CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

A. Brief 22 april 2021 - Zienswijze op de programmabegroting 2022 - Veiligheidsregio Brabant-Noord

Gemeenteraad 18 mei 2021, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Ingekomen stukken21.089 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

In 2020 en 2021 is op het gebied van IBGS en HV landelijk nieuw beleid vastgesteld waarmee nog meer landelijke eenheid wordt gecreëerd in uitvoering en kwaliteit en wordt ingegaan op de nieuwste inzichten voor effectieve incidentbestrijding. Brabant-Noord zal in 2022 de vertaling maken naar de (implementatie van) regionale visie op IBGS en HV. De prestatiecijfers van de brandweerorganisatie op het gebied van opkomsttijd zijn op dit moment nog niet voldoende onderling vergelijkbaar vanuit de beschikbare gegevensbronnen. De rol van het CBS in trendanalyses op het gebied van brandweerstatistiek is overgenomen door het IFV. Hierdoor ontstaat een trendbreuk en is het ook nog niet mogelijk de gegevens goed te controleren. In de jaarverantwoording van 2022 zullen we dit verder toelichten.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

21

Wat zijn de kosten? Thema Brandweer Bedragen x € 1.000,-

Subprogramma Risicobeheersing

Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

Begroting 2025

3.215

3.357

3.563

3.563

3.563

3.563

84

16

31

31

31

31

-3.131

-3.341

-3.532

-3.532

-3.532

-3.532

0

0

0

0

0

0

Risicobeheersing Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves

23

0

0

0

0

0

Saldo mutatie reserves

23

0

0

0

0

0

-3.108

-3.341

-3.532

-3.532

-3.532

-3.532

Saldo na verrekening reserves Risicobeheersing Subprogramma Brandweerzorg

Bedragen x € 1.000,Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

23.788

29.365

29.400

28.609

28.704

28.957

Baten

1.219

2.235

1.342

1.342

1.342

1.342

-22.568

-27.130

-28.058

-27.267

-27.362

-27.615

2.087

25

1.040

1.829

837

680

81

292

32

32

32

132

Saldo van baten en lasten

Begroting

Brandweerzorg Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutatie reserves

-2.006

267

-1.008

-1.797

-805

-548

Saldo na verrekening reser-

-24.574

-26.863

-29.066

-29.064

-28.167

-28.163

-27.683

-30.204

-32.598

-32.596

-31.699

-31.695

ves Brandweerzorg Totaal Brandweer

1.3

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie op het gebied van financiën, informatie & automatisering, personeel & organisatie, communicatie, materieel & huisvesting (inclusief inkoop), projectbureau en bestuursondersteuning.

Wat willen we bereiken? De bedrijfsvoering binnen de Veiligheidsregio Brabant-Noord moet gericht zijn op een transparante en resultaatgerichte organisatie. De centrale vraag is: Hoe kunnen we bedrijfsvoering zo organiseren dat het past bij de gewenste ontwikkeling? Bedrijfsvoering ondersteunt het samenwerken in de keten en met partners, implementeert bedrijfsvoeringsinnovaties en heeft oog voor het welzijn van medewerkers. We zijn onderdeel van een snel veranderende wereld. Wisselende dreigingsbeelden en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om het voortdurend inspelen op veranderingen. We investeren in een positieve veiligheidscultuur waarbij integriteit en arbeidsveiligheid hand in hand gaan. De ontwikkeling naar een informatiegestuurde netwerkorganisatie vraagt om het neerzetten van een wendbare en professionele organisatie, waarbij mensen en processen onze ambities ondersteunen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

22

We werken aan de volgende doelstelling(en): Doelstellingen Beleidsplan 2020-2023: • Samenspel gemeenten • Positionering - Doorontwikkeling organisatie • Informatievoorziening en Werkprocessen - Doorontwikkeling organisatie • Mensen - Doorontwikkeling organisatie • Huisvesting - Doorontwikkeling organisatie • Duurzaamheid realiseren - Doorontwikkeling organisatie Doelstellingen going concern: • Uitvoering reguliere bedrijfsvoeringstaken Wat gaan we daarvoor doen? Doelstelling –

Activiteit

Wanneer gereed

beleidsplan

(kwartaal/jaar)?

Samenspel

De komende periode sturen we op hoofdlijnen en rappor-

Deze doelstelling heeft gedurende de gehele

gemeenten

teren op afwijkingen. We houden daarbij onze ogen open

beleidsperiode 2020-2023 aandacht. Afhankelijk

voor nieuwe ontwikkelingen. Om een goede afstemming

van de uitkomsten van de tussentijdse evalu-

te krijgen tussen gemeenten als opdrachtgever en de

atie (eind 2021) kan worden bepaald op welke

veiligheidsregio als opdrachtnemer is een goede advise-

aspecten verdere verbeteringen mogelijk zijn.

ring en informatievoorziening aan colleges en gemeenteraden noodzakelijk. De basis is het bestuurlijk kader (van de gemeenteraden wordt verwacht dat zij periodiek heldere kaders stellen met betrekking tot de gewenste prestaties van de veiligheidsregio) samen met het te ontwikkelen afwegingskader voor risico’s. De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet in het samenspel met gemeenten. We bouwen de komende jaren daaraan verder door het: • Verbeteren van het delen van informatie. • Bevorderen van de nabijheid en betrokkenheid van raden. • Vaststellen en invullen van gemeentelijke rollen. • Stroomlijnen van besluitvormingsprocessen en procedures (governance). Dooront-

De positionering van de Veiligheidsregio Brabant-Noord

VRBN blijft continu in gesprek met haar net-

wikkeling

in relatie tot haar kolommen. Duidelijkheid inzake externe

werkpartners op welke wijze VRBN een verdere

organisatie –

profilering (inclusief partners) en richting medewerkers.

bijdrage kan leveren aan een duurzame en

Positionering

veilige (leef)omgeving. Wat gaan we doen?

VRBN wil een wendbare en lerende netwerk-

• Beslissing nemen met betrekking tot positionering;

organisatie zijn, waar doel- en toekomstgericht

• Veiligheidsregio Brabant-Noord, op verschillende

wordt samengewerkt.

manieren, zowel binnen de organisatie als daarbuiten

Ook in 2022 trekken medewerkers en leidingge-

onder de aandacht brengen.

venden hier samen in op.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

23

Doelstelling –

Activiteit

Wanneer gereed

beleidsplan

(kwartaal/jaar)?

Dooront-

Om tijdig te anticiperen op veranderingen is het belang-

wikkeling

rijk om inzicht te krijgen in ontwikkelingen en trends die

niet overal georganiseerd. Op basis van infor-

organisatie

op ons afkomen en om deze te vertalen naar effecten

matiebehoeften worden keuzes gemaakt in

– Informatie-

voor onze organisatie. We moeten daarvoor onze

het aantal gewenste en beheerde applicaties.

voorziening

bedrijfsvoeringsprocessen optimaliseren en continu

Belangrijk dat we hier in verbinding staan met

en Werkpro-

verbeteren. We vergroten daarmee het vermogen om

cessen

datagestuurd bij te sturen.

• Het functioneel beheer van de applicaties is

de organisatie. • Een aantal projecten op het gebied van verbeteren van de informatievoorziening:

Wat gaan we doen?

verbeteren koppelingen tussen systemen, da-

• Sturen op een meer geïntegreerde, robuuste en beter

tamanagement, business intelligence, werken

beheerde informatiehuishouding ten behoeve van informatiegestuurd werken:

aan informatieveiligheid. Dit draagt bij aan een informatiegestuurde netwerkorganisatie.

- Applicatiemanagement verbeteren door integraal inzicht en sturing toe te passen op het applicatieland-

• De nieuwe bronapplicatie ‘materieelbeheer’ is operationeel.

schap en de professionalisering van het functioneel

• De personeelsdossiers zijn gedigitaliseerd.

beheer;

• In samenhang met de nieuwe huisvesting en

- Digitaliseren en optimaliseren van werkprocessen en bijhorende papieren archiefdossiers en het genereren van basismanagementinformatie; - Afronden van implementatie van nieuwe bronapplicaties, financieel, personeel en materieel;

het nieuwe werkconcept wordt voorzien dat de hardware en devices vervangen worden om daarin te faciliteren. • In 2022 wil VRBN overgaan op een moderne IT-omgeving. Een omgeving waar digitaal

- Start met verbeteren van datakwaliteit en het uitvoe-

werken anno 2022 mogelijk is. De vorige

ren van actiepunten informatiebeheer en informatie-

overgang dateert uit 2011. Het wordt beter

beveiliging.

beheersbaar en de toegang tot informatie en

• Passende sturingsfilosofie (maatwerk in sturing).

systemen wordt makkelijker en veiliger. • De passende sturingsfilosofie is in 2021 met ondersteuning vanuit het projectbureau uitgewerkt en wordt in 2022 toegepast. Vanuit het projectbureau wordt programmatisch werken en projectportfolio-management verder doorontwikkeld.

