2021-02-25 Commissie Bestuur vastgesteld

Hij denkt dat in de verkiezingsprogramma's wordt ingegaan op de toekomst en dat dan het gemakkelijkst is te meten hoe de burger hierover denkt. De burger is na twee pagina's klaar met het lezen van dit document en weet niet wat hij ermee moet. Iedereen wil een prettig woonklimaat, maar de vraag is wat dat is. Er is momenteel sprake van verdunning in de woningen en oudere mensen kunnen worden verleid om naar het ouderwetse bejaardenhuis te gaan, zodat er woningen vrijkomen, dat is allemaal verkiezingsretoriek en hij denkt dat het college weinig kan met wat er vandaag is ingebracht. De heer Van Hattem (PVV) vindt het decadent om midden in de coronacrisis terwijl ondernemers op omvallen staan over 2035 te spreken omdat er nu erg urgente problemen zijn en het maar de vraag is of alle toekomstperspectieven op deze ondernemers van toepassing zijn. Hij vindt het wel goed dat dit niet is gepasseerd door alleen het college iets te laten vaststellen en er als raad niets over te vinden. De VVD gaf aan dat er een stip op de horizon moet zijn, maar hij wil niet dat deze horizon vol staat met torenhoge windturbines. Hij vindt het positief dat Den Bosch volgens dit document in 2035 nog bestaat omdat het volgens de klimaatalarmisten dan al zo verschrikkelijk is dat hier bijna geen leven meer mogelijk is. Hij is verder niet zo positief over dit stuk omdat het nietszeggend is.

Hij wil weten wat het verband met de omgevingsvisie is omdat daarin de lange termijn wordt geschetst en hij vraagt zich wat dan het nut van het voorliggende stuk is. Het is prima om bepaalde kernopgaven van de lokale overheid vast te leggen, maar dat moet in een ander document dan dit vage en onscherpe verhaal waarin willekeurige richtingen worden aangegeven. Hij vindt het van belang om te kijken naar grootschalige en onomkeerbare ontwikkelingen. Hij las een artikel in de krant waarin de voorzitter van de ondernemersvereniging op de Rietvelden zei dat het doodzonde is dat daar ruimte wordt gegeven aan grootschalige distributiebedrijven omdat er daardoor minder ruimte is voor ambachtelijke industriële werkzaamheden waarmee banen worden gecreëerd. Hij vindt dat daar beter naar kan worden gekeken dan naar algemeenheden. Er wordt gezegd dat de woningbouwproductie omhoog moet, maar er moet eerst worden gekeken of wel voor de massa-immigratie moet worden gebouwd. Het is op de lange termijn niet vol te houden als er jaarlijks 100.000 mensen vanuit het buitenland naar Nederland komen en hij wil eerst een slot op de deur zetten. Het belangrijkste is hoe de burger hierin wordt betrokken en wat de PVV betreft, komt er een referendumverordening, kunnen burgers een initiërend referendum over een bepaalde ontwikkeling aanmelden en zijn ook raadplegende referenda mogelijk.

Daarmee krijgen burgers in ieder geval een stem in grootschalige ontwikkelingen. Het valt hem op dat het document over de huidige context van de gemeente 's-Hertogenbosch met de huidige omvang gaat en dat er niet wordt gerefereerd aan verdere schaalvergroting en gemeentelijke herindelingen. Hij wil daar de komende jaren dan ook niet meer op inzetten. Ten slotte merkt hij op dat de PVV vrij weinig met het nu voorliggende stuk kan. Portefeuillehouder Mikkers geeft aan dat de insteek bij de start van dit proces anders was, toen was het de bedoeling om veel met de bewoners te spreken over de toekomst van 's-Hertogenbosch. Dat proces is gestart met 's-Hertogenbosch Centraal als inspiratie voor alle partijen, het kompas waarover de heer Slikker sprak, en de vonk voor de toekomst, niet alleen voor 39 raadsleden, een aantal wethouders, een burgemeester en een ambtelijke organisatie maar juist voor de hele stad, bedrijven, instellingen, verenigingen en inwoners, zodat zij weten welke richting 's-Hertogenbosch op wil. Hij is het niet met de heer Van Genugten eens dat de 15

keuzes in het document voor iedere stad gelden omdat de vier ontwikkelrichtingen in Eindhoven, Tilburg of Nijmegen totaal anders zijn dan wat in dit document staat. De heer Kagie vroeg in de commissie of hij naar de raad zou terugkomen als zaken duidelijk zijn en dat ging over twee documenten, namelijk de data-analyse van TwynstraGudde, waarvan de commissie al kennis heeft kunnen nemen en een stuk met een aantal vraagpunten uit de samenleving. De vraag was dit om te bouwen tot een stuk waarin duidelijk wordt welke onderwerpen uit de stad zijn opgehaald. Toen kwam corona en is tijdens de behandeling van de voorjaarsnota en de sessie net voor de vakantie van 2020 aangegeven dat het goed zou zijn als er een doorkijk naar de toekomst zou komen. Toen is aangegeven dat 's-Hertogenbosch Centraal vanwege de crisis is gestopt, maar dat het college wel een voorzet kan doen met een aantal invalshoeken en bouwstenen en wat nu voorligt is geen eindresultaat, maar een uitnodiging, een handreiking naar de stad op basis van de documenten 's-Hertogenbosch Centraal en de data-analyse van TwynstraGudde. Daarmee is het echter niet klaar, het ergste wat de raad tegen het college kan zeggen is dat het een goed stuk is dat kan worden afgetikt omdat dit niet de doelstelling van het stuk is.

