A. Brief 22 april 2021 - Zienswijzeverzoek van de concept-Jaarstukken 2020 - Veiligheidsregio Brabant-Noord
Tekst van het document
Geachte griffiers, geachte burgemeesters, Bijgaand ontvangt u het zienswijzeverzoek van de concept-Jaarstukken 2020 van Veiligheidsregio Brabant-Noord. Middels bijgaand verzoek worden de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid
gesteld hun zienswijze kenbaar te maken. Wij vragen u om voor 18 juni 2021 de zienswijze van uw raad te sturen aan de veiligheidsregio ( info@vrbn.nl ) De ontvangen reacties worden verzameld en ter vergadering van het AB uitgereikt op 30 juni. Op deze wijze wordt de zienswijze van uw raad betrokken bij de besluitvorming over de Jaarstukken 2020. Saskia Beeren zal namens de adoptiegroep vanuit de deelnemende gemeenten, ten behoeve van de agendering van dit zienswijzeverzoek, uiterlijk 5 mei een conceptraadsvoorstel opstellen en toezenden.
Met vriendelijke groet, Marie-Louise van Schaijk Secretaris
Veiligheidsregio Brabant-Noord Postbus 218 5201 AE ‘s-Hertogenbosch
Aan de raden van de aangesloten gemeenten
Datum Onze referentie
21 april 2021 2021-U11695
Behandeld door
Uw referentie Zaaknummer Onderwerp
M.C.H.G. Glaudemans
Bijlage
2
Telefoon E-mail
m.glaudemans@brwbn.nl
BBN21-24539 zienswijzeverzoek jaarstukken 2020 Geachte Raad, Bijgaand treft u de Jaarstukken 2020 – met de grafische weergave daarvan, en het voorstel tot resultaatbestemming 2020 van Veiligheidsregio Brabant-Noord aan. 2020 is voor ons als veiligheidsregio een druk en roerig jaar geweest. We hebben enorm veel gevraagd van al onze medewerkers. De focus lag op Covid en toch zijn veel van onze reguliere activiteiten – hoewel op een andere manier – doorgegaan. Ook hebben we een aanvang kunnen maken met de geplande belangrijke ontwikkelingen uit het beleidsplan 2020-2023. Hier zijn we oprecht trots op.
Jaarstukken 2020 In hoofdstuk 1.1 vindt u een overzicht van de ontwikkelingen die in 2020 van belang waren binnen onze organisatie. Uiteraard was de Coronacrisis van grote invloed op onze medewerkers en hun werkzaamheden voor onze organisatie. Verder waren wij samen met verschillende partners, waaronder de gemeenten en de GGD, actief betrokken bij de beheersing van deze crisis. Niet eerder heeft de crisisorganisatie zo lang achter elkaar een rol gehad. De rechtspositie brandweervrijwilligers staat onder druk vanwege de Europese Richtlijn deeltijdarbeid. Dit betekent dat binnen de bestaande wet- en regelgeving naar mogelijkheden moet worden gezocht om vrijwilligheid voor de brandweer te behouden. De landelijke ‘denktank taakdifferentiatie brandweer’ heeft in 2020 veel onderzoek verricht en onze regio heeft actief bijgedragen aan de informatievergaring. De besluitvorming over de denkrichting wordt verwacht in 2021. De personele en financiële consequenties die volgen uit de besluitvorming zijn nog niet bekend. Naar verwachting zullen er nog diverse onderzoeken en een langdurend implementatietraject volgen.
Onze referentie:
2021-U11695
De komst van de Omgevingswet is wederom uitgesteld. De voorbereidingen op de wet lopen, ook het in kaart brengen van de gevolgen voor financiële stromen van decentrale overheden. In het bestuursakkoord is afgesproken om aanvullend financieel onderzoek te plegen naar de uitgaven, kosten en besparingen van de Omgevingswet. Landelijk is daarom een onderzoeksbureau ingeschakeld. In december 2020 is het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s – naar een toekomstbestendige crisisbeheersing en brandweerzorg’ aangeboden aan de minister van Justitie en Veiligheid. De commissie concludeert in haar rapport dat vernieuwing van de Wet veiligheidsregio’s noodzakelijk is. De veiligheidsregio’s functioneren goed als het gaat om regionale branden, incidenten en crises. Maar omdat crises ingewikkelder worden en regionale grenzen overschrijden, is meer samenwerking nodig. Het kabinet herkent veel van de conclusies en kernadviezen van de commissie. Tevens is er een verdere verkenning op een aantal adviezen nodig en wordt een evaluatie van de coronacrisis betrokken bij adviezen over de GHORorganisatie. In de Programmabegroting 2022 zullen de effecten van de hiervoor geschetste ontwikkelingen voor onze veiligheidsregio verder worden toegelicht. Veiligheidsregio Brabant-Noord was genomineerd voor ‘beste overheidsorganisatie van het jaar 2020.
Onze inzending bracht ons op de shortlist van de 10 beste organisaties en we mochten onze organisatie en de Brabantse aanpak van corona ‘pitchen’ voor een jury. Helaas eindigde hier ons avontuur, de jury gaf aan ons graag nog een keer terug te zien. Vol trots op onze netwerkorganisatie en met mooie verhalen keerden we huiswaarts. Dit jaar was ook het startjaar voor de realisatie van het beleidsplan 2020-2023 ‘Samen Veiliger’. In hoofdstuk 1.2 gaan we in op de stand van zaken en de voortgang van dit plan. Eind 2021 zal er een tussenevaluatie van dit beleidsplan plaatsvinden.
Financiële samenvatting Bij de Bestuursrapportage 2020 was de jaareindeverwachting € 272.000 positief. Daar waren een aantal incidentele voordelen in opgenomen, zoals: de financiële afwikkeling van de Meldkamer Oost-Brabant (MKOB) en voordelen op een aantal posten doordat een aantal activiteiten door corona tijdelijk zijn stopgezet (zoals: oefenen en opleiden). Daarnaast leverde de FLO een incidenteel nadeel op van € 1,7 miljoen doordat de kosten in de tijd naar voren zijn gehaald. Door de extra storting wordt de jaarlijkse storting in de voorziening op de lange termijn wel lager, waardoor de gemeentelijke bijdrage ook daalt. Het nadeel van de FLO werd veroorzaakt door een (landelijke) bijstelling in de berekeningsmethodiek van de FLO.
2 van 4
Onze referentie:
2021-U11695
Het werkelijke resultaat dat Veiligheidsregio Brabant-Noord over het boekjaar 2020 heeft behaald is € 3.000 positief. Het resultaat is als volgt opgebouwd:
Resultaat bedragen x € 1.000
Begroting 2020 Begroting 2020 Werkelijk 2020 primair na wijziging (B) (W)
Verschil (B -/- W
Risicobeheersing
3.231
3.212
3.131
81
Brandweerzorg
26.316
24.765
22.568
2.197
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
1.635
1.627
1.890
-263
Bedrijfsvoering
8.918
10.628
12.054
-1.426
-
-481
-753
272
GHOR (aandeel VRBN) Bevolkingszorg Algemene middelen Reserves
Totaal resultaat
-
-129
-103
-26
-40.118
-40.978
-40.634
-345
18
1.084
1.842
-758
-
-272
-3
-268
*In deze tabel is het aandeel van de GGD HvB in de kosten van de GHOR (5,1%) niet opgenomen. Het werkelijke resultaat over 2020, zijnde € 3.000 positief, wijkt beperkt af van de jaareindeverwachting van de bestuursrapportage. Daarbinnen zijn wel een aantal significante verschuivingen. De belangrijkste afwijkingen zijn nog een extra storting in de FLO-voorziening van € 1,6 miljoen – doordat de belastingdienst zijn zienswijze op de toepassing boete Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) heeft herzien – en diverse overschotten doordat we door de coronamaatregelen ook in de 2e helft van 2020 minder hebben kunnen trainen en oefenen. Hierdoor zijn er minder kosten gemaakt voor materiaal(onderhoud), oefencentra, instructeurs en vrijwilligersvergoedingen. In de komende tijd zal er een inhaalslag moeten gemaakt om de ontstane achterstanden in te lopen. We zullen de verloren tijd in 2020/2021 van de betrokken deelnemers – vooral bij de vrijwilligers – niet volledig kunnen compenseren. Hierdoor zullen de extra kosten in 2021/2022 beperkt blijven. Het verschil t.o.v. de bestuursrapportage wordt in paragraaf 1.3 van de jaarstukken – op hoofdlijnen – verder toegelicht. Een gedetailleerd overzicht van de verklaringen van de verschillen is opgenomen in paragraaf 4.4.2 van de jaarstukken.
