53 06-04-2022 Overdachtsdocument gemeenteraad
Tekst van het document
5. Moderniseer het burgerinitiatief en het petitierecht.
deels
Eind 2021 is een voorstel voorgelegd aan het presidium voor een modernisering, Het is aan de nieuwe raad om te besluiten wat hiervan wordt ingevoerd.
6. Richt een raadswerkgroep op die een voorstel doet voor het verbeteren van het debat in raadscommissies en gemeenteraad.
ja
In 2019 is een raadswerkgroep aan de slag gedaan die 10 verbeterpunten heeft geïdentificeerd. Over deze punten heeft een werkconferentie met de fractievoorzitters plaatsgevonden. Een aantal punten is zonder meer geïmplementeerd. Een aantal punten is ernstig gehinderd door de corona-epidemie, zoals de debattrainingen en de implementatie van interruptiemicrofoons.
7. Stel per commissie een werkgroep in die voor de behandeling van het jaarverslag 2018 een onderzoek volgens de ‘methode Duisenberg’ uitvoert.
ja
Dit is voor drie van de vier commissies gebeurd. Na dit eerste jaar is geëvalueerd en geconstateerd dat het een te groot beslag op de tijd van commissieleden legt in verhouding tot het politieke debat dat het oplevert.
Aldus Besloten, Bijlage 1 Evaluatie acties werkplan | 26
nee Actie
Uitgevoerd?
Toelichting
8. Evalueer halverwege de raadsperiode de stand van zaken van de regionale samenwerking.
ja
Eind 2020 is door de regiogriffiers de regionale samenwerking geëvalueerd. De evaluatie is aan de raden aangeboden.
9. Onderzoek op welke wijze de digitale infrastructuur kan worden geoptimaliseerd.
ja
In samenwerking met een klankbordgroep uit de raad is gekeken naar de mogelijkheden. Met ingang van de nieuwe raadsperiode zal de raad overgaan van twee systemen (iBabs en Notubiz) naar één systeem (Notubiz).
10. Onderzoek op welke wijze geheime stukken digitaal ter beschikking kunnen worden gesteld.
nee
Gelet op het (nog steeds) zeer weinig voorkomen van geheimhouding is besloten voorlopig hier geen werk van te maken.
11. Voer op korte termijn een evaluatie uit naar de ombudscommissie en naar de rekenkamercommissie zodra er zicht is op het definitieve wetsvoorstel over de lokale rekenkamers en stel hiervoor vanuit het presidium een begeleidingscommissie in.
ja
Voor beide commissies is door een externe partner en onder begeleiding van het presidium een evaluatie uitgevoerd. Dit heeft geleid tot enkele aanpassingen in de werkwijzen en structuur van beide commissies.
12. N eem als presidium het voortouw om de gedragscodes te herzien.
ja
In 2021 is een voorstel voor nieuwe gedragscodes aan de raad voorgelegd en aangenomen.