Dooront-

Samen met talent en plezier werken aan een veilige

wikkeling

regio waarbij we streven naar het optimaal benutten van

neelsbeleid opgesteld met als doel om inzicht

organisatie –

talenten en kwaliteiten. Hiervoor is het belangrijk dat

te krijgen in de externe en interne ontwik-

Mensen

medewerkers de strategische koers kennen en begrijpen.

kelingen op de langere termijn m.b.t. verloop,

En snappen dat het succes een gezamenlijke verant-

• We hebben in 2022 het strategisch perso-

mogelijke krapte en vergrijzing. • Begin 2021 hebben we een ‘Zo werken wij’

woordelijkheid is.

plaat uitgewerkt. Deze bestaat uit de vier Wat gaan we doen?

pijlers ‘we zijn wendbaar en lerend’, ‘we

• Opstellen en uitvoeren van strategisch personeelsbe-

werken met plezier en blijven vitaal’, ’we

leid.

werken doelgericht en vanuit vertrouwen en

• Bevorderen van gewenste houding en gedrag bij

ruimte’ en ‘we werken activiteit gerelateerd’.

medewerkers van de veiligheidsregio en van partners.

In 2021 gaan medewerkers en leidinggeven-

• Een passende organisatiestructuur inrichten, inclusief

den hierover in gesprek en werken toe naar een goede toepassing ervan. In 2022 is het

functiehuis. • Aandacht geven aan veiligheid, gezondheid en milieu. • Investeren in de persoonlijke ontwikkeling van

onderdeel van ons werken. • Digitalisering zal steeds verder zijn intrede

medewerkers, waarbij we rekening houden met de

krijgen. Dit kan tot wijziging van functies lei-

digitaliseringsslag.

den. We stimuleren (en faciliteren) medewer-

• Arbeidsmarktcommunicatie om de veiligheidsregio neer te zetten als een sterk (werkgevers)merk en voldoende nieuwe mensen aan te kunnen trekken.

kers te werken aan hun eigen ontwikkeling, zodat ze duurzaam inzetbaar blijven. • Mede door corona is de naamsbekendheid van de veiligheidsregio vergroot. Desondanks blijven we investeren in arbeidsmarktcommunicatie om voldoende gekwalificeerd personeel aan te kunnen trekken.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

24

Doelstelling –

Activiteit

Wanneer gereed

beleidsplan

(kwartaal/jaar)?

Dooront-

De realisatie van een tijdelijke hoofdvesting in ’s-Her-

• In 2021/2022 wordt verkend hoe toegegroeid

wikkeling

togenbosch. De kazernes zijn in 2020 eigendom van

kan worden naar een Facilitair Bedrijf, zodat

organisatie –

VRBN. De realisatie van een hoofd- en nevenvestiging

de dienstverlening nog verder geprofessiona-

Huisvesting

conform het vastgestelde huisvestingsbeleid. De bouw van nieuwe kazernes in Uden en Oeffelt binnen de vastgestelde planperiode. We moeten daarbij rekening hou-

liseerd kan worden. • In Q1 2023 wordt de nevenlocatie in Zeeland opgeleverd.

den met digitaal werken. Hier moeten we onze gebou-

• De verdere voorbereidingen worden getroffen

wen, digitale middelen en verbindingen op aanpassen.

om in Q1 2024 de nieuwe hoofdlocatie in ’sHertogenbosch op te leveren. • De voorbereidingen voor de (ver)nieuwbouw

Wat gaan we doen? • Het herinrichten van het team Huisvesting voor hun aangepaste rol.

van de kazerne in Oss zijn gestart. • Het werkconcept huisvesting is uitgewerkt en

• De overdracht van de kazernes realiseren. • Realiseren nevenvesting in Zeeland.

wordt als kader gebruikt bij de inrichting van nieuwe locaties.

• Uitvoeren project nieuwbouw hoofdvestiging (Plevierstraat, ’sHertogenbosch).

• Bij de migratie naar de nieuwe IT-omgeving wordt de beschikbaarheid en veiligheid van

• De (internet)verbindingen op de 39 locaties herzien en

de (internet)verbindingen, passend bij het

veiliger/robuuster uitvoeren, om optimale beschikbaar-

profiel van VRBN, meegenomen. Tot die tijd

heid te realiseren voor crisissituaties en om het beheer

wordt bezien waar tijdelijke (tussen)maatrege-

te vereenvoudigen.

len qua (internet)verbindingen nodig zijn.

Dooront-

In 2020 is onderzocht wat wij als organisatie belangrijk

wikkeling

vinden als het gaat om duurzaam ondernemen. We

is in 2021 gestart en we maken de eerste

organisatie

bepalen daarbij op welke thema’s we de grootste impact

meters met het behalen van de ambities. In

– Duurzaam-

kunnen maken en hoe hoog onze ambitie daarin is.

2022 zullen we ons, passend bij de beschik-

heid realise-

Hierin betrekken we in- en externe stakeholders. De

ren

thema’s en ambities zijn in 2020/2021 verwerkt in een

• Het uitvoeringsprogramma Samen duurzaam

bare capaciteit, richten op • het verankeren van ambities van Samen duurzaam in ons ‘normale‘ beleid zoals in de

uitvoeringsprogramma.

huisvestingsplannen na 2024 (incl. MJOP), Wat gaan we doen?

het voertuigenbeleid, het afvalbeleid, het in-

• Integraal beleid opstellen en uitvoeren t.a.v. duurzame

koop- en aanbestedingsbeleid en ons sociaal

inkoop, facilitaire dienstverlening, materieel en materiaal.

beleid, zowel aan de milieukant als op de social responsibility,.

• Personeelsbeleid opstellen op het gebied van HSE/

• het vergroenen en verduurzamen van reeds

VGM (health, safety and environment / veiligheid, ge-

lopende projecten, zoals in renovatie- en

zondheid en milieu) en t.a.v. mensen met achterstand

nieuwbouwprojecten en bij de aanschaf &

op de arbeidsmarkt, diversiteit, vitaliteit etc.

gebruik van materialen. Tevens zorgen we dat

• Stimuleren van duurzaam gedrag binnen onze organisatie.

we recente ontwikkelingen zoals meer thuiswerken goed inbedden in onze processen om onze duurzaamheidsambities te behalen. • het stimuleren van de vitaliteit en gezondheid van onze medewerkers met verschillende initiatieven, zetten we in op meer diversiteit in ons personeelbestand en stimuleren we het maken van duurzame keuzes bij medewerkers door bijv. het organiseren van trainingen, voorlichting en ‘ludieke’ acties. • In 2021 ligt de focus op de opstart van het programma, in 2022 zoeken we daarbij ook meer de samenwerking regionaal en landelijk op.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

25

Doelen – going concern

Activiteit

Wanneer gereed

Uitvoering reguliere

Reguliere taken op het gebied van: personeel, (documentaire) informatievoor-

bedrijfsvoeringstaken

ziening, financiën, planning en control, automatisering, huisvesting, materieel,

(kwartaal/jaar)? Continu

inkoop, het projectbureau en communicatie, robuust uitvoeren.

Prestaties Indicator

Realisatie

Streefwaarde

Toelichting / maatregelen

2020 Bezetting / Formatie

96,2%

98%-100%

Voor de continuïteit van de dienstverlening als ook behoud van kennis en kunde is de lijn om vacatures zo snel als mogelijk in te vullen. Wel wordt bij het ontstaan van een vacature stilgestaan op welke wijze invulling op dat moment het beste bij de (ontwikkeling van de) organisatie past.

Ziekteverzuim

Percentage

Percentage

ziekteverzuim:

ziekteverzuim:

4,15%

4,0%

De coronacrisis heeft met name in de maand maart (verzuim 8%) een negatieve invloed gehad. In de daaropvolgende maanden zien we weer een daling van het verzuimcijfer (juli <4%). De prognose is mede gebaseerd op een aantal langdurige zieken met niet werkgerelateerde klachten.

