2. Ontwerp OmgevingsEffectRapportage (OER) De Groote Wielen
Tekst van het document
OMGEVINGSEFFECTRAPPORTAGE
NOORDOOSTHOEK
De Groote Wielen, de Noordoosthoek Omgevingseffectrapport
Definitief
Opdrachtgever: Gemeente ‘s-Hertogenbosch
Sweco De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt Postbus 203 3730 AE De Bilt
T +31 88 811 66 00 www.sweco.nl
Sweco Nederland B.V. De Bilt Handelsregister 30129769 Statutair gevestigd te De Bilt
Matthijs Vrij Peerdeman Projectleider/Adviseur Milieueffectrapportage T +31 88 811 60 03 M +31 6 12 95 93 58
Verantwoording Titel
De Groote Wielen, de Noordoosthoek
Subtitel
Omgevingseffectrapport
Projectnummer
370522
Referentienummer
OER Groote Wielen - D1
Revisie
Definitief
Datum
10-06-2021
Auteur
Matthijs Vrij Peerdeman, Mariska Everts
E-mailadres
matthijs.vrijpeerdeman@sweco.nl
Gecontroleerd door
Claudia Swart
Paraaf gecontroleerd
Goedgekeurd door
Lourens Hogenbirk
Paraaf goedgekeurd
2
Inhoudsopgave 1
Toelichting op het planvoornemen ...................................................................... 8
1.1
Aanleiding, nut en noodzaak ................................................................................... 8
1.2
Wat maakt het Crisis- en herstelwet bestemmingsplan mogelijk? .......................... 8
1.3
Flexibiliteit .............................................................................................................. 12
1.4
Hoe is het planvoornemen in het Chw bestemmingsplan tot stand gekomen? .... 12
1.5
Juridische planopzet bestemmingsplan ................................................................ 13
1.6
Monitoring .............................................................................................................. 16
2
Omgevingseffectrapport én toelichting bestemmingsplan ............................ 35
2.1
de Noordoosthoek van De Groote Wielen ............................................................. 35
2.2
Bestemmingsplan verbrede reikwijdte (BPVR) ..................................................... 36
2.3
Waarom een Omgevingseffectrapport? ................................................................ 39
2.4
De procedure voor het OER en het bestemmingsplan.......................................... 40
2.5
Participatie ............................................................................................................. 42
2.6
Leeswijzer .............................................................................................................. 43
3
Aanleiding, beleidskader en ambities ............................................................... 44
3.1
Inleiding ................................................................................................................. 44
3.2
Voorgeschiedenis .................................................................................................. 44
3.3
Beleidskader .......................................................................................................... 46
3.4
Ladder van duurzame verstedelijking .................................................................... 61
3.5
Ambities ................................................................................................................. 62
4
Onderzoeksmethodiek ........................................................................................ 67
4.1
Inleiding ................................................................................................................. 67
4.2
Opbouw effectbeoordeling ..................................................................................... 67
4.3
Beoordelingskader ................................................................................................. 72
4.4
Mitigerende, optimaliserende en compenserende maatregelen ........................... 74
5
Huidige situatie en autonome ontwikkelingen: beschrijving en waardering 75
5.1
Inleiding ................................................................................................................. 75
5.2
Mobiliteit en bereikbaarheid ................................................................................... 75
5.3
Geluid .................................................................................................................... 83
5.4
Luchtkwaliteit ......................................................................................................... 86
5.5
Geur ....................................................................................................................... 87
5.6
Externe veiligheid .................................................................................................. 94
5.7
Bedrijven milieuzonering ....................................................................................... 96
5.8
Sociale aspecten ................................................................................................... 98
5.9
Bodem ................................................................................................................. 102
5.10
Water ................................................................................................................... 111
3
5.11
Natuur .................................................................................................................. 115
5.12
Landschap ........................................................................................................... 120
5.13
Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................. 124
5.14
Energie en duurzaamheid ................................................................................... 128
5.15
Gezondheid ......................................................................................................... 134
5.16
Samenvatting hoofdstuk 5: waardering van de referentiesituatie ....................... 138
6
Planvoornemen .................................................................................................. 140
6.1
Inleiding ............................................................................................................... 140
6.2
Aanpassing ambities en doorvertaling naar maatregelen ................................... 140
6.3
Beschrijving ontwikkeling de Noordoosthoek ...................................................... 141
6.4
Onderzochte variaties .......................................................................................... 147
6.5
Samenhang met andere besluitvormingstrajecten .............................................. 150
7
Effectbeoordeling en toetsing wettelijk kader ................................................ 151
7.1
Inleiding ............................................................................................................... 151
7.2
Mobiliteit en bereikbaarheid ................................................................................. 152
7.3
Geluid .................................................................................................................. 170
7.4
Luchtkwaliteit ....................................................................................................... 177
7.5
Geur ..................................................................................................................... 182
7.6
Externe veiligheid ................................................................................................ 185
7.7
Bedrijven milieuzonering ..................................................................................... 187
7.8
Sociale aspecten ................................................................................................. 190
7.9
Bodem ................................................................................................................. 199
7.10
Water ................................................................................................................... 205
7.11
Natuur .................................................................................................................. 214
7.12
Landschap ........................................................................................................... 221
7.13
Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................. 226
7.14
Energie en duurzaamheid ................................................................................... 230
7.15
Gezondheid ......................................................................................................... 239
8
Realisatiefase ..................................................................................................... 251
8.1
Inleiding ............................................................................................................... 251
8.2
Activiteiten realisatiefase ..................................................................................... 251
8.3
Beoordelingskader ............................................................................................... 252
8.4
Effecten in de aanlegfase .................................................................................... 252
8.5
Samenvatting en conclusie .................................................................................. 256
9
Voorkeursalternatief, doelbereik en borging .................................................. 257
9.1
Inleiding ............................................................................................................... 257
9.2
Voorkeursalternatief (VKA) .................................................................................. 257
4
9.3
Doelbereik ambities ............................................................................................. 266
9.4
Borging maatregelen ........................................................................................... 279
9.5
Monitoring en evaluatie ....................................................................................... 282
10
Uitvoerbaarheid ................................................................................................. 285
10.1
Leemten in kennis................................................................................................ 285
10.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................... 285
10.3
Economische uitvoerbaarheid ............................................................................. 287
11
Procedure ........................................................................................................... 289
11.1
Algemeen ............................................................................................................. 289
11.2
Vooroverleg ......................................................................................................... 289
11.3
Inspraak ............................................................................................................... 289
11.4
Zienswijzen .......................................................................................................... 289
11.5
Vaststelling .......................................................................................................... 289
5
Leeswijzer Dit OER bestaat uit drie delen: deel A, deel B en deel C. In deel A wordt een toelichting gegeven op het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan “de Noordoosthoek, De Groote Wielen” wordt mogelijk gemaakt. Dit deel geeft de lezer inzicht in de toepassing van de mogelijkheden die het bestemmingsplan verbrede reikwijdte biedt. Deel B omvat de publieksvriendelijke samenvatting van het OER. Deel C vormt de onderbouwing van het planvoornemen. Dit deel levert alle relevante informatie die nodig is voor de besluitvorming. Dit deel vormt tevens het resultaat van de milieueffectrapportage (m.e.r.).
