2. Bijlage 2 - Onderbouwing gebiedsaanvraag

Onderbouwing aanvraag gebiedsaanwijzing selectieve woningtoewijzing Gemeente ’s-Hertogenbosch 2025

In het kader van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp)

Aan: Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Van: Gemeenteraad ’s-Hertogenbosch

Bijlage bij brief d.d. 8 oktober 2025

Inhoud 1.

Inleiding.......................................................................................................................................... 3 1.1

Aanleiding en doel van selectieve woningtoewijzing...............................................................3

1.2

Eerdere ervaringen en evaluatie toepassing Wbmgp 2021-2025...........................................4

1.2.1 Wat waren de effecten van de toepassing van artikel 8 van de Wbmgp in de periode 2021-2025?..................................................................................................................................... 5 1.2.2 Wat waren de effecten van de toepassing van artikel 10 van de Wbmgp in de periode 2021-2025?..................................................................................................................................... 6 1.3

Selectie aan te wijzen gebieden.............................................................................................. 7

1.3.1 1.4

3.

Niet meer toepassen artikel 8 van de Wbmgp.................................................................9

1.4.2

Niet toepassen artikel 9 van de Wbmgp........................................................................10

1.4.3

Toepassen artikel 10 van de Wbmgp............................................................................10

Samenwerking en procedure................................................................................................ 11

Noodzakelijkheid en geschiktheid................................................................................................. 11 2.1

Noodzakelijkheid en geschiktheid ........................................................................................11

2.2

Conclusie noodzakelijkheid en geschiktheid.........................................................................14

Subsidiariteit en proportionaliteit................................................................................................... 14 3.1

Subsidiariteit......................................................................................................................... 14

3.1.1

Hinthamerpoort-Zuid (Barten-Zuid)...............................................................................14

3.1.2

De Hambaken............................................................................................................... 15

3.1.3

Gestelse Buurt.............................................................................................................. 16

3.1.4

Conclusie subsidiariteit................................................................................................. 17

3.2

4.

Toepassing van artikelen van de Wbmgp................................................................................9

1.4.1

1.5 2.

Aanwijzing gebieden en woningen..................................................................................8

Proportionaliteit..................................................................................................................... 18

3.2.1

Omvang aan te wijzen woningen..................................................................................18

3.2.2

Passende huisvesting en slaagkans.............................................................................18

3.2.3

Conclusie proportionaliteit............................................................................................. 19

Monitoring en evaluatie................................................................................................................. 19 4.1

Welke indicatoren?................................................................................................................ 19

4.2

Te verwachten effecten......................................................................................................... 20

4.3

Enkele kanttekeningen en beperkingen bij het meten van effecten......................................20

4.4

Termijn beëindiging maatregelen.......................................................................................... 21

4.5

Inzicht van de kosten............................................................................................................ 21

Bijlage 1: Onderbouwing noodzakelijkheid, geschiktheid, proportionaliteit en subsidiariteit per buurt..................................................................................................................................................... 22 Bijlage 2: plattegronden aanvraag gebiedsaanwijzing..................................................................44

1.

Inleiding

Voor u ligt de aanvraag van de gemeenteraad ’s-Hertogenbosch om op grond van artikel 5 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (hierna: Wbmg) selectieve woningtoewijzing toe te passen. Deze aanvraag betreft een gedeeltelijke verlenging van de huidige gebiedsaanwijzing voor de periode 18 november 2021 tot 18 november 2025. De gebiedsaanwijzing wordt aangevraagd voor de volgende buurten op basis van artikel 10 van de Wbmgp:  Hinthamerpoort-Zuid;  De Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt en De Hambaken;  De Gestelse Buurt. Indien u besluit een of meer van bovenstaande gebieden aan te wijzen, wordt u verzocht de gebiedsaanwijzing per 18 november 2025 in te laten gaan zodat kan worden aangesloten op het eerder door u verleende besluit van 18 november 2021. In een verder verleden werden vrijkomende huurwoningen van de corporaties in de gemeente ’sHertogenbosch op basis van een convenant selectief toegewezen. Dit was een samenwerking tussen gemeente, politie en woningcorporaties.

Daarbij werd in Hinthamerpoort-Zuid (ook wel Barten-Zuid of de Bartjes) en in drie buurten (Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt en Edelstenenbuurt) die onderdeel zijn van het aandachtsgebied De Hambaken selectief toegewezen op basis van politiegegevens.In de drie buurten in het aandachtsgebied De Hambaken werd daarnaast ook op basis van de aard van het inkomen getoetst. De resultaten van de evaluatie van het convenant zijn meegenomen in de afweging om vanaf november 2017 het instrument van selectieve woningtoewijzing op basis van de Wbmgp in te zetten. Bij besluit van 8 september 2017 heeft u op grond van artikel 5, eerste lid van de Wbmgp de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt en de Edelstenenbuurt aangewezen voor toepassing van artikel 8 van de Wbmgp (selectieve toewijzing op basis van de bron van inkomen). Voor de toepassing van artikel 5, derde lid, van de Wbmgp heeft u de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en de Gestelse Buurt aangewezen voor de toepassing van artikel 10 van de Wbmgp (selectieve toewijzing op basis van uit politiegegevens blijkend (risico op) crimineel of overlastgevend gedrag).

Bij besluit van 18 november 2021 heeft u op grond van artikel 5, eerste lid van de Wbmgp de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt en de Edelstenenbuurt opnieuw aangewezen voor de toepassing van artikel 8 van de Wbmgp (selectieve toewijzing op basis van de bron van inkomen). Voor de toepassing van artikel 5, derde lid, van de Wbmgp heeft u de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en de Gestelse Buurt opnieuw aangewezen voor de toepassing van artikel 10 van de Wbmgp (selectieve toewijzing op basis van uit politiegegevens blijkend (risico op) crimineel of overlastgevend gedrag). Op basis van artikel 5, vierde lid, van de Wbmgp betrof het de aanwijzing voor vier jaren, ingaande op 18 november 2021. Deze termijn kan op aanvraag worden verlengd met vier jaren als ook op dat moment blijkt dat aan artikel 6, eerste, tweede en derde lid van de Wbmgp wordt voldaan. Onderstaand zal worden onderbouwd dat het toepassen van artikel 10 nog steeds voldoet aan de vereisten van artikel 6 eerste, tweede en derde lid van de Wbmgp. 1.1

Aanleiding en doel van selectieve woningtoewijzing

De gemeente ’s-Hertogenbosch streeft naar een ongedeelde stad met leefbare en inclusieve buurten, waar bewoners prettig kunnen wonen, werken en samenleven. Deze ambitie is vastgelegd in de woonvisie van 2020. Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de afbouw van beschermd wonen en het stimuleren van langer zelfstandig wonen, is in bepaalde buurten een onevenwichtige bevolkingssamenstelling ontstaan. Dit kan een negatieve invloed hebben op de leefbaarheid en leidt tot signalen van overlast, eenzaamheid en spanningen.

Om alle inwoners prettig te laten wonen zet de gemeente in op een breed pakket aan maatregelen, variërend van een goede inrichting en beheer van het openbaar gebied, het zorgen voor voldoende voorzieningen tot diverse sociale ondersteunende programma's. Ook streeft de gemeente naar een evenwichtige samenstelling van bewoners. In samenwerking met woningcorporaties, politie en zorgen welzijnsorganisaties worden afspraken gemaakt om woonoverlast actief aan te pakken. Deze aanpak is vastgelegd in de prestatieafspraken 2021–2025 en sluit aan bij het Integraal Veiligheidsplan 2022–2026, waarin veilige en leefbare wijken als prioriteit zijn benoemd. In een aantal buurten wordt een integrale aanpak gehanteerd, waarbij veiligheid, zorg, openbare ruimte en economie samenkomen. Een belangrijk instrument in dit beleid is de selectieve woningtoewijzing op basis van de Wbmgp. De toepassing van artikel is 10 gericht op het weren van personen die een risico vormen voor de leefbaarheid, bijvoorbeeld door crimineel of overlastgevend gedrag. Sinds 2005 past de gemeente deze vorm van woningtoewijzing toe in samenwerking met politie en woningcorporaties.