Wat zijn de kosten? Thema Bedrijfsvoering Bedragen x € 1.000,-

Bedrijfsvoering VR (exclusief GHOR) Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

12.130

9.658

9.318

9.272

10.160

10.164

Baten

76

179

93

92

92

92

Saldo

-12.054

-9.479

-9.225

-9.180

-10.068

-10.072

0

0

0

0

0

0

Dotatie aan reserves

Begroting

Onttrekkingen aan reserves

14

0

124

61

0

0

Saldo mutatie reserves

14

0

124

61

0

0

Totaal Bedrijfsvoering

-12.040

-9.479

-9.101

-9.119

-10.068

-10.072

Nader in te vullen taakstelling

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal taakstelling

0

0

0

0

-52

-52

Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

43.874

44.510

46.399

46.399

46.399

46.399

-3

-3

-3

-3

46.396

46.396

46.396

46.396

Taakstelling

Bedragen x € 1.000,-

Algemene Middelen

Totaal bijdragen

-52

Bedragen x € 1.000,-

Saldo financieringsfunctie

-11

Totaal Algemene Middelen

43.864

-52

44.510

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

26

2. Verplichte paragrafen

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

27

2.1

Bedrijfsvoering

Formatie en bezetting Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel, (documentaire) informatievoorziening, financiën, planning en control, automatisering, huisvesting, materieel, inkoop, het projectbureau en communicatie. We kunnen onze doelen niet realiseren zonder een adequate organisatie. Voor een deel van onze automatisering maken we gebruik van de diensten van een externe organisatie. De gegevens met betrekking tot de medewerkers en vrijwilligers zijn opgenomen in twee afzonderlijke overzichten. Door de splitsing zijn de gegevens in beide overzichten eenduidiger te interpreteren, aangezien de gegevens van de medewerkers zijn gebaseerd op de fte’s en de gegevens van de vrijwilligers zijn gebaseerd op aantallen. Onderstaande grafiek geeft de formatie per onderdeel weer. 300 285

250 200 159

150 100

41

50 0

1 Directie

15

10

3

CR

GHOR

BZ

BWZ

RB

56

BV

totaal

De formatie is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van de Begroting 2021. Naast de medewerkers met een aanstelling bij Veiligheidsregio Brabant-Noord zijn in 2022 tevens medewerkers vanuit andere organisaties werkzaam voor de veiligheidsregio. Dit zijn de medewerkers van de GHOR, die in dienst zijn bij de GGD (wel opgenomen in bovenstaand overzicht). Omgekeerd zijn bij Crisisbeheersing de Calamiteitencoördinatoren (7 fte) en de Evenementenregisseur (1 fte) werkzaam die ook voor Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) werken. Bij Brandweerzorg (BWZ) werken de centralisten en de leiding van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant (27 fte) ook voor VRBZO. Vrijwilligers Het aantal vrijwilligers is opgenomen in onderstaande tabel. We gaan uit van een formatie van 905 vrijwilligers in 2022. Het werven en opleiden van vrijwilligers is een continu proces. Brandweervrijwilligers Aantal

Aantal

Aantal

Aantal

2022

2023

2024

2025

Cluster Bosch en Duin

199

199

199

199

Cluster De Meijerij

260

260

260

260

Cluster Maasland

232

232

232

232

Cluster Land van Cuijk

214

214

214

214

Totaal

905

905

905

905

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

28

Percentage overhead In onderstaand overzicht zijn de lasten per taakveld weergegeven. Ons percentage overhead is 20 procent in 2022. Overzicht Overhead VRBN Code

Bedragen x € 1.000

Taakveld

2022

%

2023

%

2024

%

2025

%

0.4

Overhead

9.870

20%

9.825

20%

10.713

22%

10.717

22%

0.5

Treasury

-3

0%

-3

0%

-3

0%

-

0%

0.8

Overige Baten en Lasten

-

0%

-

0%

-

0%

-

0%

0.9

VPB

-

0%

-

0%

-

0%

-

0%

0.10

Mutatie reserves

1.040

2%

1.829

4%

837

2%

680

1%

1.1

Crisisbeheersing en Brand-

37.429

77%

36.621

76%

36.664

76%

36.914

76%

48.336

100%

48.272

100%

48.211

100%

48.311

100%

weer Totaal lasten

2.2

Financiering

De financieringsparagraaf is een onderdeel van de programmabegroting en voorgeschreven voor gemeenschappelijke regelingen, zoals Veiligheidsregio Brabant-Noord. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels voor het financieringsgedrag, die binnen de veiligheidsregio zijn vertaald in een treasurystatuut. De vernieuwde BBV wetgeving stelt nieuwe eisen aan de financieringsparagraaf. Zo is meer inzicht vereist in de rente en is een meerjarenbalans en het EMU saldo verplicht om op te nemen. De verschillende onderdelen worden hieronder toegelicht en uitgewerkt. Wet FIDO In de Wet FIDO worden door de overheid specifieke regels gesteld ten aanzien van de structuur van de leningen van de decentrale overheid, om zodoende de gevoeligheid voor rentefluctuaties te beperken. Hiertoe wordt een kasgeldlimiet en een renterisiconorm gehanteerd. De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (looptijd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegroting. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord betekent dit dat de kasgeldlimiet voor 2022 is gesteld op € 4,0 miljoen (8,2% van € 49 miljoen).

De renterisiconorm heeft tot doel om de renterisico’s op de langlopende schulden (langer dan 1 jaar) te beheersen door grenzen te stellen aan de spreiding van looptijden van de leningenportefeuille. Voor de gemeenschappelijke regeling is de renterisiconorm gesteld op 20%, met een minimumbedrag van € 2,5 miljoen. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord betekent dit dat de renterisiconorm voor 2021 € 9,7 miljoen bedraagt (20% van € 45 miljoen). Op basis van de gegevens van de leningenportefeuille (zie bijlage 4.4) kan een overzicht worden samengesteld voor de renterisiconorm.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

29

Toets Renterisiconorm VRBN Jaar

Bedragen x € 1.000 2022

2023

2024

2025

Begrotingstotaal

48.336

48.272

48.211

48.311

Percentage (norm voor GR)

20,0%

20,0%

20,0%

20,0%

Renterisiconorm

9.667

9.654

9.642

9.662

Aflossingen

2.250

2.250

2.250

2.250

Renterisico

2.250

2.250

2.250

2.250

Ruimte onder renterisiconorm

7.417

7.404

7.392

7.412

Renteherzieningen

Rente De BBV voorschriften vragen om inzicht in de begroting en verantwoording van de totale rentelasten en de daaraan gekoppelde financieringsbehoefte moet inzichtelijk zijn. Daarom is in deze paragraaf ook de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte opgenomen. De rentelasten voor 2022 zijn – op basis van de structurele begroting – geraamd op € 337.277. Renteschema 2022 Rubriek

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

A

De externe rentelasten over korte en lange financiering

B

De externe rentebaten (idem)

Bedragen in

Bedragen in

euro’s

euro’s

€ 337.277

Saldo rentelasten en rentebaten

€ 337.277

C1

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

€-

C2

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld

€-

moet worden toegerekend C3

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een speci-

€-

fieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente D1

Rente over eigen vermogen

D2

Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen externe rente

E

€-

€-

€-

€ -337.277

De aan taakvelden toe te rekenen externe rente (rente-omslag) Renteresultaat op het taakveld treasury

€-

Schatkistbankieren Door een wetswijziging zijn alle lagere overheden vanaf eind 2013 verplicht om hun liquide middelen en beleggingen aan te houden in de schatkist van het Ministerie van Financiën en niet langer bij private instellingen, zoals banken. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord houdt dit in dat alle rekening-courant tegoeden en deposito’s zijn ondergebracht bij het Ministerie van Financiën. Over het saldo bij het Ministerie wordt een slechts een beperkte rentevergoeding ontvangen. De renteopbrengst over de gelden bij de schatkist zullen minimaal zijn vanwege het lage rentepercentage. Deze rentebaten worden niet in de begroting opgenomen. Een heel beperkt deel van het reguliere betalingsverkeer blijft ondergebracht bij de BNGBank. Hier wordt een rekening-courant aangehouden waarop een beperkt saldo aan liquide

