie in de zorg en een sterke cultuursector.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
52
Financiën
Een solide basis met ruimte voor structuurversterkende investeringen Onze gemeente kent een goede vermogenspositie. Op
investeringen die zowel de economische slagkracht, als de
risicovolle dossiers als het grondbedrijf, het sociaal
sociaal-maatschappelijke en culturele aantrekkingskracht
domein en BUIG beschikken we daarbij over een gezonde
van onze gemeente ten goede komen.
risicobuffer. Dit zorgt voor een remweg, mochten
Zo versterken we de basisstructuur van ’s-Hertogenbosch
de vooruitzichten verslechteren. Dat solide beleid
voor de toekomst:
bestendigen we. Daarbij spelen we middelen vrij voor grote
De vrijvallende Essent-gelden in
Om de huidige en toekomstige
De remweg van het Sociaal &
2024 (31,3 miljoen) storten we
ambities in het structuurfonds waar
Zorgfonds is fundamenteel langer
voor de helft in een op te richten
te kunnen maken, versterken we
geworden en meerjarig positief. De
energiebesparingsfonds met een
de voeding van het structuurfonds.
3,9 miljoen die hier verantwoord
revolverend karakter. Hiermee
We storten in deze raadsperiode
vrijkomt (boven de streefnorm van
versnellen we de energietransitie,
vanaf 2024 structureel jaarlijks extra
15% op de totale uitgaven sociaal
helpen we mensen met het verlagen
middelen in het fonds, oplopend tot
domein) benutten we voor sociale
van de energierekening en borgen
1,5 miljoen extra in het jaar 2026.
investeringen in bijvoorbeeld de
we dat ook komende generaties
seniorenbus in Vinkel en Nuland en
nog de revenuen van de Essent-
het volkshuisvestingsfonds.
gelden kunnen benutten. De andere helft gebruiken we voor interne financiering, waardoor we niet extern hoeven te lenen. Dat levert een structureel rentevoordeel op. Die voegen we toe aan de algemene middelen.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
53
Financiën
Heffingen en lasten Om onze ambities waar te maken, ontkomen we niet aan een stijging van de woonlasten en de toeristenbelasting. In combinatie met de energietoeslag en het kwijtschelden van heffingen voor de laagste inkomens houden we de woonlasten betaalbaar. De lastendruk blijft in vergelijking tot andere steden beneden het gemiddelde. We gaan het volgende doen op het vlak van heffingen en lasten:
Bij de riool- en afvalstoffenheffing nemen we
Eventuele toekomstige financiële tegenvallers worden
kwijtscheldingen op binnen het kostendekkende tarief om
opgevangen door eerst te kijken welk bestaand beleid we
hiermee tot daadwerkelijke kostendekking te komen.
kunnen schrappen of waar we beleidsambities kunnen faseren. Daarna screenen we reserves en de mogelijkheden
De OZB en de toeristenbelasting verhogen we. Het tarief
om inkomsten te verhogen, buiten de woonlasten die –
voor vakantieonderkomens, mobiele kampeeronderkomens
afgezien van de inflatiecorrectie – hiermee dus vast staan
en B&B’s trekken we gelijk met hotelovernachtingen. Zo
voor de komende periode.
wordt de belastingdruk gelijk. Heffingen, tarieven en leges houden we kostendekkend.
Meerjarenbeeld We zijn ons ervan bewust dat het de komende tijd onzeker
dat de opschalingskorting vanaf 2026 niet meer terugkomt.
blijft hoe groot onze bijdrage uit het Gemeentefonds
In de bijlage zijn onze ambities uit dit bestuursakkoord
daadwerkelijk zal zijn. Zeker vanaf 2026 is dit het geval. Het
financieel vertaald, passend binnen het indicatieve
rijk heeft in de Maartbrief Gemeentefonds 2022 inzicht
meerjarenbeeld dat we nu hebben. Voor het tekort in de
gegeven in de effecten van het nieuwe regeerakkoord op
laatste twee jaarschijven bereiden we een oud-voor-nieuw
het Gemeentefonds. Op basis hiervan en de actualisatie
operatie voor, indien nodig. We stellen op basis van de
begroting 2022, is indicatief een financieel meerjarenbeeld
komende meicirculaire de definitieve financiële ruimte voor
voor onze gemeente te maken. Hierbij gaan we er nu vanuit
de begroting 2023 vast.
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
54
Financiën
Financieel overzicht Alle genoemde bedragen x € 1.000.