In eerste instantie gebeurde dit op basis van convenanten, waarbij onder andere in Hinthamerpoort-Zuid en delen van de wijk Hambaken (zoals de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt en Edelstenenbuurt) werd geselecteerd op basis van politiegegevens en inkomensbron. In 2017 zijn deze buurten officieel aangewezen op grond van artikel 8 en artikel 10 van de Wbmgp. Artikel 10 richt zich op het weren van personen die op basis van hun verleden mogelijk een risico vormen voor de leefomgeving. Hiermee wil de gemeente niet alleen overlast en criminaliteit tegengaan, maar ook gesloten gemeenschappen openbreken en de bevolkingssamenstelling geleidelijk veranderen. Deze maatregelen dragen bij aan het herstel van balans en het verbeteren van het leef- en woonklimaat in kwetsbare wijken. 1.2

Eerdere ervaringen en evaluatie toepassing Wbmgp 2021-2025

Hierna gaan we in op de ervaringen van toepassing van Wbmgp in de afgelopen jaren. Doel van toepassing van de Wbmgp 2017-2021 Op basis van het besluit gebiedsaanwijzing selectieve woningtoewijzing 2021-2025 zijn artikelen 8 en 10 van de Wbmgp toegepast. Toepassing van de Wbmgp paste in een bredere gebiedsaanpak gericht op het bevorderen van de leefbaarheid en veiligheid. Dit instrument heeft daarmee bijgedragen aan de ambitie om in heel ’sHertogenbosch een aantrekkelijk woon- en leefklimaat te realiseren. Reikwijdte van de toepassing 2021-2025 De gemeente ‘s-Hertogenbosch past selectieve woningtoewijzing toe in de Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, Gestelse Buurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en de Gestelse Buurt. Dit zijn buurten waar ook het instrumentarium en de middelen van de wijkaanpak zich concentreren. De gebiedsaanwijzing uit 2021 had betrekking op de volgende gebieden en woningen: Gebied Art 8 Art # # # # # 10 mutaties mutaties mutaties mutaties mutaties BW BW BW 2024 Zayaz Zayaz 2022 2023 2022 2023 Hinthamerpoort22 16 6 13 8 n.v.t. 550 Zuid Sprookjesbuurt n.v.t. n.v.t. n.v.t. 40 29 735 735

# mutaties Zayaz 2024 3 18

Edelstenenbuurt Muziekinstrument enbuurt De Hambaken Gestelse Buurt Totaal

202

202

340

340

n.v.t.

418

n.v.t.

460

1.27 7

2.70 5

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

12

12

3

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

12

16

7

n.v.t. 74

n.v.t. 21

n.v.t. 23

9 n.v.t.

69 n.v.t.

11 n.v.t.

96

37

29

86

134

42

Selectieve woningtoewijzing is niet ingezet bij particuliere eigenaren. Hier is voor gekozen omdat veruit het grootste deel van de huurwoningen corporatiebezit betreft. Met de woningcorporaties wordt ook nauw samengewerkt in een bredere wijkaanpak, daarnaast is het proces van het verstrekken van een huisvestingsvergunning makkelijker te mandateren aan woningcorporaties. Hoe vaak is selectieve woningtoewijzing toegepast? In de periode 1 januari 2021 tot en met 31 december 2024 zijn er 972 huisvestingsvergunningen verleend. Er zijn 31 huisvestingsvergunningen geweigerd en zijn er 20 aanvragen ingetrokken. Alle bijgehouden weigeringen zijn op basis van artikel 10 van de Wbmgp. In een klein aantal gevallen is een huisvestingsvergunning onder voorwaarden verleend. Het aantal afwijzingen op basis van artikel 8 is niet bijgehouden in de systemen van de woningcorporaties. In werkelijkheid zijn er wel personen afgewezen op basis van artikel 8 van de wet, maar het aantal is niet meer te achterhalen. Tabel: aangevraagde woonvergunningen tussen 1 januari 2021 en 31 december 2024 Verlening Weigering Weigering Intrekking Totaal Totaal Artikel 10 Artikel 8 Weigering

Totaal Percentage

972 95%

31 3%

0%

20 2%

31

1.023

% weigering (excl. intr.) 3,2%

1.2.1 Wat waren de effecten van de toepassing van artikel 8 van de Wbmgp in de periode 2021-2025? Bij toepassing van artikel 8 van de Wbmgp in de periode 2021-2025 in drie buurten de Edelstenbuurt, de Sprookjesbuurt en de Muziekinstrumentenbuurt was de veronderstelling dat de inzet van artikel 8 van de Wbmgp zou zorgen voor een afname van het:  Percentage bijstandsuitkeringen (BUIG);  Percentage niet-werkende werkzoekenden;  Percentage laag inkomen. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van deze drie kenmerken binnen de buurten in de periode 2020 tot en met 2024. % hh laag % % niet- werkende inkomen bijstandsuitkeringe werkzoekenden n (BUIG) 20 20 20 2020 2022 2024 2020 2022 2024 20 22 24 Edelstenenbuurt 12, 8,8 9 14 13 13 12 13 10 4 Sprookjesbuurt 16 9,2 11 15 14 14 13 12 11

Muziekinstrumentenbuu 17, 11, 12 15 16 16 13 rt 2 7 s-Hertogenbosch 6,6 4,2 4 6 6 6 6 Bron: Wijk- en Buurtmonitor gemeente ’s-Hertogenbosch 2020, 2022 en 2024.

13

10

6

5,1

Uit deze gegevens blijkt dat het percentage huishoudens met een laag inkomen in alle drie de buurten is afgenomen. Deze daling hangt echter samen met de energietoeslag en andere inkomensondersteunende maatregelen. Dit vertekent het beeld en betekent dus niet direct dat deze huishoudens meer zijn gaan verdienen. Wel is te zien dat het percentage bijstandsuitkeringen in de edelstenenbuurt en de sprookjesbuurt licht is afgenomen. In de Muziekinstrumenten is dit percentage daarentegen licht toegenomen. Het percentage niet-werkende werkzoekenden is in alle drie de buurten licht afgenomen. % hh moeite met rondkomen 2019 2021 2023 Edelstenenbuurt 49 38 36 Sprookjesbuurt 45 44 45 Muziekinstrumentenbuurt 40 39 38 s-Hertogenbosch 19 15 24 Bron: Vragenlijst leefbaarheid en veiligheid Gegevens van de leefbaarheid- en veiligheidsmonitor laten zien dat er in de Edelstenenbuurt en de Muziekinstrumentenbuurt tussen 2021 en 2023 een afname was in het percentage huishoudens dat moeite heeft met rondkomen. In de Sprookjesbuurt is dit percentage gelijk gebleven. Er lijkt al met al sprake te zijn van een kleine afname van het aantal bewoners met een lagere sociaaleconomische status. Dit wijst erop dat de toepassing van selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 8 van de Wbmgp het beoogde effect heeft.

Het is echter lastig om te bepalen in welke mate artikel 8 van de Wbmgp van invloed is geweest op deze trend. In deze buurten zijn immers diverse maatregelen genomen in dezelfde periode. 1.2.2 Wat waren de effecten van de toepassing van artikel 10 van de Wbmgp in de periode 2021-2025? Kwantitatief overzicht van veiligheid in alle buurten: Veiligheidsbeleving 2024 Ontwikke ling 20202024 Edelstenenbuurt