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

30

middelen mag staan. Indien het saldo van de rekeningcourant boven het toegestane maximum uitkomt, dan moet dit worden afgedragen aan het Ministerie van Financiën. Bij een negatief saldo moet dit juist worden aangevuld vanuit het Ministerie van Financiën. Samenstelling vreemd vermogen Per 1 januari 2022 is de verwachte stand van de huidige geldleningen geraamd op € 35,5 miljoen. Het betreft geldleningen welke door de Bank Nederlandse Gemeenten zijn verstrekt. Meerjarenbalans en EMU-saldo Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo wordt in het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven en het meerjarig opnemen van het EMU-saldo. Beide zijn hieronder weergegeven. Meerjarenbalans

Bedragen x € 1.000 2020

2021

2022

2023

2024

2025 81.500

Materiële vaste activa

41.990

48.000

53.500

78.500

82.500

Vlottende activa

7.504

8.000

8.000

8.000

8.000

8.000

Totaal vaste activa

49.494

56.000

61.500

86.500

90.500

89.500 11.000

Eigen vermogen

10.275

11.000

11.000

11.000

11.000

Voorzieningen

136

5.500

5.500

5.500

5.500

5.500

Vaste schulden

21.463

35.500

41.000

66.000

70.000

69.000

Vlottende passiva

5.738

4.000

4.000

4.000

4.000

4.000

Totaal vaste passiva

37.612

56.000

61.500

86.500

90.500

89.500

Het balanstotaal van Veiligheidsregio Brabant-Noord zal oplopen tot ruim € 82 miljoen in 2024. De omvang en het verloop van het balanstotaal wordt voornamelijk bepaald door de materiele vaste activa. Hier is een stijging te zien die grotendeels veroorzaakt wordt door de overdracht van de kazernes aan de veiligheidsregio en de bouw van een hooflocatie in ’s-Hertogenbosch en een nevenlocatie in Zeeland. Het eigen vermogen wordt gedurende de komende jaren afgebouwd, door de inzet van reserves. C&R-BBN EMU-saldo

Saldo van baten en lasten

Bedragen x € 1.000 Begroting

Begroting

2021

2022

Begroting 2023

-270

884

1.736

6.141

4.242

4.385

0

0

0

2.612

6.232

5.150

3.259

-1.106

971

Bij: Afschrijvingen ten laste van exploitatie Dotaties aan voorzieningen Af: Investeringen Voorzieningen voorzover transacties met derden Totaal Emu-saldo

GHOR Brabant-Noord De kas- en bankmutaties lopen via een rekening van de GGD Hart voor Brabant en zijn daarom ook niet meegenomen in bovenstaande overzichten.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

31

2.3

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

We kunnen ambities niet realiseren zonder risico’s te nemen. Risico’s horen bij het proces van verandering. Of een organisatie in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de ‘weerstandscapaciteit’. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die een organisatie heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan uit de vrij aanwendbare algemene reserve. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar een organisatie mee wordt geconfronteerd. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd, omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie, bestaat dus een relatie. Deze relatie noemen we het weerstandsvermogen. In de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen is een methode en een proces vastgelegd waarbij ongedekte risico’s worden geïnventariseerd en beoordeeld.

Weerstandsvermogen Bij het bepalen van het weerstandsvermogen (ratio) zijn twee elementen belangrijk: de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ongedekte (resterende) risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit. Figuur 1: Berekening ratio weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit € = weerstandsvermogen (ratio) Benodigde weerstandscapaciteit vanwege ongedekte risico’s (risicoprofiel) €

De benodigde weerstandscapaciteit is € 2.572.500 en de beschikbare weerstandscapaciteit is € 2.400.000. Het weerstandsvermogen komt dan uit op 0,93. Volgens de kwalificatie van het Nederlands Adviesbureau is de omvang van het weerstandsvermogen in relatie tot geïdentificeerde risico’s daarmee matig (boven de 1 is voldoende). Benodigde weerstandscapaciteit De financiële omvang van de ongedekte risico’s wordt berekend door de kans op een gebeurtenis die een (negatief) effect heeft op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie te vermenigvuldigen met de financiële impact (omvang) van de gebeurtenis. In de risicotabel op de volgende pagina hebben we onze belangrijkste risico’s opgenomen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

32

Nr.

Risico en beheersmaatregel

Kolom

S/I*

Impact €

Kans

Risicobedrag

%

(impact x kans) €

1

Taakdifferentiatie brandweer

BBN

S

3.000.000

50%

1.500.000

2

Calamiteiten kosten

BBN

I

350.000

50%

175.000

3

Te kort aan gekwalificeerd deskundig en ervaren

VR

S

200.000

50%

100.000

BBN

S

-

25%

P.M.

VR

I

300.000

50%

150.000

personeel. 4

Onvoldoende paraatheid door minder beschikbaarheid brandweerpersoneel

5

Ziekte/ongeval/overlijden personeel

6

Eigenrisicodrager WW/WIA

VR

S

200.000

25%

50.000

7

Opleidingskosten

BBN

S

250.000

50%

125.000

8

Huisvesting

BBN

I

640.000

50%

320.000

9

Niet verzekerde schade materiaal

BBN

S

55.000

25%

13.750

10

Uitval/storing/wegvallen en vernieuwen ICT

VR

S

-

25%

P.M.

11

Niet verzekerde aansprakelijkheid voor handelen

BBN

S

>1.000.000

< 1%

P.M.

medewerkers veiligheidsregio 12

Fraude

BBN

I

-

-

P.M.

13

Niet voldoen aan wet- en regelgeving

VR

I

-

-

P.M.

14

Fiscaal risico

VR

I

200.000

10%

20.000

15

Hogere werkelijke indexering dan begroot

VR

S

230.000

25%

57.500

16

Verlaging Rijksbijdrage uitkering en gemeentelijke

VR

S

245.000

25%

61.250

GHOR

I

-

-

P.M.

bijdrage 17

Pandemie Totaal

2.572.500

*In deze kolom is aangegeven of het risico naar verwachting een structureel of incidenteel effect heeft. In het geval van een structureel risico geven we de bedragen per jaar weer.

Vervallen / nieuwe of gewijzigde risico’s Gewijzigd – Taakdifferentiatie brandweer De impact van dit risico is verhoogd van € 2,1 miljoen naar € 3,0 miljoen. Dit op basis van een voorlopige schatting van de kosten. Top drie risico’s Risico en beheersmaatregel Taakdifferentiatie brandweer

Kolom BBN

S/I*

Impact S

€ 3.000.000

Kans 50%

Risicobedrag (impact x kans) € 1.500.000

De rechtspositie brandweervrijwilligers staat onder druk vanwege de Europese Richtlijn deeltijdarbeid. Dit betekent dat binnen de bestaande wet- en regelgeving naar mogelijkheden moet worden gezocht om de huidige vrijwilliger voor de brandweer te behouden. Hiervoor is medio 2019 een landelijke denktank taakdifferentiatie brandweer opgericht. Deze denktank heeft de opdracht om een viertal bouwstenen te onderzoeken, waarmee we aan de Europese Richtlijn deeltijdarbeid zouden kunnen voldoen. In het Veiligheidsberaad is afgesproken om in te gaan zetten op bouwsteen I. Hierbij wordt het onderscheid tussen vrijwilligers en beroepsmedewerkers gemaakt op de verplichte paraatheid van beroepsmedewerkers. Deze bouwsteen zal verder uitgewerkt moeten worden. Het betekent onder andere dat piketfuncties alleen nog maar door parttimeberoepsmedewerkers kunnen worden ingevuld. De verwachting is dat er met bouwsteen I al een significante stap gezet kan worden om aan de wettelijke eisen te voldoen. De uitwerking van bouwsteen I brengt landelijk minimaal zo’n 35 mln. aan kosten met zich mee. Voor alle bouwstenen samen gaat het over een voorlopige schatting van 75 miljoen. De besluitvorming door het Veiligheidsberaad en de minister van JenV over de denkrichting vindt plaats in 2021. De personele consequenties die volgen uit de besluitvorming zijn nog niet bekend.

