2022-09-22 Commissie Bestuur concept

Het gaat om deugen op een snobistische manier, waar Volt heel goed in is, en de samenleving ongevraagd bijvoorbeeld een asielinvasie opleggen om een politiek correct gevoel te kunnen uitdragen. Met deze motie wordt geprobeerd humaan te ogen terwijl de eigen bevolking hier keihard in de kou staat. De SP vindt het gewoon goed dat de eigen burgers langer op wachtlijsten voor een sociale huurwoning moeten staan omdat ze zelf zo graag willen deugen. De heer Roovers (SP) merkt op dat, als de SP voorstelt om meer sociale huurwoningen te bouwen, de PVV het over communisme heeft en tegen stemt. De PVV geeft alleen maar iets om sociale huurwoningen op het moment dat die een stok heeft om statushouders en vluchtelingen mee te slaan, maar verder nooit achter de woningzoekenden staat. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de PVV wel sociale huurwoningen wil, maar dat dit 15

permanente woningen voor de eigen bevolking en geen tijdelijke flexwoningen moeten zijn. Mevrouw Craste (D66) vraagt of de heer Van Hattem een situatie in Utrecht schetst omdat er in Den Bosch in de driekwart jaar dat de opvang er is geen incidenten zijn geweest. De heer Van Hattem (PVV) denkt dat dit meer geluk dan wijsheid is. Door deze motie zullen er meer vluchtelingen naar Den Bosch worden gehaald. In Utrecht kregen alleen statushouders voorrang bij de toewijzing van sociale huurwoningen waardoor Utrecht de grootste asielmagneet van Nederland is en de genoemde situatie is ontstaan. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat de PVV de motie over humane opvang verkeerd interpreteert. De heer Van Hattem (PVV) leest in de deugmotie dat de situatie in Ter Apel schrijnend is, maar hij vindt het schrijnend voor de inwoners van Ter Apel die overlast hebben van al die asielzoekers die vaak door zeven tot acht veilige landen zijn gekomen waar ze volgens de Dublinverordening eigenlijk al asiel hadden moeten aanvragen. Er wordt gezegd dat deze mensen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, maar in Ter Apel en Utrecht ontstaat geweld en hij wil dat Den Bosch vooral geen tweede Utrecht wordt. Door opvang in kastelen zoals kasteel Meerwijk en in Van der Valk hotels te faciliteren zonder dat hierover iets aan de raad is gevraagd, ontstaat een aanzuigende werking.

In de motie staat dat vluchtelingen humane opvang wordt geboden en hij vraagt zich af of dit onbegrensd moet zijn. Mevrouw Samshuijzen (Partij voor de Dieren) vroeg eerder toen het over actiegroepen ging al om niet voor eigen rechter te spelen en ze vraagt de heer Van Hattem nu om niet op de stoel van de IND te gaan zitten. De heer Van Hattem (PVV) begrijpt niet wat mevrouw Samshuijzen bedoelt. De Partij voor de Dieren vindt wel dat die kan bepalen wanneer er een noodtoestand is op het gebied van het klimaat en nu gaat het over een asielnoodtoestand waarover hij op- en aanmerkingen heeft. Mevrouw Samshuijzen (Partij voor de Dieren) zegt dat er een noodsituatie is ontstaan en dat het gaat over de kaders, maar dat de heer Van Hattem al een conclusie trekt over de status van de vluchtelingen. Ze vraagt hem om niet op de stoel van een ander te gaan zitten. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat asielzoekers niet op zijn stoel moeten gaan zitten. De heer Kabbouti (PvdA) is de drek die nu over de discussie wordt gegooid wel van de PVV gewend, maar hij vraagt zich wel af of de PVV deze mensen nog als mens ziet. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat deze mensen in de eigen regio moeten worden opgevangen zodat ze geen levensgevaarlijke reis over de Middellandse Zee hoeven af te leggen.

