1. Bijlage Conceptbegroting 2026

Iedereen kan deze pas aanschaffen, maar voor inwoners in armoede is het gratis. We zoeken ruimte en kansen om cultuur en evenementen dichter op de wijken en dorpen te brengen. Middels de subsidieregelingen Basisondersteuning Amateurkunsten, Bijzondere activiteiten Amateurkunst & Cultuurparticipatie, Innovatie Culturele Instellingen en de subsidieafspraken stimuleren we actieve cultuurparticipatie en de toegankelijkheid van cultuur voor nieuw publiek. we willen een laagdrempelig aanbod van muziekles en zetten daarvoor in op lobby richting het rijk samen met partners als BrabantStad en VNG. 86

Begroting 2026

We hebben een meerjarige campagne opgezet om mensen (met name kinderen) te motiveren om aan de slag te gaan met amateurkunst. We stimuleren deelname aan amateurkunst met de focus op jongeren via de regeling basisondersteuning amateurkunsten. Deze regeling is per 1 januari 2025 vernieuwd, waardoor ook niet-traditionele organisatievormen op het gebied van amateurkunst in aanmerking kunnen komen voor subsidie. Daarnaast ondersteunen we activiteiten op het vlak van amateurkunsten en participatie via een nieuwe regeling binnen de Cultuurfondsen. Met Huis73 organiseren we de dag van de Amateurkunsten zodat zij zich goed kunnen presenteren en aan ledenwerving kunnen doen. We willen dat cultuuronderwijs onderdeel wordt van de rijke schooldag oftewel Topdag. We vragen Huis73 om daar een sterke rol in te nemen in samenwerking met andere partners, zoals Stichting Leerorkest en Klas in Kunst, de musea en het Jheronimus Bosch Art Center (JBAC). Door kinderen in aanraking te laten komen met cultuur hopen we dat ze actief worden in de amateurkunst. Met Huis73 werken we aan het vernieuwen van aanbod van cultuureducatie voor kinderen. De verbouwing van Huis73 aan de Hinthamerstraat wordt in 2026 afgerond en Huis73 zal komend jaar weer haar intrek nemen aan de Hinthamerstraat. We zien Huis73 als onze meest laagdrempelige voorziening met bibliotheek, amateurkunst en als ontmoetingsplek.

Verbouwing van dit historische pand biedt kansen voor de doorontwikkeling van dit binnenstadkwartier. Vanaf 2025 wordt gestart met het Cultureel Wijkenprogramma, de doorontwikkeling van de Bossche Zomer. Het eerste jaar vinden enkele pilots plaats, om de jaren erna met een regeling te gaan werken. Een onafhankelijke stichting gaat via culturele programmering (die samen met wijkbewoners wordt ontwikkeld) het gesprek aan over belangrijke maatschappelijke thema’s. Binnen het Cultureel Wijkenprogramma wordt samengewerkt met Brabant C (het publiek-private cultuurfonds van de provincie) en het Bossche bedrijfsleven. Na een succesvolle pilot continueren we het Bosch Amateur Cultuurhuis (BACH) en brengen we de huisvesting verder op orde

87

Begroting 2026

Versterken van het profiel

Wat willen we bereiken? We versterken onze kracht door het profiel waarmee we ons onderscheiden en dat door veel mensen herkend wordt aan te scherpen. Onze speerpunten zijn: •

De toonaangevende positie van muziekfestivals, theaterfestivals en –gezelschappen verder ontwikkelen, mede in samenhang met de podia. De aantrekkingskracht van de musea in ’s-Hertogenbosch versterken. Nulmeting Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert als levendig 63%

Doelstelling 2026

Ambitie 2026

Bron

65%

65%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat het cultureel klimaat typeert met: 'er vinden veel kunsten cultuuractiviteiten plaats' 71%

73%

73%

Monitor cultuurparticipatie

Percentage inwoners dat jaarlijks tenminste eenmaal Bossche festivals bezoekt exclusief Carnaval 64%

66%

66%

Monitor cultuurparticipatie

88

Begroting 2026

Wat gaan we er voor doen? Het nieuwe Theater aan de Parade is succesvol gerealiseerd en in maart 2024 officieel door de Koning geopend. We blijven sturen op de exploitatie. De duurzame continuïteit en financiële gezondheid staan bovenaan. We volgen de bedrijfsvoering van het Theater aan de Parade op de voet en zullen toezien op de juiste uitvoering van het strategisch plan ‘De kunst van balans’ om uitgaven en inkomsten in balans te krijgen We continueren de onderlinge samenwerking van BrabantStad op basis van het regioprofiel. In ieder geval met als inzet om gezamenlijk de administratieve lasten voor culturele organisaties te verlichten en de lobby richting het Rijk kracht bij te zetten De versterking van Cultuurstad van het Zuiden is voor iedereen in 's-Hertogenbosch. We hebben hier samen met de cultuursector een belangrijke rol in te spelen. Maar wij niet alleen. Cultuurstad van het Zuiden draagt ook bij aan een goed vestigingsklimaat. En komt daarmee het bedrijfsleven ten goede. Daarom zijn we met het bedrijfsleven in gesprek over een duurzame verbinding met de culturele ambities. Dit leidt onder meer tot een samenwerking rond het Cultureel Wijkenprogramma. We bevorderen dat culturele instellingen doorgaan met onder meer talentontwikkeling en publiekswerking.

We stimuleren dat de culturele podia de programmering gemeentebreed op elkaar afstemmen, zodat voorstellingen op de meest passende podia te zien zijn. We scherpen samen met het culturele veld het profiel aan van Cultuurstad van het Zuiden. En we maken deze met verschillende projecten nog beter zichtbaar voor bezoekers als inwoners zodat zij ook buiten de muren en hekken van de culturele organisaties in aanraking komen met waar Cultuurstad van het Zuiden voor staat. Met de verhuizing van het Design Museum naar de Citadelpoort ondersteunen we tevens Het Noordbrabants Museum in de ambitie om de JK Art collectie goed te beheren en te tonen. Dit tilt het museum naar een hoger plan, doordat ook een betere internationale uitwisseling mogelijk wordt. In 2023 heeft de gemeenteraad besloten tot de herhuisvesting van het Design Museum in de Citadelpoort. Met de verhuizing krijgt het museum een aanjagende rol in de gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta en geven we het museum de ruimte en kans zich door te ontwikkelen naar een toonaangevend internationaal designmuseum. In deze periode werken we stap voor stap aan de herhuisvesting, waarbij een solide inhoudelijk verhaal met een sterke businesscase de randvoorwaarde is. We gaan werken met vier subsidieregelingen binnen de cultuurfondsen: 1. Professionele Kunsten,2. Bossche Makersregeling, 3.

Bijzondere activiteiten amateurkunst en cultuurparticipatie en 4. Innovatie culturele instellingen. We stimuleren samenwerking op marketing en communicatie, o.a. met Den Bosch partners.

89

Begroting 2026

Vernieuwen van het aanbod

Wat willen we bereiken? We blijven toekomstbestendig door nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Onze speerpunten zijn: •

Het makersklimaat verbeteren, door makers en specifiek startende makers, sterker te ondersteunen en zichtbaarder te maken. Street culture (urban arts) als cultuurvorm in al zijn verschillende uitingen verder ontwikkelen. Nulmeting Aantal aanvragen cultuurfondsen 94

Het percentage inwoners dat het culturele leven van ’sHertogenbosch typeert als bij de tijd, vernieuwend of modieus 51% Percentage inwoners dat deelneemt aan street culture / urbanactiviteiten in ‘sHertogenbosch

90

Doelstelling 2026

Ambitie 2026

Bron

Niet van toepassing

Niet van toepassing

Cultuurfondsen. NB: vanaf 2025 zijn de regelingen in de cultuurfondsen veranderd. Dit heeft effect op het aantal aanvragen, waardoor de indicator niet meer vergelijkbaar is met eerdere jaren.

54%

54%

Monitor cultuurparticipatie

Begroting 2026 Nulmeting 48%

Doelstelling 2026 Toename van 5%

Ambitie 2026 Toename van 5%

Bron Monitor cultuurparticipatie

Percentage startende kunstenaars dat aanvraag doet bij cultuurfondsen 25%

25%

25%

Cultuurfondsen (tot 2024), de Bossche Makersregeling (Vanaf 2025)

Wat gaan we er voor doen? We geven invulling aan het jongeren-manifest, onder meer door middel van de nieuwe subsidieregeling Fon$ie. Deze laagdrempelige regeling maakt nieuwe initiatieven op het gebied van urban en street culture (ook bekend als ‘the culture') mogelijk na het wegvallen van stichting Dukebox. In de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta zoeken we permanente ruimte voor de urban scene. In het najaar van 2024 hebben de verschillende street-culture-organisaties gazamenlijk een plan dopgesteld. We hebben hen gefaciliteerd door hen te helpen het plan te vertalen in een goede business case. In 2026 moet duidelijk worden of en op welke manier het plan gerealiseerd kan worden. We vergroten de ondersteuning van en zichtbaarheid aan street culture-/ urbanactiviteiten, onder meer via structurele subsidies en projectsubsidies, om de aansluiting van het cultuuraanbod bij jongeren te versterken. Bij de beoordeling van subsidieaanvragen betrekken we het cultureel ondernemerschap van de organisaties waarbij maatwerk wordt nagestreefd. We werken samen voor een bruisend nachtleven met de nachtburgemeesters, ondernemers en studenten. Zo ontwikkelen we meer mogelijkheden in de nacht. Doormiddel van pilots voor verruiming van openingstijden, onderzoeken en nieuw nachtaanbod wordt een impuls gegeven aan een vernieuwend nachtleven voor 's-Hertogenbosch.

We implementeren het nieuwe atelier- en broedplaatsenbeleid zoals door de gemeenteraad eind 2023 is vastgesteld. Met als uiteindelijk doel om meer ruimte te creëren voor (beginnende) makers en creatieve ondernemers. We onderzoeken nieuwe mogelijkheden om omwille van de gebiedsontwikkeling invulling te geven aan de identiteit van de Bossche Stadsdelta (culturele hotspot, street culture/urban). We reserveren budget (€ 100.000 per jaar) voor eenmalige projecten die ondersteunend zijn aan de profilering van Cultuurstad van het Zuiden. We volgen en evalueren de gesubsidieerde instellingen kritisch en helpen hen om zich verder te ontwikkelen. Met de jaarlijkse regeling Professionele Kunsten ondersteunen we nieuwe initiatieven in onze gemeente. Organisaties die meerjarig ondersteund worden stimuleren we om te blijven vernieuwen middels de nieuwe regeling Innovatie culturele instellingen. Met de Bossche Makersregeling geven we een verdere impuls aan de ondersteuning van makers in de gemeente 's-Hertogenbosch. Zij kunnen vanaf 1 januari 2025 bij dit fonds niet alleen projectsubsidie aanvragen, maar ook subsidie voor de zakelijke ontwikkeling van de beroepspraktijk. Binnen de cultuursector zelf willen we meer verbinding aanjagen. We zetten in op meer werkruimten voor startende makers.

Hierin hebben we al een belangrijke stap gezet met de realisatie van broedplaats Lokaal 0.62 in voormalig kindcentrum Sterrenbosch in de Maaspoort. 91

Begroting 2026

De nieuwe kunstenplanperiode 2025-2028 is gestart. Daarbij hebben we onze verantwoordingssystematiek herijkt. Uitgangspunten zijn vertrouwen, partnerschap en maatschappelijke meerwaarde. De gemeenteraad heeft de cultuurbegroting voor periode 20252028 vastgesteld eind 2023 waarin het beschikbare budget conform het bestuursakkoord is verhoogd. We faciliteren de ondernemende organisaties door het toestaan van reserves voor ontwikkelingen en innovatie. We implementeren het nieuwe atelier- en broedplaatsenbeleid zoals door de gemeenteraad eind 2023 is vastgesteld. Met als uiteindelijk doel om meer ruimte te creëren voor (beginnende) makers en creatieve ondernemers.

92

Begroting 2026

Financiën

Wat kost het? De exploitatie bestaat uit de jaarlijkse baten en lasten. In totaal gaat het om de volgende bedragen (x € 1.000) bedragen (x € 1.000)

Omschrijving

Taakveld

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten Mutaties reserves

0.10

2.349

0

0

0

0

0

Economische promotie Cultuurpresentatie , cultuurproductie en cultuurparticipatie

3.4

1.920

1.508

1.550

1.549

1.549

1.548

5.3

16.779

18.694

18.500

18.223

18.213

18.204

Musea Cultureel erfgoed Media

5.4 5.5 5.6

985 1 4.369 26.402

888 0 4.794 25.885

907 0 5.137 26.094

907 0 4.425 25.104

907 0 4.425 25.094

907 0 4.425 25.084

Baten Mutaties reserves

0.10

-1.313

-2.535

-2.670

-2.375

-2.348

-2.324

Economische promotie Cultuurpresentatie , cultuurproductie en cultuurparticipatie

3.4

-635

-822

-830

-830

-830

-830

5.3

-2.653

-474

-201

-201

-201

-201

Media

5.6

-152 -4.753

-152 -3.982

0 -3.701

0 -3.406

0 -3.379

0 -3.354

93

Begroting 2026 Omschrijving Saldo van lasten en baten

94

Taakveld

Rekening 2024 21.650

Begroting 2025 21.902

Begroting 2026 22.393

Begroting 2027 21.698

Begroting 2028 21.715

Begroting 2029 21.730

Begroting 2026

Investeringen

Zie de bijlage Investeringen bestaand beleid voor een totaal overzicht van de investeringen op basis van bestaand beleid inclusief de toelichtingen. Binnen dit programma staan de volgende investeringen gepland.

Dit programma kent geen investering.

95

Begroting 2026

Subsidies

Binnen dit programma worden de volgende subsidies verleend (bedragen onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad en resultaten van afspraken):

Doelstelling/Subsidieontvanger Verbinden van mensen met cultuur Subsidieregeling Volksfeesten Cultureel Wijkenprogramma Huisvesting Amateurkunst: Drumfanfare Amantius Huisvesting amateurkunst: 'sHertogenbosch' VKMHK Bibliotheek informatievoorziening: Stichting Huis73 's-Hertogenbosch en omstreken Stichting DTV Den Bosch Regeling Basisondersteuning amateurkunsten en georganiseerd muziekonderwijs Huisvesting Amateurkunst: Cultuurhuis BACH Huisvesting amateurkunst: Koninklijke Harmonie 'sHertogenbosch Regeling Bijzondere Activiteiten Amateurkunst en Cultuurparticipatie Vernieuwen van het culturele aanbod Jheronimus Award 's-Hertogenbosch Lucasprijs (best afgestudeerde Kunstacademie) Subsidieregeling Fon$ie Beeldende Kunsten: Atelierbeleid Subsidieregeling Professionele kunsten 's-Hertogenbosch

96

Geraamde verstrekking 2025 1.421.570 119.490 342.870 21.180

Geraamde verstrekking 2026 2.145.420 120.450 345.610 21.350

4.500

4.530

0

532.000

289.520 363.650

472.320 366.560

57.150

57.610

15.410

15.530

207.800

209.460

617.600

974.380

12.500 3.000

12.500 3.000

0 108.570 311.700

78.540 109.440 569.300

Begroting 2026 Doelstelling/Subsidieontvanger Bossche Makersregeling Versterken van het culturele profiel Subsidieregeling Innovatie culturele instellingen Beeldende kunsten: Stichting Design Museum Den Bosch Versterken van het culturele profiel + Verbinden van mensen met cultuur + Vernieuwen van het culturele aanbod Subsidieregeling Professionele Kunsten 2025-2028 BCB 2025-2028 PM post

Geraamde verstrekking 2025 181.830 457.800 207.800

Geraamde verstrekking 2026 201.600 476.800 226.800

250.000

250.000

18.481.540

19.176.760

18.462.540

19.176.760

19.000 20.978.510

0 22.773.360

97

Begroting 2026

Verbonden partijen

In het Register verbonden partijen staan de vaste gegevens van iedere verbonden partij waar in de gemeente ’s-Hertogenbosch deelneemt weergegeven. Onder ‘vaste’ gegevens verstaan we die gegevens, die niet ieder jaar wijzigen. Iedere twee jaar zal een check en eventuele update van deze gegevens plaatsvinden. Ook de zware regionale samenwerkingsverbanden waarin de gemeente ’sHertogenbosch participeert staan in dit register. De Verbonden partijen binnen dit programma vindt u op de volgende pagina's, een overzicht van alle verbonden partijen vindt u in de Paragraaf Verbonden Partijen.

98

Begroting 2026

BV Zuid-Nederlandse Theatermaatschappij 'sHertogenbosch

Financieel belang € 18.000 (aandelenkapitaal) € 4,4 mln subsidie 2025 (afgerond)

Eigen vermogen 1-1 € 3.012.488

Eigen vermogen 31-12 € 1.984.841 (voorlopige cijfers 2024)

Risicoclassificatie Hoog

Vreemd vermogen 1-1 € 4.220.552

Vreemd vermogen 31-12 € 5.087.794 (voorlopige cijfers 2024)

Resultaat € -/- 1.027.647 (voorlopige cijfers 2024)

Risicomanagement Toekomstige exploitatie: Op verzoek van de gemeente is door het bestuur van ZNTM b.v. een Strategisch Plan inclusief een bijgestelde meerjarenraming opgesteld. In het strategisch plan en de meerjarenraming zijn diverse bezuinigingsmaatregelen opgenomen maar toont desondanks een structureel tekort. ZNTM bv heeft aan de gemeente een aanvullende structurele subsidie gevraagd van € 530.000 vanaf 2025 en een éénmalige investeringsimpuls van € 968.190 verdeeld over 4 jaar. Reserveopbouw: In de bouwperiode zijn extra kosten gemaakt voor voorzieningen in het nieuwe theater. (€ 2,25 mln.). Deze kosten zijn conform afspraak verschuldigd aan de gemeente. De RvC heeft aangegeven niet in staat te zijn geweest om hiervoor voldoende te reserveren. De reservepositie is daarmee lager dan verwacht. Maatregelen • Meer toezicht en sturing van de RvC. • Uitbreiden van het aantal commissarissen binnen de RvC • Second opinion door Berenschot op het nieuwe beleidsplan en meerjarenraming. • Uitstellen van de vorderingen van € 2,25 mln. tot minimaal 31 december 2028.

99

Begroting 2026 Scherper en frequenter informeren van de aandeelhouder d.m.v. kwartaalrapportages, en opvoeren van het aantal overleggen. De gemeenteraad heeft besloten: • De structurele subsidie aan ZNTM b.v. te verhogen met € 530K • Een tijdelijke investeringsimpuls van maximaal € 968.190 aan ZNTM b.v. te verstrekken verdeeld over een periode van maximaal vier jaar • aanvullende voorwaarden te stellen waaronder een jaarlijks inhoudelijk plan, verantwoording van de extra subsidie en de bezuinigingsmaatregelen op basis van de culturele taakstelling van € 600.000.

100