Naar verwachting zullen er na de besluitvorming nog diverse (juridische en financiële) onderzoeken en een langdurend implementatietraject volgen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

33

Risico en beheersmaatregel

Kolom

S/I*

Impact

Kans

Risicobedrag (impact x kans)

Huisvesting

BBN

I

€ 640.000

50%

€ 320.000

Huisvesting - nieuw- en verbouw

BBN

S

€ 340.000

50%

€ 170.000

kazernes Het bestuur heeft ingestemd met de huisvestingsvisie. Dit betekent dat de veiligheidsregio verantwoordelijk wordt - en dus ook risicodrager is - voor alle brandweerkazernes. In de visie is ook rekening gehouden met een aantal ontwikkelingen, zoals de nieuwbouw van drie kazernes, de renovatie van zes kazernes en de nieuw/verbouw van de hoofd- en nevenvestiging. Gezien de ontwikkelingen in de bouw speelt het risico van prijsstijgingen. Dit houden we de komende vier jaar scherp in de gaten. Als blijkt dat de prijsstijgingen dusdanig zijn, zal dit gerapporteerd worden en moeten we keuzes maken. In de berekening van dit risico is uitgegaan van een 20% overschrijding van de bouwkosten gedeeld door veertig (=afschrijvingstermijn kazerne voor de jaarlijkse kapitaallasten). Huisvesting - onderhoud en

BBN

I

€ 300.000,00

50%

€ 150.000,00

beheer kazernes Wat betreft het onderhoud en beheer van de kazernes zijn er onzekerheden, maar dit gaan we proberen op vangen door het instellen van een onderhoudsvoorziening die aansluit bij de meerjarenonderhoudsplanningen. Hierbij blijft wel het risico bestaan op onverwachtse tegenvallers, zoals niet eerder bekende bouwkundige gebreken.

Risico en beheersmaatregel Calamiteiten kosten

Kolom

S/I*

BBN

Impact I

Kans

€ 350.000

Risicobedrag (impact x kans) 50%

€ 175.000

Er kunnen calamiteiten voordoen welke onbeïnvloedbaar, onvermijdbaar en onverwacht zijn. Steeds vaker komt bijvoorbeeld extreem weer in Nederland voor. Zo kunnen we – net als in 2018 – geconfronteerd worden met stormen en extreme droogte. Maar ook kunnen er calamiteiten ontstaan door bijvoorbeeld terrorisme of een vluchtelingencrisis. Hierdoor kunnen de kosten van de brandweer – en dan met name de vrijwilligersvergoedingen – van jaar tot jaar fluctueren. 2018 liet zien dat een stijging van de kosten voor vrijwilligersvergoedingen niet alleen wordt veroorzaakt door een hoger aantal incidenten, maar ook door de omvang en de gevraagde inzet (omvangrijke langdurige inzet tijdens en na calamiteit).

Beschikbare weerstandscapaciteit De financiële weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die een organisatie heeft om de negatieve gevolgen te kunnen dekken, bijvoorbeeld reserves en bezuinigingsmogelijkheden, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaand beleid. Bij Veiligheidsregio Brabant-Noord bestaat de weerstandscapaciteit uit de Algemene reserve1. Per 31-12-2020 was de stand van de Algemene reserve € 2,4 miljoen. Financiële kengetallen Onderstaand worden de financiële kengetallen weergegeven die op grond van het BBV moeten worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De kengetallen zijn berekend aan de hand van de meest recente meerjarengegevens en besluiten van het bestuur van de Veiligheidsregio. BZ Bevolkingszorg

Bedragen x € 1.000 Verloop van de kengetallen Werkelijk

Prognose

Prognose

Prognose

Prognose

Prognose

31-12-2020

31-12-2021

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

Netto schuldquote

62%

114%

104%

118%

118%

118%

Netto schuldquote gecorrigeerd

62%

114%

104%

118%

118%

118%

Solvabiliteitsratio

23%

14%

14%

12%

12%

12%

Structurele exploitatieruimte

4%

-1%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

voor alle verstrekte leningen

BBN

1

Op 6 november 2019 heeft het Algemeen bestuur de onder- en bovengrens van de Algemene reserve van Veiligheidsregio BN vastgesteld op respectievelijk € 2 miljoen en € 2,4 miljoen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

34

De netto schuldquote geeft het niveau van de schuldenlast van Veiligheidsregio BrabantNoord aan ten opzichte van de eigen middelen en geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de organisatie drukken. De schuldquote zal de komende jaren toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het aantrekken van leningen om de investeringen in de komende jaren te kunnen financieren. Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord is er geen verschil tussen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Dit wordt veroorzaakt doordat er geen kapitaalvestrekkingen worden gedaan aan bijvoorbeeld deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen of overige verbonden partijen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Dit geeft aan in welke mate de Veiligheidsregio in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. In de komende jaren zal een groot gedeelte van de reserves worden ingezet ter dekking van de exploitatie, hierdoor neemt het eigen vermogen af. Dit vormt de belangrijkste oorzaak van de daling van de solvabiliteitsratio. De structurele exploitatieruimte geeft aan of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten en de exploitatie hiermee in evenwicht is.

Dit wordt beoordeeld door de structurele lasten, inclusief de structurele toevoegingen aan reserves, af te zetten tegen de structurele baten, inclusief de structurele onttrekkingen aan reserves. Voor de komende jaren wordt een structureel evenwicht van de exploitatie verwacht.

2.4

Onderhoud kapitaalgoederen

In artikel 12 van het BBV wordt aangegeven wat de beleidskaders zijn van het onderhoud van de kapitaalgoederen, de hieruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze consequenties in de begroting. Veiligheidsregio Brabant-Noord beschikt over een aanzienlijke omvang kapitaalgoederen2. Met het onderhoud van de kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Deze kapitaalgoederen bestaan uit gebouwen, materieel en voertuigen. Gebouwen In 2019 is het besluit genomen om alle 39 kazernes over te dragen aan Veiligheidsregio BN. Hiermee berust het eigendom van deze kazernes bij de veiligheidsregio. De kazerne Haaren is per 1 januari 2021 terug overgedragen aan de gemeente Oisterwijk. Naast de brandweerkazernes wordt gebruik gemaakt van een kantoorpand aan de Kooikersweg in ’s-Hertogenbosch. Bij het voorstel tot resultaatbestemming 2019 is een beslispunt opgenomen om een bestemmingsreserve groot onderhoud kazernes te vormen. Dit voor het egaliseren van de in de tijd gespreide onderhoudskosten. De reserve willen we instellen en voeden op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat voor elke kazerne is opgesteld. Dit plan willen we in 2021 actualiseren waarop de dotatie en de stand van de reserve wordt aangepast.

2

De activa van de GHOR worden onderhouden volgens de planning van de GGD Hart voor Brabant.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

35

Materiaal en voertuigen Veiligheidsregio Brabant-Noord heeft een grote vloot aan voertuigen en ander werkmaterieel. Het onderhoud aan zowel de voertuigen als de bepakking wordt voor een deel extern gedaan en voor een deel in eigen beheer. Er is door Veiligheidsregio Brabant-Noord een bestemmingsreserve kapitaallasten ingesteld t.b.v. vervanging van materieel en materiaal.

2.5

Verbonden partijen

Er is sprake van een verbonden partij volgens het BBV als er zowel een bestuurlijk als een financieel belang is voor Veiligheidsregio Brabant-Noord. Het bestuurlijk belang komt tot uitdrukking in de zeggenschap. Het financieel belang komt tot uitdrukking in het aan de verbonden partij ter beschikking gestelde bedrag. Dat is niet verhaalbaar als de verbonden partij failliet gaat, of als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Veiligheidsregio Brabant-Noord is een samenwerkingsverband op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen, waaraan 16 gemeenten deelnemen. Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen, waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd is. Hierdoor is Veiligheidsregio Brabant-Noord een verbonden partij voor de 16 gemeenten. De veiligheidsregio zelf kent geen verbonden partijen conform de definitie van het BBV. Desondanks zijn er wel partijen waar sprake is van een structureel samenwerkingsverband. Deze lichten we hieronder toe. Gemene rekening GHOR Met ingang van 1 januari 2014 is voor de bedrijfsvoering van de GHOR een overeenkomst kosten voor gemene rekening afgesloten met de GGD Hart voor Brabant. Daar zijn de activiteiten van de GHOR in ondergebracht.

De gemeenschappelijke regelingen GGD Hart voor Brabant en Veiligheidsregio Brabant-Noord maken deel uit van deze gemene rekening. In de gemene rekening zijn de kosten opgenomen ten aanzien van het personeel (inclusief de kosten van ziekte, arbeidsongeschiktheid en ontslag), de toerekenbare overhead en de overige kosten van de GHOR. Ter verdeling van het werkelijke niveau van de kosten is een verdeelsleutel tussen de partijen afgesproken. Veiligheidsregio Brabant-Noord participeert voor een aandeel van 94,9% in de gemene rekening. Het instellen en in stand houden van een GHOR is een taak van de veiligheidsregio. De GHOR is een onderdeel van de GGD. Gemene rekening Meldkamer Brandweer Oost-Brabant Met ingang van 1 januari 2018 is voor de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant (centralisten en leiding) een overeenkomst kosten voor gemene rekening afgesloten met de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Daar zijn de activiteiten van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant in ondergebracht. De gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en Veiligheidsregio Brabant-Noord maken deel uit van deze gemene rekening. In de gemene rekening zijn de kosten opgenomen ten aanzien van het personeel (inclusief de kosten van ziekte, arbeidsongeschiktheid en ontslag) en de overige kosten van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant.

Ter verdeling van het werkelijke niveau van de kosten is een verdeelsleutel tussen de partijen afgesproken. De Meldkamer Brandweer Oost-Brabant is ondergebracht bij Veiligheidsregio Brabant-Noord en beide veiligheidsregio’s participeren voor een

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

36

aandeel van 50% in de gemene rekening. Daarnaast wordt Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost een opslag van 8% voor de overhead in rekening gebracht. Gemene rekening de Calamiteiten-coördinatoren Met ingang van 1 september 2019 is voor het 24/7 organiseren van de functie Calamiteitencoördinator (CaCo) op de Meldkamer Oost-Brabant een overeenkomst kosten voor gemene rekening afgesloten met de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Daar zijn de activiteiten van de Calamiteitencoördinatoren in ondergebracht. De gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en Veiligheidsregio Brabant-Noord maken deel uit van deze gemene rekening. In de gemene rekening zijn de kosten opgenomen ten aanzien van het personeel (inclusief de kosten van ziekte, arbeidsongeschiktheid en ontslag) en de overige kosten van de Calamiteitencoördinatoren. Ter verdeling van het werkelijke niveau van de kosten is een verdeelsleutel tussen de partijen afgesproken. De Calamiteitencoördinatoren zijn ondergebracht bij Veiligheidsregio Brabant-Noord en beide veiligheidsregio’s participeren voor een aandeel van 50% in de gemene rekening.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

37

3. Financiële begroting

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

38

3.1

Overzicht van baten en lasten

Veiligheidsregio Brabant-Noord: totaaloverzicht financiën Thema

Bedragen x € 1.000

Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

27.003

32.722

32.963

32.172

32.267

32.520

Lasten Thema Brandweer Thema Crisis en Multi

4.582

5.138

5.015

4.999

4.999

4.999

Thema Bedrijfsvoering

12.130

9.658

9.318

9.272

10.160

10.164

0

0

0

0

-52

-52

43.715

47.518

47.296

46.443

47.374

47.631

1.303

2.251

1.373

1.373

1.373

1.373

Taakstelling Totaal lasten Baten Thema Brandweer Thema Crisis en Multi

317

308

318

318

318

318

Thema Bedrijfsvoering

76

179

93

92

92

92

Totaal baten Saldo Programma's

1.696

2.738

1.784

1.783

1.783

1.783

-42.018

-44.780

-45.512

-44.660

-45.591

-45.848

43.874

44.510

46.399

46.399

46.399

46.399

Algemene middelen Totaal bijdragen gemeenten, Rijk en GGD -11

0

-3

-3

-3

-3

Totaal algemene middelen

Saldo financieringsfunctie

43.864

44.510

46.396

46.396

46.396

46.396

Totaal saldo van baten en

1.845

-270

884

1.736

805

548

lasten 2.087

25

1.040

1.829

837

680

Onttrekkingen aan reserves

Dotaties aan reserves

245

295

156

93

32

132

Saldo verrekening reserves

-1.842

270

-884

-1.736

-805

-548

3

0

0

0

0

0

Resultaat

De algemene dekkingsmiddelen zijn als volgt opgebouwd: Algemene Middelen

Bedragen x € 1.000 Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

Begroting 2025

Rijksbijdrage

4.876

4.746

4.876

4.876

4.876

4.876

Gemeentelijke bijdrage Brand-

35.768

36.636

38.520

38.520

38.520

38.520

669

683

697

697

697

697

2.469

2.320

2.188

2.188

2.188

2.188

92

125

118

118

118

118

43.874

44.510

46.399

46.399

46.399

46.399

-3

-3

-3

-3

44.510

46.396

46.396

46.396

46.396

weer Gemeentelijke bijdrage Bevolkingszorg VR-bijdrage kosten gemene rekening GHOR GGD-bijdrage kosten gemene rekening GHOR Totaal bijdragen Saldo financieringsfunctie* Totaal Algemene Middelen

-11 43.864

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

39

In onderstaande tabel het totaaloverzicht van de producten: Risicobeheersing, Brandweerzorg, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding, Bevolkingszorg, GHOR en Bedrijfsvoering. Veiligheidsregio Brabant-Noord: totaaloverzicht financiën Subprogramma

Bedragen x € 1.000

Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Risicobeheersing

3.215

3.357

3.563

3.563

3.563

3.563

Brandweerzorg

23.788

29.365

29.400

28.609

28.704

28.957

Crisisbeheersing- en rampbe-

2.207

2.007

2.012

1.996

1.996

1.996

Lasten

strijding 567

686

697

697

697

697

GHOR

Bevolkingszorg

1.808

2.445

2.306

2.306

2.306

2.306

Bedrijfsvoering

12.130

9.658

9.318

9.272

10.160

10.164

Taakstelling Totaal lasten

0

0

0

0

-52

-52

43.715

47.518

47.296

46.443

47.374

47.631

Baten Risicobeheersing

84

16

31

31

31

31

Brandweerzorg

1.219

2.235

1.342

1.342

1.342

1.342

317

308

318

318

318

318

Crisisbeheersing- en rampbestrijding Bevolkingszorg

0

0

0

0

0

0

GHOR

0

0

0

0

0

0

Bedrijfsvoering

76

179

93

92

92

92

Totaal baten

1.696

2.738

1.784

1.783

1.783

1.783

-42.018

-44.780

-45.512

-44.660

-45.591

-45.848

43.874

44.510

46.399

46.399

46.399

46.399

-11

0

-3

-3

-3

-3

Totaal algemene middelen

43.864

44.510

46.396

46.396

46.396

46.396

Totaal saldo van baten en

1.845

-270

884

1.736

805

548

Saldo Programma's Algemene middelen Totaal bijdragen gemeenten, Rijk en GGD Saldo financieringsfunctie

lasten 2.087

25

1.040

1.829

837

680

Onttrekkingen aan reserves

Dotaties aan reserves

245

295

156

93

32

132

Saldo verrekening reserves

-1.842

270

-884

-1.736

-805

-548

3

0

0

0

0

0

Resultaat

In bijlage 4.1 is een overzicht opgenomen van deze producten met een hoofdindeling naar kostensoorten.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

40

3.2

Kaders totstandkoming begroting

Herijking beleid De kadernota 2022 bevatte geen nieuw beleid dat gevolgen had voor de gemeentelijke bijdrage. In onderstaande staan we nog stil bij: het AB-besluit van 24 maart 2021 en de afspraken aangaande de financiering van het Beleidsplan 2020-2023. AB-besluit 24 maart 2021 Aanvullend op de kadernota heeft het Algemeen Bestuur besloten om de structurele bijdrage van de deelnemende gemeenten aan de GHOR-BN met € 189.000 te verlagen. Dit besluit komt voort uit de opdracht van het Dagelijks Bestuur om – samen met de GHOR en GGD HvB – de financiële situatie van de GHOR nader in beeld te brengen. De bijdrage aan de GHOR kan verlaagd worden, zonder dat het takenpakket en de ambities van de GHOR er onder lijden. Daarbij heeft het Algemeen Bestuur besloten om het structurele voordeel bij de GHOR van € 189.000 in te zetten om de hogere jaarlijkse lasten van de hoofdlocatie te dekken. Dit was nodig omdat de nieuwe kostenraming van de hoofdlocatie hoger uitviel dan de 1e kostenraming uit 2018. Afspraken financiering Beleidsplan 2020-2023 De veiligheidsregio werkt met een 4-jarig beleidsplan. De projecten en programma’s uit het beleidsplan 2020-2023 worden op dit moment incidenteel gefinancierd vanuit de reserve Doorontwikkeling VR.