De heer Kabbouti (PvdA) wil weten welke medemenselijkheid de PVV deze mensen aanreikt als ze in Nederland zijn. De heer Van Hattem (PVV) voelt vooral medemenselijkheid voor de eigen inwoners. De PVV kiest voor de eigen inwoners en niet voor de drek die de PvdA over de gemeente uitstort. De heer Kabbouti (PvdA) concludeert dat de heer Van Hattem eigenlijk zegt 'stik erin'. De heer Van Hattem (PVV) wil opvang in de eigen regio en niet in Nederland. De heer Kabbouti (PvdA) hoort geen ontkenning en hij constateert dat de PVV zijn stelling bevestigt. Dat is beschamend. De heer Van Hattem (PVV) had niet anders verwacht omdat hij weet dat de PvdA het land te grabbel gooit. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt om te stoppen met persoonlijke aanvallen op partijen en 16

mensen van die partijen. De heer Van Hattem (PVV) wordt ook aan alle kanten aangevallen met termen als 'drek' en hij neemt zijn woorden niet terug. Hij leest in de deugmotie ook 'medewerking te blijven verlenen aan de opvang binnen onze gemeentegrenzen', dat is pleiten voor een permanent azc en hij wil weten of de motie inderdaad zo moet worden gelezen. Er staat ook in 'spreiding van locaties over de gemeente' en dat betekent dat Den Bosch één groot azc wordt. Verder leest hij 'informeren van omwonenden', maar het is beter om naar de omwonenden te luisteren en hij vraagt of er geen azc komt als de burgers dat niet willen of dat dit omwille van het deugen dan toch gebeurt. Hij citeert weer uit de motie: 'humaner asielbeleid bij het rijk bepleiten'. Hij vindt een humaner asielbeleid een asielbeleid waarbij de grens worden gesloten voor asielprofiteurs. Hij wil humaner zijn voor de eigen bevolking en opvang in de eigen regio voor mensen die echt op de vlucht zijn, dat is het meest humaan. Hij heeft raadsvragen over de brief van 12 juli 2022 gesteld, maar daar geen antwoord op gekregen en hij vraagt het college om dat alsnog te doen. Die vragen gingen over het feit dat asielzoekers per se in Ter Apel opgevangen willen worden omwille van hun gelukzoekende belang. Mevrouw Craste (D66) vindt dat iedereen recht heeft op zijn eigen mening, maar niet op zijn eigen feiten.

Mensen willen in Ter Apel blijven om er zeker van te zijn dat hun asielaanvraag gestart wordt. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat die mensen asiel hadden kunnen vragen in het eerste veilige land waar ze terechtkwamen en dat ze willen profiteren van de welvaart in Nederland als ze dat niet hebben gedaan in bijvoorbeeld Griekenland, Italië, Oostenrijk of Duitsland. Dan zoeken ze hier geen veiligheid, maar brengen ze de veiligheid hier juist in gevaar. De notitie van Leefbaar 's-Hertogenbosch vindt hij geen knip voor de neus waard omdat die aansluit op de deugmotie. De PVV wil geen voorrang voor statushouders en überhaupt geen asielopvang in Den Bosch. In deze notitie staat ook dat moet worden gekeken of alleen mensen kunnen worden opgevangen die geen veiligelanders zijn, maar die keuze is er niet omdat het COA bepaalt welke asielzoekers hier komen. De omwonenden worden opgezadeld met flexwoningen, zij kunnen hier geen normale bezwaarprocedure tegen starten en hij hoort graag welke concrete locaties voor de opvang van statushouders het college op dit moment op het oog heeft. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vraagt wanneer de heer Van Hattem voor het laatst in een asielzoekerscentrum was. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat het er niet om gaat of hij in een asielzoekerscentrum is geweest.

Hij heeft een asielzoekerscentrum in zijn achtertuin in Vinkel en heeft van omwonenden in Budel gehoord over de overlast daar. Hij denkt dat dit ook in Den Bosch gebeurt als deze motie wordt uitgevoerd. De heer Kabbouti (PvdA) stelt dat men in Nederland in een bevoorrechte positie zit met een veilig en ondanks de energiecrisis warm huis waarin de overheid er alles aan doet om de klappen te verzachten. Vanuit deze bevoorrechte positie is er een bepaalde morele verplichting om mensen in nood en in een kwetsbare positie te helpen door hen een plek te bieden. Op landelijk niveau wordt bepaald wie wel en niet asiel krijgt, maar de excessen spelen zich op lokaal niveau af. Hij wil solidair zijn met andere gemeenten die de klappen op dit moment het hardst opvangen. Hij is het met D66 eens dat naar de praktijk in Den Bosch moet worden gekeken, naar hoe de inwoners erbij worden betrokken en hoe de opvang wordt georganiseerd. Als het aantal incidenten nagenoeg nihil is, moet er ook het lef zijn om stappen vooruit te blijven zetten. Hij hoorde een aantal doembeelden schetsen en eigen feiten op tafel leggen die nergens op gebaseerd zijn om vervolgens alles naar buiten te schuiven en de kop in het zand te steken. Daarmee wordt de wereld niet verbeterd. Hij en zijn collega's in de PvdA-fractie zijn de politiek ingegaan om een steentje bij te dragen aan een betere wereld.

