2021-03-23 Commissie Omgeving vastgesteld

Er is naar de omwonenden geluisterd, de bouwhoogtes zijn aangepast en de parkeerplekken zijn gewijzigd en in het groen gezet. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) heeft met twee omwonenden gesproken die aangaven dat er niets met hun inspraak is gebeurd. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) ziet dat dit voorstel goed aansluit op de meerjarenprestatieafspraken en de woonvisie. In de prestatieafspraken staat dat er een goede verdeling tussen de verschillende prijsklassen moet komen en dat met de nieuwe sociale woningen van Zayaz in lijn met de woonvisie wordt ingezet op doorstroming in de Hambaken. Het resultaat is toewijzing aan de middeninkomens ten gunste van differentiatie. Hij ziet dit als een unieke kans om een van de drie gebouwen direct voor de middeninkomens te bestemmen. Mevrouw Welten (VVD) complimenteerde het college voor de vindingrijkheid omdat er ondanks het hoge percentage sociale woningen differentiatie wordt gecreëerd door de woningen aan 65plussers aan te bieden. De vrijkomende woningen kunnen dan weer aan de middeninkomens worden aangeboden. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat deze aanname niet kan worden waargemaakt. Hij kent veel ouderen die daar in de buurt wonen en die nu € 600 tot € 700 betalen. Die gaan echt niet verhuizen om daarna meer huur te betalen.

De heer Hommersom (D66) vraagt de wethouder om de raad hierin mee te nemen. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of de heer Van Herpen weet dat er ook zorgwoningen komen. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) antwoordt bevestigend. Mevrouw Hernández (50PLUS) is blij met dit raadsvoorstel, maar ze heeft wel een aantal vragen. Er wordt een schoolgebouw gesloopt om plaats te maken voor woningbouw en ze vraagt zich af of dit een probleem kan worden omdat er kinderen in de nieuwe woningen gaan wonen. Ze is blij dat er veel groen in dit gebied komt, maar ze is bang dat er een addertje onder het gras zit omdat er staat dat het college enige flexibiliteit wil om dit alsnog te kunnen aanpassen. Reactie college Wethouder Geers geeft aan dat het op basis van de stukken lijkt of alle reacties uit de omgeving zijn genegeerd, maar dat is niet zo. Er is voorafgaand aan de publicatie van het ontwerpbestemmingsplan een uitgebreide omgevingsdialoog geweest waarin is gekeken naar de zorgen van de omwonenden, wat zij van de plannen vinden, wat er beter kan en wat ze wel goed vin17

den. Op basis daarvan zijn in het voortraject zijn de plannen qua parkeren, doorstroming en groen al behoorlijk aangepast, maar het is nooit zo dat iedereen tevreden is. De heer Gersjes (Bosch Belang) zegt dat alle omwonenden, zowel de mensen die aan het Rompert Park als aan de Hambakendreef wonen, niet tevreden zijn. Wethouder Geers ziet bij woningbouwplannen vaak dat er veranderingen worden doorgevoerd. Op deze locatie staat een school met een grote bouwmassa en veel activiteit waar de omgeving ook iets van merkt. Daar worden woningen gerealiseerd en dat is een verandering voor de omgeving. Daarover wordt met de omgeving gesproken wetende dat niet iedereen tevreden kan worden gesteld en er altijd weerstand zal zijn, maar er is wel een woningbouwopgave. Er wordt goed naar de zorgen van de omwonenden gekeken en hoe daarop ingespeeld kan worden. Er bestaat bijvoorbeeld zorg over het feit dat er sociale woningen worden gebouwd, maar aan de andere kant is er behoefte aan dit soort woningen. Dan wordt gekeken naar de mogelijkheden om deze locatie goed te ontwikkelen, maar wel rekening met de zorgen te houden.

Zayaz is tegemoetgekomen aan de vraag naar woningdifferentiatie door de bewoners van de wijk voorrang bij de nieuwe woningen te geven, zodat er doorstroming in de wijk ontstaat waardoor de wijk op enkele plekken van sociaal naar middenhuur gaat, ook dat draagt bij aan differentiatie. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt welke harde garantie op doorstroming Zayaz geeft. Wethouder Geers kent de afspraak niet uit zijn hoofd, maar Zayaz heeft in ieder geval toegezegd dit hard te maken. Op meerdere locaties zoals bij de Zuiderschans krijgen senioren uit de wijk voorrang. Daarmee kunnen senioren die gelijkvloers willen wonen in hun eigen woonomgeving blijven wonen. De heer Hommersom (D66) vraagt hoe effectief dit beleid is op de andere plekken is. Wethouder Geers kan dit nog niet in beeld brengen omdat deze werkwijze vrij nieuw is. De Zuiderschans was het eerste project waar deze werkwijze is gehanteerd en die is nog in aanbouw. Er zijn afspraken gemaakt en die zijn vastgelegd in de verkoopovereenkomst. Er wordt een voormalige schoollocatie bebouwd en de kinderen gaan naar school op de nieuwe locatie die enige jaren geleden is gerealiseerd.

De heer Gersjes (Bosch Belang) heeft geen antwoord gekregen op zijn vragen over Kiss & Ride, in hoeverre de veiligheid bij de school is gewaarborgd en waarom er alleen sociale huurwoningen zijn gepland en niet is gekozen voor een mix met middenhuur en hogere huur. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) heeft geen antwoord gekregen op zijn vraag over woningen voor mensen met een middeninkomen. Wethouder Geers geeft aan dat op deze locatie sociale woningen worden gebouwd omdat het plan centraal tussen twee wijken in ligt en in de ene wijk redelijk veel sociale woningen staan en in de andere wijk veel minder. Bovendien komen er hiermee kwalitatief hoogwaardige woningen voor lagere inkomens beschikbaar. Hij moet het antwoord op de vraag over Kiss & Ride schuldig blijven, daarop komt hij terug. De heer Gersjes (Bosch Belang) stelde deze vraag ook vanwege de veiligheid bij de scholen, hij wil weten of die veiligheid geborgd is. De heer Hommersom (D66) vraagt naar de relatie tussen het ontwikkelen van sociale huurwoningen en het vrijkomen van middeldure huurwoningen, hij wil weten of de woningen uitsluitend voor al zittende huurders van Zayaz zijn. Hij vraagt zich af hoe dit effect kan worden bereikt als de nieuwe bewoners ergens anders vandaan komen.

Wethouder Geers geeft aan dat de woningen niet alleen zijn bedoeld voor de huidige huurders van Zayaz, maar dat via Woonservice wel een voorrangspositie voor mensen uit de wijk kan worden georganiseerd, waardoor de doorstroming in de wijk op gang komt. Hij wil de veiligheid zo veel mogelijk waarborgen, daarmee wordt altijd rekening gehouden bij de planuitwerking en 18

dat is ook hier het geval. Hij wil best eens van gedachten wisselen over de exacte veiligheid, de locatie en de uitvoering, maar nu is het bijna een werkgroep Openbare inrichting. Tweede termijn De heer Gersjes (Bosch Belang) hoorde de wethouder zeggen dat er een zware woningbouwopgave is, maar dat mag hij niet steeds als argument gebruiken om andere inzichten teniet te doen en zienswijzen tot een ondergeschoven kindje te maken. De voorzitter wil voorkomen dat er een extra vragenronde ontstaat en hij ziet deze opmerking als de start van de tweede termijn. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt wat de heer Gersjes met Kiss & Ride bedoelt omdat de school wordt gesloopt. De heer Gersjes (Bosch Belang) antwoordt dat er aan de overkant nog een school staat. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) overweegt de komende raadsvergadering een amendement over andere inkomensgrenzen in te dienen. De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat het college in de woonvisie is uitgedaagd om creatief te kijken hoe een wijk op een goede manier kan bijdragen aan de woonopgave en hij waardeert het dat het college dat met dit voorstel doet. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) sluit zich aan bij de woorden van de heer Kabbouti. De heer Gersjes (Bosch Belang) vindt het een goed plan, maar hij maakt zich wel zorgen omdat 63 omwonenden helemaal niet zo positief zijn.

Wethouder Geers geeft steeds aan dat er een woningbouwopgave is, maar de gemeente 's-Hertogenbosch bouwt al decennialang kwaliteit en dat blijft zo, ook als de druk op de woningmarkt erg hoog is. Er heeft een omgevingsdialoog plaatsgevonden waarin uitgebreid met de omgeving is gesproken en dat heeft tot planaanpassingen geleid. Er is gekeken wat er op deze locatie mogelijk is en het is vervelend dat niet iedereen tevreden is en dat 63 omwonenden een zienswijze hebben ingediend, maar ruimtelijk gezien past dit plan binnen de Bossche kwaliteit. De heer Gersjes (Bosch Belang) zei alleen dat dit argument steeds terugkomt en hij wil weten of de wethouder bedoelt dat bij ieder woonproject alle betrokkenen maar wat gematigder in hun zienswijze moeten zijn omdat die toch weinig kans maakt. De heer Kabbouti (PvdA) weet dat de wethouder bijna maandelijks wordt aangevallen op de productie die hij levert en als hij levert, moet de raad de belangen afwegen. Als een raadslid vindt dat de omgeving een punt heeft, kan hij of zij dat kenbaar maken. Hij vindt dat er een zorgvuldig proces is doorlopen en hij vraagt wat de heer Gersjes van dat proces en de inhoud daarvan vindt, of hij vindt dat het plan kan doorgaan of dat hij tegen het plan is vanwege de zorgen van de omgeving.

De heer Gersjes (Bosch Belang) is niet tegen dit plan, maar hij is bang dat bij alle zienswijzen die nog komen bij woningbouwplannen steeds zal worden gezegd: het is niet anders, we moeten bouwen. Hij gaat wel akkoord met het voorstel. De heer Vugs (SP) vindt het een hamerstuk. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt het een hamerstuk. De heer Van Griensven (PVV) vindt het een hamerstuk. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het een hamerstuk. De heer Van Herpen (Leefbaar 's-Hertogenbosch) heeft een amendement aangekondigd. 19

De heer Kabbouti (PvdA) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Kummeling (De Bossche Groenen) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Hernández (50PLUS) vindt het een hamerstuk. De heer Smeets (Rosmalens Belang) gaat akkoord. De heer Hommersom (D66) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Welten (VVD) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt het een hamerstuk. Het raadsvoorstel gaat als bespreekstuk naar de raadsvergadering. 9.

Bestemmingsplan Uitbreiding volkstuinencomplex Engelsedijk Dit agendapunt gaat als hamerstuk naar de raad.

10.

Ruimtelijke onderbouwing snellaadstation Fastned Graafsebaan 61 De heer Gersjes (Bosch Belang) vraagt zich af of Fastned de enige is die zich heeft aangemeld om dit snellaadstation op te zetten. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt dit een technische vraag. De heer Gersjes (Bosch Belang) vraagt zich af hoe men in de toekomst in het kader van duurzaamheid met dit soort nieuwe ontwikkelingen omgaat. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of de heer Gersjes wat concreter kan zijn. De heer Gersjes (Bosch Belang) is benieuwd wat de gemeente uiteindelijk met deze pilot wil bereiken, wat de gemeente voor de toekomst wil ophalen wat betreft duurzaamheid door Fastned voor deze laadpalen in te zetten. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) verwachtte dat de heer Gersjes over waterstof zou beginnen. De heer Gersjes (Bosch Belang) zegt dat het nu specifiek over elektriciteit gaat en dat waterstof een ander onderwerp is. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) zegt dat de bestemming op deze plek eigenlijk groen is en dat nu een afwijking van het bestemmingsplan voorligt. Het gaat wel om iets duurzaams, maar hij heeft toch een wat dubbel gevoel bij de gekozen uitgangspunten omdat op deze plek naast het Kanaalpark een oude elektronicawinkel staat die nu door Heijmans in gebruik is. Deze winkel drukt het Kanaalpark tot een heel smal stukje.

De heer Hommersom (D66) vraagt of de heer Hoeben al is vergeten wat er vroeger op die plek stond, daar stond toen een benzinestation. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) zegt dat er vroeger ook geen kanaal lag. Het Kanaalpark wordt op die plek echt afgeknepen, ook omdat het onder de snelweg en de brug doorloopt. Voor de flora en fauna zou het wenselijk zijn als het daar iets ruimer zou zijn, dat kan misschien niet, maar hij vraagt zich af of daar wel een tankstation voor elektrische voertuigen moet komen. Daar rijden ook fietsers omlaag, er is al een lus voor hen gemaakt omdat het anders te steil is en het is geen goede plek voor veel autobewegingen. Er is al eens gesproken over een transferium aan de overkant van de brug waar Heijmans zit en daar zouden ook laadpalen voor elektrische auto's kunnen komen. Een andere mogelijkheid is bij de Kruisstraat of bij Bouman aan de noordkant van Rosmalen.

20

Mevrouw Welten (VVD) zegt dat nu een voorstel voorligt waar de raad voor of tegen kan zijn, maar dat de heer Hoeben nu allerlei andere plekken in de stad noemt. Ze wil weten of De Bossche Groenen voor of tegen dit voorstel is. De heer Vugs (SP) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Welten. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is voor elektrisch rijden en voor plekken om elektrische auto's op te laden, maar tegen het plaatsen van een snellaadstation op een stuk groen. Hij is tegen dit voorstel. Mevrouw Welten (VVD) vraagt of er een evaluatie komt. Reactie college Wethouder Geers zegt dat er geen snellaadstation in het Kanaalpark komt, maar op een groenstrook voor een bedrijfspand. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) weet dat het snellaadstation inderdaad niet in het Kanaalpark komt. Hij vraagt of de wethouder het ermee eens is dat er op die plek in het kanaalpark wat meer ruimte zou mogen zijn. Wethouder Geers is bang dat nu een discussie wordt herhaald die jaren geleden al gevoerd is. Dat is nu niet aan de orde, dat pand stond er, dat staat er nu en het staat straks ook. Het college ziet buiten het Kanaalpark een mogelijkheid om een snellaadstation te realiseren en dat doet het om elektrisch rijden te ondersteunen en omdat er in deze regio behoefte is aan een snellaadstation. Er zijn meerdere partijen in beeld, maar hij wil met deze locatie beginnen.

De heer Gersjes (Bosch Belang) denkt dat er in dit plan geen enkele andere initiatiefnemer is geweest. Wethouder Geers geeft aan dat hij op deze locatie de eerste stap zet om snelladen mogelijk te maken, elektrisch rijden te faciliteren en te werken aan een duurzame toekomst. Dat gebeurt hier omdat Fastned die vraag expliciet heeft gesteld en hij kijkt natuurlijk wat deze pilot oplevert, dat is een soort evaluatie, en hoe dit in de toekomst verder kan worden gefaciliteerd met eventuele andere marktpartijen. Mevrouw Welten (VVD) vraagt wanneer de evaluatie komt. Wethouder Geers wil eerst afwachten of de raad akkoord gaat met dit bestemmingsplan. Dan moet er een snellaadstation worden gerealiseerd en hij kan daarom nu geen termijn noemen. De heer Van Griensven (PVV) vraagt of het snellaadstation volledig door Fastned wordt gefinancierd of dat het wordt gesubsidieerd. Wethouder Geers geeft aan dat de gemeente de grond verhuurt en geen subsidie aan Fastned verleent. Tweede termijn De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt om nadere informatie over andere aanbieders. De voorzitter merkt op dat het hier gaat om een ruimtelijk onderbouwing en niet over het wel of niet faciliteren van snellaadstations.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) hoorde de wethouder praten over werken aan een duurzame toekomst, maar De Bossche Groenen kijkt liever vooruit naar een duurzame toekomst en dat betekent dat verder moet worden gekeken dan alleen naar de kans die er nu ligt. Hij vraagt of er iets aan de fietsveiligheid wordt gedaan. Wethouder Geers adviseert iedere marktpartij die geïnteresseerd is contact met de gemeente op te nemen, dan wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn. Als de raad met dit voorstel in-

21

stemt en de uitvoering volgt, neemt hij de adviezen van de verkeerskundige mee en zorgt hij voor een verkeersveilige situatie. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Welten (VVD) vindt het een hamerstuk. De heer Hommersom (D66) vindt het een hamerstuk. De heer Smeets (Rosmalens Belang) gaat akkoord. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) komt waarschijnlijk met een motie of een amendement. De heer Van Rooij (PvdA) vindt het een hamerstuk. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt het een hamerstuk. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het een hamerstuk. De heer Van Griensven (PVV) vindt het een hamerstuk. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt het een hamerstuk. De heer Vugs (SP) vindt het een hamerstuk. De heer Gersjes (Bosch Belang) vindt het een hamerstuk. Het voorstel gaat als bespreekstuk naar de raadsvergadering. Overige onderwerpen ter bespreking 11.

Bespreeknotitie Oranjeboulevard (De Bossche Groenen, PvdA en Leefbaar 's-Hertogenbosch) De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) geeft aan dat de ambitie van het college en een groot deel van de raad is om de Binnenstadsring te versnellen en een binnenstadsboulevard te realiseren met 30 km per uur als maatvoering. Het is goed dat er nu een vervolgstap wordt gezet, maar de Binnenstadsring is ook een racebaan. De bewoners en de Beekmanschool zetten een dikke streep onder het herinrichtingsplan onderweg naar de rijke allee uit de jaren '30, groen en autoluw waar de mens al wandelend centraal staat, maar er zijn ook kritische punten die zeer bepalend zijn voor het resultaat op dit onderdeel van de Binnenstadsring. Hij vraagt of de wethouder het ermee eens is dat het doel van 30 km per uur en de verkeersveiligheid op de Koningsweg/Oranjeboulevard er niet mee gediend is als de verkeerslichten ter hoogte van de Alfons Diepenbrockstraat verdwijnen en dat een aansluiting van de Koningsweg op de ventweg ter hoogte van de Alfons Diepenbrockstraat ernstig afbreuk doet aan de verkeersveiligheid en extra verkeersbewegingen oplevert in de woonwijk tussen de Koningsweg en de Van der Does de Willeboissingel.

Ten slotte pleit hij ervoor dat het college ingaat op de uitnodiging van de bewoners en de directeur van de Beekmanschool voor een gezamenlijk beraad om te komen tot een schoolveilige verkeersafwikkeling. De heer Vugs (SP) stemt volledig in met de notitie en hij ziet de aangekondigde motie met belangstelling tegemoet. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) is het niet helemaal eens met punt 1 van de notitie omdat auto's bij een oranje verkeerslicht vaak nog even gasgeven. Verder wacht hij de reactie van de wethouder af. De heer Gersjes (Bosch Belang) stemt volledig met de bespreeknotitie in omdat de bewoners zich niet zomaar zorgen maken over de veiligheid.

22

De heer Van Slageren (GroenLinks) zegt dat nagenoeg alle wensen van de bewoners in het plan zijn verwerkt zoals veel groen en een prettige leefomgeving. Gedrag van mensen is niet altijd te voorspellen en het wordt niet automatisch veiliger door verkeerslichten te plaatsen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is het ermee eens dat veel in overleg met de bewoners is gedaan, maar er stond ook al veel vast en het is een compromis geworden. Hij vraagt waarom de heer Van Slageren denkt dat dit plan de wens van de omwonenden is. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt wat de heer Hoeben vindt van de conclusies van alle verkeerskundigen die naar dit plan hebben gekeken. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) zegt dat de deskundigen van Studio Bereikbaar iets heel anders voorstellen. De heer Van Slageren (GroenLinks) heeft gekeken welke wensen van de omwonenden wel en niet ingewilligd zijn. Als het voorgekookt was en de bewoners zich hadden laten inpakken, hadden ze wel geprotesteerd. Op deze manier staat alles ter discussie. Verkeersdeskundigen vinden dit een veilige oplossing, ook vanuit de gedachte dat menselijk gedrag in de praktijk lastig te beïnvloeden is. De heer Vugs (SP) vraagt of heer Van Slageren denkt dat theorie en realiteit altijd in evenwicht zijn. Een goede oplossing van een verkeerskundige kan in de realiteit niet zo worden ervaren.

De heer Hommersom (D66) denkt dat Einstein daarvoor de relativiteitstheorie had. De heer Van Slageren (GroenLinks) zegt dat alleen maar duidelijk wordt hoe het in de praktijk werkt door het op een bepaalde manier in te richten. Deze constructie is als een veilige oplossing uit het onderzoek gekomen en daar gaat hij in eerste instantie vanuit. Er zal moeten blijken of dit plan tot meer verkeerswegen in de wijk leidt, het gaat er nu vooral om hoe het verkeer zo snel en veilig mogelijk de wijk uit kan. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vraagt of de heer Van Slageren ervan overtuigd is dat dit plan nog steeds voldoet aan de in het verleden voor de binnenstad vastgestelde uitgangspunten. De heer Van Slageren (GroenLinks) antwoordt bevestigend. De heer Hommersom (D66) is voor de herinrichting van de Oranjeboulevard om zo te komen tot een autoluwe binnenstad met een Binnenstadsring die de bereikbaarheid op een veilige manier waarborgt. Op 6 maart 2018 is dit voornemen in een motie vastgelegd en het college is al geruime tijd bezig met het uitwerken van plannen om deze motie uit te voeren. De kaders liggen dus al geruime tijd vast, maar nu de plannen klaar zijn vragen de initiatiefnemers van deze discussienota vier maanden nadat het college de raad via een raadsinformatiebrief over de plannen heeft geïnformeerd of het toch nog anders kan.

Hij vraagt de wethouder wat de consequenties zijn als de plannen nu nog worden gewijzigd, wat de voorbereiding tot nu toe al heeft gekost en wat de procedurele gevolgen van uitstel zijn. D66 begrijpt de zorgen over de verkeersveiligheid, maar vindt dat verkeerslichten niet in een 30km-zone passen omdat juist het ongeregelde karakter van de verkeersafwikkeling met gelijkwaardige wegen en waarbij verkeer van rechts voorrang heeft een bewezen remmend effect op de verkeerssnelheid in een 30km-gebied en verkeerslichten juist averechts werken. De heer Van Rooij (PvdA) vraagt of heer Hommersom zich realiseert dat het niet gaat om verkeerslichten op een kruispunt, maar verkeerslichten zijn specifiek bedoeld voor overstekende voetgangers op een zebrapad. De heer Hommersom (D66): zegt dat alle aanvullende maatregelen die in een 30km-gebied ongelijkwaardigheid benadrukken schijnveiligheid opwekken. D66 wil het gebied daarom zo gelijkwaardig mogelijk inrichten om zo de verkeersnelheid te remmen. Hij heeft uit een brief van de voorzitter van de wijkraad begrepen dat de meeste wijkbewoners nu met de plannen instemmen

23

en hij vraagt of dit klopt. Er zijn ook tegenstanders, maar hij vindt dat geen aanleiding om deze aanpak van de Oranjeboulevard verder uit te stellen. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) sluit zich aan bij de woorden van GroenLinks en D66, ook het CDA vindt dat hier heel goed naar is gekeken. Ze kan zich voorstellen dat er verkeerslichten komen, maar uit de verkeersaudit kwam dat er bij voetgangersoversteekplaatsen geen verkeerslichten moeten komen en in een 30km-zone zijn wellicht geen verkeerslichten nodig. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat er momenteel al verkeerslichten staan. Het gaat hier om een autoroute langs een school. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) weet dat er verkeerslichten staan, het gaat om de hele verkeersinrichting. Ze vraagt of het voor het wel of niet plaatsen van verkeerslichten van belang is dat er geen klinkers maar asfalt op de betreffende weg ligt. Er zullen altijd voor- en tegenstanders zijn, maar de meerderheid van de werkgroep is positief over dit voorstel en ze hoort graag van de wethouder wat de consequenties zijn als de plannen nu veranderen. De heer Smeets (Rosmalens Belang) vindt dit een prima uitwerking. Hij is geen verkeerskundige, maar hij weet wel dat de wijk tussen het water en de Koningsweg momenteel ook niet erg verkeersveilig is.

Op de Van der Does de Willeboissingel wordt hard gereden en de ontsluiting is slecht, auto's moeten een rondje rijden om de wijk uit te kunnen, en dat is niet optimaal. Er is intensief met de bewoners overlegd, maar hij begreep dat er nog geen overleg met de school is geweest. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat de bewonersvereniging 't Zand, de bewoners van de Alfons Diepenbrockstraat en de school nog eens met de gemeente over een aantal maatregelen willen spreken. De heer Smeets (Rosmalens Belang) begrijpt dat de school er nog onvoldoende bij betrokken is en die moet alsnog in de dialoog worden meegenomen. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt waarom het nu pas actueel is terwijl het in november 2020 al geagendeerd zou worden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat de voorbereidingen volop gaande zijn, maar dat de zaken niet onomkeerbaar zijn, er wordt niets overhoop gehaald als wordt besloten verkeerslichten te plaatsen en de koppeling van de Koningsweg en de ventweg niet operationeel te maken. De heer Smeets (Rosmalens Belang) merkt op dat er veel overleg met de bewoners is geweest en dat de meerderheid van hen dit plan toejuicht. Verkeersdeskundigen hebben zich over deze situatie gebogen en zijn met een voldragen voorstel gekomen. Als de school er onvoldoende bij betrokken is, moet die er alsnog bij betrokken worden en verder wil hij doorpakken.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vraagt of heer Smeets zich realiseert dat de mensen die hard op de Van der Does de Willeboissingel rijden de wijk maar aan één kant uit kunnen, namelijk aan dezelfde kant als waar ze vandaan komen. Deze situatie wordt veranderd, in de toekomst kunnen auto's aan de andere kant wijk uit en hoeven ze niet meer te keren. De heer Smeets (Rosmalens Belang) kent de situatie ter plekke en hij hoort nu niet veel nieuws. Hij vindt de huidige situatie goed en hij hoort graag de wethouder over de betrokkenheid van de school. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) geeft aan dat ooit het idee was om de Binnenstadsring autoluw te maken en dat nu een compromis wordt gezocht met een 30km-gebied en een doorgaande weg met 8000 voertuigbewegingen per etmaal. De heer Hommersom (D66) is benieuwd wat autoluw is, of dat in aantallen of in de snelheid zit. De voorzitter vraagt de commissieleden zich te beperken tot de bespreeknotitie. 24

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) heeft een ruimere blik nodig om aan te kunnen geven waarom de buurt klaagt. Op een autoluwe Binnenstadsring kan iemand nog steeds van noord naar zuid rijden. De heer Van Slageren (GroenLinks) vraagt of de heer Hoeben tijdens I&O ook een inspreekster heeft horen zeggen dat ze erg tevreden is met het hele plan behalve met de situatie bij de Alfons Diepenbrockstraat. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) heeft dat ook gehoord, maar dat komt omdat in eerste instantie alle zijwegen zonder een ventweg op de hoofdweg zouden uitkomen en daar waren de bewoners erg bang voor. Ze zijn blij dat de ventweg blijft bestaan, maar ze zijn ook bang omdat ze zich realiseren dat de Binnenstadsring niet autoluw is. Alle verkeersdeskundigen zeggen dat er een knip in de Binnenstadsring moet komen zodat het geen doorgaande route meer is en als aan de verkeerskundige van de gemeente wordt gevraagd hoe iemand die als makelaar op het Maurickplein in Vught werkt naar haar appartement in de Bossche Stadsdelta rijdt, is het antwoord dat zij via de rotonde naar de Randweg, over de Magistratenlaan naar de Zandzuigerstraat rijdt omdat dit volgens de navigatie de snelste route is. Hij vraagt zich af of nu de goede route wordt gevolgd of dat nog eens een Living Lab moet worden georganiseerd waarbij bijvoorbeeld de brug over de Dommel alleen toegankelijk is voor het OV.

De voorzitter wil terug naar bespreeknotitie. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) wil nog één Living Lab doen om te kijken of er echt een autoluwe Binnenstadsring kan worden gerealiseerd. De heer Hommersom (D66) vraagt wanneer de heer Hoeben tevreden is, wat autoluw is. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) zegt dat een autoluwe weg een weg is waar geen auto's rijden die daar niet hoeven te zijn. De heer Van Griensven (PVV) vindt dat er met de school moet worden overlegd. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) hoort graag een toelichting van de wethouder op de zorgen die bij punt 1 worden genoemd. Het verwijderen van het verkeerslicht is namelijk gebaseerd op twee kwetsbare uitgangspunten. Ten eerste wordt uitgegaan van minder verkeer, maar de vraag is wanneer dit het geval is en ten tweede is de maximumsnelheid daar op dit moment 50 km per uur, maar wordt er veel harder gereden. Het is daarom de vraag hoe dit zal zijn als daar nog maar 30 km per uur mag worden gereden. Het duurt nog even voordat de hele Binnenstadsring klaar is en tot die tijd moeten bewoners en bezoekers deze weg wel veilig kunnen gebruiken.

Ze dacht dat de school het eens was met de ontsluiting vlak naast het schoolplein en het verbaast haar daarom dat ze vandaag een brief ontving waarin de school schrijft dat die het plan over de Koningsweg en de inrichting nog niet had gezien en de indruk heeft dat er nog niet voldoende is stilgestaan bij de impact die het op de wijk en de veiligheid van de schoolgaande kinderen heeft. De school ziet graag dat opnieuw wordt stilgestaan bij alle gevolgen van het plan voor de veiligheid bij de school: 'wij denken graag mee met de gemeente en de bewoners'. Ze is ervan geschrokken dat de gemeente kennelijk niet met de school heeft gesproken en ze hoort graag een reactie van de wethouder omdat de veiligheid bij een school erg belangrijk is. De heer Van Rooij (PvdA) benadrukt dat de ervaring op de Kanaalboulevard, die ook als 30kmzone is ingericht, leert dat daar ontzettend hard wordt gereden en hij wil de verkeerslichten voorlopig handhaven, die kunnen altijd nog weggehaald worden. Er rijdt nu geen doorgaand verkeer op de Van der Does de Willeboissingel na de Koningsweg, maar dat komt er met deze plannen wel. Als de kinderen uit school komen, is het erg gevaarlijk om bij de school te rijden en dat wordt nog gevaarlijker als het een doorgaande weg wordt.

Reactie college Wethouder Kâhya spreekt zijn dank uit aan de ongeveer 25 bewoners, de bewonersvereniging en de verschillende stakeholders die beelden, wensen en bedenkingen hebben meegegeven om te komen tot een goede invulling van dit plan. De raad heeft niet gezegd 'Dit is het hand25

boek, leg dit aan', maar doe onderzoek naar asfalt versus klinkers en trillingen en start een participatietraject. Hij valt bijna van zijn stoel dat werd gezegd 'U zoekt naar een compromis' omdat de opdracht van de raad was om een zo breed mogelijk draagvlak te zoeken, alle belanghebbenden erbij te betrekken, een afweging te maken en dat aan de raad voor te leggen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) heeft niet over de klinkers gesproken. Wethouder Kâhya zegt dat De Bossche Groenen de Kanaalboulevard voor de commissie heeft geagendeerd en heeft aangegeven klinkers te willen. Toen de bewoners met andere ideeën kwamen, is er geen motie ingediend en hij wil weten wat er wel moet gebeuren als er geen klinkers of asfalt moet komen. Er is ook gevraagd wat er nodig is om de hele Binnenstadsring goed te laten functioneren en dat is door de hele Binnenstadsring als 30km-zone aanleggen. De PvdA steunde in de vorige periode een motie om de ovonde als 50km-zone in te richten en dat helpt niet in deze ambitie. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat het nu niet gaat over asfalt of klinkers of over de ovonde, maar over de Oranjeboulevard. De voorzitter zegt dat de commissie deze onderwerpen zelf heeft aangestipt en dat de wethouder daar in zijn reactie aan mag refereren. Hij vraagt de wethouder wel terug te gaan naar de bespreeknotitie.

Wethouder Kâhya vindt het wel belangrijk om elkaar mee te nemen in de genomen besluiten en de consequenties daarvan. Hij vindt het fijn dat Leefbaar 's-Hertogenbosch en andere partijen zich committeren aan 30 km per uur. Hij wil een integraal ontwerp maken waarbij de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid worden samengebracht en dan kunnen er niet elementen als legoblokjes in- en uit worden gehaald. Als er nu wijzigingen moeten worden doorgevoerd ontstaat er vier tot zes weken vertraging, hij weet niet welke kosten dit met zich meebrengt, maar hij hoopt wel dat dit soort dingen in de toekomst sneller wordt afgekaart. Er werd gezegd dat er nu al verkeerslichten staan, maar dat staat niet in het handboek en daarmee is hij op pad gestuurd. Er is ook gezegd dat een onafhankelijk verkeersveiligheidsadvies erg belangrijk is, daarom is dit ook getoetst en is rekening gehouden met de verkeersveiligheidsaudit. Er wordt niet alleen gekeken naar theorie en realiteit, maar er wordt ook geleerd van vergelijkbare verkeerssituaties elders in het land. In de verkeersveiligheidsaudit staat dat de effecten van verkeerslichten op de veiligheid soms overschat worden en dat de aanwezigheid van een zebrapad zonder verkeerslichten om constante alertheid en een lagere snelheid vraagt.

Het college heeft in de klankbordgroep uitleg aan de bewoners gegeven en zij begrepen de afweging wel. Er is aan de school gevraagd zich aan te sluiten bij de werkgroep, maar dat heeft de school niet gedaan. Er is wel met de school over de voorliggende opties gesproken en die is blij dat de weg één richting op wordt aangesloten. Dat betekent dat de kans op sluipverkeer kleiner is, er minder bij de school wordt gekeerd en auto's de wijk gemakkelijker kunnen verlaten. Er moet een afweging worden gemaakt tussen de inzichten die in een jaar met de 25 bewoners en alle stakeholders zijn opgedaan en de mening van de drie insprekers. Hij begrijpt dat deze drie bewoners de straat niet willen aansluiten, maar de voorkeur van het college om het mogelijk te maken de wijk in één richting uit te gaan om daarmee de verkeersveiligheid bij de school te verbeteren wordt ook gedragen door de werkgroep en de school. De heer Van Rooij (PvdA) vraagt of de wethouder zich realiseert dat door de aansluiting op de Alfons Diepenbrockstraat sluipverkeer vanaf het Emmaplein via de Havensingel, de Van der Does de Willeboissingel, de Alfons Diepenbrockstraat en de Koningsweg richting Vught kan ontstaan. Wethouder Kâhya vindt dat niet aannemelijk omdat de vraag is waarom iemand een wijk zou inrijden als er andere hoofdassen zijn.

De heer Van Rooij (PvdA) vraagt zich ook af of de wethouder zich realiseert dat het tijdens de spits erg druk is vanaf het Emmaplein tot het vroegere Heetmanplein en dat er in het verleden heel vaak sluipverkeer was vanaf het Emmaplein via de Havensingel, de Van der Does de Willeboissingel en de Alfons Diepenbrockstraat naar de Koningsweg. Hij denk dat het daarom helemaal niet onwaarschijnlijk is dat mensen de wijk inrijden. 26

Wethouder Kâhya heeft zich laten adviseren en verkeerskundigen zeggen dat dit wel onwaarschijnlijk is. In de politieke afweging laat hij de verkeersveiligheid bij de school zwaarder wegen. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) las dat de school het plan nog niet eerder had gezien en de indruk heeft dat niet voldoende is stilgestaan bij de impact op de wijk en de veiligheid van de schoolgaande kinderen. De school gaf ook aan medio maart 2021 een prettig gesprek te hebben gehad, maar de wethouder gaf aan dat dit plan er al in het najaar van 2020 lag en ze vraagt waarom de school nu wel met de ambtenaren heeft gesproken. De school geeft aan niet eerder van een schoolstraat te hebben gehoord en dat ze graag zien dat opnieuw wordt stilgestaan bij alle gevolgen van het plan voor de veiligheidssituatie bij de school. Ze kan dit alles niet met elkaar rijmen. Wethouder Kâhya kan dit ook niet met elkaar rijmen omdat er met enige regelmaat contact met de school is. Hij heeft de brief waarover mevrouw Eigenhuijsen spreekt ook pas vandaag ontvangen en hij heeft daarom nog geen navraag kunnen doen. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) hoorde tijdens Informeren & Ontmoeten van bewoners dat zij geen contact met de school hebben en ze krijgt hier graag helderheid over.

Wethouder Kâhya zegt dat de school is uitgenodigd voor het participatietraject maar daar niet aan heeft meegedaan en hij wil wel recht doen aan de 25 bewoners in de stakeholders die wel hebben geparticipeerd. De plannen zijn wel bij de school gecheckt, met name het plan voor de aansluiting, en dat omarmt de school. Hij wil zeker gesprekken voeren over de veiligheid bij de school, maar dat staat los van het inrichtingsplan voor de Oranjeboulevard. De heer Van Rooij (PvdA) pleit voor een goed gesprek tussen de buurt en de school. Tijdens I&O heeft mevrouw Eijsbouts van de bewonersvereniging benadrukt dat ook de bewonersvereniging gemengde gevoelens bij deze aansluiting heeft en hij vraagt de wethouder nog eens met de bewoners in gesprek te gaan. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) zegt dat er verschillende gradaties van participatie zijn. Het is goed dat er een werkgroep is, maar dat ontslaat de gemeente er niet van om de rest van de buurt geïnformeerd te houden. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) denkt dat het erg ingewikkeld wordt als er steeds nieuwe processen komen waarop weer andere partijen aansluiten. Wethouder Kâhya begrijpt de verwarring bij mevrouw Eigenhuijsen, maar het beeld dat zij schetst klopt niet.

De bewonersvereniging heeft geparticipeerd en de voorzitter van de bewonersvereniging heeft in november 2020 een brief naar de raad gestuurd waarin ze aangeeft tevreden met het proces en de uitkomst daarvan te zijn. Gedurende dat proces heeft de bewonersvereniging de bewoners geïnformeerd, er is dus wel informatie verstrekt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt de bewoners die de raad benaderd hebben en ook de directeur van de Beekmanschool erg constructief. Als de schoolroute, de verkeerslichten en de verkeersveiligheid bij de school zo zwaar wegen, moeten de bewoners en de Beekmanschool samen met de gemeente die handschoen oppakken. Hij komt in de raad op dit onderwerp terug al hoopt hij dat de wethouder deze handschoen zelf oppakt. Wethouder Kâhya geeft aan dat hij in een buitengewoon zorgvuldig en constructief proces met de bewoners en andere belanghebbenden tot een totaalontwerp is gekomen. De voorzitter vraagt aan de heer Van Creij als indiener van de nog te behandelen bespreeknotities of die kunnen worden doorgeschoven. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) wil de bespreeknotities wel doorschuiven, maar dan wil hij dat die in een volgende vergadering als eerste worden behandeld om te voorkomen dat ze weer worden doorgeschoven. 12.

Bespreeknotitie RIB bereikbaarheid Oostelijke gemeentedelen (gewoon ge-DREVEN) 27

Dit onderwerp wordt naar een volgende vergadering doorgeschoven. 13.

Bespreeknotitie Heesch West (PVV en gewoon ge-DREVEN) Dit onderwerp wordt naar een volgende vergadering doorgeschoven.

14.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen.

15.

Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 20.15 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving 20 april 2021. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, O.R. Thelissen

28