Beneden gemiddel d

Sprookjesbuurt

Beneden gemiddel d Beneden

Muziekinstrumentenbuurt

Een beetje achteruit gegaan Gelijk gebleven Vooruit

Criminaliteit 2024 Ontwikke ling 20202024

Overlast 2024

Beneden gemiddel d

Gelijk gebleven

Beneden gemiddel d

Gelijk gebleven

Beneden gemiddel d gemiddel

Vooruit gegaan

Beneden gemiddel d Beneden

Gelijk gebleven

Vooruit

Ontwikke ling 20202024

Gelijk

De Hambaken

gemiddel d gemiddel d

Gestelse Buurt

Beneden gemiddel d

Hinhamerpoort-Zuid

gemiddel d

gegaan

d

gegaan

gemiddel d gemiddel d

gebleven

Een beetje achteruit gegaan Achteruit gegaan

gemiddel d

Vooruit gegaan

Gemidde ld

Vooruit gegaan

Beneden gemiddel d

Gelijk gebleven

Beneden gemiddel d

Een beetje achteruit gegaan Gelijk gebleven

Gelijk gebleven

gemiddel d

Gelijk gebleven

Bron: Wijk- en buurtmonitor 2024 In de wijk- en buurtmonitor zijn diverse indicatoren m.b.t. veiligheidsbeleving, criminaliteit en overlast opgenomen en hoe de buurten zich op deze indicatoren ontwikkelen. De tabel laat zien dat de veiligheidsbeleving, criminaliteit en overlast in de meeste aangewezen buurten in ’s-Hertogenbosch tussen 2020 en 2024 stabiel zijn gebleven, met slechts beperkte verbeteringen. In buurten zoals de Edelstenenbuurt en Sprookjesbuurt blijven alle drie de indicatoren beneden gemiddeld, wat wijst op aanhoudende problematiek. De Muziekinstrumentenbuurt laat een lichte verbetering zien in de criminaliteitsscore (van beneden gemiddeld naar gemiddeld), maar scoort nog steeds beneden gemiddeld op veiligheidsbeleving en overlast. In De Hambaken en Hinthamerpoort-Zuid zijn de scores overwegend gemiddeld, wat duidt op een relatief stabiel en iets gunstiger leefklimaat. De Gestelse Buurt toont een gemengd beeld: de criminaliteitsscore is verbeterd van beneden gemiddeld naar gemiddeld, maar de veiligheidsbeleving en overlast blijven beneden gemiddeld. Al met al suggereren de gegevens dat de inzet van artikel 10 van de Wbmgp mogelijk heeft bijgedragen aan stabilisatie of lichte verbetering, maar dat de leefbaarheid in sommige buurten nog steeds onder druk staat. 1.3

Selectie aan te wijzen gebieden

Hieronder wordt omschreven hoe de selectie van de gebieden tot stand is gekomen en voor welke gebieden de gemeenteraad het verzoek aan de minister doet om selectieve woningtoewijzing toe te passen. In hoofdstuk 2 wordt een nadere onderbouwing gegeven voor de selectie van deze gebieden, waarbij wordt ingegaan op de wettelijke criteria. In bijlage 1 wordt per buurt individueel ingegaan op de noodzakelijkheid en geschiktheid van de maatregel. Hoewel uit de wijk- en buurtmonitor blijkt dat er meer dan zes buurten in ’s-Hertogenbosch zijn die laag scoren op leefbaarheid, veiligheid en sociaal-economische indicatoren, zoals Bazeldonk, De Hofstad, De Bossche Pad, Grevelingen, Graafsebuurt Zuid, De Slagen, De Haren, De Reit, De Schutskamp en De Kruiskamp is ervoor gekozen om selectieve woningtoewijzing alleen toe te passen in zes specifieke buurten. Deze keuze is gebaseerd op een combinatie van inhoudelijke, juridische en praktische overwegingen. Ten eerste is selectieve woningtoewijzing een ingrijpend instrument dat alleen wordt ingezet in buurten waar de problematiek het meest urgent is én waar andere maatregelen onvoldoende effect hebben gehad.

De zes geselecteerde buurten – Hinthamerpoort-Zuid, De Hambaken, Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt en de Gestelse Buurt – zijn al jarenlang aandachtsgebieden met een combinatie van sociale problematiek, overlast, ondermijning en een kwetsbare bevolkingssamenstelling. Deze buurten zijn bovendien door de lokale driehoek (gemeente, politie, OM) aangemerkt als zogenaamde “vrijplaatsen”, waar sprake is van een klimaat van intimidatie

en georganiseerde criminaliteit. In deze buurten is de inzet van artikel 10 dus niet alleen noodzakelijk, maar ook juridisch verdedigbaar en beleidsmatig passend. Daarnaast is het aandeel corporatiebezit in de geselecteerde buurten hoog, wat de uitvoerbaarheid vergemakkelijkt. In andere buurten met vergelijkbare scores is het aandeel particuliere huur- of koopwoningen groter, waardoor de maatregel daar minder effectief en moeilijker uitvoerbaar zou zijn. Bovendien is er in de geselecteerde buurten al een bredere gebiedsgerichte aanpak actief, waarin woningcorporaties, politie en gemeente intensief samenwerken. Selectieve woningtoewijzing sluit daar logisch op aan. Tot slot is er bewust gekozen om het instrument niet te breed in te zetten. De gemeente wil voorkomen dat de maatregel leidt tot verdringingseffecten of stigmatisering van hele stadsdelen. Door te focussen op de meest kwetsbare buurten, waar de maatregel het meeste effect kan hebben, blijft de toepassing proportioneel en gericht. Kortom, hoewel er meer buurten zijn met lage scores, is de keuze voor deze zes buurten gebaseerd op een combinatie van ernst van de problematiek, aanwezigheid van ondermijning, uitvoerbaarheid binnen het corporatiebezit en aansluiting bij bestaande gebiedsgerichte aanpakken.

1.3.1

Aanwijzing gebieden en woningen

Hieronder is een overzichtstabel weergegeven met het aantal aan te wijzen woningen en is een kaart opgenomen met de ligging van de buurten/gebieden in de stad. In bijlage 1 zijn meer gedetailleerde kaarten en de straatnamen terug te vinden. In hoofdstuk 3 “Subsidiariteit en proportionaliteit” gaan we in op de relatieve omvang van het aantal aan te wijzen woningen ten opzichte van het woningbezit van de woningcorporaties in de gemeente en woningmarktregio. Tabel: totaal aan te wijzen woningen: Gebied

Artikel 10

Bezit per corporatie

Hinthamerpoort-Zuid

550

Sprookjesbuurt

735

Edelstenenbuurt

202*

Muziekinstrumentenbuurt

340

De Hambaken

418

(340 ZY) (418 ZY)

Gestelse Buurt

460

(460 BW)

Totaal

2.705

(381 BW) (169 ZY)

(735 ZY) (202 ZY)

Kaart: ligging voorgestelde gebieden selectieve woningtoewijzing in de stad:

Het heeft de voorkeur om selectieve toewijzing in te zetten op het bezit van de corporaties (zowel DAEB als Niet-DAEB bezit) en niet op dat van particuliere verhuurders. Daarvoor zijn een paar argumenten te noemen:  Veruit het grootste deel van de huurwoningen in de buurten is in bezit van de corporaties dus daar is het effect het grootst;  Met de woningcorporaties wordt nauw samengewerkt in een bredere wijkaanpak waar selectieve woningtoewijzing een aanvulling op is. Bij particuliere verhuurders is dit niet of nauwelijks gedaan;  Het proces van het verstrekken van een huisvestingsvergunning is makkelijk te mandateren aan corporaties maar niet aan kleine verhuurders. Voor de snelheid en inrichting van het proces is dit wel van belang om zo het middel zo efficiënt mogelijk in te zetten.