Voorstel resultaatbestemming Gezien het geringe positieve resultaat stelt het Dagelijks Bestuur voor om het positieve resultaat over 2020 toe te voegen aan de Algemene reserve van de veiligheidsregio. Over 2020 hebben we bij het Rijk vanwege de gemaakte Corona-meerkosten een declaratie ad € 214.000 ingediend. Deze declaratie moet nog worden gehonoreerd. Op basis van het voorzichtigheidsprincipe is deze verwachte opbrengst nog niet verwerkt in het hier gepresenteerde resultaat. Het Dagelijks Bestuur wacht de toekenning hiervan af en wil deze middelen gebruiken om Corona-gerelateerde meerkosten in 2021 op te vangen.
3 van 4
Onze referentie:
2021-U11695
Accountantscontrole 2020 Dit is het 1e jaar dat Baker Tilly de controle op de jaarstukken uitvoert. De controle is op 22 maart gestart en dient voor de AB-vergadering van 30 juni – waarin de Jaarstukken worden vastgesteld – te zijn afgerond. De controle is grotendeels afgerond en we verwachten een goedkeurende verklaring. Mocht dit anders zijn, dan informeren we u hier uiteraard over.
Verzoek tot zienswijze Voorafgaand aan de besluitvorming in het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Noord vragen wij u om een zienswijze op de Jaarstukken 2020, zodat het Algemeen Bestuur deze kan meewegen. U kunt uw zienswijze tot 18 juni 2021 indienen. De ontvangen reacties worden verzameld en ter vergadering van het Algemeen Bestuur uitgereikt op 30 juni 2021. Op deze wijze wordt uw zienswijze betrokken bij de besluitvorming over de Jaarverantwoording en resultaatbestemming 2020.
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord, n m n d z n
drs. M.J.H. van Schaijk, Secretaris
4 van 4
Veiligheidsregio Brabant-Noord Postbus 218 5201 AE ‘s-Hertogenbosch
Aan de raden van de aangesloten gemeenten
Datum Onze referentie
21 april 2021 2021-U11695
Behandeld door
Uw referentie Zaaknummer Onderwerp
Telefoon E-mail
M.C.H.G. Glaudemans 0611624875 m.glaudemans@brwbn.nl
Bijlage
2
BBN21-24539 zienswijzeverzoek jaarstukken 2020 Geachte Raad, Bijgaand treft u de Jaarstukken 2020 – met de grafische weergave daarvan, en het voorstel tot resultaatbestemming 2020 van Veiligheidsregio Brabant-Noord aan. 2020 is voor ons als veiligheidsregio een druk en roerig jaar geweest. We hebben enorm veel gevraagd van al onze medewerkers. De focus lag op Covid en toch zijn veel van onze reguliere activiteiten – hoewel op een andere manier – doorgegaan. Ook hebben we een aanvang kunnen maken met de geplande belangrijke ontwikkelingen uit het beleidsplan 2020-2023. Hier zijn we oprecht trots op.
Jaarstukken 2020 In hoofdstuk 1.1 vindt u een overzicht van de ontwikkelingen die in 2020 van belang waren binnen onze organisatie. Uiteraard was de Coronacrisis van grote invloed op onze medewerkers en hun werkzaamheden voor onze organisatie. Verder waren wij samen met verschillende partners, waaronder de gemeenten en de GGD, actief betrokken bij de beheersing van deze crisis. Niet eerder heeft de crisisorganisatie zo lang achter elkaar een rol gehad. De rechtspositie brandweervrijwilligers staat onder druk vanwege de Europese Richtlijn deeltijdarbeid. Dit betekent dat binnen de bestaande wet- en regelgeving naar mogelijkheden moet worden gezocht om vrijwilligheid voor de brandweer te behouden. De landelijke ‘denktank taakdifferentiatie brandweer’ heeft in 2020 veel onderzoek verricht en onze regio heeft actief bijgedragen aan de informatievergaring. De besluitvorming over de denkrichting wordt verwacht in 2021. De personele en financiële consequenties die volgen uit de besluitvorming zijn nog niet bekend. Naar verwachting zullen er nog diverse onderzoeken en een langdurend implementatietraject volgen.
Onze referentie:
2021-U11695
De komst van de Omgevingswet is wederom uitgesteld. De voorbereidingen op de wet lopen, ook het in kaart brengen van de gevolgen voor financiële stromen van decentrale overheden. In het bestuursakkoord is afgesproken om aanvullend financieel onderzoek te plegen naar de uitgaven, kosten en besparingen van de Omgevingswet. Landelijk is daarom een onderzoeksbureau ingeschakeld. In december 2020 is het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s – naar een toekomstbestendige crisisbeheersing en brandweerzorg’ aangeboden aan de minister van Justitie en Veiligheid. De commissie concludeert in haar rapport dat vernieuwing van de Wet veiligheidsregio’s noodzakelijk is. De veiligheidsregio’s functioneren goed als het gaat om regionale branden, incidenten en crises. Maar omdat crises ingewikkelder worden en regionale grenzen overschrijden, is meer samenwerking nodig. Het kabinet herkent veel van de conclusies en kernadviezen van de commissie. Tevens is er een verdere verkenning op een aantal adviezen nodig en wordt een evaluatie van de coronacrisis betrokken bij adviezen over de GHORorganisatie. In de Programmabegroting 2022 zullen de effecten van de hiervoor geschetste ontwikkelingen voor onze veiligheidsregio verder worden toegelicht. Veiligheidsregio Brabant-Noord was genomineerd voor ‘beste overheidsorganisatie van het jaar 2020.
Onze inzending bracht ons op de shortlist van de 10 beste organisaties en we mochten onze organisatie en de Brabantse aanpak van corona ‘pitchen’ voor een jury. Helaas eindigde hier ons avontuur, de jury gaf aan ons graag nog een keer terug te zien. Vol trots op onze netwerkorganisatie en met mooie verhalen keerden we huiswaarts. Dit jaar was ook het startjaar voor de realisatie van het beleidsplan 2020-2023 ‘Samen Veiliger’. In hoofdstuk 1.2 gaan we in op de stand van zaken en de voortgang van dit plan. Eind 2021 zal er een tussenevaluatie van dit beleidsplan plaatsvinden.
Financiële samenvatting Bij de Bestuursrapportage 2020 was de jaareindeverwachting € 272.000 positief. Daar waren een aantal incidentele voordelen in opgenomen, zoals: de financiële afwikkeling van de Meldkamer Oost-Brabant (MKOB) en voordelen op een aantal posten doordat een aantal activiteiten door corona tijdelijk zijn stopgezet (zoals: oefenen en opleiden). Daarnaast leverde de FLO een incidenteel nadeel op van € 1,7 miljoen doordat de kosten in de tijd naar voren zijn gehaald. Door de extra storting wordt de jaarlijkse storting in de voorziening op de lange termijn wel lager, waardoor de gemeentelijke bijdrage ook daalt. Het nadeel van de FLO werd veroorzaakt door een (landelijke) bijstelling in de berekeningsmethodiek van de FLO.