Dat begint klein, maar dat moet niet klein blijven en hij wil de hand reiken naar mensen die hulp nodig hebben. Hij staat volledig achter het betoog van D66 en de SP vanwege de passie om mensen die dat nodig hebben te helpen en de PvdA dient de motie van harte mee in. Hij staat voor medemenselijkheid, ook al staat de wereld in brand. Hij denkt met de motie als raad een positie in te nemen, te zeggen waar de raad voor staat en het college rugdekking te geven. Hij denkt niet dat de raad buitenspel staat en heeft een heel andere grondhouding dan de partijen die een doembeeld schetsen. 17

De heer Van Hattem (PVV) citeert PvdA-burgemeester Dijksma van Utrecht: "Een toenemend aantal asielzoekers uit veilige landen, we hebben last van geweld, overlast en intimidatie en dat is onacceptabel". Dat is geen doembeeld, maar het zijn de woorden van een PvdA-burgemeester. De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat de PvdA niet wereldvreemd is en problemen niet uit de weg gaat, maar dat dit niet wil zeggen dat de PvdA mensen niet wil helpen of eventuele problemen niet wil oplossen. Het is niet aan de raad om aan de voorkant onderscheid tussen mensen te maken en de PvdA wil vanuit de solidariteitsgedachte als gemeente de rol oppakken die de gemeente aankan en humane opvang realiseren voor mensen die dat nodig hebben. Hij houdt uit medemenselijkheid en solidariteit vast aan de voorrangspositie van vluchtelingen, ook om ervoor te zorgen dat de keten niet vastloopt. Mevrouw Welten (VVD) las in de brief van 12 juli 2022 dat er steeds meer vluchtelingen komen en dat de druk toeneemt, maar ook dat het college hoopt een humane en uitvoerbare opvang met menselijke kwaliteit te kunnen blijven bieden en ze vraagt of de heer Kabbouti niet bang is dat het niet meer uitvoerbaar en humaan is als de instroom toeneemt en er geen inzicht komt in de mogelijkheden qua zorg, onderwijs en opvangcapaciteit. De heer Kabbouti (PvdA) is daar niet bang voor.

Hij denkt dat de motie juist is bedoeld om humane opvang te borgen. Hij is ook niet blind voor de realiteit en als het volledig uit de bocht vliegt zoals dat in Ter Apel is gebeurd, wil hij als de wiedeweerga voor opvang zorgen en faciliteiten opbouwen. Hij wil mensen uit de brand helpen en niet alleen vanuit een ivoren toren het perfecte plaatje realiseren om vervolgens te zeggen dat iemand welkom is, zo zit de wereld niet in elkaar. Mevrouw Welten (VVD) denkt dit beter te kunnen borgen door te anticiperen op wat er misschien gaat komen door kaders te stellen. Ze wil weten wat de heer Kabbouti met borgen bedoelt. De heer Kabbouti (PvdA) denkt dat het wordt geborgd met de kaders die in de motie staan. De VVD wil het misschien tot in detail regelen, maar de PvdA en waarschijnlijk alle mede-indieners van de motie willen kaders op hoofdlijnen aan het college meegeven en erop vertrouwen dat het college vanuit medemenselijkheid, solidariteit en een moreel gevoel mensen opvangt op de wijze die mensen verdienen. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat de VVD niet uit is op details, maar wil anticiperen door aan de voorkant duidelijk te maken of Den Bosch de capaciteit en de mogelijkheden heeft om opvang te bieden. De heer Kabbouti (PvdA) constateert dat de grondhoudingen van de VVD en de PvdA verschillen.

De heer Van der Krabben (Bosch Belang) maakt zich zorgen over het verschil van mening in het college over de gastvrijheid van de stad en hij vraagt of dit punt in de coalitieonderhandelingen is besproken. De heer Kabbouti (PvdA) wil de ruimte om partijstandpunten te verkondigen. Hij voelt zich gesterkt door het initiatief van D66 dat bijzonder breed in de raad wordt gedragen. In het woondebat is al veel gesproken over flexwoningen, hij denkt dat 's-Hertogenbosch dit goed doet en hij hoort graag wat de wethouder daarvan vindt. In het debat werd gesproken over statushouders, maar hij leest in de vraag 'met perspectief op statushouderschap' en dat is een andere categorie. Als mensen perspectief hebben, moeten zij een rol in de samenleving kunnen spelen. Mevrouw Hernández (50PLUS) maakt onderscheid tussen beleid en medemenselijkheid. Mensen die dat nodig hebben moeten worden geholpen, maar als die mensen in hun eigen land of op een plek dichtbij huis kunnen worden geholpen dan is 50PLUS daar voor. Politiek Den Haag heeft deze asielcrisis veroorzaakt en ze is verrast over hoe de VVD zich nu opstelt terwijl die partij een van de veroorzakers van deze asielcrisis is. Ze vindt het spijtig dat de gemeenteraad 18