1.4

Toepassing van artikelen van de Wbmgp

1.4.1

Niet meer toepassen artikel 8 van de Wbmgp

De afgelopen jaren is op grond van artikel 8 van de Wbmgp selectief toegewezen op basis van de aard van het inkomen. De bepaling van artikel 8 is toegepast in de Sprookjesbuurt, Edelstenenbuurt en Muziekinstrumentenbuurt. De selectieve toewijzing op grond van artikel 8 Wbmgp beperkt zich tot woningzoekenden met een bijstandsuitkering die minder dan 6 jaar binnen de woningmarktregio wonen. Mensen die langer in de regio wonen mogen niet geweigerd worden vanwege de maatschappelijke binding met het gebied. De gemeente hanteert voor toepassing van artikel 8 de categorieën uit de wet. Hoewel uit de wijk- en buurtmonitor 2024 een lichte afname blijkt van bewoners met een lagere sociaaleconomische status in de genoemde buurten, kan deze ontwikkeling niet eenduidig worden toegeschreven aan de toepassing van artikel 8. Er zijn namelijk gelijktijdig andere maatregelen

genomen die eveneens invloed kunnen hebben gehad. Bovendien is het aantal afwijzingen niet systematisch bijgehouden, waardoor de effectiviteit van de maatregel niet goed geëvalueerd kan worden. Daarbij komt dat artikel 8 een zeer ingrijpende maatregel is: het beperkt de toegang tot huisvesting voor een specifieke groep woningzoekenden op basis van hun inkomensbron. Dit roept de vraag op of inkomen een geschikt criterium is om de verwachte invloed van bewoners op een wijk te beoordelen. Sociaal gedrag, betrokkenheid bij de buurt en persoonlijke omstandigheden zijn minstens zo bepalend voor de leefbaarheid en sociale cohesie, maar worden in deze regeling niet meegewogen. Gezien het ingrijpende karakter van artikel 8, het ontbreken van duidelijke, meetbare effecten en de beperkte onderbouwing van de impact, is het niet verantwoord om de selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 8 voort te zetten. Een zorgvuldige en rechtvaardige aanpak van woningtoewijzing vraagt om maatregelen die aantoonbaar bijdragen aan een evenwichtige wijkontwikkeling en die recht doen aan de diversiteit van individuele situaties. 1.4.2

Niet toepassen artikel 9 van de Wbmgp

De Wbmgp biedt ook de mogelijkheid om voorrang te verlenen aan bepaalde doelgroepen en hierbij te sturen op sociaal-economische kenmerken. In de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn de woningcorporaties zelf verantwoordelijk voor de woonruimteverdeling. Dit vindt plaats via het platform WoonService Regionaal. Over de slaagkansen en toewijzingen voor specifieke doelgroepen en de woonruimteverdeling als geheel wordt er tussen partijen (woningcorporaties, huurdersplatform en gemeente) gesproken over de keuzes die daarbinnen gemaakt worden en zijn prestatieafspraken gemaakt over de wijze van monitoren en bijsturen. Om de draagkracht te vergroten zijn er ook andere instrumenten die gebiedsgericht ingezet kunnen worden. De gebiedsgerichte benadering sluit ook aan bij de manier waarop we naar de stad willen kijken, zoals is opgenomen in de meerjarige prestatieafspraken 2021-2025. De woningcorporaties hebben immers zelf ook ruimte om te sturen op de huishoudenssamenstelling. De vrije toewijzingsruimte die de corporaties hebben binnen de regels voor passend toewijzen geeft daarvoor voldoende mogelijkheden. Uiteindelijk is daarom geconcludeerd dat eerst de mogelijkheden via (onder andere) het gebiedsgericht inzetten van de vrije toewijzingsruimte ten volle benut moet worden.

Als daaruit blijkt dat die mogelijkheid onvoldoende ruimte biedt, kunnen we in de toekomst alsnog toepassing van artikel 9 overwegen. Er is dan ook voor nu geen wens om gebruik te maken van artikel 9 van de Wbmgp en dit te regelen via de huisvestingsverordening. 1.4.3

Toepassen artikel 10 van de Wbmgp

De afgelopen jaren is selectief toegewezen op basis van het criterium “overlastgevend en crimineel gedrag” op basis van politiegegevens. Het blijkt lastig om een één-op-één relatie te leggen tussen het instrument en het effect. Dat deze relatie niet direct kan worden gelegd is ook als bevinding uit de landelijke evaluatie van de wet naar voren gekomen. Hoewel er niet direct een relatie te leggen valt tussen toepassing van dit instrument en een effect op de leefbaarheid, zien we de afgelopen jaren wél een lichte verbetering. Desondanks scoren de Sprookjesbuurt, Edelstenenbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Hambaken, Gestelse Buurt en Hinthamerpoort-Zuid op diversie veiligheidsindicatoren nog altijd (flink) lager dan het stedelijk gemiddelde. De Raad verzoekt dan ook in deze buurten het selectief toewijzen van woningen op basis van artikel 10 van de Wbmgp te continueren. De toepassing van dit instrument vraagt om een lange adem. De gemeente hanteert voor toepassing van artikel 10 de categorieën uit de wet. Politiegegevens geven bij uitstek een beeld over het gedrag van een persoon. En het gedrag van een persoon is van groot belang voor de impact die hij of zij heeft op de fysieke leefomgeving. Iemand die structureel overlast veroorzaakt kan een wijk of gebied behoorlijk onder druk zetten.

Zeker in woonomgevingen lopen spanningen snel op en kunnen zodoende (onherstelbare) conflictsituaties ontstaan. De burgemeester en de woningbouwcorporatie hebben weliswaar instrumenten om op te treden tegen woonoverlast. Maar dit vraagt om een langdurige en gefaseerde aanpak. In een dergelijke situatie is voorkomen beter dan genezen. Meldingen van (geluids)overlast zijn zichtbaar bij

screening op basis van politiegegevens. Screening op basis van politiegegevens maakt het hierdoor beter mogelijk om te voorkomen dat mensen die crimineel of overlastgevend gedrag vertonen, zich vestigen in de gebieden die al relatief kwetsbaar zijn. Daarnaast gaat van selectieve woningtoewijzing een signaal uit. Enerzijds naar buurtbewoners van de inspanning om de leefbaarheid en veiligheid in de buurt te verbeteren. Anderzijds ook naar gegadigden die zich in de aangewezen gebieden willen vestigen. 1.5

Samenwerking en procedure

De screening op grond van artikel 10 vindt plaats volgens een afgesproken werkwijze tussen corporatie, politie en gemeente (afdeling Openbare Orde en Veiligheid). Deze werkwijze is vanuit jarenlange ervaring met toepassing van selectieve woningtoewijzing in ‘s-Hertogenbosch opgebouwd. De politie voert onderzoek uit op basis van politiegegevens zoals vastgesteld in de Wbmgp. De lijst is limitatief en niet alle politiegegevens kunnen worden meegenomen. Justitiële gegevens zoals veroordelingen en andere informatie die de gemeente, de woningcorporatie, de wijkagent of de wijkmanager heeft, mogen niet worden betrokken bij de afweging. Het proces wordt door de gemeente en de politie zo goed en efficiënt mogelijk ingericht. De lijnen zijn kort. Wanneer een aanvraag van een woningcorporatie binnenkomt, wordt deze dezelfde dag of de dag erna doorgezet naar de politie. Zij onderzoekt dezelfde of de daaropvolgende dag de belanghebbende(n) en stuurt een bericht dat er geen bijzonderheden zijn of stuurt een ''verstrekking''. Dit betekent dat wanneer er geen bijzonderheden zijn, er binnen een aantal dagen een woonverklaring afgegeven kan worden. Bij een ''verstrekking'' wordt wegens het korte tijdsbestek via de mail een voornemen tot afwijzen van de woonverklaring verstuurd.

Vaak zien we dat de belanghebbende(n), doordat deze er een groot belang bij heeft, direct contact opneemt met de gemeente zodat ook snel een zienswijze kan worden ingediend en vervolgens snel een beslissing genomen kan worden. Partijen geven aan dat de korte doorlooptijd gewaardeerd wordt.

2.

Noodzakelijkheid en geschiktheid

In artikel 6 van de Wbmgp worden de volgende punten genoemd, die de gemeenteraad bij de aanvraag tot aanwijzing van de gebieden naar het oordeel van de minister voldoende aannemelijk moet maken:  De aanwijzing is noodzakelijk en geschikt voor het bestrijden van de problematiek;  De aanwijzing voldoet aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit;  Er zijn voldoende mogelijkheden binnen de regio voor woningzoekenden, die als gevolg van de aanwijzing geen huisvestingsvergunning kunnen krijgen in het gebied waarvoor de aanwijzing geldt; en  Het onderzoek op basis van politiegegevens of een Verklaring Omtrent Gedrag, is het meest geschikte instrument voor het bestrijden van overlast en criminaliteit in het aan te wijzen gebied.

2.1

Noodzakelijkheid en geschiktheid

In deze paragraaf wordt ingegaan op de noodzakelijkheid en geschiktheid van de toepassing van selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 van de Wbmgp. In bijlage 2 wordt ook per buurt individueel ingegaan op de noodzakelijkheid en geschiktheid. Allereerst de definities: Noodzakelijkheid Kan kwantitatief/ kwalitatief voldoende aannemelijk worden gemaakt dat de problemen substantieel zijn om het instrument van selectieve woningtoewijzing in te zetten? Geschiktheid Zijn de maatregelen van artikel 10 van de Wbmgp geschikt om toe te passen in het aan te wijzen gebied.