6
DEEL A – TOELICHTING OP HET PLANVOORNEMEN
7
1
Toelichting op het planvoornemen
1.1 Aanleiding, nut en noodzaak Wij (gemeente ’s-Hertogenbosch) zijn voornemens om de woonwijk De Groote Wielen ten noorden van Rosmalen uit te breiden met de Noordoosthoek. Deze uitbreiding levert een bijdrage aan de huidige en toekomstige woningbehoefte. Het plangebied van de Noordoosthoek heeft een oppervlakte van ruim 93 hectare en heeft in de huidige situatie een overwegend agrarische bestemming. In het vigerende bestemmingsplan is reeds opgenomen dat het agrarisch bestemde deel van De Groote Wielen gereserveerd moet blijven voor uitbreiding van de woonwijk. Om de beoogde uitbreiding van de woonwijk De Groote Wielen mogelijk te kunnen maken dient er een bestemmingsplanwijziging plaats te vinden. De gemeente heeft ervoor gekozen om met een bestemmingsplan verbrede reikwijdte te werken. Hiermee kan middels het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (artikel 7c), vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, al gewerkt worden volgens het idee van de Omgevingswet. De verbrede reikwijdte maakt het mogelijk verder te kijken dan alleen het bereiken van een goede ruimtelijke ordening. Het maakt het mogelijk om ook te kijken naar de fysieke leefomgeving.
De gemeente heeft hiervoor gekozen om te kunnen ontwikkelen met uitnodigingsplanologie voor corporaties, ontwikkelaars en particulieren en om in het kader van de Omgevingswet te experimenteren met een bredere reikwijdte van bestemmingsplannen. Daarbij wordt geen gedetailleerd eindbeeld voorgeschreven, maar moeten ontwikkelingen passen binnen bepaalde kaders. Door het bestemmingsplan zoveel mogelijk in lijn met de Omgevingswet op te stellen kan het plan straks eenvoudig onderdeel worden van het gemeentelijke omgevingsplan. 1.2 Wat maakt het Crisis- en herstelwet bestemmingsplan mogelijk? Met het Crisis- en herstelwet (Chw) bestemmingsplan ter plaatse van de Noordoosthoek wordt de uitbreiding van de woonwijk De Groote Wielen mogelijke gemaakt. De volgende doelen worden met dit Chw bestemmingsplan nagestreefd: 1. Het ontwikkelen en waarborgen van een woonwijk met een divers woningaanbod en flexibele bouwmogelijkheden. 2. Het ontwikkelen en waarborgen van voorzieningen die nodig zijn om de woonwijk goed te kunnen laten functioneren. 3. Het ontwikkelen en waarborgen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. 4. Het realiseren van een klimaatbestendige, energiezuinige en duurzame fysieke leefomgeving met een centrale rol voor water. 5.
Het ontwikkelen en waarborgen van een verkeersstructuur voor een goede bereikbaarheid van het woongebied met aandacht voor slimme duurzame vormen van mobiliteit. 6. Het ontwikkelen en waarborgen van een groene woonwijk die aantrekkelijk is voor flora en fauna en bijdraagt aan de biodiversiteit binnen het toepassingsbereik. Het Chw bestemmingsplan voorziet in een juridisch-planologisch kader met flexibiliteit. Navolgende tabel geeft een overzicht van het planvoornemen en de functies die mogelijk worden gemaakt met het bestemmingsplan.
8
Functies Woningbouw
Planvoornemen Het woningbouwprogramma is niet als hard kader vastgesteld in het bestemmingsplan. Op deze manier wordt zoveel mogelijk ruimte gelaten aan ontwikkelpartijen voor innovatieve en duurzame initiatieven die aansluiten bij de vraag. In het bestemmingsplan wordt de bouw van woningen alleen mogelijk gemaakt via een afwijkingsbevoegdheid. De bouw van woningen is alleen mogelijk indien onder meer aangetoond wordt dat geen belemmeringen optreden m.b.t. tot de verkeerssituatie. Daarnaast zijn in de regels criteria opgenomen voor het toestaan van een hogere geluidsbelasting dan de voorkeursgrenswaarde op de gevel. Met het woningbouwprogramma wordt aangesloten bij het geldende woonbeleid van de gemeente. Dit betekent dat op basis van het huidige beleid minimaal 30% sociale huurwoningen en 20% middel duren huur en koopwoningen gerealiseerd moeten worden in het plangebied. In het plangebied zijn maximaal 300 flexwoningen toegestaan.
Stedenbouw
Juist het gegeven dat de Noordoosthoek wordt ontwikkeld volgens uitnodigingsplanologie betekent dat er in deze fase zo min mogelijk wordt vastgelegd. Om ervoor te zorgen dat het plangebied in samenhang ontwikkeld wordt en een eigen identiteit krijgt, zijn er op enkele aspecten wel keuzes gemaakt: • De bebouwingsdichtheid en bouwhoogte rondom strandpark sluiten aan op de bouwhoogte in het centrum van De Groote Wielen. De bouwhoogte aan de Groote Wielenplas loopt af richting het oosten; • De structuur van de polder met de oorspronkelijke verkaveling dient als inspiratiebron; • Er wordt voldaan aan de gemeentelijke groennorm • Het watersysteem sluit aan op het principe van de Watermachine; • De ecologische verbindingszone die rondom de Hoefgraaf is geprojecteerd wordt omgelegd langs de oostelijke rand van het plangebied.
De structuur van de huidige Hoefgraaf blijft wel behouden en wordt benut groenblauwe zone in de nieuwe woonwijk (zie verder onder ‘water’); • De Rosmalensedijk blijft als lijnstructuur behouden; • De wijk wordt ontsloten via een aantal inprikkers vanaf de Hustenweg/Empelsehoefweg; • De wijk wordt zo ingericht dat fietsen en wandelen worden geprefereerd boven autoverkeer; • Parkeren wordt in de basis traditioneel ingevuld, conform de gemeentelijke parkeernorm en er wordt aanvullend geëxperimenteerd met parkeren op afstand in verschillende deelbuurten binnen de Noordoosthoek. In de beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit zijn algemene kaders opgenomen voor de ontwikkeling van het plangebied. Per deelgebied wordt de beleidsregel Ruimtelijke kwaliteit nader uitgewerkt in een visie met randvoorwaarden waaraan ontwikkelingen getoetst kunnen worden. De voorzieningen zijn ondersteunend en ondergeschikt aan de hoofdfunctie van het gebied: wonen. Denk daarbij aan een basisschool, kinderopvang, een huisarts en een buurtcentrum. Nabij de Noordoosthoek wordt het centrumgebied in De Groote Wielen ontwikkeld, waar zoveel als mogelijk de niet-woonfuncties in de wijk worden gecentraliseerd. In de Noordoosthoek worden daarom verder geen centrumfuncties (horeca/winkels) gerealiseerd. Er zal enkel ruimte zijn voor kleinschalige bedrijfs- en beroepsactiviteiten aan huis.
Voor sport geldt hetzelfde principe, namelijk dat dit gecentraliseerd is ontwikkeld ten zuiden van De Groote Wielen. In de Noordoosthoek kan sport wel gekoppeld worden aan de onderwijsfuncties, het strandpark en de Groote Wielenplas. Verder wordt bewegen zoveel mogelijk gestimuleerd in de openbare ruimte. Dit is vastgelegd middels omgevingswaarden voor spelen en bewegen.