2 van 4
Onze referentie:
2021-U11695
Het werkelijke resultaat dat Veiligheidsregio Brabant-Noord over het boekjaar 2020 heeft behaald is € 3.000 positief. Het resultaat is als volgt opgebouwd:
Resultaat bedragen x € 1.000
Begroting 2020 Begroting 2020 Werkelijk 2020 primair na wijziging (B) (W)
Verschil (B -/- W
Risicobeheersing
3.231
3.212
3.131
81
Brandweerzorg
26.316
24.765
22.568
2.197
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
1.635
1.627
1.890
-263
Bedrijfsvoering
8.918
10.628
12.054
-1.426
-
-481
-753
272
GHOR (aandeel VRBN) Bevolkingszorg Algemene middelen Reserves
Totaal resultaat
-
-129
-103
-26
-40.118
-40.978
-40.634
-345
18
1.084
1.842
-758
-
-272
-3
-268
*In deze tabel is het aandeel van de GGD HvB in de kosten van de GHOR (5,1%) niet opgenomen. Het werkelijke resultaat over 2020, zijnde € 3.000 positief, wijkt beperkt af van de jaareindeverwachting van de bestuursrapportage. Daarbinnen zijn wel een aantal significante verschuivingen. De belangrijkste afwijkingen zijn nog een extra storting in de FLO-voorziening van € 1,6 miljoen – doordat de belastingdienst zijn zienswijze op de toepassing boete Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) heeft herzien – en diverse overschotten doordat we door de coronamaatregelen ook in de 2e helft van 2020 minder hebben kunnen trainen en oefenen. Hierdoor zijn er minder kosten gemaakt voor materiaal(onderhoud), oefencentra, instructeurs en vrijwilligersvergoedingen. In de komende tijd zal er een inhaalslag moeten gemaakt om de ontstane achterstanden in te lopen. We zullen de verloren tijd in 2020/2021 van de betrokken deelnemers – vooral bij de vrijwilligers – niet volledig kunnen compenseren. Hierdoor zullen de extra kosten in 2021/2022 beperkt blijven. Het verschil t.o.v. de bestuursrapportage wordt in paragraaf 1.3 van de jaarstukken – op hoofdlijnen – verder toegelicht. Een gedetailleerd overzicht van de verklaringen van de verschillen is opgenomen in paragraaf 4.4.2 van de jaarstukken.
Voorstel resultaatbestemming Gezien het geringe positieve resultaat stelt het Dagelijks Bestuur voor om het positieve resultaat over 2020 toe te voegen aan de Algemene reserve van de veiligheidsregio. Over 2020 hebben we bij het Rijk vanwege de gemaakte Corona-meerkosten een declaratie ad € 214.000 ingediend. Deze declaratie moet nog worden gehonoreerd. Op basis van het voorzichtigheidsprincipe is deze verwachte opbrengst nog niet verwerkt in het hier gepresenteerde resultaat. Het Dagelijks Bestuur wacht de toekenning hiervan af en wil deze middelen gebruiken om Corona-gerelateerde meerkosten in 2021 op te vangen.
3 van 4
Onze referentie:
2021-U11695
Accountantscontrole 2020 Dit is het 1e jaar dat Baker Tilly de controle op de jaarstukken uitvoert. De controle is op 22 maart gestart en dient voor de AB-vergadering van 30 juni – waarin de Jaarstukken worden vastgesteld – te zijn afgerond. De controle is grotendeels afgerond en we verwachten een goedkeurende verklaring. Mocht dit anders zijn, dan informeren we u hier uiteraard over.
Verzoek tot zienswijze Voorafgaand aan de besluitvorming in het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Noord vragen wij u om een zienswijze op de Jaarstukken 2020, zodat het Algemeen Bestuur deze kan meewegen. U kunt uw zienswijze tot 18 juni 2021 indienen. De ontvangen reacties worden verzameld en ter vergadering van het Algemeen Bestuur uitgereikt op 30 juni 2021. Op deze wijze wordt uw zienswijze betrokken bij de besluitvorming over de Jaarverantwoording en resultaatbestemming 2020.
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord, namens dezen
drs. M.J.H. van Schaijk, Secretaris
4 van 4
JAARVERANTWOORDING 2020
COLOFON Uitgave en redactie Veiligheidsregio Brabant-Noord, ’s-Hertogenbosch, 14 april 2021 Status Ter bespreking in Dagelijks Bestuur Opdrachtgever Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) Auteur(s) M. Glaudemans Eindredactie MT VRBN Opmaak en lay-out Slooves Grafische Vormgeving, Grave Fotoverantwoording Veiligheidsregio Brabant-Noord
Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie In de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 16 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken in de veiligheidsregio.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
2
Inhoudsopgave Voorwoord Leeswijzer
4 5
1. Samenvatting 1.1 Ontwikkelingen 2020 1.2 Voortgang Beleidsplan 2020-2023 Samen Veiliger 1.3 Resultaat
6 7 9 10
2. Jaarverslag: Programmaverantwoording 2.1 Risicobeheersing 2.2 Brandweerzorg 2.3 Crisisbeheersing 2.4 Bedrijfsvoering 2.5 Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio 2.6 Bevolkingszorg 2.7 Afwikkeling MKOB
13 14 17 21 25 31 34 37
3. Jaarverslag: Paragrafen 3.1 Bedrijfsvoering 3.2 Financiering 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.4 Weerstandsvermogen 3.5 Verbonden partijen 3.6 Declarabele meerkosten wegens corona
38 39 41 44 44 48 50
4. Jaarrekening 4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 4.2 Balans 4.3 Toelichting op de balans 4.4 Toelichting op de baten en lasten 4.5 Overzicht incidentele baten en lasten 4.6 Financieel overzicht op taakvelden 4.7 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector 4.8 Gemeentelijke bijdrage en Rijksbijdrage 4.9 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) 4.10 Gebeurtenissen na balansdatum 4.11 Controleverklaring
51 52 57 61 71 78 78
5. Bijlagen 5.1 Lijst van veelgebruikte afkortingen 5.2 BBN – Kengetallen Inkoop 5.3 Voortgang en afwikkeling investeringskredieten 2020
85 85 86 87
81 83 84 84 84
= terug naar inhoudsopgave
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
3
Voorwoord ‘Samenwerken aan veiligheid’ is en blijft onze missie. Als Veiligheidsregio Brabant-Noord werken we met elkaar aan een veilige Brabantse leefomgeving. We leren mét en ván bedrijven, burgers, gemeenten en onze partners over belangrijke veiligheidsthema’s. In deze jaarverantwoording blikken we terug op wat we in 2020 gedaan en bereikt hebben. Daarnaast presenteren we u de financiële verantwoording over het jaar 2020. 2020 was een bijzonder jaar, de impact van de coronacrisis was groot. De crisisorganisatie is met haar partners al een jaar actief in deze crisis. Het Veiligheidsberaad komt vrijwel wekelijks bijeen om de minister te adviseren over de te nemen maatregelen en om onze regionale belangen te behartigen. We zijn veel dank verschuldigd aan collega’s die actief waren in de crisisorganisatie en aan alle partners. Door deze crisis vielen er veel activiteiten tijdelijk stil. We moesten op zoek naar andere manieren van werken. Met creativiteit, digitaal werken en prioritering is het gelukt om voor het grootste deel op koers te blijven. Ook hebben we een start kunnen maken met de geplande belangrijke ontwikkelingen uit het beleidsplan 2020-2023. Gelukkig is er sprake van saamhorigheid en solidariteit. Uiteraard heeft dit veel van andere collega’s en van de brandweervrijwilligers gevraagd. Hier zijn we oprecht trots op.
De Nationale Politie is in 2020, vanwege het door haar overgenomen beheer van de gemeenschappelijke meldkamer, uitgetreden uit onze gemeenschappelijke regeling. Mede daarom zijn in 2020 onze gemeenschappelijke regeling en andere overeenkomsten aangepast. De Politie blijft gelukkig een actieve partner binnen onze Veiligheidsregio. 2020 was ook het laatste jaar dat Haaren als gemeente deel uitmaakte van de regio. De gedeeltelijke overdracht naar Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant heeft binnen de vooraf gemaakte afspraken plaatsgevonden. De post Haaren gaat daar verder en hebben we enorm bedankt voor haar jarenlange inzet en betrokkenheid. Het rapport over de stuw-aanvaring in Grave (2018) heeft in 2020 de aanzet gegeven om tot een interregionaal coördinatieplan ‘Vaarwegen Samenhangend Risico Water Systeem Maas’ te komen. Zelf hebben we de aanpak van de onrust in de agrarische sector geëvalueerd. De observaties en aanbevelingen hieruit zullen worden meegenomen in opdracht no 4. uit het Beleidsplan 2020-2023, ‘De gezamenlijke crisisorganisatie flexibeler inzetbaar maken’. Op 4 december 2020 is het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s – naar een toekomstbestendige crisisbeheersing en brandweerzorg’ aangeboden aan de minister van Justitie en Veiligheid. De commissie concludeert in haar rapport dat vernieuwing van de Wet veiligheidsregio’s noodzakelijk is.