Aldus Besloten, Bijlage 1 Evaluatie acties werkplan | 27
Bijlage 2 Resultaten raadsenquête
Tijdsbesteding raadsleden
Uren raadswerk: raadsleden
Tijdsbesteding commissieleden
5%
11%
11% 42%
63%
16%
42%
Minder dan 10 uur Tussen de 10 en 15 uur Tussen de 15 en 20 uur
11%
21%
78%
Ik zou minder uren aan het raadswerk willen besteden Ik zou meer uren aan het raadswerk willen besteden
Meer dan 20 uur
Het aantal uren dat ik aan het raadswerk besteed is prima
Uren raadswerk: commissieleden
Aantal vergaderuren: commissieleden
Minder dan 10 uur Tussen de 10 en 15 uur Tussen de 15 en 20 uur
Aantal vergaderuren: raadsleden
5% 11%
10%
11% 33%
Ik zou meer uren aan het raadswerk willen besteden Het aantal uren dat ik aan het raadswerk besteed is prima
32% 53%
78%
Ik zou minder uren aan het raadswerk willen besteden
34%
33%
Ontevreden
Ontevreden
Tevreden
Tevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden Niet ingevuld
Ondersteuning door de griffie
Contact met ambtelijke organisatie
7%
Interactie raad-college: coalitie
7%
7% 25%
7%
22%
93%
68%
64%
Tevreden
Ontevreden
Ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Tevreden
Tevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden Niet ingevuld
Interactie raad-college: oppositie
Sfeer in de raad: oppositie
Mogelijkheid voor fractieondersteuning: commissieleden
29% 50%
50%
50%
67%
33%
21%
Ontevreden
Tevreden
Tevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Ontevreden
Mogelijkheid voor fractieondersteuning: raadsleden
21%
Computerfaciliteiten
16%
18%
Sfeer in de raad: coalitie
11% 36% 64% 71%
63%
Ontevreden
Ontevreden
Tevreden
Tevreden
Tevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Niet tevreden en niet ontevreden
Aldus Besloten, Bijlage 2 Resultaten raadsenquête | 29
Bijlage 3 Richtlijnen debat in commissie en raad Inleiding Uit de bijeenkomst van fractievoorzitters over het bevorderen van het debat is een aantal punten gekomen die nog verder moeten worden uitgewerkt door het presidium in samenspraak met de fractievoorzitters. Het gaat om de volgende punten: • Zorg voor duidelijk onderscheid rol/debat commissie/raad; • Maak duidelijke afspraken over de rol en mandaat van de voorzitter; • Schep duidelijkheid over verschil technische en politiek/inhoudelijke vragen; • Werk een aantal richtsnoeren en tips uit voor raads- en commissieleden t.b.v. een goed debat. Onderstaand zijn deze onderwerpen puntsgewijs verder uitgewerkt.
Zorg voor duidelijk onderscheid rol/debat commissie/raad Een vaak terugkomende klacht over het debat in de raad, is dat in de raad het commissiedebat nog eens dunnetjes over wordt gedaan. Er is behoefte om het debat in de commissie en de raad duidelijk onderscheidend van elkaar te laten zijn. Voorstel is daarom om als uitgangspunt vast te leggen dat: • Het debat in de commissie bedoeld is om duidelijk krijgen wat de overblijvende politieke discussiepunten in een voorstel zijn die nog in de gemeenteraad besproken moeten worden; • Het debat in de raad bedoeld is om duidelijk te maken wat het standpunt is van fracties over de overblijvende politieke discussiepunten in het voorstel, om vervolgens tot besluitvorming te komen.
Afspraken rol en mandaat voorzitter Als een vergadering in ogen van de deelnemers niet goed verloopt, wordt als snel naar de voorzitter gekeken. Het goed verlopen van een vergadering is echter de verantwoordelijkheid van alle deelnemers. De mogelijkheden voor een voorzitter om een vergadering te sturen zijn beperkt en mede afhankelijk van de ruimte die de deelnemers aan de vergadering de voorzitter geven om te sturen. Zeker in een politieke omgeving wordt een sturende voorzitter als snel verdacht van politieke bijbedoelingen. Het is daarom goed om de gewenste rol en mandaat van de voorzitter op papier te zetten, zodat een gemeenschappelijk beeld ontstaat over wat we wel en niet van onze voorzitters verwachten. Onze voorzitters bewaken de gemeenschappelijke regels, zij: • Grijpen in als leden technische vragen stellen of hun bijdrage niet aansluit op het onderwerp dat aan de orde is; • Bewaken de spreektijden; • Bewaken de goede omgangvormen en laten het debat via de voorzitter lopen; • Kappen een debat af als de deelnemers in herhaling vallen. De commissievoorzitters bevorderen dat het commissiedebat zich richt op het helder krijgen van de overblijvende politieke discussiepunten.
Dit betekent dat de commissievoorzitters: • Als eerste het woord kunnen geven aan fracties waar een duidelijke stellingname van wordt verwacht; • Er op toezien dat interrupties worden gebruikt om het standpunt van de spreker helder te krijgen en niet om de mening van degene die interrumpeert voor het voetlicht te brengen; • Fracties stimuleren om na afloop van de behandeling met een duidelijk standpunt te komen over de politieke discussiepunten die ze over een voorstel hebben; • Na afloop van de commissiediscussie formuleren welke politieke punten overblijven om te bespreken in de raad.
Aldus Besloten, Bijlage 3 Richtlijnen debat in commissie en raad | 30
Richtsnoeren en tips voor raads- en commissieleden t.b.v. een goed debat De raadsvoorzitter bevordert dat het raadsdebat zich richt op de overblijvende politieke discussiepunten in het voorstel en de besluitvorming over het voorstel. Dit betekent dat de raadsvoorzitter: • Fracties die een amendement of motie hebben ingediend als het eerste het woord geeft; • Fracties kan vragen zich vooral te richten op de overblijvende discussiepunten; • Er op toeziet dat interrupties zich richten op het kritisch bevragen van de spreker en niet op het (nogmaals) naar voren brengen van de eigen mening; • De duidelijkheid voor derden kan bevorderen door de discussie samen te vatten.
Schep duidelijkheid over verschil technische en politiek/inhoudelijke vragen De voorzitters laten in de commissievergadering niet toe dat er technische vragen worden gesteld. Niet voor iedereen is echter duidelijk wat daar onder moet worden verstaan. We hebben dit in het Reglement van Orde vastgelegd: “Technische informatie is informatie in schriftelijke stukken en ander materiaal die zonder nadere interpretatie beschikbaar is. Vragen om informatie die volgens de bovenstaande definitie aan de inhoudelijk deskundige ambtenaar hadden kunnen worden gesteld, worden in de commissieen raadsvergadering niet toegelaten. Het is dus uitdrukkelijk niet zo dat een vraag politiek is, alleen al omdat de vragensteller het antwoord politiek wil gebruiken. Politici zullen vragen immers bijna altijd stellen om het antwoord politiek te gebruiken en dan zouden dus alle vragen van raadsleden politiek zijn.
Een goed debat voeren kan uiteindelijk alleen maar als de deelnemende raads- en commissieleden voldoende debatvaardigheden hebben. Hoewel niet iedereen van nature dezelfde welsprekendheid heeft, zijn veel basisregels prima aan te leren/te trainen. Onderstaand staan een aantal tips voor raads- en commissieleden om hun bijdrage aan het debat te optimaliseren. Voorbereiding • Bepaal of je het onderwerp belangrijk genoeg vindt om er iets over te zeggen; • Zo ja, bepaal wat de belangrijkste politieke keuzes zijn die in een raadsvoorstel worden gemaakt; • Bepaal of je het eens bent met deze keuzes; • Zo nee, bepaal welke keuze jij zou maken en wat je argumenten hiervoor zijn. Inhoud verhaal • Beperk jezelf tot de hoofdpunten, na afloop moeten mensen kunnen navertellen wat jouw mening is; • Begin je verhaal met een duidelijke mening over het voorstel; • Eens met het voorstel? Houdt het kort! • Gebruik zo mogelijk voorbeelden uit de praktijk; • Oefen vooraf als het om een belangrijk onderwerp gaat.
Presentatie • Lees je verhaal niet van papier/tablet/laptop, maar schrijf alleen de kernpunten van je verhaal op; • Laat merken dat je gehoord hebt wat andere fracties hebben gezegd en speel daar op in; • Zorg dat je verhaal ook begrijpelijk is voor de publieke tribune; • Stel geen vragen aan de wethouder, maar geef je mening; • Interrumpeer om de mening van anderen helder te krijgen, niet om die van jezelf te vertellen; • Gebruik de tweede termijn om af te concluderen (In de commissie hoe je tegenover het voorstel staat en of je met moties/amendementen komt, in de raad hoe je gaat stemmen).
Aldus Besloten, Bijlage 3 Richtlijnen debat in commissie en raad | 31
Colofon Dit is een uitgave van gemeente ’s-Hertogenbosch