Algemene toelichting Om de noodzakelijkheid en geschiktheid van de inzet van het instrument van selectieve woningtoewijzing te onderbouwen, is gekeken naar (meerjarige) cijfers van de Leefbarometer, de wijken buurtmonitor, de veiligheidsmonitor en de voortgangsrapportage veiligheid. Daarnaast is er ook kwalitatief gekeken naar wat bewoners en professionals van de buurt vinden. Wijk- en buurtmonitor De Wijk- en buurtmonitor geeft inzicht in de actuele situatie en de ontwikkelingen in de wijken, buurten en dorpen in de gemeente. De monitor is een combinatie van objectieve gegevens zoals cijfers van de politie en meer subjectieve gegevens zoals de beleving van bewoners. Hieronder is opgenomen hoe de buurten waar selectieve woningtoewijzing wordt toegepast in de Wijken buurtmonitor van de gemeente scoren. De Wijk- en buurtmonitor geeft de score van de buurt afgezet tegen het gemeentelijke gemiddelde weer. Voor de ontwikkeling van de buurt in de afgelopen vier jaar, kijkt de monitor naar de ontwikkeling van buurten zelf (ten opzichte van het beeld van vier jaar eerder). Alle geselecteerde buurten scoren beneden gemiddeld in de wijk- en buurtmonitor. Ontwikkeling per gebied: Wijk Buurt

Score 2020

Score 2024

Beneden gemiddeld Noord Beneden gemiddeld Sprookjesbuurt Beneden gemiddeld Muziekinstrumentenbuurt Beneden gemiddeld Edelstenenbuurt Beneden gemiddeld Zuidoost Gestelse buurt Beneden gemiddeld Bron: Wijk- en buurtmonitor gemeente ‘s-Hertogenbosch

Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld

Graafsepoort

Hinthamerpoort (noord én zuid) De Hambaken

Ontwikkeling 2020-2024 Gelijk Gelijk Gelijk Gelijk Gelijk Gelijk

De wijk- en buurtmonitor bestaat uit vijf thema's. Deze thema’s zijn Veiligheid, Werk & inkomen, Leefomgeving, Samenleven en Welzijn. Onderstaande tabel geeft de score per thema aan voor elk van de zes buurten. Wijk

Buurt

Graafse poort Noord

Hinthamerpoort (noord én zuid) De Hambaken

Score Werk & inkomen Gemiddeld Beneden gemiddeld

Sprookjesbuurt

Beneden gemiddeld

Muziekinstrument enbuurt

Ruim beneden gemiddeld

Score Veiligheid

Leefomge ving

Samenleven

Welzijn

Beneden gemiddeld Gemiddeld

Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld

Gemiddeld

Ruim beneden gemiddeld Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld Ruim beneden gemiddeld Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld Beneden gemiddeld

Zuidoos t

Edelstenenbuurt

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Gestelse buurt

Ruim beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Gemiddeld

Beneden gemiddeld

Beneden gemiddeld

Bron: Wijk- en buurtmonitor 2024 Veiligheidsmonitor Elke twee jaar wordt een nieuwe veiligheidsmonitor gepubliceerd. Met daarin inzichten in de actuele veiligheidssituatie en ontwikkelingen in de gemeente ’s-Hertogenbosch. In de veiligheidsmonitor zijn zowel politiecijfers opgenomen als de resultaten van de vragenlijst leefbaarheid & veiligheid. De meest recente veiligheidsmonitor is gepubliceerd in 2023. De buurten Hinthamerpoort, de Hambaken, de Sprookjesbuurt, de Muziekinstrumentenbuurt en de Edelstenenbuurt hebben verschillende gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Een van de meest opvallende overeenkomsten is de fysieke verloedering. In al deze buurten wordt een hoge mate van rommel op straat, vernieling van straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen gerapporteerd. Dit draagt bij aan een negatieve perceptie van de buurt en kan het gevoel van onveiligheid versterken. Daarnaast ervaren bewoners in deze buurten sociale spanningen. Minimaal 30% van de respondenten in de Hambaken, de Sprookjesbuurt, de Muziekinstrumentenbuurt en de Edelstenenbuurt geeft aan spanningen tussen verschillende groepen mensen te ervaren. Dit kan leiden tot een verminderde sociale cohesie en een verhoogd gevoel van onveiligheid. Overlast door jongeren is een ander gemeenschappelijk probleem, vooral in de Hambaken en de Muziekinstrumentenbuurt.

Bewoners melden dat rondhangende jongeren voor overlast zorgen, wat bijdraagt aan een gevoel van onveiligheid in de buurt. Verder is er in de Hinthamerpoort en de Muziekinstrumentenbuurt sprake van sociale overlast, zoals overlast door buurtbewoners en dronken mensen op straat. Dit soort overlast kan de leefbaarheid van de buurt aanzienlijk verminderen. Tot slot is drugsgebruik en -handel een probleem in zowel de Hinthamerpoort als de Muziekinstrumentenbuurt. De ervaren overlast door drugsgebruik en drugshandel draagt bij aan de negatieve veiligheidsbeleving van de bewoners.

Leefbaarometer Met behulp van de Leefbaarometer kan de Leefbaarheid in Nederland worden gemonitord. Het laat zien hoe de situatie van de leefbaarheid is en hoe die zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Hieronder is opgenomen hoe de buurten scoren in de Leefbarometer van 2022. De gemeente ’s-Hertogenbosch als geheel scoorde in 2022 in de Leefbarometer een ‘Goed’. De Gestelse buurt, de Hambaken en Hinthamerpoort scoren een ruim voldoende. De sprookjesbuurt, de Edelstenenbuurt en de Muziekinstumentenbuurt scoren een ‘zwak’. Het is belangrijk om te vermelden dat de score voor Hinthamerpoort geldt voor zowel Noord als Zuid; vermoedelijk zou HinthamerpoortZuid afzonderlijk lager scoren. Overzicht leefbaarheidssituatie Leefbaarometer 2022:

Wijk Zuidoost

Buurt Gestelse buurt Hinthamerpoort (Noord én Zuid) De Hambaken Sprookjesbuurt Muziekinstrumentenbuurt Edelstenenbuurt

Graafsepoort Noord

‘s-Hertogenbosch Bron: Leefbaarometer

Score 2020 Ruim voldoende

Score 2022 Ruim voldoende

Ruim voldoende Voldoende Zwak

Ruim voldoende Ruim voldoende Zwak

Zwak Zwak Ruim voldoende

Zwak Zwak Goed

Wanneer in de Leefbaarometer wordt gekeken naar de leefbaarheidsontwikkeling tussen 2020 en 2022 is te zien dat de leefbaarheid in de Hambaken licht vooruit is gegaan. De andere buurten zijn gelijk gebleven.

2.2

Conclusie noodzakelijkheid en geschiktheid

Artikel 10 van de Wbmgp is noodzakelijk en passend in de context van de aangewezen buurten. In buurten zoals Hinthamerpoort-Zuid, Gestelse Buurt, De Hambaken en de Sprookjesbuurt is sprake van aanhoudende veiligheidsproblematiek, waaronder fysieke verloedering, jongerenoverlast, drugsgebruik en sociale spanningen. De Veiligheidsmonitor 2023 toont aan dat bewoners zich vaak onveilig voelen en dat vermijdingsgedrag regelmatig voorkomt. De screening op overlastgevend of crimineel gedrag heeft een preventieve werking: woningzoekenden met een problematisch verleden mijden bewust de aangewezen buurten. Dit draagt bij aan rust en stabiliteit in de wijk. De maatregel is juridisch verdedigbaar en sluit aan bij de lokale driehoek (gemeente, politie, OM), die deze buurten heeft aangemerkt als “vrijplaatsen” met een klimaat van intimidatie en ondermijning. Artikel 10 is effectief als onderdeel van een bredere aanpak waarin ook wordt geïnvesteerd in toezicht, sociale ondersteuning en fysieke verbetering. De toepassing is proportioneel, beperkt tot buurten met de meest urgente problematiek en een hoog aandeel corporatiewoningen, en biedt voldoende alternatieven voor woningzoekenden elders in de stad en regio. In Bijlage 2 wordt per buurt individueel uitgebreid ingegaan op de noodzakelijkheid en geschiktheid. 3.