De veiligheidsregio’s functioneren goed als het gaat om regionale branden, incidenten en crises. Maar omdat crises ingewikkelder worden en regionale grenzen overschrijden, is meer samenwerking nodig. 2020 is het eerste jaar van de realisatie van het Beleidsplan 2020-2023 ‘Samen veiliger’. Bij de verschillende organisatieonderdelen staat de voortgang van dit plan toegelicht. ’s-Hertogenbosch, 30 juni 2021 Voorzitter Veiligheidsregio Brabant-Noord Jack Mikkers
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
4
Leeswijzer De jaarstukken 2020 bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en overige gegevens. Het jaarverslag is opgenomen in hoofdstuk 2 en 3 en de jaarrekening in hoofdstuk 4. De jaarstukken hebben de volgende indeling: Hoofdstuk 1 Samenvatting Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het jaar 2020, de voortgang (op hoofdlijnen) van het beleidsplan 2020-2023, een analyse van het behaalde resultaat 2020 en een overzicht van de reservepositie. Hoofdstuk 2 Programmaverantwoording Hoofdstuk 2 beschrijft de realisatie van de doelstellingen en de inzet van de financiële middelen per programma. Hoofdstuk 3 Paragrafen In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit betreft een verantwoording over de beheersmatige aspecten. Hoofdstuk 4 Jaarrekening De jaarrekening bestaat onder andere uit de balans, de toelichting hierop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk 5 Bijlagen In de bijlagen is de lijst met gebruikte afkortingen, een overzicht van inkoopgegevens en een overzicht betreffende de voortgang en afwikkeling van investeringen opgenomen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
5
1. Samenvatting
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
6
1.1
Ontwikkelingen 2020
Coronacrisis (covid-19) Op 31 maart 2020 kreeg de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) per brief rechtstreeks van het ministerie van VWS de opdracht om zorg te dragen voor de regionale aanpak voor zorg aan kwetsbare patiënten i.v.m. covid-19, waaronder het testen en het bron- en contactonderzoek door de GGD en het realiseren van voldoende zorgcapaciteit buiten de ziekenhuizen. Hiervoor werden diverse acties ingezet in goede samenwerking met onze partners in de Veiligheidsregio, de gemeenten, onze collega GGD’en in Brabant, het ROAZ (Regionaal overleg Acute Zorg) en het opgerichte RONAZ (Regionaal Overleg Niet Acute Zorg). Op 22 december 2020 hebben de colleges en de raden van onze deelnemende gemeenten een verantwoordingsverslag covid-19 ontvangen over het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten van onze voorzitter tot 1 december 2020, de datum van de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm). Op 5 februari 2021 heeft burgemeester Mikkers in een raadsinformatiebijeenkomst dit verslag toegelicht; raadsleden kregen de gelegenheid om vragen te stellen en ook actuele zaken rondom covid-19 kwamen aan de orde. De impact van het coronavirus is voor onze hele infrastructuur enorm. Ieder van ons heeft te maken met de gevolgen. Op sociaal, economisch en maatschappelijk gebied en het raakt alle leeftijden.
De huidige coronacrisis zal naar verwachting nog een tijd voortduren. Er worden daarom tussentijds evaluaties uitgevoerd, zowel regionaal als op landelijk niveau om de huidige processen te kunnen verbeteren. Onze organisatie is als gevolg van deze crisis ook zelf geconfronteerd met de beperkingen die zijn opgelegd. Met als gevolg het tijdelijk stilleggen van opleiden, trainen, oefenen, dienstverlening, controles op locatie, etc. Maar ook het overstappen op thuiswerken, videoteleconferenties en zoeken naar nieuwe wegen om onze verschillende werkzaamheden weer op te pakken. Daarnaast is een belangrijk deel van onze organisatie, net als in de gemeentelijke organisaties, betrokken bij de crisisorganisatie waardoor verschillende taken in 2020 vertraging hebben opgelopen. 1e jaar Beleidsplan 2020-2023 Samen Veiliger Het positieve nieuws is dat we ondanks corona in 2020 toch voortgang hebben geboekt op de uitvoering van het beleidsplan. Een aantal opdrachten verloopt zonder noemenswaardige problemen. Andere opdrachten lopen echter merkbaar vertraging op, vrijwel altijd door corona. In sommige gevallen is de vertraging niet in te halen en is de verwachte einddatum van het project verschoven naar 2022/2023. Een aantal opdrachten heeft in de coronatijd ook positieve omstandigheden onderkend.
Het ‘Samenspel gemeenten’ gaat als vanzelf en ook Positionering VR is bijna vanzelfsprekend gelopen. Onderdelen van opdrachten zijn vanwege een (nieuwe) startimpuls in het beleidsplan terechtgekomen. Het merendeel daarvan wordt nu eigenlijk als regulier werk beschouwd. Op inhoudelijk vlak melden we dus wel voortgang en zijn we veelal tevreden over wat er wel is gelukt. In 2021 staat de tussentijdse evaluatie van het Beleidsplan 2020-2023 gepland. Taakdifferentiatie brandweer De landelijke denktank taakdifferentiatie brandweer heeft van alle veiligheidsregio’s in september 2020 reacties ontvangen op de eerste uitvraag over de denkrichting. Ook is er een landelijke enquête onder alle repressieve brandweermensen gehouden. De resultaten van de uitvraag gaven echter nog een onvoldoende scherp beeld van de organisatorische, personele en financiële consequenties van de denkrichting. Daarom is de besluitvorming door het Veiligheidsberaad en de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) uitgesteld. De denktank heeft in november 2020 een doorontwikkelde denkrichting opgesteld waarin een aantal opmerkingen van de veiligheidsregio’s is verwerkt. In december 2020 heeft de denktank aan de hand van de doorontwikkelde denkrichting een aangescherpte uitvraag gedaan in de veiligheidsregio’s,
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
7
om zo tot een goed beeld van de consequenties te komen. De resultaten van de aangescherpte uitvraag en de landelijke enquête zijn in februari 2021 gedeeld met alle veiligheidsregio’s. De besluitvorming door het Veiligheidsberaad en de minister van JenV over de denkrichting vindt plaats in februari 2021. De personele consequenties die volgen uit de besluitvorming zijn nog niet bekend. Naar verwachting zullen er na de besluitvorming nog diverse (juridische en financiële) onderzoeken en een langdurend implementatietraject volgen. Onderzoek meer- en minderkosten Omgevingswet De komst van de Omgevingswet heeft gevolgen voor financiële stromen van decentrale overheden. Rijk, IPO, Unie van Waterschappen en VNG hebben daarom een hoofdlijnenakkoord gesloten over financiering van uitvoering van de Omgevingswet. In het bestuursakkoord is afgesproken om aanvullend financieel onderzoek te doen naar de uitgaven, kosten en besparingen van de Omgevingswet. Daarvoor is het ook nodig zicht te hebben op de meer- en minderkosten van vaste adviseurs, zoals de veiligheidsregio. Met de komst van de Omgevingswet veranderen de risicobeheersingstaken die veiligheidsregio’s uitvoeren. Landelijk is daarom onderzoeksbureau Cebeon ingeschakeld, met als doel het in kaart brengen van de meer- en minderkosten van de dienstverlening door veiligheidsregio’s met de komst van de Omgevingswet.
Het onderzoek wordt naar verwachting begin tweede kwartaal 2021 opgeleverd. Evaluatie Wet veiligheidsregio’s Op 4 december 2020 is het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s – naar een toekomstbestendige crisisbeheersing en brandweerzorg’ aangeboden aan de minister van Justitie en Veiligheid. De commissie concludeert in haar rapport dat vernieuwing van de Wet veiligheidsregio’s noodzakelijk is. De veiligheidsregio’s functioneren goed als het gaat om regionale branden, incidenten en crises. Maar omdat crises ingewikkelder worden en regionale grenzen overschrijden, is meer samenwerking nodig. De conclusies en kernadviezen van de commissie zullen ertoe leiden dat we stappen zetten in de verdere professionalisering van de veiligheidsregio’s. Het Veiligheidsberaad gaat de (bestuurlijke) consequenties van de kernadviezen uit de evaluatie Wet veiligheidsregio’s verkennen, om te komen tot een position paper met daarin de punten die het Veiligheidsberaad opgenomen wil zien in de Wet veiligheidsregio’s. Regionaal Crisisplan In 2020 is besloten de looptijd van het Regionaal Crisisplan met twee jaar te verlengen naar 2016-2021. Op deze manier is het mogelijk om eerst de crisisorganisatiestructuur samen met Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost vorm te geven.