Maatschappelijke voorzieningen ten behoeve van wonen
9
Functies Water
Planvoornemen In de Noordoosthoek wordt regen- en kwelwater zoveel mogelijk vastgehouden. Dit wordt gedaan door wadi’s maar ook elk groen dat wordt toegepast in de openbare ruimte wordt waterbergend, tenzij het groen is aangelegd voor sport-/spelfunctie. Daarnaast vindt waterberging op eigen terrein plaats en de centrale plas dient als noodoverlaat. De Hoefgraaf loopt in de huidige situatie door het plangebied. Het heeft een provinciale status van ecologische verbindingszone (EVZ) met een beoogde breedte van 25 meter. Zowel fysiek als functioneel (vanwege de natuurdoeltypen) is een ligging van deze EVZ in een woonwijk niet mogelijk. Daarnaast zou de aanwezigheid van de Hoefgraaf het principe van de Watermachine ‘doorsnijden’. In het planvoornemen wordt daarom aan de buitenrand van de nieuwe wijk een nieuwe watergang aangelegd die gaat functioneren als EVZ. De huidige watergang van de Hoefgraaf blijft in het plangebied aanwezig als stedelijk water en wordt benut voor invulling van groenblauwzone en verhogen van de biodiversiteit in de wijk. Deze heeft echter niet meer primair de status van EVZ. De watergang wordt geïntegreerd met het watersysteem van de Watermachine, maar is niet meer aangesloten op de omgelegde watergang (zodat er geen water van buiten het gebied in dit plangebied komt).
Groen en recreatie
In De Groote Wielen zijn centrale groen- en recreatievoorzieningen aanwezig in de vorm van de centrale waterplas (de Groote Wielenplas), een sport- en recreatiezone/groenzone en de Vlietdijkzone (een verbinding door de Groote Wielen heen naar Rosmalen). De verschillende elementen van de groenstructuur in De Groote Wielen worden met elkaar en met de omgeving verbonden door een fijnmazig netwerk van voet- en fietspaden. De Noordoosthoek zal een rustige, groene woonbuurt worden. Het groen moet onderling verbonden zijn en dienen als verblijfsgebied. Er zullen natuurlijke overgangen worden gecreëerd naar het omliggende gebied. Met wandel- en fietspaden moeten verbindingen worden gemaakt met de omgeving. Hiermee wordt ook een link gelegd met sociale samenhang en gezondheid en bewegen. De inrichting van het gebied met groen/blauwe elementen levert niet alleen een bijdrage aan klimaatadaptatie en andere doelen maar nodigt ook uit tot ontmoeten (sociaal) en bewegen (gezondheid). Daarbij levert ook de beleefbaarheid van deze elementen, in brede zin, een bijdrage aan welbevinden en gezondheid. Daarnaast wordt het groen beleefbaar gemaakt door de buitenruimte op verschillende plaatsen een andere functionele groene invulling te geven zoals bijvoorbeeld een moestuin, speeltuin, pluktuin of dak met vlindervegetatie. Hiermee wordt ook de biodiversiteit in het plangebied gestimuleerd.
De precieze locatie van de groenstructuren zijn niet op voorhand vastgelegd. Wel is er één plek aangewezen in het plangebied waar in ieder geval een groenzone gerealiseerd zal worden. De biodiversiteit wordt ook gestimuleerd door uit te gaan van natuurinclusief bouwen. Daarbij wordt de bebouwing voorzien van passende en goed geplaatste faunavoorzieningen zoals nestkasten voor vogels en vleermuisverblijfsplaatsen. Ook wordt de aanleg van groene gevels gestimuleerd. In de beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit wordt dit nader uitgewerkt. Zoals onder ‘water’ aangegeven blijft de huidige loop van de Hoefgraaf in het basisalternatief in het plangebied aanwezig. Deze kan worden benut als onderdeel van een groenblauwzone door het plangebied heen. Daarnaast kan hij worden ingezet voor
10
Functies
Planvoornemen recreatieve doeleinden, bijvoorbeeld een vaarrondje via de Hoefgraaf en de Groote Wielenplas. Aanwezige bomen en andere groene kwaliteiten worden zoveel mogelijk behouden en ingepast en er wordt een leefgebied gecreëerd voor gebiedseigen soorten. Voor nieuwe aanplant en inzaai wordt gebruik gemaakt van inheemse soorten passen bij de groeiplaats en omgeving. De ecologische verbindingszone die rondom de Hoefgraaf is geprojecteerd wordt omgelegd naar de rand van het plangebied waarbij de oude structuur mogelijk behouden wordt voor de invulling van groen, waterberging en biodiversiteit. De Noordoosthoek voorziet in robuuste groen/blauwe structuren die een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie en gezondheid.
Wegverkeer
Het planvoornemen kent een aantal uitgangspunten voor de invulling van het wegverkeer in het plangebied: • Inrichting is zodanig dat fiets de prioriteit heeft boven autoverkeer; • De hoofdontsluiting voor autoverkeer op de Hustenweg en Empelsehoefweg verloopt via drie inprikkers (de precieze ligging is nog niet bekend); • Er is geen directe verbinding voor autoverkeer vanuit de Noordoosthoek naar het Centrumgebied. Om met de auto naar het Centrumgebied te rijden, moet men via de Hustenweg richting de Rosmalensedijk; • Er is geen directe verbinding voor autoverkeer tussen de verschillende deelbuurten in de Noordoosthoek; • Parkeren gebeurt op traditionele manier (verspreid door de wijk) en op basis van de parkeernormen. Ook deelmobiliteit wordt verspreid door de wijk aangeboden. De structuur voor wegen met een gebiedsontsluitingsfunctie die voor De Groote Wielen wordt gehanteerd zal tevens voor de Noordoosthoek van toepassing zijn. Er wordt gesproken van “inprikkers” en “randen”. Voor de Noordoosthoek betekent dit concreet dat autoverkeer van en naar de Noordoosthoek wordt afgewikkeld via de Hustenweg.
Langzaam verkeer
Voor de fiets is in De Groote Wielen een interne structuur opgezet, waarbij het "conflict" met de auto tot een minimum wordt beperkt en uitgegaan wordt van prioriteit voor de fiets. Er ontstaan goede interne verbindingen naar het centrumgebied en voorzieningen binnen het plangebied. Maar ook naar buiten het plangebied wordt gezorgd voor goede verbindingen. De Noordoosthoek zal bijvoorbeeld een goede ontsluiting krijgen voor langzaam verkeer richting het centrum en het station van Rosmalen (via Sternetverbinding). Het centrum van Rosmalen ligt op circa 3,5 – 4 kilometer fietsen, het station op circa 4 – 4,5 kilometer. Het centrum van ’s-Hertogenbosch ligt op circa 10 km. Een fietsverbinding hiernaartoe verloopt in eerste instantie via de bestaande hoofdfietsroutes langs bijvoorbeeld De Blauwe Sluisweg en Bruistensingel.
Openbaar vervoer
Het openbaar vervoer van de Noordoosthoek zal vergelijkbaar zijn met de bediening van het openbaar vervoer van de overige delen van De Groote Wielen. Deze zal zoveel mogelijk gebruik maken van de gebiedsontsluitingswegen en eigen infrastructuur. Het gebruik van openbaarvervoer wordt aantrekkelijk gemaakt door realiseren van mobiliteitshubs: deelfietsen bij bus- en treinhaltes, bushaltes op centrale en logische punten, snelle frequente busverbindingen naar Centraal busstation ’s-Hertogenbosch en een koppeling tussen de nieuwe woonwijk en treinstations.
11
Functies Bestaande bedrijven
Planvoornemen Bestaande bedrijven in het plangebied zijn opgenomen in het beoogde woongebied. De bedrijven kunnen middels het overgangsrecht de activiteiten nog voortzetten.