Subsidiariteit en proportionaliteit

In dit hoofdstuk wordt per gebied ingegaan op de subsidiariteit en proportionaliteit van selectieve woningtoewijzing in de zes buurten. 3.1 Subsidiariteit 3.1.1

Hinthamerpoort-Zuid (Barten-Zuid)

Sociaal





Er wordt gewerkt aan vertrouwen door verbindingen te leggen tussen bewoners onderling en met vaste wijkwerkers vanuit het wijkplein. In Barten Zuid werkt al lange tijd dezelfde opbouwwerker. Deze heeft goede contacten in de buurt en is regelmatig op het wijkplein te vinden. Op individueel niveau wordt de positie van kwetsbare bewoners versterkt door o.a. de inzet van burenhulp te koppelen via Platform073. Kwetsbare bewoners worden inden nodig besproken in het sociaal netwerk en/of





Fysiek





Veilig



gestimuleerd naar het Wijkplein te gaan als er een hulpvraag is. Voor jongeren worden er verschillende vrijetijdsactiviteiten georganiseerd. In de buurt is lang geleden een jeugdhonk gerealiseerd. Deze staat op het punt vervangen te worden door een nieuwe voorziening voor zowel kinderen als volwassenen. Jongeren vanaf 16 jaar kunnen naar het jongerencentrum. Jongere jeugd en kinderen kunnen activiteiten bijwonen/organiseren in de nieuwe voorziening. Onder begeleiding van een volwassene De afgelopen jaren hebben de woningcorporaties al hun woningen gerenoveerd en heeft de gemeente de openbare ruimte opgeknapt en zijn er speelplaatsen in de buurt gerealiseerd. De buurt heeft daarmee de afgelopen jaren een flinke kwaliteitsimpuls gehad. Deze fysieke aanpak is inmiddels afgerond. Onlangs is in de buurt parkeerregulering ingesteld waardoor de parkeerdruk is verminderd. Als bewoners hun straat willen vergroenen dan werken we daar waar mogelijk aan mee. BrabantWonen zet in op een verandering van de samenstelling van de woningvoorraad door een deel van het bezit te 'labelen' voor middenhuur. Bij mutatie gaan deze woningen over naar het niet-DAEB segment. Een aantal onderdoorgangen en brandgangen in inmiddels afgesloten door Brabantwonen, in overleg met bewoners. Het afsluiten van deze doorgangen vermindert het aantal hang- en schuilplekken en beperkt vluchtroutes.

De afgelopen jaren is een multidisciplinair interventieteam ingezet, gericht op de aanpak van ondermijning (integrale actiedagen). Dit blijven we periodiek doen. Het gebied Oost/Hintham, met daarin Hinthamerpoort-Zuid, heeft een leefbaarheidsoverleg waar politie, gemeente, welzijnsorganisatie Farent en de woningcorporaties aanschuiven. Het overleg vindt 4-wekelijks plaats. Gevolgd door het overleg van het sociaal wijkteam. Deelnemers van het sociaal wijkteam, consulenten van de woningcorporaties en soms ook met de wijkagent, lopen in wisselende samenstelling adressen langs. Deze koppels lopen nog steeds in de buurt rond. Deze werkwijze bevalt goed. Indien nodig worden casussen in het Veiligheidshuis besproken.

Conclusie subsidiariteit Hinthamerpoort-Zuid (Barten-Zuid) De gemeenteraad is van mening dat, gelet op de reeds getroffen maatregelen en het uitblijven van voldoende verbetering in de leefbaarheid en veiligheid, de inzet van het instrument van selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 van de Wbmgp in Hinthamerpoort-Zuid voldoet aan het subsidiariteitsbeginsel. De gemeente beschikt niet over minder ingrijpende instrumenten om deze verbetering te realiseren. Aangezien eerdere, minder ingrijpende maatregelen onvoldoende effectief zijn gebleken, acht de gemeenteraad het gerechtvaardigd om dit instrument in te zetten. 3.1.2 Socia al

De Hambaken 







De aanpak en begeleiding van jongeren wordt in een vroeg stadium ter hand genomen. Dit begint al op de basisscholen De Duizendpoot en De Pionier, waar naast het reguliere netwerk van schoolmaatschappelijk werk, jeugdarts, jeugdverpleegkundige en jongerenwerk sinds 2025 ook Brugfunctionarissen werkzaam zijn. Zij ondersteunen leerlingen en ouders en versterken de verbinding met de wijk. De programma’s Gelijke Kansen en Samen Gezond zijn aanvullend op het jongerenwerk actief in Hambaken. Zij zorgen o.a. voor schoolpleinbegeleiding en activiteiten na schooltijd en in vakanties. De uitvoering ligt veelal bij organisaties als Hambaken Connect en Hambaken Doet, die met hun rolmodellen stevig geworteld zijn in de wijk en belangrijk vertrouwen genieten. Een sprekend voorbeeld om jongerenoverlast te voorkomen is Move & Connect van Hambaken Connect: een gratis toegankelijke Community Gym voor en door bewoners. Jongeren en ouderen sporten er samen in cardio-, kracht- en vechtsportgedeeltes. Bewegen gaat hier hand in hand met verbinding, discipline en zelfvertrouwen. Met ruim 200 deelnemers per week is dit initiatief een succes. Het project sluit aan bij de Bossche thema’s Positieve Gezondheid en Samen Gezond. Sinds 2025 werkt Hambaken Connect ook samen met voetbalvereniging DBN’22. Onder de tribune is een eigen ruimte ingericht waar jongeren leren over goed gedrag op en naast

 

  Fysie k

  

Veilig

         

het veld. Ouders en rolmodellen, zoals profvoetballer Patrick van Aanholt, worden betrokken. Het resultaat: meer respect, ouderbetrokkenheid en nieuwe vriendschappen. De Brede Bossche School De Hambaken blijft het middelpunt voor jongeren. Hier vinden bewoners het Maatjesproject, huiswerkbegeleiding, opvoedondersteuning, zorgverlening en allerlei activiteiten. In buurthuis de Noorderpoort bundelen vijf partijen hun krachten: Hambaken Doet, Hambaken Connect, Zhargona Foundation, stichting Prisiri en Radio Mexico. Wat ooit een buurthuis was, is nu een plek waar activiteiten, sociale netwerken, kleine ondernemingen en dagbesteding samenkomen – een echte motor voor Hambaken. Handhaven van de aanpak die gericht is op versterken van (financiële) draagkracht via scholing, stages en toeleiding naar werk. In de meerjarige prestatieafspraken tussen gemeente en woningcorporaties is expliciet aandacht besteed aan betaalbaar wonen en woonlasten. Zayaz heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in nieuwbouw en renovatie, zoals bij project De Beiaard, en blijft dit samen met de gemeente doen. Er wordt verder gekeken naar woningbouwdifferentiatie en renovatie, zodat de wijk structureel vooruitgaat. De gemeente is voornemens een warmtenet in Hambaken te realiseren. Dit biedt koppelkansen met Zayaz en kan gecombineerd worden met woningbouwplannen.

Met vernieuwde school- en speelpleinen, een opgeknapt sportpark en woonprojecten zoals De Beiaard en Het Wielsem 10 bloeit Hambaken zichtbaar op. Van hoofdpijndossier naar wijk vol ideeën en initiatieven: de geschiedenis laat zien dat vooruitgang mogelijk is als bewoners en organisaties samen optrekken. Het inzetten van een multidisciplinair interventieteam gericht op de aanpak van ondermijning (integrale actiedagen). Inzetten op uitstroom van overlastgevende en criminele huishoudens. Leefbaarheidsoverleg en casusoverleg ketenpartners. Surveillance door wijkagenten en overleg met straatcoaches. Wekelijks koppelproject waarbij wijkagent, medewerkers sociaal wijkteam en/of consulent van de woningcorporatie adressen langslopen. Extra inzet van de welzijnswerker van Farent en de buurtbeheerder van Zayaz, o.a. voor beheer en aanpak van overlast in de flats Bokkenlaren en Klokkenlaan. In één flat werkt inmiddels een huismeester met steun van bewoners. Aanpak van overlastpanden en hennepkwekerijen via ontbinding huurcontracten. Jaarlijkse integrale controle (leerplicht, belasting, sociale recherche, politie en stadstoezicht) en samenwerking met sociale recherche. Regelmatig overleg over casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis. Het project Preventie met Gezag is in 2025 ingevoerd.