Flexibilisering van de crisisorganisatie en een goede positionering van het bevoegd gezag ten tijde van crisis zijn hierin de belangrijkste thema’s. Opsplitsing van de gemeente Haaren Afgelopen jaar is er hard gewerkt aan de opsplitsing van de gemeente Haaren per 1 januari 2021. De continuïteit van de inzet, de samenwerking en de overdracht tussen de verschillende hulpverleningsdiensten en over operationele grenzen moest geruisloos verlopen en dat is gelukt. Nominatie ‘Beste Overheidsorganisatie van het Jaar 2020’ De Veiligheidsregio Brabant-Noord was samen met vijftien andere organisaties genomineerd voor Beste Overheidsorganisatie van het Jaar 2020. We hebben onze inzending medio augustus naar de organisatie gestuurd. We kwamen met negen anderen op de shortlist en mochten daarom op 18 september tijdens een ‘Dragons Den’ onze organisatie ‘pitchen’ voor een jury. Helaas eindigde hier ons avontuur; de jury gaf aan ons graag nog een keer terug te zien.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
8
1.2
Voortgang Beleidsplan 2020-2023 Samen Veiliger
Met het Beleidsplan 2020-2023 geeft het bestuur door middel van de volgende vier opgaven op hoofdlijnen richting aan de organisatie. Ontwikkelen naar een informatiegestuurde netwerkorganisatie De veiligheidsregio is straks regisseur van een flexibele crisisorganisatie bij complexe veiligheidsvraagstukken. Zij stelt als netwerkorganisatie veiligheidsvraagstukken centraal en verbindt daar partijen aan die bijdragen aan de oplossingen ervan. Als makelaar van veiligheidsinformatie van en voor partners ondersteunt de organisatie hiermee het gemeentelijk veiligheidsbeleid. Samenspel met gemeenten Samen verbeteren we het samenspel tussen de gemeenten als opdrachtgever én als eigenaar. De veiligheidsregio acteert daarbij als opdrachtnemer. Deze opgave verlangt een goede advisering aan colleges en gemeenteraden, zowel vanuit de veiligheidsregio als vanuit de gemeenten zelf. Ook willen we de informatievoorziening aan de colleges en gemeenteraden over de belangrijkste prestaties van de veiligheidsregio verder verbeteren. Behoud van sterke kolommen die de veiligheidsregio kunnen dragen De veiligheidsregio als netwerkorganisatie kent verschillende externe partners en steunt binnen haar organisatie op functionarissen uit de kolommen Brandweer, GHOR en Bevolkingszorg. Deze kolomorganisaties moeten in staat zijn om hun eigen taken goed te vervullen.
Daarnaast dragen zij bij aan het oplossen van kolomoverstijgende veiligheidsvraagstukken en brengen zij relevante veiligheidsinformatie vanuit hun kolom in. Doorontwikkeling organisatie De bedrijfsvoering binnen de Veiligheidsregio Brabant-Noord moet gericht zijn op een transparante en resultaatgerichte organisatie. De centrale vraag is: Hoe kunnen we bedrijfsvoering zo organiseren dat het past bij de gewenste ontwikkeling? Bedrijfsvoering ondersteunt het samenwerken in de keten en met partners, implementeert bedrijfsvoeringsinnovaties en heeft oog voor het welzijn van medewerkers. Deze opgaven zijn vervolgens ‘vertaald’ in tien opdrachten. In onderstaande tabel rapporteren we de status van elke opdracht. Een uitgebreide terugkoppeling van de status van elke doelstelling wordt hierna per programma gegeven. Doelstelling beleidsplan
Verantwoordelijke
Status
1.
Crisisbeheersing
Aangepast, einddoel haalbaar
Crisisbeheersing
Op schema
Crisisbeheersing
Op schema
Crisisbeheersing
Aangepast, einddoel haalbaar Aangepast, einddoel haalbaar
2. 3. 4.
Gezamenlijke bestrijding van risico’s met onze partners Versterken van de continuïteit van de samenleving met vitale partners Zelfredzaamheid en weerbaarheid van de samenleving Gezamenlijke crisisorganisatie flexibeler inzetbaar maken
5.
Veiligheidsinformatie samenbrengen en delen
Crisisbeheersing
6.
Samenspel met gemeenten
Veiligheidsdirectie
Vertraagd, einddoel haalbaar
7a.
Bouwen aan sterke kolommen – Bevolkingszorg
Bevolkingszorg
Op schema
7b.
Bouwen aan sterke kolommen – GHOR
GHOR
7c.
Bouwen aan sterke kolommen – Brandweer
Gedeeltelijk uitgevoerd en aangepast i.v.m. corona
Brandweerzorg / Risi-
Deels vertraagd, einddoel
cobeheersing
haalbaar
8.
Investeren in (brandweer)vrijwilligers
Brandweerzorg
Vertraagd, einddoel haalbaar
9.
Invulling geven aan de Omgevingswet
Risicobeheersing
Vertraagd, einddoel haalbaar
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
9
Doelstelling beleidsplan
Verantwoordelijke
Status
10a.
Bedrijfsvoering
Op schema
Bedrijfsvoering
Op schema
Doorontwikkeling organisatie – Positionering Doorontwikkeling organisatie – Informatievoorziening en
10b.
Werkprocessen
Aangepast, vertraagd door
10c.
Doorontwikkeling organisatie – Mensen
Bedrijfsvoering
10d.
Doorontwikkeling organisatie – Huisvesting
Bedrijfsvoering
Aangepast
Bedrijfsvoering
Aangepast, einddoel haalbaar
Doorontwikkeling organisatie – Duurzaamheid realise-
10e.
ren
1.3
corona
Resultaat
Veiligheidsregio Brabant-Noord heeft over het boekjaar 2020 een positief resultaat behaald van € 3.000. Het resultaat is als volgt opgebouwd: Resultaat
Bedragen x € 1.000 Begroting
Begroting
Werkelijk
Verschil
2020 pimair
2020 na
2020
(begroting
wijziging
-/- werkelijk
Risicobeheersing
3.231
3.212
3.131
81
Brandweerzorg
26.316
24.765
22.568
2.197
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
1.635
1.627
1.890
-263
Bedrijfsvoering
8.918
10.628
12.054
-1.426
GHOR (aandeel VRBN)
-
-481
-753
272
Bevolkingszorg
-
-129
-103
-26
-40.118
-40.978
-40.634
-345
18
1.084
1.842
-758
-
-272
-3
-268
Algemene middelen Reserves Totaal resultaat
Bij de bestuursrapportage 2020 was de jaareindeverwachting € 272.0001 positief. Het werkelijke resultaat over 2020 – € 3.000 positief – is € 268.000 lager dan we hadden verwacht bij de bestuursrapportage. Het verschil van € 268.000 negatief t.o.v. de bestuursrapportage verklaren we als volgt: Verschillenverklaring
Bedragen x € 1.000 Verschil
Effect op resultaat
-1.750
Nadeel
Mutaties reserves
-758
Nadeel
Financieringsfunctie
-344
Nadeel
Bedrijfsvoeringskosten
-157
Nadeel
Salarissen en sociale lasten (incl. storting in flo-voorziening)
Huisvesting
877
Voordeel
Materieel & Materiaal
663
Voordeel
Vrijwilligersvergoedingen
546
Voordeel
Trainen en oefenen - Brandweerzorg
176
Voordeel
Bevolkingszorg
-26
Nadeel
GHOR
272
Voordeel
Overige verschillen
234
Voordeel
Totaal
-268
Nadeel
1
Het verwachte resultaat bij de bestuursrapportage – inclusief het aandeel van GGD HvB in de GHOR – € 298.000 posi-
tief. In deze tabel is het aandeel van de GGD HvB in het resultaat van de GHOR (5,1%) niet opgenomen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
10
Een gedetailleerd overzicht van de verklaringen van de verschillen is opgenomen in hoofdstuk 4 onder de financiële verantwoording van de programma’s (4.4.2. Verschillenanalyse). Verklaring resultaat op hoofdlijnen 1. Salarissen en sociale lasten (incl. storting in flo-voorziening) Het verschil op de post salarissen wordt veroorzaakt door een extra storting in de flo-voorziening ad € 1,6 miljoen. In februari 2021 hebben we nog een actualisatie van de meerjarenprognose gedaan. De reden daartoe was dat de belastingdienst in het najaar van 2020 zijn zienswijze op de toepassing boete Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) heeft herzien. Dit maakt dat er vanaf 2021 niet alleen over de bruto uitkering een RVU-boete is verschuldigd, maar ook op alle werkgeversbijdragen en –afdrachten (zoals de pensioenpremie). Dit heeft een aanzienlijke verhoging van de kosten tot gevolg. Dit zijn ontwikkelingen waar elke veiligheidsregio mee wordt geconfronteerd en geen invloed op heeft. 2. Mutaties reserves Ten opzichte van de begrote reservemutaties doteren we over 2020 € 758.000 meer aan de reserves. Dit komt grotendeels door de gemaakte afspraken t.a.v. de bestemmingsreserve groot onderhoud kazernes. Het deel van het groot onderhoudsbudget dat in 2020 niet is ingezet, storten we in deze reserve. Dit doen we, omdat we deze kosten in de toekomst wel hebben.