1.3 Flexibiliteit De flexibiliteit in het Chw bestemmingsplan wordt, onder andere, bereikt door te werken met omgevingswaarden op de onderdelen groen, biodiversiteit, spelen en bewegen. Naast flexibiliteit dragen de omgevingswaarden ook bij aan het behalen van gestelde doelen en bieden daarmee zekerheid. Voor deze omgevingswaarden is vooraf een ambitie bepaald op de hiervoor genoemde onderwerpen. De omgevingswaarden zijn bindend voor de gemeente. Door monitoring wordt naleving van de omgevingswaarden geborgd. Omgevingswaarden zijn flexibelere instrumenten om in te zetten dan het sec regelen in een bestemmingsplan. Door de vastgestelde omgevingswaarden kunnen bijvoorbeeld specifieke locaties of aantallen losgelaten worden en wordt, binnen de in het OER omschreven (milieu)ruimte, ontwikkelruimte geboden. Hiermee kan ook de markt worden uitgedaagd om gebruik te maken van innovatie en best beschikbare technieken waarmee meer ruimte gecreëerd kan worden binnen het plangebied, mits passend binnen de beschikbare (milieu)ruimte. Er is een globale bestemming ‘Woongebied’ opgenomen voor het overgrote deel van het plangebied. Binnen dit werkingsgebied zijn verschillende functies toegestaan. Onder voorwaarden en afhankelijk van de voorwaarden zijn gebruiksactiviteiten, aanlegactiviteiten toegestaan zonder melding of vergunning.
Bouwactiviteiten zijn mogelijk middels een binnenplanse afwijking. Voor de infrastructuur van waterwegen is binnen de bestemming ‘Woongebied’ een ruime zone opgenomen middels een aanduiding. Voor de beoogde ecologische verbindingszone langs de oostzijde van het plangebied is eveneens een aanduiding opgenomen. In de regels van het bestemmingsplan is geregeld dat deze zone gereserveerd is voor de genoemde functies. Indien de zone niet (geheel) nodig blijkt te zijn voor de gereserveerde functie, dan kunnen ook andere functies worden toegestaan. Tot slot is er gebruik gemaakt van de Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit. In deze beleidsregel zijn algemene voorwaarden opgenomen die voor het gehele gebied van toepassing zijn. Daarnaast worden per deelgebied specifieke kaders en randvoorwaarden uitgewerkt om per deelgebied een eigen identiteit te creëren. Voor dat bouwactiviteiten binnen de bestemming ‘Woongebied’ kunnen worden toegestaan dienen de betreffende gronden te zijn uitgewerkt in de Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit. 1.4 Hoe is het planvoornemen in het Chw bestemmingsplan tot stand gekomen? Om tot het planvoornemen te komen heeft er zowel een uitgebreid intern als extern proces plaatsgevonden.
Om intern de scope van het planvoornemen te duiden en de uitgangspunten helder te krijgen zijn verschillende werk- en themasessies gehouden: Themasessies • Circulariteit, energie en klimaatadaptatie • Duurzame mobiliteit/verkeersstructuur Werksessies • Omgevingswaarden • Functioneel programma en uitgangspunten • Juridisch huis
12
Uit de themasessies en werksessies zijn aandachtspunten, wensen en ambities naar voren gekomen. De uitkomsten van de sessies zijn als uitgangspunt gebruikt voor het Chw bestemmingsplan. Het externe proces heeft plaatsgevonden middels een omgevingsdialoog in meerdere bijeenkomsten met externe stakeholders. De omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden met marktpartijen, professionele belangenpartijen belangenorganisaties (Academie voor Beelvorming, Bossche Architectuur Initiatief, Bossche Milieugroep, gehandicaptenplatform en Sport Alliantie) en omwonenden. Een uitgebreide omschrijving van het participatieproces staat omschreven in paragraaf 10.2. De input uit de omgevingsdialogen is meegenomen in de vorming van het planvoornemen. De uitkomsten van de sessies komen grotendeels overeen met de ambities die de gemeente geformuleerd heeft voor de ontwikkeling voor de Noordoosthoek. De volgende ambities zijn richtinggevend voor de ontwikkeling van de Noordoosthoek: • De Noordoosthoek is een rustige en groene woonwijk met aandacht voor diversiteit; • Er is ruimte voor bewegen en spelen, dit draagt bij aan onze gezondheid en sociale cohesie; • Water staat centraal; • We richten ons op de toekomst: duurzaam, groen en klimaatbestendig; • We zijn blijvend in gesprek met omwonenden en andere belanghebbenden binnen het plangebied.
In de Nota van Uitgangspunten (Bijlage 2) is op hoofdlijnen uitgezet wat de ambities zijn en hoe deze in het bestemmingsplan kunnen worden geborgd. In deel C van dit OER in paragraaf 3.5 zijn de ambities nader omschreven. De Nota van uitgangspunten heeft samen met de conclusies en afwegingen van het OER als basis gediend voor het Chw bestemmingsplan. Voorafgaand en bij de start van de terinzagelegging worden de voornoemde sessies nogmaals herhaald. Tijdens de terinzagelegging heeft een ieder gedurende zes weken de tijd om het plan in te zien en zienswijzen in te dienen. Bij de nadere uitwerking van de beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit wordt tevens de mogelijkheid geboden voor belanghebbenden om mee te denken in de nadere invulling van deelgebieden. In het kader van de beoogde flexwoningen heeft eveneens participatie plaatsgevonden waarbij omwonenden betrokken zijn bij de planvorming. 1.5
Juridische planopzet bestemmingsplan
Inleiding Met de opzet en formulering van het Chw bestemmingsplan is waar mogelijk al aangesloten op het toekomstige omgevingsplan. Daar waar het nu nog niet mogelijk is om bij de systematiek van een omgevingsplan aan te sluiten is er zoveel mogelijk aangesloten bij de standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP). Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, planregels en een toelichting. De verbeelding en de planregels vormen samen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan. Beide planonderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden bezien
13
en toegepast. Op de verbeelding zijn de bestemmingen aangewezen. Aan deze bestemmingen zijn functies en regels voor gebruiksactiviteiten, aanlegactiviteiten en bouwactiviteiten gekoppeld. De toelichting heeft geen rechtskracht, maar is wel een belangrijk onderdeel van het plan. De toelichting geeft een weergave van de beweegredenen, de onderzoeksresultaten en de beleidsuitgangspunten die aan dit plan ten grondslag liggen. De toelichting is van wezenlijk belang voor een juiste interpretatie en toepassing. De toelichting van het bestemmingsplan is opgenomen als onderdeel in voorliggende omgevingseffectrapportage (OER). In hoofdstuk 3 wordt de aanleiding voor het planvoornemen nader toegelicht en getoetst aan het beleidskader en de ambities van de gemeente ’s-Hertogenbosch. In hoofdstuk 5 is aandacht besteed aan de huidige situatie van het plangebied. In hoofdstuk 6 is het planvoornemen nader omschreven en in hoofdstuk 7 zijn alle relevante milieuaspecten beoordeeld voor de beoogde ontwikkeling. Daarnaast maken de volgende bijlagen onderdeel uit van de toelichting bij het bestemmingsplan: • • • • • • • • • •
Bijlage 2: Sweco, 25 juni 2020. De Groote Wielen Noordoosthoek Nota van Uitgangspunten. Eindhoven, Nederland. Bijlage 3: Sweco, 9 juni 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Verkeersonderzoek. Groningen, Nederland. Bijlage 4: Sweco, 10 juni 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Akoestisch onderzoek weg- en industrielawaai. Rotterdam, Nederland. Bijlage 5: Sweco, 17 mei 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Deelrapport luchtkwaliteit. Arnhem, Nederland. Bijlage 6: Sweco, 19 mei 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Deelrapport geur. Arnhem, Nederland. Bijlage 7: Verhoeven milieutechniek b.v., 21 april 2017. Diverse bodemonderzoeken 3 percelen aan de Empelsehoefweg. Zaltbommel, Nederland. Bijlage 8: Sweco, 20 december 2017. De Grote Wielen Noordoosthoek: Verkennend bodemonderzoek: Perceel U359 Rosmalen. Eindhoven, Nederland. Bijlage 9: Sweco, 25 september 2020. De Groote Wielen Noordoosthoek: Verkennend natuuronderzoek. Eindhoven, Nederland. Bijlage 10: Sweco, 10 mei 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Stikstofdepositie. De Bilt, Nederland. Bijlage 11: Gemeente ’s-Hertogenbosch, 2 april 2021. De Groote Wielen Noordoosthoek: Archeologie. ‘s-Hertogenbosch, Nederland.