Structureel Paragraaf
Post
2023
2024
2025
2026
Concept-uitkomst begroting cf. RV actualisatie begroting 2022 1
-1.279
306
-2.565
-1.465
Accres gemeentefonds 2
5.156
5.156
5.156
5.156
Herverdeling gemeentefonds cf. maartbrief 3
1.184
3.573
5.989
5.989
Herzien meerjarenbeeld
5.061
9.035
8.580
9.680
Wonen
Ambtelijke capaciteit wonen
-550
-550
-550
-550
Energietransitie
Grootschalig zon op dak
-50
-50
-50
-50
Energietransitie
Personeel onderzoeksbuurten
-300
-600
-750
-900
Energietransitie
Werkbudget onderzoeksbuurten
-225
-450
-650
-900
Energietransitie
Personeel startbuurt
-250
-250
-250
Energietransitie
Energiefixer
-200
-200
-200
Gelijke kansen, positieve gezondheid
Programmakosten Positieve gezondheid
-800
-800
-800
-800
Gelijke kansen, positieve gezondheid
Capaciteit Positieve Gezondheid
-375
-375
-375
-375
Gelijke kansen, Talentontwikkeling
Rijke Schooldag
-400
-400
-800
Gelijke kansen, Talentontwikkeling
Capaciteit Gelijke Kansen
-375
-375
-375
-375
Gelijke kansen, Talentontwikkeling
Extra investeren onderwijshuisvesting 4
0
-162
-325
-486
Gelijke kansen, Talentontwikkeling
Onderwijskansenfonds 5
-50
-50
-50
-50
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Stadspas
-500
-250
-250
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Turbosaneren
-100
-100
-100
-100
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Maatwerk bijzondere bijstand
-250
-250
-250
-250
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Extra aanvragen bijzondere bijstand
-125
-125
-125
-125
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Jongeren Perspectief Aanpak
-300
-300
-300
-300
Gelijke kansen, bestaanszekerheid en werk
Respijtzorg
-50
-50
-50
-50
Datastad en economische slagkracht
Werkbudget versterken wijkwinkel(centra)
-150
-150
-150
Datastad en economische slagkracht
Breed perspectief Brede Binnenstad (ook centrum Rosmalen)
-625
-625
-625
-625
Datastad en economische slagkracht
Uitvoeringsprogramma Economisch Actieplan
-350
-350
-350
-350
Datastad en economische slagkracht
Datastad (inclusief LabXL)
-750
-750
-1.000
-1.000
Datastad en economische slagkracht
Capaciteit data
-300
-300
-300
-300
Cultuurstad van het Zuiden
Bossche Zomer
-300
-300
-300
-300
Cultuurstad van het Zuiden
Huisvesting Bach
-55
-55
-55
-55
Cultuurstad van het Zuiden
Huis Culturele Makers
-75
-75
-75
-75
Cultuurstad van het Zuiden
Verhogen budget BCB
-300
-300
Cultuurstad van het Zuiden
Vrije ruimte culturele ideeen
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Structureel verhogen onderhoudsbudget openbare ruimte conform scenario 3 Analyse en doorkijk Beleidsplan Beheer Openbare Ruimte 2022-2027
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
-100
-100
-100
-100
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
55
Financiën
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Geleidelijk inlopen achterstand vervanginginvesteringen openbare ruimte conform scenario 3 Analyse en doorkijk Beleidsplan Beheer Openbare Ruimte 2022-2027 6
0
-42
-127
-254
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Extra onderhoudsbudget sport
-250
-250
-250
-250
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Verduurzamen sportlocaties
-75
-75
-75
-75
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Sanitair zwemplassen
-50
-20
-20
-20
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
programma sociale structuur (eenzaamheid, multifunctioneel, extra spelen)
-100
-600
-600
-600
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Kapitaallasten kunstgras 7
0
-45
-90
-135
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
Perron-3
-17
-17
-17
-17
Sociale structuur: aantrekkelijke wijken en dorpen
kapitaallasten Perron-3 8
0
-21
-21
-21
Mobiliteit en bereikbaarheid
kapitaallasten mobiliteit binnenstad 9
0
-325
-325
Mobiliteit en bereikbaarheid
Mobiliteitsvisie (uitvoerende maatregelen)
-150
-150
-150
Mobiliteit en bereikbaarheid
Mobiliteitsaanpak Binnenstad
-100
-100
-100
Mobiliteit en bereikbaarheid
Beheerkosten mob Binnenstad
-200
-200
-200
Mobiliteit en bereikbaarheid
Fietsnetwerk
-100
-100
-100
-100
Klimaatbestendigheid: ruimte voor groen en blauw
Budget vergroenen omgeving 10
0
-33
-65
-98
Veiligheid en openbare ruimte
Structureel 2 jeugdboa’s
-160
-160
-160
-160
Veiligheid en openbare ruimte
Structureel 2 ondermijningsboa’s
-160
-160
-160
-160
Moderne overheid
Participatie/ bestuurlijke vernieuwing
-100
-100
-100
-100
Financiën
Aanvullen structuurfonds
-1.000
-1.500
-1.500
Financiële ruimte bestuursakkoord
-150
-250
-250
Totaal nieuw beleid
-3.456
-3.580
-5.585
-5.651
Dekking
Kwijtschelding opnemen in rioolheffing en afvalstoffenheffing
1.300
1.300
1.300
1.300
Dekking
Verhogen toeristenbelasting (van € 3,65 naar € 5,-)
500
500
500
500
Dekking
Verhogen OZB met 10%
1.800
1.800
1.800
1.800
Dekking
Financieel voordeel aanwending helft van de vrijvallende Essentgelden voor interne financiering
300
300
Dekking
Faseren ambities of oud-voor-nieuw of inzet meevallers
1.685
1.751
0
0
Totaal
144
21
Conform raadsvoorstel actualisatie begroting 2022. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat de opschalingskorting na 2025 structureel geschrapt wordt. In dit overzicht is 2026 gelijk gehouden aan 2025 m.u.v. de incidentele kosten tijdelijke huistvesting i.v.m. vernieuwbouw van basisschool Zuiderster in 2025. 2 Raming op basis van maartbrief Gemeentefonds 2022 (1/3e accres komt ten goede aan het sociaal domein en is hier buiten beschouwing gelaten). 3 Raming op basis van maartbrief Gemeentefonds 2023 4 Betreft de kapitaallasten van een jaarlijkse extra investering in één school ad. € 5 miljoen in de jaren 2023/2024/2025. Dit leidt vanaf 2024 tot kapitaallasten. 5 Eerste jaar extra budget t.b.v. invoeringskosten. 6 Betreft de kapitaallasten van een jaarlijkse investering. Tot 2032 stijgt het vervangingskrediet met € 1,3 miljoen extra per jaar, te beginnen in 2023. Dit leidt vanaf 2024 tot extra kapitaallasten. 7 Betreft de kapitaallasten van 3 extra kunstgrasvelden á € 650.000 per veld, gespreid over 2023/2024/2025. Kapitaallasten vanaf 2024. 8 Betreft de kapitaallasten van een eenmalige investering ad. € 450.000 in 2023. Dit leidt vanaf 2024 tot kapitaallasten. 9 Betreft de kapitaallasten van een eenmalige investering ad. € 10 miljoen vanaf 2024. 10 B etreft de kapitaallasten van een jaarlijkse investering van € 1 miljoen vanaf 2023.
Dit leidt vanaf het jaar erna tot kapitaallasten. 1
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
56
Financiën
Incidenteel Paragraaf
Incidenteel
Bedrag
Toelichting
Beschikbare ruimte
12.700
Dekking uit vrijval algemene reserve (€ 2,1 mln.), reserve screening 2021 (€ 5,6 mln.), reserve nieuw beleid 2020 (€ 1,1, mln.) en Sociaal&Zorgfonds (€ 3,9 mln.)
Wonen
Verkenningen bouwlocaties
-2.000
Voor 4 jaar
Wonen
Programma Spoorzone
-1.500
Voor 4 jaar
Wonen
Meerendonk
Wonen
Volkshuisvestingsfonds
-3.000
Energietransitie
Startbuurt Warmtevisie
-4.250
Datastad en economische slagkracht
Openbare ruimte/zwerfafval binnenstad (Inclusief centrum Rosmalen)
-300
Cultuurstad van het Zuiden
Campagne amateurkunst
-100
3x33
Cultuurstad van het Zuiden
Ontwikkeling Design Museum
-1.000
4x250
Mobiliteit en bereikbaarheid
Seniorenbussen Totaal
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
-400
4x100
-130 20
57
Financiën
Structuurfonds Structuurfonds
Bedrag
Toelichting
Huis73
3.700
Gedekt
Tweede fase GZG
6.800
Gedekt
OV Knoopunt Station
20.000
12 mln. gedekt
Verkabeling Hoogspanningslijnen
7.200
Uitvoering herinrichting Binnenstadsring
14.300
Bereikbaarheid Oostelijke gemeentedelen
12.500
Doortrekken Vogelstraat
0
Transferium stad (Pettelaar)
0
Bossche Stadsdelta
9.800
Extra claim Huis73
24.700
Design Museum
30.000
Stelpost bouwkosten
10.000
Compensatie bezoekersparkeren Tolbrug
25.000
Totaal
164.000
Gedekt bedrag
-22.500
Te verwachten dekking (grondbedrijf/verbonden partijen)
-77.000
Aanvullend dekking vanuit extra dotatie bestuursakkoord 2022
-46.000
Ongedekt
18.500
Bestuursakkoord Gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026
58
Colofon Vormgeving en realisatie: Reclamebureau de Code Fotografie: Twycer, Sandra Peerenboom, Marc Bolsius, Olaf Smit, Freya Macke, Angeline Swinkels, Karin Jonkers, Studio 38c, Ruud Konings