Het financieren van het beleidsplan vanuit de reserve betekent echter wel dat er na 2023 geen structurele middelen zijn om deze projecten en programma’s voort te zetten. Met het Algemeen Bestuur is afgesproken dat we – in de periode dat het beleidsplan loopt – onderzoeken waar we structurele ruimte vrij kunnen maken om het beleidsplan na 2023 voort te zetten. Een belangrijke vraag van de tussentijdse evaluatie van het beleidsplan 2020-2023 is dan ook: wat is de (structurele) financieringsbehoefte na 2023? Loon- en Prijscompensatie De te hanteren methodiek ten behoeve van de loon- en prijsindexatie is vastgelegd in art. 2 van de Financiële verordening van Veiligheidsregio Brabant-Noord. Voor de loon- en prijsindexatie volgen we voor de Veiligheidsregio Brabant-Noord (excl. GHOR) de gemeente ’s-Hertogenbosch. Voor de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) volgen we de gemeente Tilburg. In deze begroting gaan we uit van de volgende indexering: Organisatieonderdeel

loon

prijs

gemiddeld

Brandweer Brabant-Noord

1,83%

0,80%

1,41%

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio

2,70%

1,90%

2,28%

Op basis van de loon- en prijsindexatie is een gemiddelde index berekend waarmee de bijdrage in de begroting wordt aangepast.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

41

Ontwikkeling Rijksbijdrage Op basis van de beschikking Rijksbijdrage 2021 (december 2020) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid wordt onderstaande bijdrage voor Veiligheidsregio Brabant-Noord verwacht. 2022

2023

2024

2025

Meerjarenreeks Rijksbijdrage t.b.v. Veiligheidsregio

€ 6.133.604

€ 6.134.427

€ 6.134.427

€ 6.134.427

aandeel Brandweer Brabant-Noord

€ 4.875.891

€ 4.876.545

€ 4.876.545

€ 4.876.545

aandeel GHOR Brabant-Noord

€ 1.257.713

€ 1.257.882

€ 1.257.882

€ 1.257.882

De Rijksbijdrage wordt 3 jaar vooruit geprognotiseerd. Voor 2025 is hetzelfde bedrag als 2024 aangehouden. Rente De omslagrente wordt conform de BBV-richtlijnen toegepast in de begroting. Vooralsnog bij de berekening van de kapitaallasten 0,75% gehanteerd. Voor de overige technische uitgangspunten verwijzen we naar bijlage 4.5.

3.3

Gemeentelijke bijdrage 2022

Volgens artikel 10.3 van de gemeenschappelijke regeling dient voor berekening van de bijdrage per inwoner uitgegaan te worden van het inwonertal op 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage is verschuldigd. Voor deze programmabegroting is het inwonertal per 1 januari 2021 nog niet bekend. Daarom is voorlopig uitgegaan van het inwoneraantal volgens opgave van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) per 1 januari 2020 namelijk 655.851. Zodra het inwoneraantal per 1 januari 2021 bekend is, hanteren we dit inwoneraantal in de begroting 2021 voor de raming van de totale inwonerbijdragen. Gemeentelijke bijdragen 2022 In onderstaande tabel is samengevat hoe de nieuwe gemeentelijke bijdragen 2022 zijn opgebouwd. Bedragen in €1 GHOR

BZ functie-

BZ

BZ

structuur

overig

totaal

BBN*

Berekening bijdrage 2022: Bijdrage 2021 (structureel)

1,669

0,600

0,590

1,190

Indexering (%)

2,28%

1,41%

1,41%

1,41%

1,41%

Indexering bestaand beleid (€)

0,038

0,008

0,008

0,016

516.563

-

-

-

1.178.680 189.000

Huisvesting realisatie Hoofd- en neven-

36.635.697

locatie Overheveling GHOR naar Brandweer Bijdrage 2022

*

0,288-

-

-

-

-

-

-

-

1,419

0,608

0,598

1,206

38.519.940

De bijdrage BBN € 38.519.940 komt op basis van 655.851 inwoners overeen met € 58,73 per inwoner.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

42

Meerjarenbeeld van de gemeentelijke bijdragen In onderstaande tabel is het meerjarenbeeld van de gemeentelijke bijdragen exclusief indexering vanaf 2021 samengevat (de loon- en prijsindex worden jaarlijks in het beleidskader vastgelegd). Gemeentelijke bijdrage in € 1, prijspeil 2022 (excl. indexering) BBN, totaal

2022

2023

2024

2025

38.519.940

38.519.940

38.519.940

38.519.940

GHOR, per inwoner

1,419

1,419

1,419

1,419

BzBN functiestructuur, per inwoner

0,608

0,608

0,608

0,608

BzBN overig, per inwoner

0,598

0,598

0,598

0,598

BzBN totaal, per inwoner

1,206

1,206

1,206

1,206

Overzicht van de bijdrage per gemeente in 2022, per kolom aangegeven. Geraamde bijdragen gemeenten 2022 Inwoner-

Brandweer

aantal

totaal 2022

GHOR

BzBN

BzBN

BzBN

functie-

overig

totaal

TOTAAL

str Bijdrage per inwoner Gemeente

€ 1,419

€ 0,608

€ 0,5980

€ 38.519.940

Bernheze

31.240

1.834.811

44.330

18.994

18.682

37.675

1.916.816

Boekel

10.785

633.433

15.304

6.557

6.449

13.007

661.743

20.038

Boxtel

32.958

1.935.714

46.767

s-Hertogenbosch

155.111

9.110.097

220.103

Heusden

44.692

2.624.885

63.418

27.173

19.709

39.747

2.022.229

92.756

92.756

9.422.956

26.726

53.899

2.742.201

Land van Cuijk

89.534

5.258.579

127.049

54.437

53.541

107.978

5.493.606

Maashorst

57.849

3.397.631

82.088

35.172

34.594

69.766

3.549.485

Meijerijstad

81.194

4.768.748

115.214

49.366

48.554

97.920

4.981.882

Oss

91.915

5.398.422

130.427

55.884

54.965

110.849

5.639.699

Sint-Michielsgestel

29.208

1.715.466

41.446

17.758

17.466

35.225

1.792.137

Vught

31.365

1.842.153

44.507

19.070

18.756

37.826

1.924.486

Totaal

655.851

38.519.940

930.653

304.450

392.199

696.649 40.147.241

* Aantallen per 1.1.2020 vlgs opgave CBS demografische kerncijfers per gemeente. De werkelijke bijdrage 2022 zal, cf art 10.3 van de GR, worden gefactureerd op basis van de stand per 1 januari 2021.

Vanwege de formele besluitvormingstrajecten waarin deze gemeenten zich op dit moment bevinden (voorstellen naar 1e kamer) hebben we de bijdragen van de latende gemeenten Maashorst en Land van Cuijk in onderstaande tabellen ook nog gesplitst opgenomen. Geraamde bijdrage per fuserende gemeente Land van Cuijk 2022 Inwoner-

Brandweer

aantal

totaal 2022

GHOR

BzBN

BzBN

BzBN

functie-

overig

totaal

TOTAAL

str Boxmeer

29.365

1.724.688

41.669

17.854

17.560

35.414

1.801.771

Cuijk

25.130

1.475.954

35.659

15.279

15.028

30.307

1.541.921

Grave

12.436

730.401

17.647

7.561

7.437

14.998

763.045

Mill en Sint Hubert

10.939

642.478

15.522

6.651

6.542

13.192

671.193

Sint Anthonis

11.664

685.059

16.551

7.092

6.975

14.067

715.677

Totaal

89.534

5.258.579

127.049

54.437

53.541

107.978

5.493.606

De gemeentelijke bijdrage aan de kolommen is in 12 maandelijkse gelijke bijdragen verschuldigd voor de tiende van de betreffende maand.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

43

Geraamde bijdrage per fuserende gemeente Maashorst 2022 Inwoner-

Brandweer

aantal

totaal 2022

15.730

923.866

GHOR

BzBN

BzBN

BzBN

functie-

overig

totaal

9.407

18.970

TOTAAL

str Landerd

22.321

9.564

965.158

Uden

42.119

2.473.765

59.767

25.608

25.187

50.796

2.584.328

Totaal

57.849

3.397.631

82.088

35.172

34.594

69.766

3.549.485

3.4

Incidentele en structurele lasten en baten

Incidentele en structurele lasten, baten en reserves Het overzicht met de incidentele en structurele lasten, baten en reserves geeft inzicht in het structurele en reële evenwicht van de begroting op korte en langere termijn. Hierdoor wordt het inzicht vergroot in de mogelijkheden van Veiligheidsregio Brabant-Noord om eventuele tegenvallers op te vangen binnen de begroting. De begroting van Veiligheidsregio Brabant-Noord bestaat bijna alleen uit structurele baten en lasten. Uitzonderingen daarop zijn: • de 4-jarige rol oefening, waarvoor in 2025 een onttrekking van € 100.000 is uit daarvoor ingestelde reserve. • De frictievergoeding van gemeente Haaren voor 2022 en 2023, respectievelijk € 124.000 in 2022 en € 61.000 in 2023. Deze middelen worden deels ingezet om de begroting in 2022 en 2023 sluitend te maken (zie ook: 3.5). Ook de incidentele uitgaven uit het Beleidsplan 2020-2023 (in totaal € 2,1 miljoen) zijn niet geraamd. Dit omdat we nog niet weten in welk jaar deze uitgaven terugkomen. In de 1e begrotingswijziging 2022 worden de verwachte uitgaven van het beleidsplan in 2022 begroot. Dit is een neutrale wijziging, omdat deze uitgaven gedekt worden uit de reserve Doorontwikkeling Veiligheidsregio. Bij continuering van elementen uit het beleidsplan wordt structurele financiering binnen de begroting van de VR gezocht (nieuw voor oud).

3.5

Financiële positie

Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage Op basis van de vastgestelde financiële uitgangspunten en de ontwikkeling van de Rijksbijdrage, zoals in paragraaf 3.2 weergegeven, presenteren we in paragraaf 3.3 een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen. Het financieel meerjarenperspectief dat in paragraaf 3.1 wordt gepresenteerd laat een structureel sluitende begroting zien. Daarbij merken we wel op dat er een structurele taakstelling in de begroting is opgenomen (zie onderstaande).

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

44

Taakstelling begroting Om het meerjarenperspectief structureel sluitend te maken hebben we een taakstelling ad € 52.000 opgenomen vanaf 2024. In 2022 en 2023 wordt deze taakstelling opgevangen met incidentele middelen (frictiegelden gemeente Haaren). In 2021 en 2022 onderzoeken we hoe we deze taakstelling willen realiseren. Algemene Middelen

Bedragen x € 1.000 Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

-52

-52

Nader in te vullen taakstelling Totaal taakstelling

0

0

0

0

-52

-52

Totaal Algemene Middelen

0

0

0

0

-52

-52

Investeringen In bijlage 4.2 is per activagroep aangegeven hoeveel vervangings- en uitbreidingsinvesteringen zijn gepland voor 2022. Ook is per jaar aangegeven welke investeringen het betreft. De meeste investeringen hebben betrekking op vervoersmiddelen en overige materiële vaste activa, waaronder bouwkosten en inventaris. Algemene reserve De algemene reserve dient om onvoorziene risico’s op te vangen. Conform het besluit van het algemeen bestuur van 6 november 2019 bedraagt de ondergrens van de algemene reserve € 2 miljoen en de bovengrens € 2,4 miljoen. De stand van de Algemene Reserve was op 31-12-2020 € 2,4 miljoen. Bestemmingsreserves In bijlage 4.3 is de gerealiseerde en verwachte stand van de reserves en voorzieningen weergegeven op basis van de cijfers in de jaarrekening 2020 en de verwachte onttrekkingen en stortingen in 2021-2025. VRBN heeft tien bestemmingsreserves. Zes van deze bestemmingsreserves hebben een relatief kleine bestemming en hebben daarom ook een relatief klein saldo per 31-12-2020 (samen: € 702.000). De vier belangrijkste bestemmingsreserves zijn: • Reserve Doorontwikkeling VR • Reserve Groot Onderhoud • Reserve Huisvesting • Reserve Kapitaallasten Materieel en Materiaal FLO-voorziening Na de regionalisering van de FLO-kosten heeft VRBN de FLO-voorziening ingesteld om de kosten over de periode 2020-2045 op te vangen.

Het bedrag dat we jaarlijks opzij zetten in de FLO-voorziening bedraagt € 352.000. Dit bedrag komt uit de gemeentelijke bijdrage en als de FLO in 2045 is afgewikkeld, brengen we dit bedrag in mindering op de gemeentelijke bijdrage. Bij de Jaarstukken 2020 heeft de accountant vastgesteld dat het saldo van de voorziening – in combinatie met de jaarlijkse dotatie – voldoende is om de FLO-kosten te dekken.

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

45

4. Bijlagen

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

46

4.1

Begroting naar hoofdkostensoort

Thema Brandweer Bedragen x € 1.000,-

Subprogramma Risicobeheersing Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten Salarissen en sociale lasten

3.012

3.249

3.382

3.382

3.382

3.382

Bedrijfsvoeringskosten

193

77

150

150

150

150

Brandveilig leven

10

31

31

31

31

31

3.215

3.357

3.563

3.563

3.563

3.563

Salarissen en sociale lasten

20

16

31

31

31

31

Subsidies

63

Totaal lasten Baten

Totaal baten Saldo van baten en lasten

84

16

31

31

31

31

-3.131

-3.341

-3.532

-3.532

-3.532

-3.532

Risicobeheersing Reservemutaties Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reser-

23 23

0

0

0

0

0

-3.108

-3.341

-3.532

-3.532

-3.532

-3.532

ves Risicobeheersing

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

47

Bedragen x € 1.000,-

Subprogramma Brandweerzorg Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025 12.463

Lasten Salarissen en sociale lasten

11.617

12.344

12.463

12.463

12.463

Overige personeelskosten

27

20

20

20

20

20

Vrijwilligersvergoedingen

2.963

4.049

4.084

4.084

4.084

4.084

Overige vrijwilligerskosten

100

136

136

136

136

136

Bedrijfsvoeringskosten

383

304

307

307

307

307

Huisvesting

2.867

4.007

4.846

4.034

4.065

4.205

Materieel & materiaal

4.599

6.433

5.492

5.513

5.577

5.590

Opleiden - Brandweerzorg

496

663

668

668

668

668

Trainen en oefenen - Brand-

341

923

874

874

874

974

178

200

204

204

204

204

17

25

25

25

25

25

weerzorg Informatisering en automatisering Jeugdbrandweer Planvorming Verzekeringen en eigen risico Totaal lasten

5

38

56

56

56

56

194

223

225

225

225

225

23.788

29.365

29.400

28.609

28.704

28.957

1.132

Baten Salarissen en sociale lasten

1.040

1.221

1.132

1.132

1.132

Overige personeelskosten

7

5

5

5

5

5

Bedrijfsvoeringskosten

17

28

29

29

29

29

Huisvesting

112

299

0

0

0

0

Materieel & materiaal

16

609

103

103

103

103

Opleiden - Brandweerzorg

11

56

56

56

56

56

Jeugdbrandweer

16

17

17

17

17

17

Gem bijdrage kazernes Totaal baten Saldo van baten en lasten

1.219

2.235

1.342

1.342

1.342

1.342

-22.568

-27.130

-28.058

-27.267

-27.362

-27.615

2.087

25

1.040

1.829

837

680

81

292

32

32

32

132

Brandweerzorg Reservemutaties Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutatie reserves

-2.006

267

-1.008

-1.797

-805

-548

Saldo na verrekening reser-

-24.574

-26.863

-29.066

-29.064

-28.167

-28.163

-27.683

-30.204

-32.598

-32.596

-31.699

-31.695

ves Brandweerzorg Totaal Brandweer

Veiligheidsregio Brabant-Noord Programmabegroting 2022

48

Thema Crisis en Multi Bedragen x € 1.000,-

Crisisbeheersing- en rampenbestrijding Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

1.422

1.433

1.404

1.404

1.404

1.404 154

Lasten Salarissen en sociale lasten Bedrijfsvoeringskosten

491

145

170

154

154

Bestrijding risico's

71

142

98

98

98

98

Informatiemanagement

114

123

123

123

123

123

Voorbereiding Crisisorganisatie Totaal lasten

110

164

217

217

217

217

2.207

2.007

2.012

1.996

1.996

1.996

317

308

318

318

318

318

Baten Salarissen en sociale lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten

317

308

318

318

318

318

-1.890

-1.699

-1.694

-1.678

-1.678

-1.678

C&R Reservemutaties Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reser-

127 127

0

0

0

0

0

-1.763

-1.699

-1.694

-1.678

-1.678

-1.678

ves C&R Bedragen x € 1.000,-

Bevolkingszorg Jaarrekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Salarissen en sociale lasten

240

323

329

329

329

329

Lasten Bedrijfsvoeringskosten

91

82

98

98

98

98

Functiestructuur BZ

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10067169/1