De doelstelling is om te kijken of de vier ontwikkelrichtingen in het document onderwerpen zijn die de raad met de samenleving wil bespreken en wat de verdieping, de verbreding en de invulling kunnen zijn. Het college heeft daarom niet tot op drie cijfers achter de komma opgeschreven wat prettig en zorgzaam wonen is. Gezien de data-analyse en de inbreng van 's-Hertogenbosch Centraal blijken bewoners het gezellige, het ontmoeten, het vele groen, het kleinschalige en het dorpse van 's-Hertogenbosch belangrijke waarden te vinden die ze graag willen behouden en dat wordt met prettig en zorgzaam wonen bedoeld. Er is nog geen antwoord op de vraag wat dit betekent voor het sociale domein, het welzijnsdomein en het fysieke domein, maar dit zijn wel belangrijke thema's die in de samenleving leven. De inwoners gebruiken 's-Hertogenbosch niet als een soort vluchtheuvel waar ze maar even wonen, maar ze willen hier een toekomst opbouwen en dat is bijvoorbeeld in studentensteden anders. Daar wordt meer naar de jongeren dan naar het oudere publiek gekeken en daar is een andere discussie. Er is aan het college gevraagd om met iets te komen en dat is deze uitnodiging geworden. Het is nog niet klaar, het college wil nog een verdiepingsslag met partijen in de stad bespreken en hij kan zich voorstellen dat dit in een datastad bijvoorbeeld het onderwijs en het bedrijfsleven zijn.

Als de raad op dit moment over prettig en zorgzaam wonen wil spreken en aangeeft met welke partijen dan wordt dit gefaciliteerd. Dit stuk is niet om goedkeuring te krijgen, maar het is een uitnodiging om over deze thema's met de samenleving te spreken. Er is een motie over het Strategic Board aangenomen, dat Strategic Board heeft een strategie nodig om te bewaken en de vraag in dit stuk is wat die strategie dan is. De tweede motie gaat over de G500, waarin een brede dwarsdoorsnede van de samenleving via een andere methodiek kan meepraten om een onderbouwing te geven aan de belangrijke behoeften die er bestaan. Uit de hearings over corona bleek dat het belangrijk is dat 's-Hertogenbosch ook nadenkt over de langere termijn en dit stuk kan dit faciliteren. Voor de samenleving bestaan de verkiezingen wel, maar niet alles verandert elke vier jaar omdat de samenleving in 's-Hertogenbosch woont en voor de kortere termijn investeert, terwijl het gemeentebestuur niet alleen een opgave voor de komende vier jaar, maar ook voor de langere termijn heeft. Een toekomstvisie is nooit klaar en het is ook niet de bedoeling dat het een boekje met twee nietjes erdoor wordt en het dan klaar is.

Het gaat erom dat er een perspectief is en dat het Strategic Board een strategie kan inzetten die kan functioneren als leidraad voor bijvoorbeeld de omgevingsvisie, het sociale beleid en de keuzes omtrent bijvoorbeeld vergrijzing en ontgroening. Het is aan de raad zelf welke rol die in dit proces wil vervullen. Het college blijft in contact met de samenleving om over dit soort thema's te spreken en het zou mooi zijn als daarin gezamenlijk wordt opgetrokken en de beelden kunnen worden uitgewisseld. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) bedankt burgemeester voor de toelichting en hij vraagt aan de twee initiatiefnemers van de discussienotitie hoe die verder willen gaan. De heer Geers (VVD) concludeert dat de commissie op dit moment geen behoefte heeft om een vanuit de raad geïnitieerde vervolgstap in dit visietraject te zetten, maar dat de commissie wil afwachten wat er uit de samenleving komt. Hij wil daarom als raad nu geen vervolgstappen voor de toekomst zetten.

16

9.

Bespreeknotitie Tegengaan overlast dak- en thuislozen 't Zand, geagendeerd door D66 en de VVD De heer Van den Kerkhof (D66) zegt dat deze problematiek al langer bekend is en dat het aantal dak- en thuislozen in Nederland de afgelopen tien jaar is verdubbeld. Ook het aantal dak- en thuislozen in Den Bosch is enorm toegenomen en daar hebben de bewoners en ondernemers in de stad last van. Het gaat om een kwetsbare groep die hulp nodig heeft en daarom is in 2020 de regiovisie Beschermd wonen en maatschappelijk opvang vastgesteld. Daarin staat de doelstelling om daar waar mogelijk mensen zo snel mogelijk toe te leiden naar een passende plek en er wordt op dit moment een hostel gebouwd en er wordt een gebouw voor langdurig verblijf in de Dungense Polder ontwikkeld. Dat zijn goede ontwikkelingen, maar het baart de VVD en D66 enige zorgen dat de maatschappelijke opvang en Novadic-Kentron hebben aangekondigd daarop vooruitlopend begin 2022 de dag- en nachtopvang aan de Nassaulaan te concentreren. De VVD en D66 willen daarom als randvoorwaarden meegeven dat deze twee onderdelen pas worden samengevoegd als de twee voorzieningen voor langdurig verblijf zijn gerealiseerd en zij willen weten of de commissie het daarmee eens is. Daarnaast zijn de VVD en D66 voor een verbod op actief bedelen om de overlast in 't Zand en de stationsomgeving tegen te gaan.