Verbeelding De verbeelding is een digitale kaart, waarop de bestemmingen en aanduidingen zijn weergegeven. Aanduidingen worden gebruikt om bepaalde zaken specifieker te regelen, bijvoorbeeld in de vorm van gebiedsaanduidingen, bouwaanduidingen, bouwvlakken, functieaanduidingen etc. Voor de analoge verbeelding is gebruik gemaakt van een digitale ondergrond (Grootschalige Basiskaart en/of kadastrale kaart). Daar waar een verschil is tussen de digitale en de analoge verbeelding, is de digitale versie leidend. Regels Met dit plan is voorgesorteerd op de aankomende Omgevingswet. De gekozen opzet en de formuleringen sluiten waar mogelijk al aan op het toekomstige omgevingsplan. De planregeling benoemt doelstellingen voor dit plan, waar ook toekomstige afwijkingen aan getoetst kunnen worden. Daarnaast zijn de regels voor de bouwmogelijkheden en de
14
gebruiksmogelijkheden veel meer losgekoppeld van elkaar en wordt geredeneerd vanuit activiteiten. Dit heeft geleid tot een regeling, waarin zowel qua bebouwing als gebruiksmogelijkheden onderscheid is gemaakt in activiteiten die onder voorwaarden zonder melding of vergunning gerealiseerd kunnen worden en activiteiten die een omgevingsvergunning vereisen. Aandachtspunt is wel dat als in dit plan is aangegeven dat voor een activiteit geen melding of vergunning nodig is op basis van andere wet- of regelgeving alsnog een toestemming of ontheffing nodig kan zijn. Dit kan van een ander bevoegd gezag zijn, maar ook vanuit een lokale verordening zoals de APV of vanuit het Burgerlijk Wetboek (denk bijvoorbeeld aan het burenrecht of aan toestemming voor het in gebruik nemen van de grond als deze van de gemeente of van een andere eigenaar is). Deze regels blijven namelijk van kracht naast het bestemmingsplan. Daarbij is in de regels voor het afwijken van het bouwverbod een voorwaarde opgenomen om te komen tot het verhalen van de kosten van de grondexploitatie. Deze voorwaarde is specifiek gekoppeld aan de bouwactiviteiten binnen ‘Woongebied’ omdat voor de andere bestemmingen, op basis van de bouwregels, bouwplannen als bedoeld in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening zijn uitgesloten. Het kostenverhaalsgebied is gelijk aan het totale plangebied.
De planregels zijn onderverdeeld in zeven hoofdstukken. • Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen, deze bevat de begrippen; • Hoofdstuk 2: Doelstelling, waarin de doelen van het bestemmingsplan verbrede reikwijdte omschreven staan en de omgevingswaarden zijn opgenomen; • Hoofdstuk 3: Regels voor activiteiten, dit hoofdstuk begint met de inleidende bepalingen en navolgend zijn de verschillende bestemmingen op alfabetische volgorde opgenomen. De regels kennen een vaste indeling en bevatten indien van toepassing voor elke bestemming achtereenvolgens: een beschrijving van de functietoedeling, gebruiksactiviteiten, aanlegactiviteiten en bouwactiviteiten; • Hoofdstuk 4: Algemene regels, dit zijn regels die niet gebonden zijn aan een specifieke bestemming. • Hoofdstuk 5: Procesregels, hier staan aanvullende of gewijzigde procedures beschreven voor besluiten van het bevoegd gezag; • Hoofdstuk 6: Monitoring, beschrijft hoe monitoring van de omgevingswaarden plaatsvindt; • Hoofdstuk 7: Overgangs- en slotbepalingen. De Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit maakt onlosmakelijk onderdeel uit van het bestemmingsplan. Toetsing aan de Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit is verplicht voor alle bouwactiviteiten binnen het ‘Woongebied’. Daarbij dient een nadere uitwerking te hebben plaatsgevonden in de Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit voor de betreffende gronden.
In het bestemmingsplan zijn de volgende bestemmingen te onderscheiden: Groen: voor de bestemming ‘Groen’ zijn de volgende functies toegestaan: groenvoorzieningen, speel- en (buiten)sportvoorzieningen, plantsoen, fiets- en voetpaden, waterberging, waterkeringen, waterhuishoudkundige voorzieningen en additionele voorzieningen. Ook het binnen het plangebied voorziene strandpark is opgenomen in de bestemming groen met de mogelijkheid voor evenementen. Verkeer: voor de bouwwerken en/of gronden in de op de verbeelding aangegeven bestemming ‘Verkeer’ zijn de volgende functies toegestaan: wegen, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, fiets- en voetpaden, waterberging, waterkeringen, waterhuishoudkundige voorzieningen en additionele voorzieningen.
15
Water: voor de bouwwerken/gronden die op de verbeelding zijn aangewezen als ‘Water’ zijn de volgende functies toegestaan: waterberging, waterhuishoudkundige voorzieningen, waterlopen, groen, ligplaats, steiger, nutsvoorzieningen en additionele voorzieningen. Woongebied: voor bouwwerken en/of gronden die op de verbeelding zijn aangewezen als ‘Woongebied’ zijn de volgende functies toegestaan: wonen, mantelzorg, maatschappelijke voorzieningen, bijzondere woonvoorzieningen, verbindingszone, gemeenschappelijke (moes)tuinen en erven, parkeervoorzieningen, fiets- en voetpaden, wegen, verblijfsgebied, groen, waterberging, waterkeringen, waterhuishoudkundige voorzieningen en additionele voorzieningen. In dit plan is op onderdelen gewerkt met globale bestemmingen in combinatie met beleidsregels en met omgevingswaarden. Dit past bij het flexibele en globale karakter van het plan en de gestelde ambities. Daarbij wordt verwezen naar de beleidsregels voor: • de ruimtelijke kwaliteit (koppeling met Beleidsregel Ruimtelijke Kwaliteit); • parkeren (koppeling met de Nota parkeernormering).
In hoofdstuk 2 van de regels zijn omgevingswaarden opgenomen voor: • Een groene wijk: o Omgevingswaarde groen o Omgevingswaarde biodiversiteit • Een gezonde wijk o Omgevingswaarde spelen o Omgevingswaarde bewegen Voor dit plan is geëxperimenteerd met omgevingswaarden, waarbij voor alle omgevingswaarden gekozen is voor een inspanningsverplichting. In het ontwerpbestemmingsplan zijn onder de algemene aanduidingsregels aanduidingen opgenomen ten behoeve van de voorgenomen aanvraag tot herbegrenzing van de volgende gebieden uit de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant: • Reservering waterberging; • Behoud en herstel van watersystemen; • Natuur Netwerk Brabant; • Attentiezone waterhuishouding. Het gebied voor reservering waterberging komt te vervallen in het plangebied. Het plan voorziet verspreid over het gebied in voldoende waterberging. De overige aanduidingen worden verplaatst met de beoogde verplaatsing van de Hoefgraaf naar de oost- en noordzijde van het plangebied. Deze aanduidingen worden voor de vaststelling van het plan weer verwijderd uit de regels en de verbeelding. 1.6 Monitoring Monitoring vindt plaats via twee sporen: 1. Bestaande monitoring; 2. Monitoring met behulp van monitoringsplan de Noordoosthoek. Waar mogelijk wordt aangesloten en gebruik gemaakt van resultaten uit bestaande monitoringsprogramma’s, zoals de Wijk- en buurtmonitor.