Dit heeft onder meer geleid tot succesvolle ondersteuning en aanwezigheid van Hambaken Connect bij multiculturele voetbalclub DBN’22

Conclusie subsidiariteit De Hambaken De Gemeenteraad is van mening dat, gezien de reeds toegepaste maatregelen en het feit dat dit tot op heden onvoldoende verbetering van de leefbaarheid en veiligheid heeft opgeleverd, de toepassing van het instrument van selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 van de Wbmgp in de vier buurten van aandachtsgebied Hambaken (te weten: Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt en De Hambaken) aan de eisen van subsidiariteit voldoet. 3.1.3 Gestelse Buurt Socia  De activiteiten voor de jeugd worden steeds meer persoonsgebonden. Het gaat daarbij al onder meer om de aanpak van schoolverzuim en het bevorderen van een starterskwalificatie door middel van ‘maatjes’-projecten.  Op het gebied van armoede wordt steeds meer ingezet op Buurtvrouwen die een signalerende functie hebben in de wijk. Hierdoor kunnen meer mensen bereikt worden met specifieke hulp.  BrabantWonen zet in de Gestelse Buurt extra in op sociaal beheer door extra uren voor de sociaal wijkbeheerder en woonconsulent veiligheid;  Een belangrijke verbetering is de Brede Bossche School Nieuw Zuid. Professionele organisaties en lokale initiatieven van vrijwilligers zijn er samengebracht en hebben van dat gebouw het kloppend hart van de buurt gemaakt. Het aantal activiteiten is groot en







Fysiek

 

   Veilig

         

groeit. Zo zijn er veel activiteiten voor jonge kinderen, zoals het door bewoners geïnitieerde project ‘Kom je buiten spelen’. Ook zijn er veel activiteiten voor jongeren, opgezet en uitgevoerd door het project Preventief Jongerenwerk (PPJ). Vooral de Sportspot op de wijkspeelplaats is een goede uitvalsbasis om samen (sport-)activiteiten te ontwikkelen. Een activiteitencommissie van ouders zorgt voor herintroductie van activiteiten in de buurt rond de feestdagen, het maandelijks wijkdiner, voorleesmiddagen, wijktheateravonden, diverse kind- en sportactiviteiten en in de Ouderkamer wordt armoede beter bespreekbaar gemaakt. Bij fysieke ingrepen wordt nadrukkelijk gekeken op welke manier er ook een toegevoegde waarde geleverd kan worden op sociaal en veiligheidsgebied. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van een daktuin voor ontmoeting en toepassing van social return bij de sloop en bouwwerkzaamheden Eind 2016 heeft BrabantWonen besloten om zes flats te slopen en te vervangen door nieuwbouw. De sloop/ nieuwbouw van de eerste twee flats is inmiddels gerealiseerd. BrabantWonen streeft naar een evenwichtige bevolkingsopbouw en woningvoorraad, onder andere door extra woningen toe te voegen op de locaties voor sloop-nieuwbouw, een deel van de nieuwbouw te realiseren in het middenhuursegment en door verkoop van een beperkt deel van het bezit.

Met de sloop/nieubouw heeft de gemeente geïnvesteerd in de openbare ruimte, onder meer in speelplekken. In de buurt wordt verder gekeken naar het opknappen van verschillende plekken. Zo is de school aan de Bilderdijkstraat (VSO Diezecollege) opgeknapt. Ook de aansluiting op het verkeersnetwerk is nog niet optimaal en dient te worden verbeterd. De winkelstrip aan de Hildebrandstraat heeft een upgrading ondergaan, onder meer door vervanging van winkel- en horecaruimte door woningen, alsmede het opknappen van de bouwkundige staat. Het inzetten van een multidisciplinair interventieteam gericht op de aanpak van ondermijning (integrale actiedagen). Inmiddels zijn meerdere interventies geweest; Door een student van Avans is een Cepted-analyse gemaakt die aanleiding geeft tot infrastructurele maatregelen die de veiligheid verhogen; Inzetten op uitstroom van overlastgevende en criminele huishoudens; Leefbaarheidsoverleg en casusoverleg ketenpartners (tweewekelijks); Regelmatig overleg over casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis; Surveillance door wijkagenten (o.a. ook bij wijkplein, scholen); Wekelijks koppelproject waarbij wijkagent en medewerkers sociaal wijkteam adressen langslopen; Sinds 2016 is er een buurtpreventieteam (bestaande uit bewoners). Dit team kan helpen met de meldingsbereidheid van bewoners. Aanpak overlastpanden en hennepkwekerijen met ontbinding huurcontracten.

Met de netbeheerder zijn zogenaamde dalimeters aangebracht waardoor het nagenoeg onmogelijk is dat een hennepkwekerij onopgemerkt blijft; Jaarlijkse integrale controle (leerplicht, belasting, sociale recherche, politie en stadstoezicht) en samenwerking met sociale recherche.

Conclusie subsidiariteit Gestelse Buurt De Gemeenteraad is van mening dat, gezien de reeds toegepaste maatregelen en het feit dat dit tot op heden onvoldoende verbetering van de leefbaarheid en veiligheid heeft opgeleverd, de toepassing van het instrument van selectieve woningtoewijzing op basis van artikel 10 van de Wbmgp in de Gestelse Buurt aan de eisen van subsidiariteit voldoet. 3.1.4

Conclusie subsidiariteit

De gemeente heeft aangetoond dat de inzet van selectieve woningtoewijzing noodzakelijk is, omdat andere, minder ingrijpende maatregelen onvoldoende effect hebben gehad. In de buurten Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en de Gestelse Buurt is sprake van structurele problematiek op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Ondanks langdurige inzet van wijkgericht werken, sociale programma’s, fysieke investeringen en toezicht, blijven de scores op deze thema’s beneden gemiddeld. De buurten zijn bovendien door de

lokale driehoek (gemeente, politie, OM) aangemerkt als “vrijplaatsen”, waar sprake is van ondermijning en een klimaat van intimidatie. Daarmee is de inzet van artikel 10 gerechtvaardigd. 3.2

Proportionaliteit

In welke buurten worden de maatregelen van artikel 10 ingezet en is er nog voldoende aanbod in de gemeente (en regio) voor ‘geweigerde’ woningzoekenden om zich elders te kunnen huisvesten? 3.2.1

Omvang aan te wijzen woningen

De volgende tabel geeft een overzicht van het aantal woningen per aan te wijzen gebied. Totaal aan te wijzen woningen (zie par. 1.3.1): Gebied

Artikel 10

Hinthamerpoort-Zuid

550

Sprookjesbuurt

735

Edelstenenbuurt

202

Muziekinstrumentenbuurt

340

De Hambaken

418

Gestelse Buurt

460

Totaal

2.705

3.2.2

Passende huisvesting en slaagkans

Hieronder is het aantal woningen in de aangewezen gebieden afgezet tegen de totale omvang van het woningcorporatiebezit in de gemeente en in de woningmarktregio. Aantal woningen Totaal aantal aan te wijzen woningen

Artikel 10 2.705

Percentage van corporatiewoningen gemeente ’s-Hertogenbosch13

24.275

Percentage van corporatiewoningen woningmarktregio subregio NO-Brabant14

76.535

10,9% 3,5%

Het aantal woningen waarvoor selectieve toewijzing op basis van deze aanvraag kan worden toegepast voor artikel 10 van de Wbmgp bedraagt 2.705. Gezien het aandeel dat dit woningaanbod uitmaakt van de totale omvang van het corporatiebezit zijn wij van oordeel dat er voldoende alternatief aanbod resteert binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch en de regio. Op basis van artikel 10 van de Wbmgp is bij ongeveer 2.705 woningen nog ongeveer 89% van het corporatiebezit beschikbaar. Voor de regio is dit zelfs nog ruim 96%. Door de toegenomen krapte op de woningmarkt is ook de druk op het beschikbare aanbod buiten de aangewezen gebieden toegenomen. De slaagkans van de gescreende en/of geweigerde woningzoekenden zijn daarmee verslechterd. Dat is echter over de hele linie het geval en geldt voor alle woningzoekenden. De positie van ‘geweigerde woningzoekenden’ is niet sterker verslechterd dan van anderen. Omdat een groot deel van de nieuwbouw van sociale huurwoningen buiten de aangewezen gebieden gepleegd wordt, ontstaan voor de ‘geweigerden’ ook daarmee extra kansen om voor een woning in aanmerking te komen. Met de woonvisie 2020 heeft de gemeenteraad een forse nieuwbouwambitie van 10.500 in 10 jaar neergelegd. De gemeente en woningcorporaties streven in dezelfde periode naar de realisatie van minimaal 30% hiervan in het sociale huursegment.

3.2.3

Conclusie proportionaliteit

De toepassing van de Wbmgp is proportioneel, omdat deze beperkt blijft tot zes buurten waar de problematiek het meest urgent is en waar het aandeel corporatiewoningen hoog is. Hierdoor is de maatregel uitvoerbaar en gericht. De gemeente heeft bewust gekozen om het instrument niet breder in te zetten, om verdringingseffecten en stigmatisering van andere buurten te voorkomen. Daarnaast is aangetoond dat woningzoekenden die worden uitgesloten van toewijzing in deze buurten, voldoende alternatieven hebben binnen de gemeente en de regio. Het aandeel woningen waarop de maatregel van toepassing is, blijft beperkt ten opzichte van het totale woningaanbod in de gemeente en regio. De maatregel wordt bovendien ingebed in een bredere gebiedsgerichte aanpak, waarin ook wordt geïnvesteerd in fysieke verbetering, sociale ondersteuning en toezicht. Daarmee is sprake van een evenwichtige en zorgvuldige toepassing van een ingrijpend instrument. 4.

Monitoring en evaluatie

Hierna gaan wij in op hoe we de komende jaren de effecten van inzet van de Wbmgp monitoren. Ook gaan we in op de effecten die we van inzet van de Wbmgp in de komende vier jaar verwachten. 4.1

Welke indicatoren?

Er zijn verschillende informatiebronnen waarmee de gebieden worden gemonitord:  De Veiligheidsmonitor;  De wijk- en buurtmonitor; en  De Leefbaarometer. Kijkend naar de criteria dan worden de volgende indicatoren gebruikt waarbij de buurten (voor zover als mogelijk) afgezet worden tegen het stedelijk gemiddelde. In de loop der jaren kan het voorkomen dat de wijze van meten wijzigt. Algemeen De wijken en buurten worden gemonitord aan de hand van algemene cijfers uit de Leefbaarometer en de gemeentelijke Wijk- en Buurtmonitor. Daarbij wordt gekeken naar de huidige situatie en de ontwikkeling. Een vergelijking wordt daarbij gemaakt met het Bossche gemiddelde. Artikel 10 van de Wbmgp  Veiligheidsindex (met achterliggende indicatoren) – De veiligheidsindex is samengesteld uit objectieve (politiecijfers) en subjectieve cijfers (oordelen van bewoners, verkregen via enquêtes). De veronderstelling is dat de inzet van artikel 10 van de Wbmgp zorgt voor een lagere veiligheidsindex score.  Cijfer fysieke verloedering – Aan de hand van deze stellingen is de schaalscore ‘fysieke verloedering’ berekend. Deze schaalscore loopt van 0 tot en met 10, waarbij een hogere score overeenkomt met een negatiever oordeel over de fysieke verloedering. De veronderstelling is dat de inzet van artikel 10 van de Wbmgp (o.a.

screenen op gedragingen rond vernieling) zorgt voor een positiever oordeel over fysieke verloedering.  Cijfer sociale overlast – Aan de hand van deze stellingen is de schaalscore ‘sociale overlast’ berekend. Deze schaalscore loopt van 0 tot en met 10, waarbij een hogere score overeenkomt met een negatiever oordeel over de sociale overlast. De veronderstelling is dat de inzet van artikel 10 zorgt voor een positiever oordeel over sociale overlast.  Cijfer sociale cohesie – Aan de hand van deze stellingen is de schaalscore ‘sociale cohesie’ berekend. Deze schaalscore loopt van 0 tot en met 10, waarbij een hogere score overeenkomt met een positiever oordeel over de sociale cohesie. De veronderstelling is dat de inzet van artikel 10 zorgt voor een positiever oordeel over sociale cohesie. Daarbij is wel altijd de kwalitatieve duiding noodzakelijk omdat deze indicator wel twee kanten kent.  Aantal incidenten uit politiegegevens op basis van gedragingen (per buurt/naar inwonertal). De veronderstelling is dat de inzet van artikel 10 zorgt voor minder meldingen van incidenten. Daarbij is wel altijd de kwalitatieve duiding noodzakelijk omdat dit ook samenhangt met de meldingsbereidheid zoals eerder omschreven. Monitoren verhuringen  Aantal verhuringen

 

Gemiddeld aantal reacties Aantal weigeringen

Monitoren geweigerden De gemeente heeft in het verleden met de woningcorporaties afspraken gemaakt over het bijhouden van het aantal geweigerde woningzoekenden op grond van deze maatregel. Onder de huidige wet- en regelgeving omtrent privacy (o.a. AVG) is het niet mogelijk en evenmin wenselijk om bij te houden waar huishoudens na een weigering van een woonverklaring/ huisvestingsvergunning terecht komen. 4.2

Te verwachten effecten

Er is opnieuw bewust gekozen om grotere gebieden (buurten) aan te wijzen en niet één complex of straat. Doordat het instrument pas bij een nieuwe verhuring ingezet kan worden is het effect ervan pas op langere termijn merkbaar. Bovendien is de wens om in deze buurten het leefklimaat te verbeteren. Met de aanpak in één straat kunnen problemen een straat verder ook weer ontstaan. Daarmee kan het uitsluiten van bepaalde gebieden de druk verhogen op andere gebieden. Maar het doel van het instrument is om een concentratie in aandachtsbuurten tegen te gaan en te komen tot een betere spreiding en balans binnen de gemeente. Op basis van de inzet van het instrument worden voor de komende vier jaren de volgende effecten verwacht: Algemeen Het doorzetten van een bijdrage aan de algehele verbetering van de score van de buurt in de wijk- en buurtmonitor. Een verbetering te zien is in de loop der tijd meer richting het gemiddelde van de gemeente ’s-Hertogenbosch.

Artikel 10 van de Wbmgp De instroom van kandidaten met een verleden van overlastgevend en crimineel gedrag zal verder verminderen, zodat:  Minder bewoners met een verleden van crimineel en overlastgevend gedrag in het aangewezen gebied gaan wonen;  Minder bewoners met een verleden van crimineel en overlast gevend gedrag zich melden als woningzoekende voor dit gebied (preventieve werking);  Het oordeel van bewoners over de leefbaarheid en veiligheid van de buurt verder verbetert;  De (georganiseerde) structuur van (drugs)criminaliteit met een sociaal klimaat van ondermijning en intimidatie wordt doorbroken;  Minder inzet van professionals nodig is op termijn om (woon)overlast en criminaliteit te bestrijden;  Op langere termijn het imago van de buurt verbetert: o.a. meer reacties op verhuringen en indirect stijgen van de marktwaarde van woningen op de lange termijn;  Een verbetering te zien is in de loop der tijd meer richting het gemiddelde van de gemeente ’sHertogenbosch op basis van de gestelde indicatoren van. Een voor de hand liggend neveneffect is dat personen met crimineel of overlastgevend gedrag zich elders vestigen (waterbedeffect). Dit kan enig effect hebben op de leefbaarheid in andere buurten in de stad. 4.3