Hij benadrukt dat het hierbij gaat om de excessen waarop nu niet kan worden ingegrepen, maar waar met name ondernemers wel veel overlast van ondervinden. Het gaat niet zozeer om de al bekende gevallen in de stad, maar om rondtrekkende bedelaars. Er is veel overlast van daklozen op de Wilhelminabrug, met name bij de Jumbo, en er wordt gesproken over opvang in het nabijgelegen stadsklooster. Daar kunnen gegronde redenen voor zijn en hij is benieuwd naar de actuele stand van zaken. Wethouder Van Olden geeft aan dat eerst de voorziening Langdurig verblijf en de tweede hostel worden gerealiseerd voordat de dag- en nachtopvang op één locatie komt en dat er ook kleinere locaties in de aanpalende gemeenten komen. Er is een aantal grootschalige locaties zoals de vrouwenopvang en in onder andere Sint-Oedenrode, Maasbommel en Maasdriel komen kleinere units voor opvang zo dicht mogelijk in de eigen habitat, waar mensen die daar gewoond hebben worden geholpen. Er zijn verschillende typen overlastgevende mensen. Ten eerste de populatie van het inloopschip voor dag- en nachtopvang dat onder de maatschappelijk opvang voor dak- en thuislozen valt. Ten tweede zijn er steeds meer MOE-Landers die hun baan kwijtraken, hun huis verliezen en gaan zwerven in de hoop dat ze wel weer nieuw werk krijgen, waardoor ze niet terug hoeven naar het land waar ze vroeger gewoond hebben.

Dat is in heel Nederland een probleem, het speelt ook in Den Bosch en dat heeft hij met staatssecretaris Blokhuis gedeeld. Ten slotte zijn er mensen die niet dak- en thuisloos zijn, maar die wel heel graag in de buurt van de Wilhelminabrug verblijven en daar alcohol en andere dingen aanschaffen en nuttigen. Dat alles concentreert zich in de omgeving van het station en dat is niet vreemd, dat gebeurt in meerdere grote steden, maar als het te veel wordt, belemmert het de omwonenden en die komen dan in actie. Er is in brede zin overleg tussen politie, justitie, de gemeente en zorginstellingen over hoe het beheersbaarder kan worden gemaakt. Een van de ideeën is om een stuk van de kloostertuin te gebruiken om mensen net even wat meer bescherming te bieden. Hij heeft de afgelopen week nog met omwonenden gesproken, er zijn verschillende beelden, maar men wil wel van de overlast af en de gemeente probeert dit in balans te brengen. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat wordt geprobeerd het wat beheersbaarder en gecontroleerder te maken te maken en dat de suggestie is gedaan om dat in de tuin van het klooster te doen. Het lastige is dat ideeën die in het beheersoverleg geopperd worden en die onder de pet zouden blijven toch in de krant komen en dat een hele andere dynamiek geeft.

Het gaat nu alleen over het klooster, terwijl dit maar een van de snoepjes in de snoeptrommel met activiteiten is. De heer Van Hattem (PVV) geeft aan dat de overlastgevende daklozen in de binnenstad en rond de Wilhelminabrug de PVV al langer een doorn in het oog zijn en dat hij ook meevoelt met de omwonenden in en om de wijk 't Zand die daar al jarenlang last van hebben. Het probleem wordt niet opgelost door deze groep naar de opvang in de Dungense Polder te verplaatsen, maar er moet op een veel directere aanpak worden ingezet. Het is positief dat er een gecontroleerde aanpak komt, de PVV heeft er al eerder voor gepleit om naar Rotterdams voorbeeld een top X van overlastgevende personen bij te houden en daar met een persoonsgerichte aanpak 17

op in te zetten. Dat was destijds succesvol bij het Centraal Station in Rotterdam, waar al jarenlang grote problemen op het beruchte perron 0 waren. Dat geldt ook voor de operatie Hartslag in Heerlen, waar burgemeester Sakkers destijds stevig op heeft ingezet. Met dergelijke voorbeelden in de hand moet ook dit gebied kunnen worden aangepakt, maar dan moet de gemeente wel de wil hebben om er echt iets aan te doen. Hij las in de krant dat de gemeente het wil ontmoedigen door bloemschalen op de Wilhelminabrug te plaatsen, maar dat zet geen zoden aan de dijk omdat de verslaafden en daklozen zich daar erg weinig van aantrekken en misschien hebben ze dan wel een mooi bloemperkje om op te gaan zitten. Er wordt ook gezegd dat extra cameratoezicht te duur is, maar hij vindt dat wel een goede oplossing en hij hoort graag van het college waarom niet op extra cameratoezicht is ingezet om de handhavers er gericht naartoe te kunnen sturen als er problemen zijn. Als er hard op de coronamaatregelen wordt gehandhaafd, kan ook hard worden ingegrepen bij overlastgevende verslaafden die al jarenlang een deel van de binnenstad verzieken. Hij wil de beschikbare middelen veel beter inzetten, een gecontroleerde persoonsgerichte aanpak, er stevig bovenop zitten en vooral kijken naar de succesvolle voorbeelden uit andere steden.

De heer Slikker (PvdA) vindt dat het gaat om reële problemen voor buurtbewoners. Hij heeft zelf tien jaar in de binnenstad van Den Bosch gewoond, maar ook in Amsterdam en Brussel, waar de daklozenproblematiek wat heftiger is dan in 's-Hertogenbosch. Iedere keer als iemand over een ander heen stapt die ergens ongelukkig ligt te zijn, heeft hij de plicht om zich af te vragen hoe het kan dat iemand er in 2021 zo miserabel bij ligt. Het gaat bij mensen die in een portiek liggen meestal niet om mensen die in villawijken zijn geboren, maar om mensen die het slachtoffer waren van mishandeling, een ongelukkige thuissituatie en doffe ellende. De PvdA denkt daarom dat er niet alleen repressie, maar ook zorg nodig is. Uit gesprekken met bewoners en professionals maakt hij op dat de bed-, bad- en broodvoorziening bij Novadic-Kentron aan de Oranje Nassaulaan in de basis wel goed op orde is, maar dat er qua individuele begeleiding wel een stap verder kan worden gezet conform de aanpak die ook in de Hinthamerstraat wordt toegepast: echt een individueel behandelplan, de vijfde B van behandeling en als organisatie de buurtverantwoordelijkheid nemen. Hij wil weten of het college het beeld dat Novadic-Kentron hier meer aan kan doen deelt en of dit kan worden aangescherpt.

Voor mensen die zorg nodig hebben is een bedelverbod niet per se effectief omdat een groot deel van hen de binnenstad niet zal verlaten, daar trekken mensen die verslaafd zijn en problemen hebben juist naartoe. Bij een bedelverbod kunnen zij worden beboet omdat ze iets doen wat ze niet mogen doen, maar die boete kan niet worden geïnd. Het is beter om de zorgaanpak te verbeteren. De mensen die zich wel aan het verbod houden zorgen voor een waterbed doordat ze naar andere wijken gaan. Hij vindt een bedelverbod pas de allerlaatste optie, als alle andere maatregelen niet werken. De heer Vugs (SP) is blij dat er in de regio kleinere opvanglocaties komen omdat die een beter antwoord kunnen geven op de hulpvraag. De SP is het met de wethouder eens dat er eerst vervangende nieuwbouw voor de opvang moet zijn voordat kan worden samengevoegd. Dat geldt mogelijk ook voor de samenvoegingsplannen en de bouw van een opvangplaats van de stichting 'Link naar zorg' op de plek van het kantoor van Sint Joost, de voormalige Kleine Meijerij, in het centrum van Rosmalen. Hij vraagt zich af of dit de gewenste ontwikkeling is of dat ook voor deze stichting meerdere kleinschalige voorzieningen beter zijn. De SP wil zo humaan mogelijk zijn en zo veel mogelijk zorg op maat leveren.

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat wordt voorgesteld dat de locatie van de voormalige Kleine Meierij voor 37 personen is. Hij vindt dat kleinschalig en wil weten wat de heer Vugs kleinschalig vindt De heer Vugs (SP) heeft ongeveer 44 jaar in de zorg gewerkt, bij de opvang voor verwarde mensen en ook bij Novadic-Kentron. Het beste is acht personen, waarbij er dag en nacht toezicht is, dat geeft meer invulling aan de oplossing van de hulpvraag. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) las in de media dat er voor het beheersbaar houden van de overlast waarschijnlijk meer handhavers nodig zijn en dat de burgemeester met dat voorstel naar de raad komt. Wat Bosch Belang betreft, kan de burgemeester dat al eerder doen dan bij de begrotingsbehandeling. Bosch Belang vindt bedelen eigenlijk een recht, bedelaars moeten een plek krijgen waar zij mogen bedelen en hij is het niet eens met de vraagstelling 18

over dat onderwerp. Tijdens zijn dagelijkse wandelingen ziet hij vaak bedelaars zitten, maar hij is nog nooit een bedelaar tegengekomen die mensen agressief aanviel. De mensen die anderen lastigvallen zijn meestal daklozen of verslaafden, dat zijn niet de echte bedelaars. Hij wil niets voor de bedelaars in de APV opnemen, maar wel een plek voor hen waar ze kunnen bedelen. De agressieve dak- en thuislozen en drugsverslaafden moeten wel worden opgepakt. De heer Geers (VVD) bedoelde ook vooral de agressieve bedelaars die steeds achter mensen aan lopen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) begrijpt dat een dak- en thuisloze naar een grote stad gaat en zich anoniem bij het station ophoudt. Het is tragisch dat het aantal dak- en thuislozen de afgelopen tien jaar enorm is gegroeid en dat er een grote groep mensen achterblijft, maar aan de andere kant worden bewoners dagelijks geconfronteerd met mensen die in hun portiek urineren en drugs gebruiken. Ze is blij van de portefeuillehouder te horen dat er met de omwonenden wordt gesproken omdat de bewoners al een tijd om erkenning van de problematiek vragen. In het verleden is gesproken over een boete voor bedelen en dat ging toen met name om rondtrekkende groepen met kinderen die op straat bedelden, dat ziet ze nu niet zo veel meer en ze vraagt zich af wat er gebeurt als mensen een boete krijgen, ze is meer voor bemoeizorg.

Mensen die in Novadic-Kentron zijn geweest, staan zich vervolgens op straat te vervelen en kijken hoe ze een volgende shot voor elkaar kunnen krijgen. Deze mensen moeten overdag van straat en bijvoorbeeld het pastoraal uitzendbureau kan daarin iets betekenen door mensen overdag mee te nemen voor dagactiviteiten. Ze mist dat in deze bespreeknotitie en ze wil weten hoe aan de voorkant wordt voorkomen dat mensen in deze situatie terechtkomen. De heer Geers (VVD) vraagt of mevrouw Hendrickx voor of tegen een verbod op agressief bedelen is. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) is daar nog niet helemaal uit. Het probleem van beboeten is dat de mensen die beboet worden die boete niet kunnen betalen en de vraag is of daar een afschrikwekkende werking van uitgaat. Ze denkt dat het bedelverbod in ieder geval een onderdeel moet zijn van een groter pakket aan maatregelen waarbij integraal naar de problematiek wordt gekeken. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit zich grotendeels aan bij de woorden van de PvdA en De Bossche Groenen. Het onderliggende probleem moet worden opgelost om wat nu speelt te kunnen aanpakken. Van een kale kip kun je niet plukken en daarom is een boete niet het geëigende middel.

De Hinthamerstraat was echt een winkelstraat, maar dat is door de coffeeshops en het inloopschip minder geworden en hij wil dat de Hinthamerstraat weer een levendige winkelstraat wordt. De heer Van Genugten (CDA) zegt dat de overlast erg vervelend voor de omwonenden is, maar dat het college gelukkig op allerlei manieren zoekt naar oplossingen om deze overlast te verminderen. Hij vindt het bedelverbod geen optie, zeker omdat het gaat om maar enkele excessen en het moeilijk te handhaven is. Het CDA ziet bedelen als een vraag om hulp en hij wil die vraag niet negeren. De heer Geers (VVD) vindt agressief bedelen echt een probleem en hij heeft het idee dat de handhavers op straat te weinig 'snoepjes' in handen hebben om daar effectief tegen te kunnen optreden. Dat wil niet zeggen dat een bedelverbod op agressief bedelen de oplossing is, maar dat instrument ontbreekt op dit moment wel in de totale gereedschapskist om adequaat te kunnen optreden. Hij is blij met het antwoord van mevrouw Hendrickx dat het een onderdeel van een breder pakket is. Mevrouw De Ruiter (GroenLinks) wil dat Den Bosch ook een gastvrije stad is voor de meest kwetsbaren, de dak- en thuislozen. Ze had niet anders verwacht dan dat het college voortvarend met de eerste drie punten in deze bespreeknotitie aan de slag is gegaan.

Het is belangrijk te weten waarom iemand gaat bedelen, niemand doet dat voor zijn of haar lol en iedereen kan dak- en thuisloos worden, ook bijvoorbeeld een ondernemer met een grote villa. Ze wil daarom veel meer inzetten op de zorg om deze mensen te helpen. Novadic-Kentron is al genoemd, maar er kan ook worden gedacht aan het Centrum voor Traject- en bemoeizorg. Het is inder19

daad lastig om zorgmijders te bereiken en hen de juiste zorg en ondersteuning te bieden. Ze woont net als de heer Van der Krabben in de binnenstad en ze ziet daar 's ochtends ook de dak- en thuislozen. Die zeggen dan 'Goedemorgen buurvrouw, hoe gaat het met u?' en dan voert ze een fijn gesprekje. Er zijn ook mensen die haar achterna lopen en geld willen, maar dat hoort bij een stad als Den Bosch. Ze is tegen het bedelverbod omdat dit niet werkt en omdat van een kale kip niet valt te plukken. Het probleem wordt daarmee bovendien verplaatst naar andere wijken in de stad. De heer Geers (VVD) vindt het bijzonder dat mevrouw De Ruiter zegt dat lastiggevallen worden in je eigen stad er gewoon bij hoort. Er is inderdaad een oorzaak, maar als mensen agressief bedelen en overlast veroorzaken maakt het niet uit wat de oorzaak daarvan is. Mevrouw De Ruiter (GroenLinks) zegt dat agressief gedrag verschillende oorzaken kan hebben en dat het vaak gebeurt onder invloed van GHB. Zij heeft er wat minder last van als mensen haar achterna lopen omdat zij een rustig persoon is. De heer Geers (VVD) vindt dat het om onacceptabel gedrag gaat en dat daartegen opgetreden moet worden. Mevrouw De Ruiter (GroenLinks) herhaalt dat agressief gedrag vaak voortkomt uit het gebruik van alcohol en drugs en dat dan de verslaving moet worden aangepakt.

De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vindt het agressief als iemand een ander aan de schouder trekt en geld eist, maar niet als iemand twee- of driemaal om geld vraagt. Hij komt bijna geen agressieve bedelaars in de stad tegen, maar hij wil wel de drugsverslaafden bij het station aanpakken. De heer Slikker (PvdA) komt wel eens agressieve bedelaars tegen en die vertonen soms onacceptabel gedrag, maar het is ook onacceptabel dat mensen zo in de vernieling moeten leven en hij wil van de heer Geers weten of die het gevoel heeft dat alle mogelijke zorg aan deze mensen wordt geboden. Er zijn ook andere instrumenten die minstens zo controversieel zijn als een bedelverbod, zoals preventieve drugsverstrekking. De heer Geers (VVD) wil de oorzaken aanpakken, zoals voorkomen dat mensen hun huis kwijtraken of hen van een verslaving afhelpen. Uiteindelijk gaat het om normoverschrijdend gedrag en dat kan niet worden vergoelijkt door te zeggen dat het zo zielig is. Criminaliteit kan best een oorzaak hebben, maar dat wil niet zeggen dat dit gedrag geaccepteerd moet worden. De vooren nadelen van preventieve drugsverstrekking moeten in kaart worden gebracht, maar daar is hij in eerste instantie geen voorstander van. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) neemt steeds meer afstand van het bedelverbod omdat zij, in tegenstelling tot de heer Geers, in gesprek wil.

Ze vraagt of in steden met een bedelverbod minder wordt gebedeld en of daar minder overlast is. De heer Geers (VVD) zegt dat het in ieder geval de handhaving middelen geeft om te kunnen optreden als die overlast zich voordoet. Hij is het ermee eens dat er een pakket aan maatregelen moet zijn, maar er ontbreekt gereedschap in de gereedschapskist en het bedelverbod kan een voorbeeld zijn waarmee kan worden opgetreden tegen agressieve vormen van bedelen. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vindt agressief bedelen een probleem, maar hij is er absoluut niet voor om bedelen in zijn algemeenheid in de APV op te nemen omdat dit een actie voor de bühne is. Hij wil de oorzaak van het probleem aanpakken door hulpverlening. Hij begrijpt dat handhaving op agressief bedelen lastig is, maar dat hoeft niet in de APV omdat agressie überhaupt reden is om te handhaven. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is groot voorstander van voorzieningen voor deze groep mensen. Het 'wonder van Woerden' komt in Den Dungen, dat werkt echt voor die groep, en er komen kleinere voorzieningen in onder andere in Zaltbommel. Hij is groot voorstander van spreiding van de voorzieningen, waarbij sprake moet zijn van draagvlak, maar het is vooral belangrijk om te voorkomen dat mensen geen dak boven hun hoofd meer hebben. Dat is vanzelf20

sprekend, maar er moeten wel stappen gezet worden en daar is het college mee bezig. Er is precies bekend wie de agressieve bedelaars zijn, zij komen uit de voorzieningen die van belastinggeld worden betaald. Het gaat om maar een paar mensen en het kan niet waar zijn dat het met alle voorzieningen en professionals niet mogelijk is om hen van het juiste antwoord te voorzien. De heer Van den Kerkhof (D66) is het ermee eens dat er maar enkele bekende excessen zijn, maar er zijn steeds meer bedelaars van buiten Den Bosch die tussen verschillende steden rondtrekken en ook de lokale bedelaars verdrijven. D66 zou ook niet als eerste naar een verbod grijpen, maar er moet wel een instrumentarium zijn waarmee de rondreizende bedelaars kunnen worden aangepakt. Het bedelverbod moet een element van de totale toolbox zijn omdat de wijkagent vaak niet kan optreden. Juist voor excessen, zoals als iemand bijna aan zijn jas naar een pinautomaat wordt getrokken omdat hij geen geld bij zich heeft, moet iets in de gereedschapskist zitten. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat er geen onnozelheid moet zijn als het gaat om het tegengaan van deze verschijnselen en hij hoort graag van de BOA's en de wijkagenten wat ze nodig hebben.

Hij vindt het onbegrijpelijk dat een voorziening het niet ziet als iemand vanuit die door publieke middelen gefinancierde voorziening zijn agressieve rondje blijft maken. Mevrouw Hernández (50PLUS) vindt niet dat lastiggevallen worden of bedelen in de stad hoort. De vraag is wat er het eerste was, de bedelaars of de instanties die niet goed voor hen zorgen. Ze maakt hetzelfde onderscheid als de heer Van der Krabben, tussen een bedelaar die door zijn financiële situatie in de problemen is gekomen en een bedelaar die excessieve overlast veroorzaakt, bijvoorbeeld in de buurt van het station. Ze wil goed weten wat agressief bedelen is voordat ze zich voor of tegen een bedelverbod uitspreekt. Als de BOA's en de politie een instrument krijgen, moeten ze precies weten op welk moment ze dat kunnen gebruiken. 50PLUS maakt zich altijd zorgen over de menselijke maat en het is altijd beter om aan de voorkant te werken. In coronatijd krijgen veel ondernemers steun, maar over een jaar of anderhalf jaar wordt de werkelijkheid duidelijk, dan zullen veel mensen in de problemen komen en hun bezittingen verliezen. Ze wil daarom nu acteren, zodat er geen extra bedelaars komen en dat het probleem met de agressieve bedelaars zo snel mogelijk wordt opgelost.

Wethouder Van Olden zegt dat het de bedoeling is dat een gefuseerde organisatie net even iets anders naar het behandelperspectief kijkt en dat sommige mensen nu eenmaal beter af zijn in een voorziening Langdurig verblijf. Ook daar zal er een behandelingsperspectief zijn, maar dat is meer gericht op daar blijven wonen. Hoe mensen soms in het leven staan, is helaas ook een resultante van de samenleving en daarom is de trits van belang. De bewoners van de polder zijn tegen de voorziening Langdurig verblijf op die plek en hij hoopt dat het met de omgevingsvergunning en wat 'juristerij' zo snel mogelijk voor elkaar komt, ook omdat bepaalde mensen dan uit de binnenstad worden gehaald. De heer Van Hattem (PVV) begrijpt dat de bewoners van de binnenstad er geen last meer van hebben als deze mensen naar de polder worden verplaatst, maar hij vraagt zich af of er zo gemakkelijk aan de belangen van de bewoners van de Dungense Polder kan worden voorbijgegaan. Hij wil een veel steviger wettelijk hek eromheen en een slot op de poort, zodat overlastgevende criminele verslaafden geen overlast in hun buurt veroorzaken, of dat nu in de binnenstad of in de polder is. Wethouder Van Olden zegt dat er een palet aan voorzieningen nodig is. Hij is daar hard mee aan de slag en als dat palet er is, is er één dag- en nachtopvang.

Degenen die daar gebruik van maken vallen onder het regime van Reinier van Arkel en dan is er bed, brood, bad en behandeling, maar ook Novadic-Kentron geeft behandelingen. Er is ook een andere groep overlastgevende mensen die veel minder bereikbaar zijn, mensen van buiten de gemeente die een aantal dagen of weken in Den Bosch verblijven. Zij kunnen niet naar Novadic-Kentron worden verwezen en dat maakt de omgeving van de Wilhelminabrug echt een andere omgeving dan de Hinthamerstraat waar het veel gemakkelijker te duiden is. Op de Hinthamerstraat was een aantal jaar geleden ook overlast, daar zijn maatregelen genomen en er is beveiliging gekomen en het is daar sterk verbeterd. Op de Wilhelminabrug is het veel diffuser. Er zijn ook verwarde personen en mensen trekken nu eenmaal richting het stationsgebied. Het Centrum voor Traject- en 21

bemoeizucht gaat echt op mensen af, maar er zijn ook zorgmijders en mensen die er ook in koude perioden voor kiezen om buiten te blijven ondanks dat hen dringend is gevraagd dat niet te doen. Portefeuillehouder Mikkers hoorde de heer Van Hattem spreken over criminele drugsverslaafden, maar criminelen zitten niet in een zorgtraject, maar in de gevangenis. Niet iedereen die drugs gebruikt of in een voorziening zit, is crimineel. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat, als iemand crimineel gedrag vertoont, er ook sprake kan zijn van een strafblad en in ieder geval van een criminele reputatie. Portefeuillehouder Mikkers vindt dat een criminele reputatie niet wil zeggen dat iemand crimineel is. Als iemand een straf heeft uitgezeten, is hij niet meer crimineel. De heer Van Hattem (PVV) bedoelt draaideurcriminelen en veelplegers. Portefeuillehouder Mikkers hoorde een aantal signalen over overlast en bedelen, maar ook veel discussie. Hij is bereid te kijken of een gebiedsverbod dezelfde juridische consequenties als een bedelverbod kan hebben, dat na een aantal maanden te evalueren en dan te kijken of er nog iets in de totale 'snoeppot' met alle maatregelen ontbreekt. Hij proeft dat de commissie een duidelijk signaal naar de buurtbewoners en de omgeving wil afgeven dat een aantal zaken wordt opgepakt en dat ziet hij als een opgave.

Hij zal transparant zijn over de consequenties daarvan en dan kijken of een bedelverbod hanteerbaar is. De heer Van Hattem (PVV) vindt een gebiedsverbod een interessante suggestie, maar het gaat om dak- en thuislozen die gebruikmaken van opvanglocaties in dit deel van de stad. Dat betekent dat, als er een gebiedsverbod wordt opgelegd, zij niet meer kunnen gebruikmaken van de opvanglocaties. De voorzitter wil de praktische uitvoering aan de portefeuillehouder overlaten. De heer Van den Kerkhof (D66) heeft gemerkt dat een bedelverbod geen draagvlak heeft. Iedereen is het erover eens dat juist de overlast in dit gebied in 't Zand moet worden tegengegaan en hij is blij dat de portefeuille daarmee aan de slag gaat. Het is goed om te horen dat het college allerlei maatregelen ook met bewoners en ondernemers gaat bekijken. Hij wacht dat af en hoopt dat er een gedragen oplossing komt. De indieners van deze notitie komen niet met een vervolg in de raadsvergadering. 10.

Conceptmotie Tussenstap Bosch herstelfonds 2021 De heer Van Genugten (CDA) merkt op dat de crisis langer duurt dan verwacht en dat er nog geen licht aan het eind van de tunnel is. In de vorige commissievergadering is gesproken over corona, de vele maatregelen die worden genomen, de vele miljoenen die in de stad worden gepompt en het is goed dat het college in deze crisissituatie snel besluiten neemt. Hij had niet verwacht en zeker niet gehoopt dat de coronacrisis zo lang zou duren en hij heeft namens het CDA aangegeven behoefte te hebben om ook als raad in stelling te worden gebracht nu de crisis langer duurt, ook het CDA wil de mouwen opstropen om te doen wat nodig is voor de huidige problemen. Het CDA gaf twee weken geleden in de commissievergadering aan zich zorgen te maken over de eenzaamheidscrisis, de toekomst van de jongeren en over hoe de basisinfrastructuur in de samenleving overeind kan worden gehouden. Hij heeft toen toegezegd met een voorstel naar deze commissie te komen en daarom ligt er een motie voor met de oproep om voor de voorjaarsnota een tussenstap te maken om te kijken wat er in 2021 extra kan worden gedaan en te komen met een Bosch herstelfonds, hij wil nu doorpakken. Hij is blij dat alle partijen dit voorstel hebben gesteund, dat getuigt van de Bossche mentaliteit waar alle politieke partijen samen dicht op de bal willen zitten om te doen wat nodig is.

Er komen rijksmiddelen naar Den Bosch, zoals het sociale noodfonds voor eenzaamheid en kwetsbare mensen, en er zijn vrijvallende budgetten binnen de gemeentelijke middelen. De concrete oproep in deze motie is om te komen met voorstellen over een Bosch herstelfonds waarin deze middelen worden ingezet en dit aan de gemeenteraad voor te leggen, zodat die daar nadrukkelijk over kan spreken en hij stelt voor dit in de komende aprilcyclus te doen.

22

De voorzitter weet dat iedereen de motie van de heer Van Genugten heeft ondertekend en hij neemt daarom aan dat er geen discussie volgt. Wethouder Hoskam zegt dat deze motie technisch uitvoerbaar is, maar dat in april aanleveren iets anders is dan in april behandelen en hij wijst erop dat de afdeling Financiën momenteel werkt aan het samenstellen van de jaarrekening en dat vervolgens het proces voor de voorjaarsnota in gang wordt gezet. Het vierde coronarapport waaraan dit is gekoppeld, wordt eind april in het college verwacht en dan kan het college kijken hoe het invulling aan deze motie kan geven. Hij komt er, vanwege de korte aanlevertermijn, graag nog op terug in de gemeenteraad. De heer Van Genugten (CDA) zegt dat het bij de aprilcyclus om de raadsvergadering van mei gaat en dat dit precies de vergadering voor de voorjaarsnota is. Dan heeft hij graag de voorstellen. 11.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen.

12.

Rondvraag en sluiting De heer Van der Krabben (Bosch Belang) geeft aan dat horecaondernemers in heel Nederland, ook in de regio en misschien zelfs in Den Bosch op 2 maart a.s. hun terras willen openen omdat ze vinden dat de maatregelen tot op heden geen soelaas bieden. Hij wil weten of het college wil gaan handhaven en of daar voldoende handhavingscapaciteit voor is. De burgemeester van Breda heeft aangegeven dat het niet mag, maar dat hij wel met de horeca in Breda in overleg gaat omdat hij wel mogelijkheden ziet en hij vraagt of burgemeester Mikkers bereid is contact met de burgemeester van Breda op te nemen. Ten slotte wil hij in het veiligheidsoverleg en het overleg met het kabinet tot afspraken over een duidelijk aanpak in heel Nederland komen om te voorkomen dat er in de ene gemeente wel en in de andere gemeente niet wordt opgetreden. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat wethouder Hoskam en hij continu in overleg met de horeca zijn en dat er op 4 maart a.s. weer een overleg is over het plan van de horeca over op welke manier de horeca in Den Bosch een goed antwoord op een eventuele lock-out heeft. Als bijvoorbeeld de droge horeca open mag en de natte horeca niet, wil de natte horeca natuurlijk ook droge horeca worden, maar het is de vraag of het een goede oplossing is als iedereen biefstukken gaat verkopen.

Er moet een goede spreiding van activiteiten zijn, dat is in het belang van iedereen en ook van de horeca. Hij was twee weken geleden al bezig met wat zijn collega uit Breda vandaag presenteerde. Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Den Bosch en Rosmalen steunt de voorgenomen acties niet, zij willen niet burgerlijk ongehoorzaam zijn, maar zich gewoon aan de afspraken houden. Het is mogelijk dat er wat wilde acties van diverse horecaondernemers zijn en er is afgesproken dat daarop wordt gehandhaafd. De horecavereniging vindt het van belang dat iedereen weer open kan en wil niet het risico lopen dat het aantal besmettingen door dit soort wilde acties oploopt. Net als de horeca wil hij ook dat de horeca zo snel mogelijk weer open kan en daarom zal er op 2 maart a.s. worden gehandhaafd. Het college geeft in het veiligheidsoverleg en het overleg met het kabinet signalen af over wat er in de samenleving leeft, het college ziet zichzelf meer als een temperatuurmeter van wat er bijvoorbeeld in de horeca en de winkels in de steden en dorpen speelt en wat de impact van Haagse regelgeving op de lokale situatie is, en dit is een van de punten. Het blijft erg wrang dat mensen in de parken picknicken, terwijl de terrassen dicht zijn, maar hij snapt ook dat het kabinet zegt dat het niet zo moet zijn dat de terrassen open mogen omdat mensen zich niet aan de afspraken houden.

Het is van belang dat het aantal besmettingen daalt en dat het sociaal contract waar premier Rutte op 23 februari jl. naar verwees, wordt aangehouden zodat iedereen zo snel mogelijk weer van de Bossche horeca kan genieten. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vraagt of de handhavingscapaciteit voldoende is. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat 100% handhaving niet mogelijk is en dat er ook op 2 maart a.s. keuzes moeten worden gemaakt. Hij is in goed overleg met de horeca om te kijken waar de wilde acties zitten en hij hoopt daar goed op te kunnen anticiperen omdat het in ieders belang is dat het aantal besmettingen daalt. De voorzitter sluit de vergadering om 20.00 uur. 23

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 25 maart 2021. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, A.P.R.G.M. van Rosmalen

24