Voor onderwerpen die specifiek in de Noordoosthoek spelen wordt een apart monitoringsprogramma opgezet. Het
16
monitoringsplan voor de Noordoosthoek wordt dan ook opgesteld om de volgende aspecten in beeld te krijgen: • Ontwikkeling van de doorstroming op kruispunten en wegen aansluitend op de wijk tot aan de Bruistensingel; • Deelmobiliteit; • Excentrisch parkeren, evt. in combinatie met (mobiliteits)hubs; • Duurzaamheidsmaatregelen (o.a. energievoorzieningen, beperken afvalstromen); • Resultaten uit de Wijk- en buurtmonitor op het gebied van sociale aspecten en gezondheid koppelen aan monitoring op basis van omgevingswaarde ‘spelen’ en ‘bewegen’ (zie hieronder voor nadere toelichting); • Realiseren van een aaneengesloten groengebied: op basis van omgevingswaarde groen (zie hieronder voor nadere toelichting); • Realisatie van voldoende biodiversiteit: op basis van omgevingswaarde ‘biodiversiteit’ (zie hieronder voor nadere toelichting). Monitoring omgevingswaarden Voor de omgevingswaarden die in de regels van het bestemmingsplan zijn bepaald, dient opgenomen te worden hoe de monitoring plaatsvindt. Hiervoor is in artikel 14 van de regels een regeling opgenomen. Voor elk van de bepaalde omgevingswaarde (artikel 3 van het bestemmingsplan) is het volgende opgenomen: 1. De frequentie van monitoring is vastgesteld. 2. De stappen die doorlopen worden voor de monitoring. 3.
Vervolg stappen die doorlopen moeten worden indien op het monitoringsmoment blijkt dat niet voldaan wordt aan de gestelde omgevingswaarde. Een nadere toelichting op monitoring is gegeven in paragraaf 9.5
17
DEEL B: PUBLIEKSVRIENDELIJKE SAMENVATTING
18
Samenvatting S.1 Omgevingseffectrapport én toelichting bestemmingsplan Dit is de samenvatting van het omgevingseffectrapport (OER) voor het bestemmingsplan De Groote Wielen, de Noordoosthoek. Het bestemmingsplan biedt de planologische kaders om de realisatie van de Noordoosthoek mogelijk te maken. Als onderbouwing van dit bestemmingsplan is het OER opgesteld. Dit OER bestaat uit drie delen: deel A, deel B en deel C. In deel A wordt een toelichting gegeven op het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt. Dit deel geeft de lezer inzicht in de toepassing van de mogelijkheden die het bestemmingsplan verbrede reikwijdte biedt. Deze publieksvriendelijke samenvatting van het OER is deel B. Deel C vormt de onderbouwing van het planvoornemen. Dit deel levert alle relevante informatie die nodig is voor de besluitvorming. Dit deel vormt tevens het resultaat van de milieueffectrapportage (m.e.r.). Waarom is een nieuw bestemmingsplan nodig? De Groote Wielen, gelegen in het noorden van de gemeente ’s-Hertogenbosch en ten noorden van de kern Rosmalen, is een woonwijk in ontwikkeling. Een aantal woonbuurten is al aangelegd, andere worden binnen afzienbare tijd gerealiseerd. de Noordoosthoek is een deel van De Groote Wielen dat in de huidige situatie overwegend een agrarische bestemming heeft.
Het voornemen is om hier circa 2.300 tot 3.000 woningen met bijbehorende maatschappelijke voorzieningen ten behoeve van wonen te realiseren. Om dit voornemen mogelijk te maken moet het bestemmingsplan worden gewijzigd. Onderstaande afbeelding toont de ligging van het plangebied ten opzichte van de stad ‘s-Hertogenbosch en de globale begrenzing van het plangebied (inzet in de afbeelding).
Figuur S.1 ligging plangebied ten opzichte van de stad, inzet is de Groote Wielen met daarin het plangebied van de Noordoosthoek.
19
Bestemmingsplan verbrede reikwijdte onder de Crisis- en herstelwet Om de bouw van woningen in de Noordoosthoek planologisch mogelijk te maken is het bestemmingsplan De Groote Wielen Noordoosthoek opgesteld. Met het oog op de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet, kiest de gemeente voor een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (BPVR). Met een BPVR maakt de Crisis- en herstelwet (Chw) het mogelijk om – vooruitlopend op de inwerkingtreding daarvan – al meer te werken in de geest van de Omgevingswet. Het bestemmingsplan voor de Noordoosthoek van De Groote Wielen is in het kader van de 17e tranche van het Besluit uitvoering Chw aangewezen als innovatief experiment. De gemeente kiest hiervoor omdat zij de Noordoosthoek wenst te ontwikkelen met uitnodigingsplanologie voor corporaties en ontwikkelaars; het bestemmingsplan moet hen vrijheid laten om zelf met ideeën voor een innovatieve en duurzame invulling van de woonbuurt te komen binnen de door de gemeente gestelde kaders. Wat is een milieueffectrapportage/omgevingseffectrapport? Ter ondersteuning van de besluitvorming over het bestemmingsplan wordt de procedure van de milieueffectrapportage (m.e.r.) doorlopen. Deze procedure zorgt ervoor dat het milieubelang volwaardig wordt meegewogen in de planvoorbereiding.
In een MER – het rapport waarin de resultaten van de m.e.r.-procedure wordt vastgelegd – worden de gevolgen van de voorgenomen activiteit voor het milieu en de fysieke leefomgeving in bredere zin, inzichtelijk gemaakt. Afhankelijk van het project, het te nemen besluit en de locatie worden steeds meer aspecten in de milieueffectrapportage meegenomen. Denk daarbij aan klimaatbestendigheid, circulariteit, sociale aspecten en recreatieve mogelijkheden. De gemeente ’s-Hertogenbosch kiest er daarom voor om niet te spreken van een milieueffectrapport (MER) maar van een omgevingseffectrapport (OER). Omdat de wetgeving uitgaat van het doorlopen van een m.e.r.-procedure en het opstellen van een MER, wordt in dit OER op sommige plekken nog gesproken over een m.e.r./MER. Dit kan in dat geval worden gelezen als een OER, en andersom. Eén rapport met twee doelen Dit rapport noemen we het Omgevingseffectrapport (OER). Dit rapport presenteert het resultaat van de procedure voor de milieueffectrapportage. Daarnaast wordt dit rapport gevoegd bij het bestemmingsplan en vormt daarmee de onderbouwing en toelichting op het bestemmingsplan. Dit OER bevat alle benodigde informatie en de gemaakte afwegingen om te komen tot een optimale kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De regels en verbeelding van het bestemmingsplan zijn daarvan de uitkomst.
Naast deze analoge versie is er ook een digitale versie van het OER beschikbaar. Deze is te benaderen via https://e-rapport.nl/oer-noordoosthoek/. S.2 Welke situaties zijn in het OER onderzocht? In dit OER zijn de volgende vier situaties onderzocht: • Huidige situatie: De situatie zoals die op dit moment buiten te zien is. • Referentie situatie: de huidige situatie aangevuld met de nu bekende autonome ontwikkelingen. • Basisalternatief: het nieuwe voornemen voor de Noordoosthoek, gebaseerd op enkele uitgangspunten en de ambities van de gemeente. • Variaties: Op verschillende onderdelen zijn aannames gedaan om het basisalternatief vorm te geven. Dat betekent ook dat op een aantal onderdelen variaties mogelijk zijn: meer/minder, hoger/lager, andere concepten, etc.. • Voorkeursalternatief: het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan is vastgelegd.