Dit nadeel hangt samen met het voordeel op de post Huisvesting en is per saldo neutraal. 3. Financieringsfunctie Bij dit onderdeel is een nadeel ontstaan ad € 344.000, doordat de in de begroting verwerkte interne omslagrente nog gebaseerd was op rentekosten die voortkwamen uit de gemeentelijke financiering van de kazernes die eind 2013 in eigendom zijn overgedragen. Inmiddels zijn alle kazernes overgedragen en is een herfinanciering gerealiseerd tegen een veel lagere rente. Dit nadeel is budgettair neutraal, omdat dit wegvalt tegen een voordeel op de programma’s waar minder rente is toegerekend dan geraamd. Vanaf 2021 is het omslagpercentage naar beneden bijgesteld. 4. Bedrijfsvoeringskosten Dit nadeel ad € 157.000 betreft de corona-meerkosten welke deels in deze categorie zijn geregistreerd (€ 191.000). Vanwege kleinere voordelen op reguliere activiteiten die vooralsnog geen doorgang konden vinden, valt het nadeel lager uit. 5. Huisvestingkosten Op de budgetten van huisvesting is een groot voordeel ad € 877.000 ontstaan, omdat de budgetten voor groot onderhoud die zijn overgedragen niet ineens worden uitgegeven. Zie ook de toelichting bij punt 2. 6. Materieel & Materiaal In verband met corona hebben we nauwelijks geoefend en zijn met name de realistische trainingen niet doorgegaan.
Dit betekent minder slijtage en reparaties aan materieel en materiaal, minder verbruik van materialen en minder activiteiten die door Arbeidshygiëne & Logistiek gefaciliteerd worden, zoals materialen die na afloop gereinigd moesten worden. Dit resulteert in een voordeel ad € 663.000. 7. Vrijwilligersvergoedingen Door de coronamaatregelen zijn er veel minder lokale oefenactiviteiten geweest en zijn ook alle realistische oefenmomenten geannuleerd. Daarnaast zijn er veel minder uren ingezet voor onderhoud, omdat het gebruik van het materieel beperkt is geweest tot enkel het bestrijden
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
11
van incidenten en het waarborgen van de paraatheid. Doordat vrijwilligers betaald worden op basis van werkelijk gemaakte uren is er veel minder aan vrijwilligersvergoedingen uitgekeerd. Dit resulteert in een voordeel ad € 546.000. 8. Trainen en oefenen - Brandweerzorg De oorzaak voor het overschot ad € 176.000 bij vakbekwaam blijven is het gevolg van het stilvallen van oefenactiviteiten door de covid-19 maatregelen. Daarbij is het fysiek oefenen uiteindelijk volledig stil komen liggen. Het overschot zit met name in de kosten voor het oefenen op oefencentra (realistisch oefenen) en de kosten voor de inhuur/inzet van instructeurs. 9. Bevolkingszorg Het beperkte nadeel ad € 26.000 bij Bevolkingszorg komt door de extra kosten die gemaakt zijn voor opleiden en oefenen. Er moesten meer nieuwe functionarissen worden opgeleid dan verwacht (o.a. de nieuwe CoPI-communicatieadviseurs). Daarnaast waren er extra kosten i.v.m. het omzetten van de fysieke bijeenkomsten naar online bijeenkomsten. 10. GHOR Het positieve resultaat komt doordat de GHOR – wegens de enorme druk – heeft moeten herprioriteren en genoodzaakt was om meerdere activiteiten te laten vervallen. Het programma Weerbare samenleving, opleidingen, trainingen en deelname en het initiëren van grote en kleinere oefeningen zijn dit jaar allemaal geannuleerd.
De focus heeft vooral gelegen op het instant houden van de crisisorganisatie. Hierdoor zijn bepaalde vacatures die nog open stonden en die zijn ontstaan, nog niet ingevuld. Dit betreft vacatures van o.a. vakbekwaamheid en projectmanagement. Zodra de crisis weer onder controle is, worden deze vacatures uiteraard weer ingevuld en de opleidingen, trainingen en oefeningen weer opgepakt. Dit was bij de bestuursrapportage 2020 al voorzien. Ook is reeds besloten om in 2021 en 2022 het GHOR budget structureel – met een substantieel bedrag – af te ramen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
12
2. Jaarverslag: Programmaverantwoording
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
13
2.1
Risicobeheersing
Wat wilden we bereiken? De sector Risicobeheersing zet zich in voor het voorkomen en beperken van de kans op brand en de schadelijke gevolgen ervan. Wij brengen risico’s in beeld, adviseren over het verhogen van brandveiligheid en stimuleren brandveilig gedrag. Met als doel minder slachtoffers en minder onherstelbare schade. Door de Omgevingswet verandert deze advisering de komende jaren. We bereiden ons daar op voor, zodat we kunnen blijven aansluiten bij de behoefte van gemeenten en andere partners. Daarnaast is er aandacht voor nieuwe risico’s die zich bijvoorbeeld vanuit de energietransitie voordoen. Hoever zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In mei 2020 stelde minister Ollongren de invoering van de Omgevingswet met een jaar uit. Dat betekent dat we onze doelstellingen voor 2020 ook moesten aanpassen. De voorbereidingen op de Omgevingswet gingen desondanks onverminderd door. Bijvoorbeeld via het afstemmen van werkprocessen met partners als gemeenten en Omgevingsdienst en deelname aan pilots bij het opstellen van omgevingsvisies en -plannen. Doelstellingen rondom onze adviserende dienstverlening konden veelal alternatief doorgang vinden. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van een digitale zelfcheck als alternatief voor fysieke brandveiligheid controles.
Of risicogericht advies bij gewijzigd gebruik van panden, vanwege de enorme behoefte aan behandellocaties voor coronapatiënten en testlocaties. Activiteiten rondom maatschappelijke aandacht voor veiligheid zijn zo veel mogelijk doorgegaan zonder fysiek contact. Het programmatische brandveiligheidstoezicht (RGT) is in overleg met VTH-afdelingen met één jaar verlengd. Vanwege de coronamaatregelen was het houden van toezicht niet altijd mogelijk en wenselijk. We hebben de toezichtstrategie in 2020 grondig geëvalueerd en we zijn trots op het positieve beeld dat daaruit kwam. Gemeenten geven de toezichtstrategie gemiddeld een 7,7. Leerpunten uit de evaluatie worden meegenomen in vormgeving van de nieuwe strategie in 2021. Daarbij kijken we expliciet naar risico’s als uitgangspunt voor capaciteitsverdeling. Daarnaast kijken we naar de toepassing van nieuwe type interventies die aansluiten bij de inzichten over onveilig gedrag. In januari 2020 hebben zorgorganisatie stichting Dichterbij en Veiligheidsregio Brabant-Noord een convenant brandveiligheid afgesloten. Daarin is afgesproken hoe stichting Dichterbij de komende jaren fors gaat investeren in verbetering van brandveiligheid in hun vastgoed. Het convenant maakt het mogelijk om met bestuurlijk draagvlak de brandveiligheid bij Dichterbij te verbeteren vanuit een risicogerichte benadering.
In 2020 zijn we bezig geweest met de operationalisering van het ingezette strategische beleid, zodat we dit in 2021 ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
14
Wat hebben we hiervoor gedaan? Doelstelling – beleidsplan
Toelichting status
Bouwen aan sterke
Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) heeft een regiegroep Veilige Energietransitie opgezet
kolommen –
waarbinnen specialisten binnen de brandweer relevante informatie over de energietransitie verga-
Brandweer
ren, beschikbaar maken voor de diverse onderdelen binnen de organisatie en deze informatie borgen. 2020 stond in het teken van bewustwording. Hiervoor is een online themaochtend georganiseerd waarmee de hele organisatie bereikt is. Daarnaast is er gewerkt aan een meerjarenplan om op basis van de nu beschikbare kennis en kunde, de energietransitie vanaf 2021 verder integraal binnen VRBN door te ontwikkelen.
Invullinggeven aan de
Invoering van de Omgevingswet en Wkb zijn met één jaar uitgesteld, met ingang op 1-1-2022.
Omgevingswet
Hierdoor zijn ook enkele invoeringsprocessen vertraagd. Medewerkers wordt een traject aangeboden rondom Eerder Verworven Competenties (EVC), om te bezien of zij voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria. Doel blijft dat op het moment van intreding van de Omgevingswet alle medewerkers voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria, zodat zij hun werkzaamheden kunnen blijven uitvoeren. Alle medewerkers die het traject inmiddels doorlopen hebben, voldoen aan de kwaliteitscriteria. BBN is aangesloten op de landelijke samenwerkingsruimte en daardoor in staat om na invoering van de Omgevingswet digitaal samen te werken met partners. In samenwerking met ODBN, GGD en Waterschappen in regio Noordoost-Brabant zijn ketenprocessen in kaart gebracht die geraakt worden door de Omgevingswet. De processen zijn uitgewerkt en worden in 2021 casusgewijs beoefend en verder afgestemd.
De going concern doelstellingen van Risicobeheersing zijn in 2020 volgens schema verlopen. Voor het doel ‘controleren’ is gekozen voor een alternatieve uitvoering. Doelstelling – going concern
Toelichting status
Advisering brand- en
Advisering aan gemeenten en omgevingsdiensten is ongewijzigd doorgegaan.
omgevingsveiligheid
In 2020 is er aanzienlijk minder geadviseerd op evenementen. Vanuit Risicobeheersing zijn er medewerkers aangesloten bij een Brabantbreed spreekuur met gemeenten over (toekomstige) evenementen in coronatijd, waar zij zich adviserend inzetten. De advisering op het gebied van omgevingsveiligheid is in 2020 op schema gebleven. Daarnaast wordt risicobeheersing steeds meer betrokken bij de totstandkoming van omgevingsvisies en omgevingsplannen.
Controleren
Het uitvoeren van brandveiligheidstoezicht conform de ‘risicogerichte toezichtstrategie brandveiligheid’ is in 2020 vertraagd als gevolg van de coronabeperkingen. Toezicht op brandveiligheid was bij veel objecten niet mogelijk of wenselijk. De controles die in 2020 niet hebben plaatsgevonden, worden in 2021 uitgevoerd in zoverre de coronamaatregelen hier ruimte voor bieden.
Uitvoering BRZO en
In 2020 zijn alle 15 BRZO-bedrijven in de regio geïnspecteerd. De in het voorjaar ontstane vertra-
aanwijzing bedrijfs-
ging als gevolg van de coronabeperkingen zijn in Q4 ingehaald. Een aantal inspecties hebben wel
brandweren
aangepast plaatsgevonden om het fysieke contact zoveel als mogelijk te beperken.
Uitvoering meerjaren-
De samenwerking tussen Veiligheidsregio Brabant-Noord en Omgevingsdienst Brabant-Noord
perspectief risicorele-
heeft in 2020 verder vorm gekregen in de uitvoering. 48 bedrijven zijn bezocht door de omge-
vante bedrijven
vingsdienst, waarbij de brandweer 12 keer is aangesloten. Daarnaast hebben 35 bedrijven een vast aanspreekpunt gekregen bij de brandweer. Ook is er om de afstemming tussen organisaties te bevorderen in 2020 een dashboard gebouwd waar zowel waterschap, omgevingsdienst als brandweer bij kunnen. Zo hebben alle partijen 24/7 dezelfde actuele bedrijfsinformatie.
Maatschappelijke aan-
Ondanks coronabeperkingen zijn de going concern activiteiten voor het stimuleren van maat-
dacht voor brandvei-
schappelijke aandacht voor brandveiligheid zoveel, waar mogelijk, doorgegaan. Wel zijn de
ligheid
mogelijkheden beperkt, omdat er weinig fysieke activiteiten kunnen plaatsvinden. Desondanks is de kwaliteit van de producten verhoogd, zijn er vele vragen van externen behandeld en is ook online aandacht gecreëerd: er is voor het eerst online voorlichting gegeven aan studenten en er is samen met een woningbouwstichting een film met praktische adviezen en tips gemaakt voor bewoners.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
15
Wat hebben we gepresteerd? Risicobeheersing is gericht op het voorkomen en beperken van de kans op brand en incidenten en de schadelijke gevolgen ervan. Met als doel minder slachtoffers en minder onherstelbare schade. VRBN adviseert gemeenten en organisaties hoe ze fysieke veiligheidsrisico’s kunnen beperken. Ook adviseert en ondersteunt VRBN bij het vergroten van brandveiligheid. Indicator
Realisatie
Streefwaarde
Realisatie
2020 Brandveiligheidstoezicht
Toelichting / maatregelen
2019 349
1.200
782
(aantal toezichtmomenten)
Doelstellingen van dit jaar zijn door coronabeperkingen niet gehaald. Voor 2021 zetten we een digitale zelfcheck als extra alternatieve dienstverlening in.
Brandveiligheidstoezicht
52
Nieuwe indicator, niet
64
De brandweer constateert brandveilig-
(aantal openstaande hand-
eerder vermeld in
heidsrisico’s die door een pandeigenaar
havingsacties)
Programmabegroting.
opgelost moeten worden. Wanneer een eigenaar niet overgaat tot actie stuurt de brandweer een handhavingsverzoek aan de gemeente. Ideaal gezien leidt deze handhaving tot oplossen van gebreken. Openstaande handhaving betekent dat gebreken nog niet zijn opgelost, met mogelijk risico op het ontstaan van slachtoffers bij een brand.
Advisering bevoegd gezag
2.359
(aantal adviezen)
Nieuwe indicator, niet
2.412
eerder vermeld in
Betreft advisering rondom brandveiligheid en omgevingsveiligheid.
Programmabegroting. Toezicht BRZO-bedrijven
15 van 15
15 van 15
14 van 14
(aantal bedrijven gecon-
BRZO-bedrijven worden minimaal éénmaal per jaar gecontroleerd.
troleerd)
De prestatie-indicatoren van risicobeheersing worden vanaf 2021 doorontwikkeld om beter inzicht te geven in de prestaties. Voor 2021 wordt een systematiek ontwikkeld om de volgende indicatoren te monitoren: • In hoeverre wordt het advies van risicobeheersing in vergunning- en planprocessen overgenomen. • In hoeverre zijn gemeenten tevreden over dienstverlening door risicobeheersing. Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft de inzet van financiële middelen weer.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
16
BBN Risicobeheersing Lasten
Bedragen x € 1.000 Begroting
Begroting
Werkelijk
Werkelijk
2020 pimair
2020 na
2020
2019
3.035
3.012
2.883
Bedrijfsvoeringkosten
251
193
Brandveilig leven
30
10
wijziging Salarissen en sociale lasten
3.077
Overige personeelskosten
113
Opleiden en oefenen
41
48
Overige goederen en diensten Totaal lasten
149 3.231
3.315
3.215
3.080
30
20
32
Baten Salarissen en sociale lasten Bedrijfsvoeringkosten Kapitaallasten Subsidies Totaal baten Saldo
74
63
86
-
104
84
118
-3.231
-3.212
-3.131
-2.962
De afwijkingen worden nader toegelicht in 4.4.2 Verschillenanalyse.
2.2
Brandweerzorg
Wat wilden we bereiken? De lokale verankering en het behoud van vrijwilligheid heeft volop de aandacht. We bouwen aan een toekomstbestendige brandweer voor en door burgers (vrijwilligers). Een goede parate brandweerzorg vanuit al onze, hoofdzakelijk vrijwillige, brandweerposten is daarbij het uitgangspunt. Hoever zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het bouwen aan de kolom brandweer gaat gestaag door. We merken wel dat de coronamaatregelen impact hebben op snelheid van het landelijk project dekkingsplan en de opleidingen voor brandonderzoeker. Het investeren in (brandweer)vrijwilligers staat binnen de organisatie hoog op de agenda, dit is onder andere ook terug te zien in de inzet en betrokkenheid bij de discussie over taakdifferentiatie. De concrete doelstellingen op het gebied van rechtspositie en vakmanschap hebben (landelijk) vertraging opgelopen door de coronacrisis. We verwachten wel dat de doelstellingen gehaald worden, maar in een aangepast tempo. In het programma vakmanschap beogen we een verandering in gang te zetten waarbij we van aanbodgericht naar behoeftegestuurd oefenen gaan. We willen de medewerkers in staat stellen eigenaarschap te laten nemen op de eigen vakbekwaamheid en de organisatie in staat stellen om behoeftegestuurd te gaan werken.
Het ontwikkelprogramma heeft als gevolg van de coronamaatregelen een vertraging van een half jaar tot een jaar opgelopen. De mate van verdere vertraging hangt voor een groot deel af van de snelheid waarmee de coronamaatregelen worden opgeheven in 2021. Voor de harmonisatie meldkamerprocessen is er een plan opgesteld dat ertoe moet leiden dat we vanaf 1-10-2021 werken met regio-onafhankelijke brandweercentralisten. Hiertoe zijn concrete doelstellingen benoemd op het gebied van organisatie, processen, vakbekwaamheid, informatie en systemen. Stappen worden gerealiseerd binnen bestaande formatie en budgetten.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
17
Wat hebben we hiervoor gedaan? Doelstelling – beleidsplan
Toelichting status
Bouwen aan
Informatiepositie
sterke kolommen
Begin 2020 zijn alle operationele eenheden voorzien van hard- en software voor de ondersteuning van
– Brandweer
de operationele taakuitvoering. Er wordt onderzocht welke informatie noodzakelijk is en hoe dit ontsloten kan worden. Twee medewerkers gaan starten met de opleiding brandonderzoeker, echter door de coronacrisis is de startdatum onbekend. Dekkingsplan Voor het landelijke pilotproject zijn we als regio niet geselecteerd. Dit betekent dat we afhankelijk zijn van het landelijk projectritme en de daarin ontwikkelde stappen. Deze cyclus heeft door de coronacrisis helaas vertraging opgelopen. Het beeld is nu dat de op te leveren handreiking op zijn vroegst Q2 2021 wordt gepresenteerd. Mede op basis daarvan kunnen vervolgstappen worden gezet. Vanaf dat moment kunnen ook de pilotregio’s van start en worden resultaten inzichtelijk. De uiteindelijke resultaten vanuit de pilotregio’s worden dan Q2 2022 verwacht. Brandweermeldkamer Op schema, er is een inventarisatie gedaan van de harmonisatieonderwerpen. Er is een plan opgesteld dat ertoe moet gaan leiden dat we vanaf 1-10-2021 werken met regio-onafhankelijke brandweercentralisten.
Investeren in
De gerichte wervingsinstrumenten worden op dit moment vooral ingezet om de posten met een paraat-
(brandweer) vrij-
heiduitdaging te ondersteunen. Voor een bredere inzet ontbreekt op dit moment de opleidingscapaci-
willigers
teit. Het programma vakmanschap komt, mede vanwege de coronacrisis, vertraagd op stoom. Dit heeft ook tot gevolg dat de financiële uitgaven op dit programma over 2020 beperkt waren. Echter door de coronacrisis is er veel capaciteit en tijd ingezet om ervaring op te doen met elektronische leermiddelen en digitaal registreren. Hierdoor hebben onderdelen uit het programma een vliegende start gemaakt. Het onderzoek naar de rechtspositie van brandweervrijwilligers is door de coronacrisis vertraagd ten uitvoer gekomen. Bestuurlijke besluitvorming zal naar verwachting in 2021 plaatsvinden waardoor de vertaling van de gevolgen naar onze regio voorzien worden in 2022 of later.
Doelenstelling – going concern
Toelichting status
Programma
Er zijn twee collega’s vanuit risicobeheersing en brandweerzorg bezig met de onderzoeksopleiding.
vakmanschap
Binnen het programma vakmanschap wordt op dit moment gewerkt langs 3 pijlers: investeren in oefenhulpmiddelen en oefencontent (cafetariamodel), investeren in de ontwikkeling van medewerkers (toerusten medewerkers), investeren in (registratie)systemen. Daarnaast houden we onze ogen open voor innovatie. In 2020 is gestart met een ontwikkelprogramma voor beroepsmedewerkers. Dit is slechts ten dele tot uitvoering gekomen als gevolg van de coronamaatregelen. Deels is voorzien in een alternatief programma. Voor het registratiesysteem is een functioneel ontwerp beschreven wat begin 2021 gereed is.
Harmonisatie
Er is een plan opgesteld dat ertoe moet gaan leiden dat we vanaf 1-10-’21 werken met regio-onafhan-
meldkamerpro-
kelijke brandweercentralisten. Hiertoe zijn concrete doelstellingen benoemd op het gebied van orga-
cessen
nisatie, processen, vakbekwaamheid, informatie en systemen. Stappen worden gerealiseerd binnen bestaande formatie en budgetten.
Veiligheidsregio Brabant-Noord Jaarverantwoording 2020
18
Wat hebben we gepresteerd? Naast het voorkomen en beperken van brand en andere incidenten, richt VRBN zich via de brandweer op het bestrijden ervan. Brandweerzorg heeft de volgende kerntaken: brand bestrijden, technische hulp verlenen, ongevallen met gevaarlijke stoffen bestrijden en hulp verlenen bij waterongevallen. Dit doet VRBN om te voorkomen dat er slachtoffers vallen en om schade te beperken. Alarm
Brand
421
1.673
Dienst-
Gezond-
Leefmi-
verlening
heid
lieu
485
143
427
Ongeval 416
Openbare orde 22
Verkeer 43
TOTAAL
TOTAAL
2020
2019
3.640
3.883
De prestatiecijfers van de brandweerorganisatie zijn op dit moment nog niet voldoende onderling vergelijkbare gegevensbronnen. De rol van het CBS in trendanalyses op het gebied van brandweerstatistiek is overgenomen door het IFV. Hierdoor ontstaat een trendbreuk. De komende jaren zullen onze prestatiecijfers bestaan uit landelijke gegenereerde data en regionaal bewerkte gegevens. In 2020 is de brandweer voor 3640 incidenten gealarmeerd. Dit ligt in lijn met het vorige kalenderjaar (aantal incidenten 2019: 3.883). In de volgende tabel worden de incidenten volgens de landelijke meldingsclassificaties verdeeld2: Meldingscategorie
Omschrijving
Alarm
Alle automatische brandmeldingen gekoppeld aan een OMS-installatie of meldingen die via een particuliere alarmcentrale zijn binnengekomen.
Brand
Alle alarmeringen voor brand.
Dienstverlening
Liftopsluiting, dier in problemen, meting, buitensluiting en dienst aan derden.
Gezondheid
Tilassistentie, afhijsing en poging tot zelfdoding.
Leefmilieu
Wateroverlast, weeroverlast, stormschade.
Ongeval
Verkeersongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen.
Veiligheid en openbare orde/
Verdachte situatie en aantreffen verdacht voorwerp.
Bezitsaantasting Verkeer
Vervuild wegdek en afgevallen lading.
Opkomsttijden In 2020 bedroeg de gemiddelde opkomsttijd bij de normgerelateerde meldingen3 iets meer dan 10 minuten. De gemiddelde opkomsttijd voor alle meldingen en de verwerkingstijd van de meldkamer bij verschillen meldingsclassificaties wordt landelijk bijgehouden: https://kerncijfers.ifv.nl/mosaic/kerncijfers-veiligheidsregio-s/kerncijfers-incidenten-reactietijden/ Op dit moment is het nog niet mogelijk om op basis van deze gegevens trendinformatie te presenteren.