hier vanavond over moet spreken omdat dit landelijk zou moeten worden opgelost. Ze is blij dat ze in het gastvrije en humane Den Bosch woont en ook als Den Haag het niet goed heeft gedaan, mag de medemens niet in de steek worden gelaten. Ze bedoelt hiermee niet dat die mensen hier voor altijd zonder een tegenprestatie mogen blijven, maar ze weet bijna zeker dat de meeste vluchtelingen een bijdrage aan de maatschappij willen leveren omdat zij verder willen met hun leven. 50PLUS steunt deze motie omdat dit een kritisch moment is en mensen niet in de kou mogen staan nu de winter eraan komt, maar ze moeten wel over het hele land worden verspreid en ze is niet voor een open deur voor iedereen die hier asiel wil aanvragen. Ze vindt dat Den Bosch het heel goed doet, er zijn nauwelijks incidenten. Ze is betrokken bij het asielcentrum voor de Oekraïners en de respons uit de wijk was enorm, er was sprake van solidariteit. Ze begrijpt dat sommige gemeenten geen steun willen geven en ze wil er als eerste voor de inwoners zijn, maar er is ruimte voor iedereen als 5% van de huurwoningen voor statushouders is en er een balans komt in woningbouw voor de eigen bewoners en woningen voor statushouders. 50PLUS is niet voor flexwoningen en wil liever permanente woningen, maar als het nodig is moet daar wel mee aan de slag worden gegaan.

De heer Van Hattem (PVV) leest in de motie die 50PLUS blijkbaar ook onderschrijft 'binnen onze gemeentegrenzen medewerking aan asielopvang blijven verlenen' en hij vraagt of 50PLUS door deze motie te steunen gaat voor dergelijke permanente onbegrensde asielopvang in de gemeente Den Bosch. Mevrouw Hernández (50PLUS) steunt het college en ze heeft er alle vertrouwen in dat die de juiste beslissingen neemt. Er is momenteel een humanitaire crisis, dat betekent niet dat dit consequent moet gebeuren, maar op dit moment is het noodzakelijk. Mevrouw Welten (VVD) merkt op dat de heer Bruls als voorzitter van de veiligheidsregio een crisis uitroept en dat hij zegt dat dit een structureel probleem is. Mevrouw Hernández (50PLUS) vindt dat ook de landelijke VVD deze crisis gecreëerd heeft, de motie gaat over steun voor de gemeente Den Bosch in de huidige crisis en niet voor het hele land. De heer Van Silfhout (Volt) is er trots op dat hij deugt of in ieder geval zijn best doet om te deugen Als hij een vechtpartij ziet dan springt hij ertussen omdat hij het goede wil doen en als hij iemand ziet verdrinken dan springt hij in het water om die persoon eruit te halen en daar is hij trots op. Hij is er ook trots op dat hij er naartoe gaat als er in de buurt een reanimatie nodig is en ook dat hij de motie van mevrouw Craste steunt.

Hij wil het demoniseren van deugen niet toestaan omdat mensen die deugen het beste willen doen voor hun omgeving en de mensen die dichtbij hen staan. Deugen moet niet meer in een bepaalde hoek worden gedrukt en mensen moeten durven zeggen dat ze er zijn voor hun medemensen. De heer Van Hattem (PVV) vraagt welk woord hij wel mag gebruiken en hij noemt 'naïef snobisme' en 'elitaire zelfgenoegzaamheid'. De heer Van Silfhout (Volt) neemt geen aanstoot aan het woord 'deugen', maar aan het demoniseren van mensen die deugen. Er zijn geen tien crises, maar één hele grote crisis, namelijk een beleidscrisis waarin steeds reactief wordt gereageerd in plaats van proactief te handelen. Hij is niet voor verdere flexibilisering van de woningmarkt. Alle gemeenten in Nederland moeten hun verantwoordelijkheid nemen, maar bijvoorbeeld de gemeente Rotterdam neemt niet haar verantwoordelijkheid om het aantal vluchtelingen op te vangen dat ze zou moeten opvangen en hij is er trots op dat zijn partijgenoot in Rotterdam, Imane Elfilali, daar de discussie over goede opvang in Rotterdam aanzwengelt. Hij vindt dat de voorrangspositie van vluchtelingen voor sociale huurwoningen moet blijven omdat zij net als alle andere mensen recht op huisvesting hebben. Ten slotte merkt hij op dat het goed is als de mensen snel aan het werk gaan.

De heer Ploegmakers (CDA) spreekt liever over een opvangcrisis dan over een asielcrisis omdat de instroom de afgelopen jaren niet veel groter is geworden en zelfs stagneert. Het CDA vindt dat mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, vervolging of geweld moeten worden opvangen. Dat is een humane en morele plicht, maar de opvang moet wel verantwoord zijn. Hij vindt dat Nederland zich moet schamen voor de situatie in Ter Apel en dat die situatie ook in 19

's-Hertogenbosch moet worden voorkomen. De gemeente moet haar verantwoordelijkheid voor de opvang nemen en daarom dient het CDA de motie 'Humane opvang vluchtelingen' mee in. 's-Hertogenbosch is een gastvrije stad, een stad die haar verantwoordelijkheid neemt, maar de opvangcrisis kan alleen worden opgelost als ook andere gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen en daar mag best meer op worden aangedrongen. In maart 2022 bij zijn installatie in de gemeenteraad stak hij zijn vingers op en sprak de woorden 'Zo waarlijk helpe mij God almachtig!' en de heer Van Hattem sprak exact dezelfde woorden uit. Dat geeft iets aan van zijn christelijke verantwoordelijkheid, maar wat hij vanavond van hem hoorde is zijn christelijke achtergrond niet waardig. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat er met het faciliteren van een islamitische asielinvasie in Nederland niets van het christendom overblijft. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vindt dit een emotioneel en beladen onderwerp en hij heeft opgeschreven: biedt een ander ook zoals je zelf door het leven wilt gaan. Opvang is de enige weg om ervoor te zorgen dat mensen, die ook de economie straks draaiende houden, een menswaardig bestaan krijgen en in december 2021 werd via een motie gevraagd om een asielzoekerscentrum in Rosmalen te openen en dat is gebeurd.

Elders zijn er wel eens protesten tegen de komst van een asielzoekerscentrum, maar hier is niet een woord verkeerd gevallen. Hij is verbaasd dat de VVD spreekt over de het aantal asielzoekers en de dreiging en hij zou bijna vragen hoeveel mensen nog mogen binnenkomen. Hij bedankt D66 voor de motie en de uitleg daarvan. Dit is de manier om een dergelijk onderwerp te behandelen met respect voor mensen met een andere opvatting. Mevrouw Welten (VVD) vraagt of de heer Van der Krabben niet bang is dat mensen die nu al hulp krijgen die hulp niet meer kunnen krijgen als er te veel mensen komen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) weet dat mensen niet bezorgd zijn over de opvang van asielzoekers, maar over hun inkomen. Er kan niet zo ver vooruit worden gekeken; als het nodig is, kan worden bijgestuurd, er wordt geprobeerd alles te reguleren en dat doet het college verantwoord. Hij vraagt waarom de VVD dat beleid niet steunt. Er gaan ook mensen terug naar oorlogsgebied omdat het mogelijk is en ook daardoor loopt het aantal mensen terug. Mevrouw Welten ziet alleen de donkere wolken, maar hij wil kansen benutten, mensen opvangen en waar nodig bijsturen, dat is een kwestie van houding. Bosch Belang wil mensen in nood altijd helpen en heeft daar nog nooit een dag spijt van gehad.

De heer Van Hattem (PVV) zegt dat maar een heel klein percentage van de mensen teruggaat en hij vraagt wanneer de heer Van der Krabben voor het laatst in een asielzoekerscentrum is geweest. Hij was op 13 mei 2019 voor het laatst in een asielzoekerscentrum, in Zeist en in Rotterdam, en hoorde daar hoe medewerkers bespuugd, geïntimideerd en in elkaar geslagen werden. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) is daar ook geweest, maar heeft die ervaring niet. Hij heeft ook dingen gezien die niet goed zijn, maar hij veroordeelt deze mensen niet omdat ze worden bijgestuurd. Er zijn altijd uitzonderingen, maar die zijn er ook in de Bossche samenleving. De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) werd op 12 september jl. tijdens I&O geïnformeerd over de actuele cijfers en de conclusie was dat Den Bosch goed bezig is. Het is moeilijk, maar Den Bosch acteert op alle vlakken zoals onderwijs, huisvesting en verkeer boven de norm, dat gaat goed en hij wil daarmee doorgaan. Het gebeurt al, het is staand beleid en dat betekent dat de nu voorliggende motie overbodig is. Hij wil een applaus voor de mensen die de uitvoering doen. Mevrouw Samshuijzen (Partij voor de Dieren) vraagt of de heer Verhoef meer weet dan zij. Zij weet dat er in 2021 opvang bij het Autotron is gerealiseerd en dat deze motie vraagt om die opvang te verlengen. Deze motie heeft daarom toegevoegde waarde.

De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) gaat ervan uit dat een eventuele koerswijziging aan de raad wordt voorgelegd. Gewoon ge-DREVEN zegt 'ja' tegen de vijf vragen in de notitie of is het ermee eens. Ten slotte merkt hij op dat gewoon ge-DREVEN flexwoningen een goede aanzet 20

vindt. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vindt dat de gemeente Den Bosch er met allerlei opvanglocaties alles aan doet om het asielbeleid uit te voeren. De toestroom zal gezien de toestand in de wereld alleen maar groter worden en het is mogelijk dat de gemeenten in de toekomst zaken opgelegd krijgen, maar nu is het nog mogelijk om zelf iets te doen. VOOR Den Bosch wil de opgelegde taakstelling uitvoeren en als die groter wordt, zal die nog steeds moeten worden uitgevoerd. VOOR Den Bosch wil geen kansloze veiligelanders opvangen al zal het niet altijd even gemakkelijk zijn om hen terug te sturen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vraagt wat de heer Gersjes wil als het vastgestelde aantal wordt overschreden. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat het aantal niet wordt overschreden, maar dat Den Bosch een voorschot neemt op het verwachte aantal en dat er geen 500 woningen nodig zijn om 500 mensen op te vangen. Hij denkt wel dat er flexwoningen nodig zijn om alle mensen te kunnen huisvesten. Hij zou willen dat statushouders kunnen werken, maar het is landelijk beleid dat statushouders niet kunnen werken. Mevrouw Samshuijzen (Partij voor de Dieren) sluit zich aan bij de woorden van de mede-indieners van de motie. Ze complimenteert het college voor de gemaakte snelheid.

De verantwoordelijkheid om onderscheid tussen vluchtelingen te maken ligt bij het IND en niet bij de gemeenten. Ze sluit zich aan bij de woorden van de heer Roovers over de voorrangspositie van statushouders wat betreft de toewijzing van een huurwoning. Ze vindt de discussie over flexwoningen meer bij het woondebat horen, maar als die nodig zijn om mensen te kunnen opvangen dan moeten ze er komen. Of deze mensen mogen werken is landelijk beleid, maar ze wil wel kijken hoe mensen aan het werk kunnen als zij een status hebben. Reactie college Portefeuillehouder Mikkers hoorde een emotioneel debat met wisselende geluiden en veel bezorgdheid, maar hij hoorde ook medemenselijkheid en de opdracht van het gemeentebestuur van Den Bosch is om dat te laten samengaan. Hij is blij met de voorliggende motie omdat het goed is dat de politiek uitspreekt welke kaders zij wil meegeven en het gemeentebestuur zich niet blijft baseren op een motie van eind december 2021 over een specifieke locatie. De raad geeft een richting en hij begrijpt dat wordt gezegd dat nog veel onduidelijk is, maar dat is nou net besturen: zorgen dat de meeste bouwstenen er zijn en richting geven aan de te vinden oplossing. Varen in de mist hoort daar een beetje bij, maar er moet wel aandacht zijn voor de bezorgdheid van de bewoners en het realiseren van humane en duurzame opvang.

Dat is niet te pakken in getallen, het gaat om de intentie om mensen te willen opvangen: kan zorg, onderwijs en privacy worden geboden? Hij wil geen sporthallen vullen omdat dit tot problemen leidt en vandaar ook dat de kaders humaan en duurzaam zijn meegegeven. Als mensen in hokken worden ondergebracht, zal dit ook leiden tot ander gedrag richting de buitenwereld en dat wil hij voorkomen. De afgelopen maanden is duidelijkheid gegeven door aandacht, privacy, inmenging van de samenleving en het werk van veel vrijwilligers uit de omgeving en de resultaten zijn ernaar. Hij denkt dat dit de kaders zijn die de raad nu bevestigt en dat biedt naar zijn mening genoeg duidelijkheid, maar het blijft wel varen in de mist. Het gaat om ongeveer 60.000 asielzoekers en Den Bosch heeft 160.000 inwoners, dat is 1% van de samenleving van Nederland. 1% van 60.000 is 600 en dat betekent dat Den Bosch voor 600 mensen klaar moet staan en hier worden nu al 1200 mensen opgevangen, inclusief de Oekraïners. Commerciële partijen doen geen beroep op de overheid, maar schakelen zelf medische hulp en vrijwilligers voor onderwijs en taallessen in. Mevrouw Welten (VVD) denkt dat de gemeente wel controle op de zorg en het onderwijs moet houden. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat de verantwoordelijkheid voor deze mensen bij het COA ligt.

Het college maakte zich wel zorgen over de situatie in Nuland en heeft toen geëist dat aan een aantal voorwaarden werd voldaan. Hij kan geen garanties geven, maar wel randvoorwaarden schetsen. Hij kan niet meer duidelijkheid geven dan hij vandaag heeft gedaan en hij vraagt wat de VVD nog nodig heeft om open te staan voor deze mensen. 21

Mevrouw Welten (VVD) vaart niet graag in de mist en ze wil weten wat de mensen nog kan worden geboden. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat het kabinet in crises besluiten moet nemen en dat de VVD ook in het kabinet zit. Als de gemeente zelf de regie houdt dan legt het rijk niets op en het is van belang dat de gemeente zo lang mogelijk zelf de regie houdt. Dat kan door de randvoorwaarden zo duidelijk mogelijk te stellen, te varen op de uitgangspunten die onder andere in de nu voorliggende motie zijn vastgelegd en te zorgen dat de opvang kwalitatief goed is. Daarmee worden ook problemen in de samenleving voorkomen. Statushouders mogen werken en asielzoekers niet. Het is vreemd dat een situatie die acht dagen zou duren nu al negen maanden duurt; er wordt niet binnen acht dagen bepaald of iemand een veiligelander is en weg moet, maar dat duurt negen maanden. Dan is het de vraag of iemand toch een bijdrage aan de samenleving mag leveren. Hij zou voor het laatste kiezen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) weet dat vijftien statushouders in de horeca willen werken, maar dat het zes maanden duurt voordat dit rond is in verband met een subsidie en hij vraagt of dit sneller kan. Portefeuillehouder Mikkers bespreekt dit met het kabinet omdat op sommige locaties mensen hier al maanden zitten en best iets willen en kunnen doen. Dat is nu juridisch echter nog niet mogelijk.

Mevrouw Hernández (50PLUS) hoorde dat veel bewoners in de buitengebieden bang zijn dat de meeste asielzoekers in de buitengebieden terechtkomen en ze vraagt of het mogelijk is om een bepaalde zekerheid te geven dat de asielzoekers over de hele gemeente worden verspreid. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat de gemeente alleen de regie over de locatie Hypeco had en dat de andere twee terreinen van een particulier zijn die ze aan het COA heeft aangeboden. De gemeente heeft daar wel randvoorwaarden voor meegegeven. Ook het college wil geen concentratie en het liefst wel goede integratie omdat dan zorg en onderwijs ook beter kunnen worden georganiseerd. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat de gemeente wel over private locaties zoals Van der Valk gaat omdat de gemeente over de vergunningverlening gaat. Bijvoorbeeld in kasteel Meerwijk komt echter een opvang zonder dat daarvoor een vergunning is verleend. Hij wil weten waarom deze locaties niet eerst aan de raad zijn voorgelegd terwijl dat bij het Hypeco-terrein wel is gebeurd. Verder wil hij weten waarom de gemeente Den Bosch wel verantwoordelijkheid neemt voor asielzoekers die niet elders willen worden opgevangen omdat ze per se in Ter Apel willen blijven Portefeuillehouder Mikkers hoorde een andere formulering van de al schriftelijk gestelde vraag. De gemeente gaat niet over de instroom van asielzoekers.

Hij gaat niet in op de kwalificaties die de heer Van Hattem voor de asielzoekers gebruikt. De particulier heeft toestemming gekregen omdat die locatie brandveilig is en sprake was van gastvrijheid. Zo wordt vaker op een bepaalde situatie geanticipeerd, ook in het belang van de samenleving als geheel. Wethouder Slikker deelt de zorgen over hoe mensen in nood een thuis kan worden geboden en ook perspectief aan mensen in 's-Hertogenbosch die op een betaalbare woning wachten. In tegenstelling tot veel andere steden en dorpen voldoet 's-Hertogenbosch sinds jaar en dag aan de taakstellig voor de huisvesting van statushouders. Momenteel wonen er 207 statushouders in 57 woningen en de verwachting is dat er eind 2022 265 statushouders in 's-Hertogenbosch zijn gehuisvest en dat zijn er zestig meer dan de wettelijke taakstelling voor 2022. Dat aantal wordt in mindering gebracht op de taakstelling voor 2023. Hiermee wordt Ter Apel ontlast. De taakstelling voor 2023 wordt hoger, de verwachting is dat die voor het eerste halfjaar ongeveer 220 mensen is en er is nog geen zicht op het tweede halfjaar. Het beslag op het aantal sociale huurwoningen dat jaarlijks vrijkomt was de afgelopen jaren 2 tot 6% en 94 tot 98 % is dus beschikbaar voor andere woningzoekenden.

Het college wil dus niet om de taakstelling heenlopen omdat dit vanuit menselijk oogpunt onwenselijk en vanuit woningbouwoogpunt onnodig is. Dat betekent niet dat er geen oog is voor de extra ambitie voor reguliere woningzoekenden. De 22

wachttijd voor hen wordt inderdaad langer en daar wordt extra op ingezet. Er staan al 400 flexwoningen in Den Bosch, er wordt gewerkt aan de realisatie van nog 250 woningen in de Belgeren en de Noordoosthoek, er zijn gesprekken met het rijk over de financiering daarvan, en er wordt gezocht naar extra locaties. De gesprekken met het rijk gaan anders dan bijvoorbeeld hoe Utrecht en Amsterdam dat hebben gedaan. Die steden lopen achter op de taakstelling en trekken vooral flexwoningen aan om aan de wettelijke taakstelling te voldoen. 's-Hertogenbosch voldoet al aan de taakstelling en wil niet Oekraïners en statushouders op één specifieke plek in een groep flexwoningen omdat spreiding de integratie ten goede komt. Het is de bedoeling om de extra flexwoningen vooral in te zetten om reguliere woningzoekenden extra perspectief te bieden. Dat perspectief wordt ook geboden door in 2022 600 extra sociale woningen te realiseren, extra in te zetten op transformatie, een extra zoekopdracht naar flexwoningen uit te zetten en startersleningen en opkoopbescherming in te voeren. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of er ook concrete locaties voor flexwoningen in beeld zijn. Wethouder Slikker antwoordt dat in de Belgeren en de Noordoosthoek 250 flexwoningen komen en dat er een locatiestudie loopt om te kijken waar nog iets extra's kan worden gedaan.

De heer Van Hattem (PVV) vraagt naar de kaders voor die locatiestudie. Wethouder Slikker komt hierop terug bij het debat over flexwoningen. Als er locaties bekend zijn, wordt dit aan de raad bekendgemaakt. De voorzitter stelt gezien de tijd voor om geen tweede termijn te houden en ze geeft de initiatiefnemers de mogelijkheid om nog een reactie te geven. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) hoorde dat iedereen vindt dat de raad kaderstellende uitspraken moet doen en die moeten scherper zijn dan in de motie van D66 en anderen. Er zijn vanavond al nadrukkelijk kaders meegegeven, onder andere over spreiding. Het is nu behapbaar voor Den Bosch, maar als de toestroom van asielzoekers groter wordt dan wil hij kritisch spreken over de behapbaarheid, de uitvoerbaarheid en de spreiding. Hij wil een scherp onderscheid maken tussen mensen met perspectief op statushouderschap en veiligelanders. De eerst groep heeft recht op een woning en zijn welkom in Den Bosch, maar de veiligelanders zijn hier niet welkom. Burgemeester Bruls heeft een beroep op het kabinet gedaan om ervoor te zorgen dat het asielzoekerssysteem op orde is en dat sneller wordt bepaald of iemand een veiligelander is en weg moet omdat een veiligelander die langer blijft niet anders kan dan onderduiken in de criminaliteit. Hij wil druk uitoefenen op Den Haag om dit onderscheid te maken en komt met een motie daarover.

Mevrouw Craste (D66) bedankt de heer Van Hattem voor de geuzennaam deugmotie en als er nog iemand is die deze motie wil ondertekenen is die van harte welkom. Ze is blij dat het overgrote deel van de gemeenteraad met een warm hart, passie en medemenselijkheid heeft gereageerd. Het is belangrijk dat kaders worden gesteld en dat het college verder vrijheid krijgt. Komend weekend is het burendag en dan kan een bezoek worden gebracht aan de noodopvang in Rosmalen. 10.

Werkplanning De voorzitter: meldt dat de werkplanning eraan komt.

11.

Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.45 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 17 oktober 2022. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, mw. J.M.C. van Gool

23