20
Ambities voor de Noordoosthoek Het planvoornemen bestaat uit het realiseren van een woonwijk in de Noordoosthoek van De Groote Wielen. Hoe deze wijk er precies uit moet komen te zien is op dit moment niet duidelijk. Zoals aangegeven kiest de gemeente voor het ontwikkelen van de wijk met uitnodigingsplanologie voor corporaties en ontwikkelaars. Dit betekent dat het bestemmingsplan, binnen kaders, de vrijheid biedt om in een later stadium zelf met ideeën voor een innovatieve en duurzame invulling van de woonbuurt te komen. Dat betekent dat bij het opstellen van dit OER nog geen duidelijk beeld is van de invulling van het plangebied. Wel heeft de gemeente ambities geformuleerd voor de Noordoosthoek. Deze zijn samen te vatten onder de volgende vijf thema’s: 1. Ruimtelijke kwaliteit en ruimtegebruik 2. Gezondheid en maatschappij 3. Mobiliteit 4. Duurzaamheid 5. Participatie In paragraaf 3.5 van deel C van het OER wordt de ambitie per thema nader toegelicht. In de ambities komen de doelen van verschillende beleidsvelden samen. In het OER wordt het planvoornemen van de Noordoosthoek getoetst ten opzichte van de ambities per beleidsveld. Om dit te kunnen doen zijn de ambities op het niveau van de beleidsvelden gewaardeerd en wordt het gekozen voorkeursalternatief voorzien van een vergelijkbare waardering.
Zo kan worden getoetst of met het voorkeursalternatief, zoals dat uiteindelijk in het bestemmingsplan is opgenomen, wordt aangesloten op de gestelde ambities. Om ook te kunnen zien hoe het voorkeursalternatief veranderingen te weeg brengt ten opzichte van de referentiesituatie, is ook een waardering gegeven aan deze referentiesituatie. Zie hiervoor de waardering verderop in deze samenvatting onder S.3 Wat zijn de resultaten van het OER? Het onderzochte basisalternatief en de onderzochte variaties In dit OER zijn de effecten onderzocht van het basisalternatief en de verschillende variaties. In onderstaande tabel is een samenvatting gegeven van de onderzochte onderdelen hierin. Tabel S.1 | Samenvatting basisalternatief en te onderzoeken variaties Basisalternatief Variatie Beschrijving 3.000 woningen. Meer of minder Het idee is om het aantal woningen woningen. in het bestemmingsplan niet vast te leggen. Per thema wordt aangegeven of meer woningen mogelijk zijn, of dat beperking in aantal nodig is. Voorzieningen: n.v.t. • Maximaal drie multifunctionele accommodaties voor onderwijs en kinderopvang • Eén of twee sportzalen (géén hal) • Bewegen/spelen • Géén centrumfuncties (horeca/winkels)
Naam variatie 1a. Aantal woningen meer 1b. Aantal woningen minder
21
Basisalternatief Bedrijvigheid: enkel ruimte voor kleinschalige bedrijfsen beroepsactiviteiten aan huis. Huidige loop Hoefgraaf behouden als groenblauwe zone.
Variatie n.v.t.
Beschrijving
Naam variatie
Dempen huidige loop Hoefgraaf.
Basis is dat de Hoefgraaf met de daar omheen geprojecteerde EVZ om het plangebied heen wordt gelegd, maar dat de huidige structuur van de watergang door het plangebied onder een andere naam behouden blijft voor een groenblauwe zone. Als variatie wordt onderzocht wat het effect is als de huidige loop komt te vervallen.
2. Huidige structuur Hoefgraaf verdwijnt
Geëvolueerde versie van de Watermachine met principes: • hemelwater vasthouden in de wijk, o.a. via wadi’s en infiltratievelden; • elk groen wordt waterbergend; • waterberging op eigen terrein; • Centrale plas als noodoverlaat. Traditionele waterzuivering.
n.v.t.
3. Decentrale zuivering/grijswatercircuit
Groenvoorziening conform de groennormen.
Meer gebruiksgroen
Hoogbouw bij centrum en plas.
Hoogbouw overal
Ontsluiting wijk via Hustenweg.
Rechtstreekse ontsluiting richting centrum De Groote Wielen + aantal ’inprikkers’ op de Hustenweg.
Basis is ‘traditionele’ waterzuivering waarbij grijs water wordt afgevoerd via het gemaal Slagkampweg. Onderzocht wordt de mogelijkheid van het inzetten decentrale zuivering en/of een grijswatercircuit binnen het plangebied. Variatie is het realiseren van meer gebruiksgroen dan de gemeentelijke groennorm. Gebruiksgroen combineert de functie van biodiversiteit, ontmoeten, bewegen, spelen en voedselproductie. Basis is alleen hoogbouw bij centrumzijde en bij de plas. Als variatie wordt onderzocht wat het effect is van hoogbouw op overige plekken in de wijk. Basis is ontsluiting van de wijk via maximaal 3 inprikkers op de Hustenweg. Centrum De Groote Wielen alleen per fiets bereikbaar. Variatie is dat het centrum ook per auto rechtstreeks bereikbaar is.
Waterzuivering in het plangebied, bijvoorbeeld via decentrale zuivering
4. Groenvoorziening > normen
5. Hoogbouw verspreid
6a. Ontsluiting op centrum 6b. 2 inprikkers 6c Meer dan 3 inprikkers
22
Basisalternatief Parkeren traditioneel volgens parkeernormen.
Variatie Excentrisch parkeren.
Openbaar vervoer: buszone en centrale bushaltes. Deelmobiliteit en pakketbezorging verspreid door de wijk / aan huis.
n.v.t.
Elektrisch vervoer niet onmogelijk maken. Langzaam verkeer boven auto. Energieopwekking: • Lokaal opwekken; • Op daken en kleinschalig, zonder milieueffecten in openbaar gebied; • Kleinschalige energie zonder milieueffecten toestaan in openbaar gebied; • Wind en grootschalige zon in openbare ruimte uitgesloten. Circulariteit (gesloten grondbalans en inrichting openbare ruimte circulair). Gezondheid: • Stimuleren fiets en wandelen (auto ondergeschikt); • In de leefomgeving zijn voldoende voorzieningen aanwezig die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten, dit levert tevens een bijdrage aan sociale cohesie; • Stimuleren bewegen door vaarrondje Hoefgraaf – Grote Wielenplas. Landschappelijke en historische verkavelingsstructuren verwerken in het plan.
n.v.t.
Pilot hubs
Beschrijving Basis is traditioneel parkeren in de wijk conform de gemeentelijke parknormen. Variatie die wordt onderzocht is excentrisch parkeren langs de randen van de wijk.
Naam variatie 7. Parkeren geconcentreerd
Basis is dat deelmobiliteit door de wijk verspreid wordt aangeboden. Pakketbezorging vindt plaats aan huis. Variatie is dat bushaltes worden gebruikt om mobiliteitshubs (wijkhubs) te initiëren voor bijv. deelmobiliteit en pakketbezorging.
8. Hubs
Basis is lokale opwekking van energie, kleinschalig en individueel. Als variatie wordt gekeken naar het grootschalig en collectief opwekken van energie binnen het plangebied.
9. Collectieve energieopwekking
Basis is dat de bestaande verkavelingsstructuur zichtbaar blijft in de wijk. Variatie is dat deze structuur verdwijnt en gebouwd wordt op een ‘leeg vlak’/grid.
10. verdwijnen verkavelingsstructuur
n.v.t. Collectief systeem: Aquathermie of terugwinning en gebruik van energie uit slib van een decentrale waterzuivering
n.v.t.
n.v.t.
Bouwen op een ‘leeg vlak’ of een grid.
23
S.3 Wat zijn de resultaten van het OER? Dit OER kent een aantal stappen waarin wordt onderzocht op welke manier het planvoornemen moet worden vastgelegd in het bestemmingsplan, waarbij recht wordt gedaan aan de beoogde flexibiliteit én aan de gemeentelijke ambities. Het OER doorloopt daarom de stappen zoals weergegeven in onderstaande figuur. Een nadere toelichting op deze stappen wordt gegeven in paragraaf 4.2, in deel C van dit OER.
Figuur S.2 | Stappenplan proces OER/bestemmingsplan
24
In deze samenvatting wordt de waardering van de referentiesituatie en de ambities (stap 1) niet nader toegelicht. Hiervoor wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van deel C van het OER. Stap 2 en 3 bestaan uit het formuleren van het basisalternatief en de variaties en de effectanalyse en -beoordeling uitgevoerd. In tabel S.2 zijn de effecten weergegeven die uit stap 3 naar voren komen. De effecten zijn in de vorm van een relatieve plus/minbeoordeling weergegeven ten opzichte van de referentiesituatie. Voor de beoordeling van de milieueffecten zijn de volgende aanduidingen gehanteerd: ++ sterk positief effect + positief effect 0/+ beperkt positief effect 0 geen positief en geen negatief effect 0/negatief effect beperkt negatief effect -sterk negatief effect In dit OER beoordelen we in eerste instantie de effecten van het basisalternatief. Na het beoordelen van het basisalternatief zijn de variaties kwalitatief beschouwd. Daarbij is elke keer de vraag: verandert de beoordeling van het basisalternatief wanneer deze variatie wordt toegepast. Dit wordt als volgt in een tabel weergegeven:
Figuur S.3 | Voorbeeld beoordeling variaties op het basisalternatief
25
Tabel S.2 | Samenvatting effectenbeoordeling de Noordoosthoek
26
Op basis van de effectbeoordeling zijn enkele aandachtspunten naar voren gekomen. Samengevat betreft het de volgende punten: • De doorstroming richting de Bruistensingel (waaronder de rotondes van de Blauwe Sluisweg) komt als gevolg van het planvoornemen nog verder onder druk te staan. Dit is reeds een autonoom aandachtspunt. • Wanneer de Noordoosthoek een ontsluitingsweg krijgt op de Empelsehoefweg, moeten twee maatregelen worden getroffen aan de Empelsehoefweg: • vanaf de kruising met de Hustenweg tot aan de nieuwe aansluiting opwaarderen van erftoegangsweg naar gebiedsontsluitingsweg en; • aanpassen van de kruising met de Hustenweg van een T-splitising naar een turborotonde of geregeld kruispunt met verkeerslichten. De turborotonde heeft de voorkeur maar ook een groot ruimtebeslag. • Op basis van de effectanalyse en de vergelijking met de beleidsambities komt voor het basisalternatief het aandachtspunt voor de besluitvorming naar voren dat er een ontheffing hogere grenswaarde moet worden aangevraagd tot 63 dB. • Een deel van het plangebied ligt binnen milieuzones van bedrijven. Bij de inrichting van het plangebied moet hiermee rekening worden gehouden door gevoelige bestemmingen buiten deze contouren te plaatsen zolang deze bedrijven nog actief zijn.
• Wanneer in het plangebied gebruik wordt gemaakt van een voorziening voor waterzuivering en/of wanneer in het plangebied collectief energie wordt opgewekt in de vorm van biogas, dan kan er sprake zijn van milieuzoneringen die het bouwprogramma beperken.
27
•
•
• • •
Het is van belang dat er voldoende waarborgen zijn om er zeker van te zijn dat er voldoende (kwantitatief) en beleefbaar/bruikbare (kwalitatief) openbare gebieden in de wijk komen. Het basisalternatief biedt voldoende ruimte om te zorgen voor een goede sociale samenhang en sociale veiligheid, het ontbreekt echter nog aan een goede borging daarvan. Uit een analyse blijkt dat de ’reservering waterberbing’ uit de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant in het bestemmingsplan kan komen te vervallen. Ook zonder deze waterberging is in het gebied sprake van voldoende waterbergingscapaciteit. Het verdwijnen van de verkavelingsstructuur (variatie 10) heeft tot gevolg dat het landschap nog minder leesbaar is en de landschappelijke waarde dus sterker aangetast wordt. Wanneer de diepere ondergrond benut wordt voor energievoorzieningen, moet worden onderzocht of daarmee geen archeologische waarden worden aangetast. Aangezien de Rosmalensedijk en de bomen langs de Hustenweg een cultuurhistorische waarde hebben moeten deze optimaal worden ingepast binnen het planvoornemen. Naar aanleiding van te verwachten (milieu)effecten, de aandachtspunten zoals die naar voren komen en op grond van de ambities van de gemeente zijn een aantal maatregelen benoemd (stap 4). De maatregelen zijn beschreven in de paragrafen waarin de effectbeoordelin- en analyse is uitgevoerd.
Aan de hand van de effecten en de maatregelen zijn door de gemeente keuzes gemaakt. Deze keuzes worden beschreven en toegelicht. Het gaat om keuzes over hoeveel woningen in het plangebied mogen komen, hoe wordt omgegaan met hoogbouw, welke verkeersmaatregelen nodig zijn en welke onderzochte variaties wel/niet worden meegenomen als onderdeel van het planvoornemen. Dit heeft geleid tot het samenstellen van een voorkeursalternatief. Dit voorkeursalternatief is het planvoornemen zoals dat in het bestemmingsplan mogelijk is gemaakt en nader uitgewerkt wordt in de Beleidsregel Ruimelijke Kwaliteit. Onderstaande tabel geeft een samenvatting van het voorkeursalternatief. Tabel S.3 | Voorkeursalternatief zoals dat in het bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt Functies Planvoornemen Woningbouw Het woningbouwprogramma is niet als hard kader vastgesteld in het bestemmingsplan. Op deze manier wordt zoveel mogelijk ruimte gelaten aan ontwikkelpartijen voor innovatieve en duurzame initiatieven die aansluiten bij de vraag. In het bestemmingsplan wordt de bouw van woningen alleen mogelijk gemaakt via een afwijkingsbevoegdheid. De bouw van woningen is alleen mogelijk indien onder meer aangetoond wordt dat geen belemmeringen optreden m.b.t. tot de verkeerssituatie.
Daarnaast zijn in de regels criteria opgenomen voor het toestaan van een hogere geluidsbelasting dan de voorkeursgrenswaarde op de gevel. Met het woningbouwprogramma wordt aangesloten bij het geldende woonbeleid van de gemeente. Dit betekent dat op basis van het huidige beleid minimaal 30% sociale huurwoningen en 20% middel duren huur en koopwoningen gerealiseerd moeten worden in het plangebied. In het plangebied zijn maximaal 300 flexwoningen toegestaan. Stedenbouw
Juist het gegeven dat de Noordoosthoek wordt ontwikkeld volgens uitnodigingsplanologie betekent dat er in deze fase zo min mogelijk wordt vastgelegd. Om ervoor te zorgen dat het plangebied in samenhang ontwikkeld wordt en een eigen identiteit krijgt, zijn er op enkele aspecten wel keuzes gemaakt: