Tweede bestuursrapportage 2022 GGD en VT Haaglanden

Tweede Bestuursrapportage 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m augustus 2022

Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 13 oktober 2022 GR 2022/080

Pagina 1 van 39

Inhoud 1 Inleiding en samenvatting ............................................................................................. 1 2 Programmavoortgang GGD ............................................................................................ 3 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities ................................................................................ 3 2.2 Vluchtelingen uit Oekraïne .......................................................................................... 4 2.3 Voortgang Programma Corona .................................................................................... 4 2.4 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren ..................................................................... 5 2.5 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming ..................................................... 8 2.6 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises ................................ 12 2.7 Pijler 4: Toezicht houden ........................................................................................... 12 2.8 Pijler 5: Brede Public Health....................................................................................... 14 2.9 Ontwikkeling baten en lasten GGD ..............................................................................

15 2.10 Aandachtspunten bedrijfsvoering en risicobeheersing .................................................. 17 3 Programmavoortgang Veilig Thuis .............................................................................. 18 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen .................................................................................... 18 3.2 Regiovisie ketensamenwerking ................................................................................... 24 3.3 Kwaliteitsimpuls VTH ................................................................................................ 26 3.4 Werving en behoud personeel .................................................................................... 27 3.5 Toelichting ontwikkeling baten en lasten ..................................................................... 28 4. GR-algemeen .............................................................................................................. 29 Bijlagen .......................................................................................................................... 30 Bijlage 1: Deelnemersbijdragen Forensische zorg per gemeente .......................................... 30 Bijlage 2: plan van aanpak Veilig Thuis .............................................................................

31 Bijlage 3: Afkortingen lijst ............................................................................................... 36

1 Inleiding en samenvatting Dit is de tweede bestuursrapportage van 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de binnen de GR uitgevoerde taken. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met augustus 2022. Veilig Thuis Haaglanden (VTH) is een organisatie in ontwikkeling met een forse veranderopgave. Deze uitdaging is extra groot vanwege de werkdruk die ontstaat door een tekort aan personeel. Een aantal medewerkers van VTH is van mening dat er onvoldoende vooruitgang wordt geboekt en heeft daarover een anonieme brief aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gestuurd. De inspectie heeft in de zomerperiode een toets gedaan door gesprekken te voeren met diverse medewerkers. In een brief met de bevindingen heeft de inspectie gevraagd een plan van aanpak in afstemming met de medewerkers op te stellen. In deze tweede bestuursrapportage wordt in paragraaf 3.3 nader ingegaan op de organisatieontwikkeling binnen VTH en het plan van aanpak (dat is opgenomen als bijlage 2 bij deze rapportage). Conform afspraak heeft het bestuur een extern onderzoek laten uitvoeren naar de systematiek van de bedrijfsvoeringstoeslag.

Berenschot heeft het onderzoek voor de zomer afgerond. De conclusie is dat het een goede systematiek is die voldoet aan de gestelde voorwaarden. In oktober heeft het AB besloten over de opvolging van de bevindingen uit het onderzoek dat Berenschot. In hoofdstuk 4: GR-algemeen wordt kort aangegeven wat de gevolgen van de besluitvorming zijn. Samenvatting GGD ➢ Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. De visie 2030 van en voor de GGD gaat uit van integrale preventie en positieve gezondheid. Die uitgangspunten zijn uitgewerkt in vijf ambities. De GGD ligt op koers om de gestelde doelen voor dit jaar te bereiken. ➢ Er zijn enkele ontwikkelingen die in aanvulling op de reguliere dienstverlening eveneens inzet van de GGD vergen. Dit zijn werkzaamheden ten behoeve van de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne en de bestrijding van monkeypox en corona. Voor de extra inzet die nodig is voor deze werkzaamheden stelt de Rijksoverheid financiering beschikbaar. Hoofdpunten met betrekking tot financiën GGD: ➢ In verband met hogere aantallen dan begroot op de taak Lijkschouw (Forensische Geneeskunde) zullen de deelnemende gemeenten voor deze taak moeten bijbetalen. In totaal gaat het naar verwachting om €107.000. Voor meer informatie per gemeente zie bijlage 1.

➢ Het resultaat op de GGD-taken is op basis van de realisatiecijfers t/m augustus naar verwachting circa € 0,5 miljoen positief. Dit voordeel is conform de gemaakte afspraken voor de opdrachtnemer. Het positieve resultaat komt deels doordat personeel wordt ingezet voor het bestrijden van corona, monkeypox en het opvangen van vluchtelingen uit de Oekraïne waarvoor de meerkosten vergoed worden door de rijksoverheid. Daarnaast is sprake van extra bijdragen van derden en zijn de uitgaven voor enkele taken lager dan verwacht. Voor een nadere toelichting zie paragraaf 2.9. ➢ De prognose van het programma Corona is op dit moment nog bijzonder onzeker. Tot nu toe blijven de uitgaven fors achter op de bedragen waarmee rekening is gehouden voor het programma Corona in de begroting. Dit komt vooral doordat het landelijke beleid ten aanzien van testen en traceren is gewijzigd. Voor de GR heeft de hoogte van de werkelijke uitgaven van het programma Corona geen financiële impact, omdat de werkelijke lasten uiteindelijk gedeclareerd kunnen worden bij de rijksoverheid in het kader van de meerkostenregeling corona. In onderstaande figuur zijn de uitgaven zoals geraamd in de begroting en de actuele prognose van de uitgaven per pijler van het Programma regionale GGD-taken 2022 opgenomen.

1

Samenvatting Veilig Thuis ➢ ➢ ➢ ➢

➢ ➢ ➢

Tot en met augustus komt het aantal adviezen uit op 5.936, dit is lager dan begroot en een lager aantal dan in dezelfde periode in 2021 (toen was het aantal 6.253). De instroom van het aantal meldingen in de maanden januari tot en met augustus is met 6.311 in lijn met de begroting (6.335). Het volume van de instroom meldingen en adviezen van januari t/m augustus 2022 past in het beeld van de afgelopen 2 jaar (zie paragraaf 3.2 bedrijfsmatige ontwikkelingen van VTH). In de periode januari tot en met augustus is gemiddeld is 78% van het aantal afgeronde veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen na datum binnenkomst. En 29% van VTH’s diensten worden afgerond binnen de 10 wekelijkse termijn. De wachtlijst is afgelopen periode toegenomen. Op peildatum 31 augustus staan 509 zaken op de wachtlijst. De werving van personeel lukt nog onvoldoende en het personeelstekort blijft een probleem. VTH zet o.a. een recruiter in. De organisatieontwikkeling vergt extra aandacht. In afstemming met medewerkers en de Inspectie Gezondheid en Jeugd wordt, in aanvulling op het reeds ingezette verbetertraject, een plan van aanpak opgesteld en uitgewerkt.

Hoofdpunten met betrekking tot financiën Veilig Thuis: ➢ Op de taak Meldingen wordt een resultaat van circa € 1,5 miljoen verwacht. Conform de vastgelegde afspraken wordt het werkelijke resultaat op het onderdeel Meldingen (vast + flexibel) verrekenend met de deelnemende gemeenten. ➢ Uit een inventarisatie bij de deelnemende gemeenten blijkt dat dit jaar in totaal circa € 1 miljoen ingezet wordt door de gemeenten voor de versterken van de lokale teams op het gebied van huiselijk geweld. In aanvulling op het budget dat dit jaar hiervoor beschikbaar is in de VT-begroting zal na afloop van het jaar een onttrekking aan de bestemmingsreserve bij de GR plaatsvinden van circa € 0,6 miljoen. In onderstaande figuur is de begroting en prognose van de lasten per taak van Veilig Thuis in 2022 opgenomen.

2

2 Programmavoortgang GGD 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) geeft de GGD invulling aan deze ambities. i. ii. iii. iv. v.

Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie

Als voorbeelden van het realiseren van deze ambities: i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid • •

In het voorjaar 2022 is een start gemaakt met leefstijlbijeenkomsten bij religieuze instellingen in Den Haag. De GGD ondersteunt gemeenten rond de (nood)opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen.

ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving • • •

Advisering aan gemeenten naar aanleiding van de regionale kernboodschap luchtkwaliteit Samenwerking tussen de provincie Zuid-Holland, de 4 GGD’en, universiteiten in Leiden, Delft en Rotterdam en natuurorganisaties, deels gefinancierd vanuit de provincie en deels vanuit de GR. Uitbreiding en actualisatie van publieksinformatie over gezonde leefomgeving op de Gezondheidsgids Haaglanden (Gezondheidsgids Haaglanden - Luchtkwaliteit - Haaglanden (ggdhaaglanden.nl))

iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid •

Besmettingen met monkeypox hebben zich vanaf half mei in Haaglanden voorgedaan, vooral bij mannen die seks hebben met mannen. Met gerichte maatregelen moet voorkomen worden dat monkeypox een endemische ziekte wordt. GGD Haaglanden informeert, voert testen en bron- en contactonderzoek uit, en vaccineert sinds 25 juli genodigden uit hoogrisicogroepen.

iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt •

In het regionale aanmeldcentrum Oekraïense vluchtelingen heeft de GGD in aanvulling op huisartsenzorg de functie zorgcoördinatie op zich genomen.

v. Deskundige, proactieve organisatie • • • • •

Er is een e-learning voor Gezond Wonen gemaakt. Dit jaar loopt een pilot voor een GGD-panel, dat inzichten geeft in meningen, ervaringen en behoeften van inwoners uit de regio op gezondheids-gerelateerde onderwerpen. Binnen de taak epidemiologie gaat GGD Haaglanden over op gebruik van meer geavanceerde software voor onderzoeksanalyses. De samenwerking binnen de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid geeft GGD Haaglanden samen met de partners (zoals LUMC en GGD Hollands-Midden) opnieuw vorm. In de afgelopen 8 maanden waren vier artsen aan het specialiseren tot arts maatschappij & gezondheid, van wie een de opleiding in die periode heeft afgerond.

3

2.2 Vluchtelingen uit Oekraïne Gemeenten in de regio Haaglanden dragen verantwoordelijkheid voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De GGD heeft vanuit de ervaring in de coronabestrijding bijgedragen aan het regionale aanmeldcentrum. De GGD levert de volgende diensten aan de regio: 1. Inspectie van en advies op de geschiktheid van noodlocaties: technische hygiënezorg en medische milieukunde (vóór en/of na locatiekeuze van gemeenten). Er zijn tot 19 bezoeken afgelegd. 2. Infectieziektebestrijding en -preventie: advies/regie en monitoring. Er is een informatiepakket opgesteld voor locaties met aanvullende praktische informatie en handreikingen. 3. Corona: Testen en vaccineren i.v.m. corona 4. Adviseren en informeren over vormgeving psychosociale hulpverlening (PSH) 5. Levering van expertise en menskracht voor de opbouw van het regionale Aanmeldcentrum en de realisatie van Zorgcoördinatie. De werkzaamheden die de GGD voor vluchtelingen uit Oekraïne uitvoert, zijn over het algemeen reguliere werkzaamheden. In de huidige derde fase van dit project is de dienstverlening deels afgeschaald. Onderstaande tabel geeft een beeld van de inzet per week en daarin is de afnemende inzet van de benodigde dienstverlening van de GGD te zien. Onderdeel Broodfabriek inclusief zorgcoördinatie Dienstverlening GGD Totaal

Uren per week eerste fase t/m half april 66 154 220

Uren per week tweede fase t/m juni 25 188 213

Uren per week derde fase t/m augustus 10 57 67

Kostenregeling JenV De regeling van het Ministerie van JenV voorziet in vergoeding van kosten die een directe relatie hebben met de opvang van Oekraïners en elders niet belegd kunnen worden. De GGD heeft inmiddels een deel van de totale kosten van het project via de Veiligheidsregio Haaglanden in rekening gebracht bij JenV. Het betreft uren voor (project)organisatie, het toesnijden van diensten op de situatie, communicatie en -middelen, IZB-coördinatie en psychosociale hulpverlening.

2.3 Voortgang Programma Corona Testen De huidige maximale testcapaciteit (PCR) is gebaseerd op een landelijk maximum van 100.000 tests per dag. De operationele capaciteit varieert en is vraaggestuurd. GGD Haaglanden onderhoudt daarvoor een vaste kern personeel, met daarnaast een flexibele, opschaalbare schil. Per juni 2022 zijn 8 testlocaties beschikbaar. Deze worden naar behoefte flexibel ingezet. De totale capaciteit van die locaties, waarvoor ook laboratoriumfaciliteiten beschikbaar is, is 8.700 tests per dag. In augustus 2022 werkte de GGD vanuit 3 locaties, ruim voldoende voor de vraag die beperkt bleef tot enkele honderden tests per dag. Nu vanaf april 2022 in de meeste gevallen geen confirmatietest meer nodig is bij een positieve zelftest, lopen de testaantallen verder terug. Het ministerie van VWS heeft verzocht om rekening te houden met de mogelijkheid dat bij extreme uitbreiding van de pandemie de testvraag (theoretisch) kan oplopen tot landelijk 200.000 per dag. Het huidige testmodel is daartoe in 6 weken opschaalbaar, waarbij extra locaties en personeel moeten worden ingezet.

4

Traceren Het traceren binnen de coronabestrijding kende de afgelopen maanden een verschuiving van Bron- en Contactonderzoek (BCO) naar monitoren en adviseren van burgers en instellingen. Vanaf april is het aantal positief geteste personen gedaald en bevindt de pandemie zich in een transitiefase. De werkzaamheden van het traceerteam richten zich op het steekproefgewijs bellen van een aantal besmette personen. Daarnaast belt de GGD burgers die hun uitslag niet online zien en op maat specifieke doelgroepen zoals ouderen. In dit licht is de organisatie afgeschaald en is een compactere organisatie ontstaan. De GGD houdt rekening met mogelijke verandering van de corona meldingsplicht in de komende periode, waardoor taken nog kunnen wijzigen. Medewerkers worden getraind zodat ze binnen het coronaprogramma meer allround ingezet kunnen worden. Op deze wijze is de GGD flexibeler en kan er ingespeeld worden op alle mogelijke scenario’s. Vaccineren Gedurende het gehele jaar worden er prikken gezet in het kader van de boostercampagne die gestart is in 2021. Vanaf maart 2022 worden er ook doorlopend herhaalprikken gezet. De GGD meet een opkomstpercentage voor de herhaalprik van ca. 48%. In deze ‘rustige’ fase houdt de GGD drie of vier vaste locaties open, waar op beperkte dagen gevaccineerd wordt, met mogelijkheid om op te schalen indien de vraag naar vaccinaties toeneemt.

Daarnaast wordt in de regio, verdeeld over de week, nog op 16 ‘pop-up’-locaties gevaccineerd. Op 29 juli heeft minister Kuipers van VWS de uitgangspunten bekendgemaakt voor de corona-vaccinatiecampagne in het najaar van 2022. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de nieuwe bivalente vaccins, die effectiever zijn tegen de actuele coronavarianten. Voor GGD Haaglanden betekent dit het moeten kunnen zetten van tussen 25.000 en 35.000 vaccinaties per week in een periode van 20 weken. De campagne richt zich in fases op de gehele bevolking vanaf 12 jaar, waarbij eerst kwetsbaren, 60-plussers en zorgmedewerkers aan de beurt zijn. De GGD bereidt zich hierop momenteel voor en zorgt ervoor dat in september voldoende bekwaam personeel en locatiecapaciteit beschikbaar zijn om in de vraag te voorzien. Voor de najaarscampagne werkt de GGD met 4 grote vaccinatielocaties in Den Haag, Zoetermeer, Delft en ‘s-Gravenzande, om zo efficiënt mogelijk veel mensen te kunnen vaccineren. Op fijnmazige extra locaties wordt tijdens de campagne tijdelijk niet gevaccineerd, met uitzondering van de GGD-locatie Westeinde waar beperkt vrije inloop mogelijk blijft voor mensen die de basisvaccinaties nog niet hebben ontvangen. In het kader van de campagne organiseert de GGD ook mobiele capaciteit om niet mobiele thuiswonenden en mensen in verzorgingshuizen zonder medische dienst te kunnen vaccineren.

Callcenter Het callcenter beantwoordt test- en vaccinatievragen die bij GGD Haaglanden binnenkomen. Het callcenter adviseert ook over leefregels en BCO en kan individuele afspraken, testuitslagen of registraties in behandeling nemen. De activiteiten van het callcenter zijn verwant aan die van het onderdeel traceren (BCO) van de coronabestrijding dat sinds begin 2022 is ondergebracht bij de lijnafdeling Algemene Infectieziektenbestrijding (AIB). Vanaf de tweede helft van 2022 wordt het callcenter geleidelijk in deze structuur ingepast, zodat optimaal gebruik gemaakt kan worden van de gemeenschappelijke kennis en capaciteit. Deze aanpak is al effectief gebleken bij de aanpak van monkeypox.

2.4 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren Epidemiologie Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) Vermeldenswaardige activiteiten in het kader van de taak gemeentelijk gezondheidsinzicht zijn: • Actualisatie van de online Gezondheidsgids in mei 2022 met cijfers over armoede en gezondheidsvaardigheden, en toevoeging van interactieve kaartjes met gegevens over geluidshinder, hitte en verkoeling en groen. Op 24 mei zijn de resultaten van de cGM Jeugd 2022 gepubliceerd in de Gezondheidsgids. • Kindmonitor: voortgang conform planning, resultaten schooljaar 21/22 volgen dit najaar. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de start van de Kindmonitor in schooljaar 22/23. • In juni 2022 is er een Epidemiologisch Bulletin verschenen en is bijgedragen aan voorbereidingen voor de overgang naar de vorm van E-magazine in september. 5

• •

9 publicaties zijn opgeleverd in de periode mei tot en met augustus (122 publicaties in 2022). In de tweede periode betreft het 1 x update corona onderzoeksoverzicht, 7 regioprofielen (corona Gezondheidsmonitor (cGM) jeugd) en 1 artikel in het Epidemiologisch Bulletin. 7 presentaties in de periode mei tot en met augustus (17 presentaties in 2022). In de tweede periode zijn onder andere presentaties gegeven over de cGM Jeugd (webinar), duidingsgesprekken cGMJeugd (4x), over cGM V&O in Breed MT, en over epidemiologische ontwikkeling COVID-19 voor Haagsche Praat.

Corona Naast de reguliere werkzaamheden vanuit de GR-taak epidemiologie verricht de GGD momenteel verschillende werkzaamheden die verband houden met de coronapandemie: 1. Onderzoek naar de impact van corona1. Dit betreft de Corona Gezondheidsmonitor (cGM) Jeugd 2021 (cGM Jeugd 2021), cGM Volwassenen & Ouderen 2022, cGM Jongvolwassenen 2022 en de cGM OGGZ. 2. Surveillance2: wekelijkse EpiCurves; periodiek overzicht van het percentage gevaccineerde inwoners naar wijk en boostervaccinaties en aanvullende analyses fijnmazig vaccineren; enquête onderzoek naar redenen van testen met BCO-team afdeling IZB; verkenning gebruik van resultaten infectieradar en verkenning met RIVM van gebruik rioolwatersurveillance; beantwoorden van vragen vanuit bijv. GGDcrisisteam/duidingstafel en het regionaal beleidsteam; automatiseren van surveillance data m.b.v. Power BI. 3. Panelonderzoek De resultaten van de meest recente peiling staan online. 4. Overig onderzoek: literatuuronderzoek naar de gevolgen van de corona-maatregelen, vooral gericht op groepen die om een of meerdere redenen kwetsbaar zijn; literatuuronderzoek naar post-covid; een evaluatie van het BCO-Gesprek op Maat. 5. Onderzoek bestrijding/beheersing coronavirus i.s.m. afdeling Infectieziektebestrijding

Taak 2: Epidemiologische adviezen Vermeldenswaardige activiteiten in het kader van de taak epidemiologische adviezen zijn:

• 10 gemeentelijke adviezen verstrekt in de periode mei tot en met augustus (24 in 2022) n.a.v. vragen uit de betreffende gemeente. In de tweede periode betreft het onder andere adviezen over Maatschappelijke Impactanalyse, jeugdbeleid (wijkcijfers en jeugdpreventiebeleid), de wijkagenda (Schildersbuurt, Den Haag), mentale gezondheid en spraak- en taalontwikkeling (Den Haag), duiding kernboodschappen (Westland), duidingsgesprekken cGM Jeugd (Rijswijk en Leidschendam-Voorburg) en wijkophoging Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen 2020 (Zoetermeer).

• 7 adviezen verstrekt in de periode mei tot en met augustus (19 in 2022) aan andere professionals, welke bij kunnen dragen aan de gezondheid van inwoners van Haaglanden. Onderwerpen waren ongewenste en kwetsbare zwangerschap, Living Lab Haagse Hogeschool, Academische Werkplaats Publieke Gezondheid-Zuid Holland, preventiecoalitie, LUMC-campus, JGZ Den Haag (MIM) en andere GGD-en via GGD GHOR Nederland (ontwikkeling R script).

• 8 interne adviezen verstrekt in de periode mei tot en met augustus (8 in 2022). Gezondheidsbevordering Vanuit het lokaal gezondheidsbeleid heeft de GGD de eerste acht maanden van het jaar gemeenten ondersteund bij het uitvoeren en implementeren van hun lokale gezondheidsbeleid conform planning: • In de hele regio is ingezet op de IkPas-campagne (gericht op vermindering van alcoholconsumptie). • Per gemeente heeft de GGD maatwerk geleverd in de ondersteuning in het lokale gezondheidsbeleid op thema’s als: o Gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft) o Preventie eenzaamheid en dementie (Delft, Zoetermeer, Rijswijk, Wassenaar) o Positieve gezondheid, bewonersparticipatie en mentale gezondheid (Delft en Den Haag) o Preventiecoalitie (Den Haag en Zoetermeer)

1

Financiering deels ZonMW, deels GR

2

De EpiCurve bevat de actuele stand van zaken over het aantal besmettingen met het coronavirus, het aantal uitgevoerde testen met het percentage positieven, het aantal overledenen met COVID-19 en het aantal vaccinaties (basisserie en booster).

6

Uitvoeringsprogramma’s van preventieakkoorden (diverse gemeenten, zoals de rol van trekker werkgroep gezonde voeding, gezond gewicht in Westland en voeding in Midden-Delfland). De GGD heeft bijgedragen aan (de verbinding met) diverse sportakkoorden (onder andere Rijswijk, PijnackerNootdorp, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Delft), en JOGG (variant) in Rijswijk (Happyfit), Delft en Pijnacker-Nootdorp. De GGD heeft veel inbreng in Gezond en Gelukkig Den Haag (vooral in de preventiecoalitie), in Zoetermeer 2025 en de preventiecoalitie Zoetermeer en is betrokken bij Sterk voor Noord (Leidschendam-Voorburg). De GGD werkt aan meer samenwerking rondom leefstijl met religieuze instellingen. De GGD zet in op Jeugd en genotmiddelen (Leidschendam-Voorburg, Wassenaar). In Den Haag, Zoetermeer, Rijswijk en Westland is aandacht voor seksuele gezondheid en diversiteit (lbhtqi+) Voor alle gemeenten werkt de GGD aan een rookvrije omgeving. In verschillende gemeenten heeft de GGD vanuit de invalshoek gezondheidsbevordering in combinatie met leefomgeving geadviseerd over de te ontwikkelen omgevingsvisie (Zoetermeer, Den Haag, Midden-Delfland en Pijnacker-Nootdorp).

De GGD is betrokken bij het thema eenzaamheid in Delft waar de GGD de kerngroep ‘Een tegen eenzaamheid’ ondersteunt, maar ook in de gemeenten waar de dementiecampagne heeft gelopen (Rijswijk, Wassenaar) of op dit moment loopt (Zoetermeer). o

•

• • • • • •

•

Corona Vanuit Gezondheidsbevordering heeft de GGD gemeenten extra ondersteuning geboden bij de aanpak van de gevolgen van de pandemie op een gezonde leefstijl. In iedere gemeente werkte de GGD nauw samen met de gemeente en de uitvoerende partijen en sloot zoveel mogelijk aan op bestaande netwerken. Voorbeelden van de werkzaamheden zijn: • Advies en ondersteuning bij bijeenkomsten in moskeeën (Den Haag). • In Rijswijk is ingezet op leefstijl van volwassenen/ouderen (OmmetjesApp, Diabetes Challenge). • Ondersteuning bij een projectmatige aanpak overgewicht jeugd in Leidschendam-Noord en in Zoetermeer (wijk Meerzicht). • In Den Haag zijn PO-scholen die beschikken over een combinatiefunctionaris actief benaderd over bevorderen gezonde leefstijl en mogelijke ondersteuning door de GGD. • De GGD ondersteunt de Food Boost Challenge (FBC); een initiatief van Food Valley NL, HortiHeroes en Medical Delta Living Lab, waarbij de Haagse Hogeschool onderzoekspartner is. Het doel van de FBC is jongeren verleiden om meer groente en fruit te eten. In Delft is het Café positieve gezondheid (CPG) gestart. Hier kunnen bewoners terecht met vragen over hun gezondheid en welbevinden en krijgen ze laagdrempelig, in een veilige setting, op professionele wijze ondersteuning bij het beantwoorden van hun vragen.

Rond het thema gezonde voeding is in Delft een Train de trainer-traject ontwikkeld in samenwerking met de GGD. Acht bewoners zijn getraind om aan andere bewoners een workshop gezonde voeding te geven.

Beleidsadvisering Vanuit de taak Beleidsadvisering zijn o.a. de volgende activiteiten in de eerste acht maanden van 2022 uitgevoerd: • Alle gemeenten zijn geadviseerd over hun gezondheidsbeleid, coronagerelateerde zaken en de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. • Formulering van een regionale kernboodschap luchtkwaliteit waarin de gemeenten op regionaal niveau worden geadviseerd om te werken aan verbetering van de luchtkwaliteit. Met de wethouders Volksgezondheid is gesproken over het thema luchtkwaliteit en hoe de GGD kan adviseren en ondersteunen in de lokale aanpak. De uitkomsten en aanbevelingen zijn gepresenteerd in een vergadering van het Algemeen Bestuur. • Inventarisatie bij alle gemeenten (het fysieke domein en de ambtenaren volksgezondheid) de ambities op het thema luchtkwaliteit. Om regionaal samen te werken op dit onderwerp werkt de GGD aan het opzetten van een regionaal netwerk luchtkwaliteit. • Formulering van de lokale kernboodschappen voor beleid naar aanleiding van de Gezondheidsmonitor volwassenen 2021 en de Gezondheidsmonitor jeugd 2022. Deze deelt de GGD in het najaar op een dynamische manier met de gemeenten, waarbij oog is voor actualiteit, lokale context en lokale speerpunten. In samenspraak met de verschillende gemeenten betrekt de GGD het (lokale) netwerk hierbij. • Advisering rondom o.a.

omgevingsvisie, hitteplannen, schoolgezondheidsbeleid en forensische geneeskunde.

7

Preventieve ouderengezondheidszorg Preventieve ouderengezondheidszorg voert de GGD integraal uit vanuit verschillen gebieden: gezondheidsbevordering, epidemiologie, leefomgeving (bijvoorbeeld ten aanzien van koolmonoxide, hitte en koude) en infectieziektebestrijding (bijvoorbeeld ten aanzien van antibioticaresistentie). In het kader van ouderengezondheidsbeleid participeert de GGD in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit. Voorbeelden van uitgevoerde activiteiten zijn: • In Zoetermeer is bijgedragen aan Valpreventie voorlichting. Er is samenwerking met de gemeente en met Fitscan voor Zoetermeerse senioren. Fysiotherapeuten uit bijna alle wijken zijn geworven en overleg is georganiseerd. Ook zijn afspraken met Welzijn gemaakt m.b.t. samenwerking. Eén voorlichting is inmiddels gegeven en is positief ontvangen. Daarnaast is in het kader van de preventie dementie campagne met Plicare samengewerkt o.a. aan een rapportage nulmeting en borging voorlichting valpreventie. • In Rijswijk en Den Haag is eveneens een bijdrage geleverd aan valpreventie. In Rijswijk is ondersteuning geboden bij het van start gaan van de Diabetes Challenge van de Bas van de Goor Foundation; ruim 25 inwoners zijn gestart met de Challenge. • In Den Haag is bijgedragen middels de stedelijke stuurgroep aan de Haagse Diabetes Challenge en het platform seniorvriendelijk stad.

Ook is in Scheveningen deelgenomen aan het geriatrische netwerk en is een bijeenkomst over leefstijl bij de Ouderen Hindoestanen Bond in Den Haag gegeven. GGD Haaglanden werkt verder aan het thema ‘de overgang’ en een workshop over dit thema, naar aanleiding van vragen die de GGD steeds vaker ontvangt over leefstijl, voeding en bewegen en mentale gezondheid voor specifiek de doelgroep vrouwen in de overgang. De GGD werkt aan een advies op dit thema. • Voor de beleidsmedewerkers en communicatiemedewerkers van alle gemeenten is een bijeenkomst over hitte georganiseerd, waarin zowel communicatiemiddelen zijn gedeeld t.b.v. de hitte boodschap als inzichten in de opzet van een gemeentelijk hitteplan. • Voor alle gemeenten is stevig ingezet op de realisering en verspreiding van een lente/zomer-editie van het leefstijlmagazine ‘Vitaal ouder worden’ met daarin aandacht voor diverse leefstijlthema's in begrijpelijke taal. • Er is een workshop ‘GGD en vitaal ouder worden’ gegeven op het landelijke congres ‘Een Nieuwe Generatie Ouderenzorg’ op 15 juni.

Regeling Onverzekerden Zoals in de eerste bestuursrapportage gemeld, heeft GGD GHOR Nederland alle GGD’en begin april geadviseerd om de uitvoering van de onverzekerdenregeling on-hold te zetten, door het gebrek aan (voldoende) wettelijke basis. GGD Haaglanden heeft dat advies overgenomen en is gestopt met het doorzetten van meldingen naar gemeenten. Voor de zorg die zorgverleners bieden aan onverzekerden en declaratie bij het CAK heeft dit geen gevolgen. Er zijn wel gevolgen voor een eventueel lokaal vervolgtraject van zorg en voor de ‘subdoelstelling’ om mensen weer in een zorgverzekering te krijgen. Zodra bekend is hoe de regeling (of een passend alternatief) doorgang kan krijgen, neemt GGD Haaglanden de uitvoering van deze taak weer in overweging. Het tijdelijk stopzetten van deze regeling heeft geen financiële consequenties voor de GR, omdat de baten en lasten van deze taak geen onderdeel uitmaken van de GR-financiering.

2.5 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding Na de forse stijging van besmettingen met het coronavirus in de eerste maanden van het jaar was er vanaf april een daling te zien. In deze periode is de aandacht uitgegaan naar het uitwerken van diverse scenario’s voor het op- en afschalen en het inbedden van het coronaprogramma binnen de GGD. Vanaf begin juli is er een kleine opleving geweest van het coronavirus en is er sprake van een toename in het aantal besmettingen. De verwachting is dat in het najaar een (verdere) opleving van het coronavirus zal zijn, maar de consequenties daarvan kunnen op dit moment lastig worden ingeschat. Vooralsnog is het aantal besmettingen dat gemeld wordt bij de GGD laag. Sinds het begin van dit jaar neemt het aantal meldingsplichtige ziekten toe, gerelateerd aan het loslaten van alle maatregelen. Daarnaast is er in juli ook een uitbraak geweest van Hepatitis A op een kinderdagverblijf. Om verdere verspreiding van het virus te voorkomen zijn blootgestelde contacten volgens de richtlijn gevaccineerd. Naast de ‘reguliere’ meldingsplichtige ziekten is er eén nieuwe meldingsplichtige ziekte die vraagt om een extra toelichting: monkeypox. 8

Monkeypox In mei 2022 werd bekend dat er verschillende mensen in Europa besmet zijn geraakt met het virus dat monkeypox veroorzaakt. Sinds 21 mei is het virus een meldingsplichtige A-ziekte onder de WPG. Ook bij inwoners van onze regio zijn monkeypox vastgesteld. Een groot deel van de mensen die positief testen zijn mannen die seks hebben met mannen (MSM). De verspreiding van het virus beperkt zich echter niet tot deze groep. Binnen de afdeling Infectieziekten is extra inzet nodig om het virus zo goed en vroeg mogelijk te signaleren en te bestrijden. Hiervoor is intern een apart monkeypoxteam ingezet dat dagelijks, ook in het weekend beschikbaar is en zich bezighoudt met het testen, traceren, vaccineren én infomeren over de ziekte. Voor het testen van mogelijk verdachte patiënten en voor het vaccineren van de hoog-risico contacten van bevestigde gevallen is er een portocabin ingericht bij het HMC Westeinde. Bij bevestigde besmettingen vindt bronen contactonderzoek plaats. De hoog-risico contacten worden actief uitgenodigd om zich te laten vaccineren. Om dit mogelijk te maken wordt vanuit verschillende onderdelen personeel ingezet (i.c. reizigersvaccinaties, algemene infectieziektebestrijding, CSG en het programma Corona).

Op 21 juli heeft de minister van VWS monkeypox (testen, traceren, vaccineren) als aanvullende opdracht toegevoegd aan de reeds bestaande meerkostenregeling voor corona. De extra kosten komen daarmee voor rekening van het ministerie van VWS. Naast het uitvoeren van alle werkzaamheden voor monkeypox en de vaccinatiecampagne is ook een vijftal Wet Open Overheid (WOO)-verzoeken binnengekomen betreffende monkeypox. Dit vraagt ook een extra tijdsinvestering. Monkeypox en de uitbraak van Hepatitis A heeft geleid tot extra inzet en inspanningen, waardoor er weinig tot geen ruimte is geweest voor het hervatten van projecten op het gebied van infectieziektebestrijding. Afhankelijk van alle ontwikkelingen is de verwachting dat in het najaar enkele projecten kunnen starten. De onzekerheid rondom corona en monkeypox maken het lastig aan te geven wat de verwachtingen zijn voor heel 2022. Indicator Meldingsplichtige infectieziekten – corona Meldingsplichtige infectieziekten – monkeypox Meldingsplichtige infectieziekten – overig Meldingsplichtige infectieziekten – totaal Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

Prognose 2022

800 2.900 300

Resultaat jan-aug 2022 314.676 92 277 315.045 2.437 544*

Bijgestelde prognose 2022

Niet bijgesteld

* Onder artikel 26 WPG vallen zorginstellingen (verpleeghuizen, ziekenhuizen, verzorgingshuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten), zorginstellingen niet vallend onder de Kwaliteitswet (residentiële jeugdinstellingen en semiresidentiële jeugdvoorzieningen) én niet-zorginstellingen (kindercentra, scholen, internaten, COA-opvanglocaties, opvangcentra voor dak- en thuislozen en penitentiaire inrichtingen). In de prognose is alleen het aantal zorginstellingen opgenomen.

Tuberculosebestrijding De GGD heeft in de periode mei-augustus 2022, in lijn met de verwachtingen, 2.662 mensen onderzocht ( in totaal 5.653 in de eerste 8 maanden van 2022). Door middel van screening en contactonderzoek zijn er in totaal 27 (49 in 2022) patiënten met een Tuberculosebesmetting (TBC) gediagnosticeerd en 32 (50 in 2022) patiënten met een Latente Tuberculose Infectie (LTBI) geregistreerd en behandeld/in behandeling. Sommige groepen lopen meer risico om besmet te raken met tbc (waaronder asielzoekers en immigranten). De GGD voert dan ook op actieve wijze screeningsprogramma’s uit onder deze risicogroepen. Vanuit volksgezondheidsperspectief, naast het reguliere bron- en contactonderzoek, blijft dit de hoogste prioriteit hebben, om transmissie onder de algemene bevolking tegen te gaan. Vroegtijdig opsporen kan verdere verspreiding van tuberculose succesvol voorkomen. Ongeveer tweederde van de tbc-patiënten is afkomstig uit, of geboren in, het buitenland. De tuberculoseincidentie hangt dan ook sterk samen met verschillende migratiestromen. In 2020/2021 was er ten gevolge van 9

beperkingen gerelateerd aan de COVID19-pandemie een sterke afname van bijvoorbeeld asielzoekers en immigranten. In de post-COVID19-periode is een toename van deze (risico)groepen te verwachten met mogelijke kans op een toename van de tuberculose-incidentie. Het absolute aantal tbc-patiënten blijft gemiddeld stabiel3 en passend binnen een geleidelijk dalende4 trend. Dit komt overeen met het tbc-beloop in Nederland en andere ontwikkelde landen in de wereld. Ondanks deze dalende trend blijft het belangrijk om tuberculose in Nederland goed te bestrijden. Indicator Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde tbc-patiënten LTBI-patiënten Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen)

Prognose 2022 80-100 80-100 10.00012.500

Resultaat janaug 2022 49 50 5.653

Bijgestelde prognose 2022 NVT

Bevordering seksuele gezondheid Tot en met augustus heeft de GGD voor de uitvoering van de ASG-subsidieregeling in totaal 11.897 consulten verricht (initiële- behandel- en nacontroleconsulten), waarvan 8.194 initiële consulten (norm = 11.550 per jaar). Naast de curatieve consulten binnen de ASG-subsidie heeft de GGD 1.859 SENSE-consulten5 (vragen over anticonceptie, onbedoeld zwanger, seksuele technieken, soa's, etc.) gegeven. Het onderwerp was 243 keer ‘seks tegen de zin’ en 67 keer is anticonceptie verstrekt. Voor de uitvoering van de PrEP-subsidieregeling zijn in totaal 1.275 consulten (start- nacontrole- en followupconsulten) gegeven. Het aantal PrEP-cliënten in zorg per 1 augustus is 596 (norm is 581 in 2022). Sinds januari heeft de GGD aan 224 nieuwe cliënten de PrEP zorg kunnen aanbieden. Indicator Uitgevoerde consulten Voorlichtingen: Groepsvoorlichting Evenementen PrEP zorg: Aantal cliënten in zorg

Prognose 2022 11.500 70 5 581

Resultaat jan-juli 2022 8.194 45 1 596

Bijgestelde prognose 2022

Niet bijgesteld

Medische milieukunde Met betrekking tot de taak medische milieukunde zijn de volgende zaken meldenswaardig: • In de eerste zes maanden van het jaar lag het aantal meldingen van burgers ongeveer 25% onder het begrote aantal meldingen. Dit komt vooral door het lage aantal meldingen in januari, februari en juni; het aantal meldingen per maand wisselt sterk. Ook het aantal meldingen door instellingen was lager dan verwacht. Het is niet bekend waarom deze aantallen lager zijn. • Advisering aan gemeenten (specifieke casuïstiek, beleidsadvies, advies Ruimtelijke Ordening en advisering over raadsvragen) was in totaal ongeveer op het begrote niveau. De gemeenten zijn onder andere geadviseerd over lood in de bodem, over de geschiktheid van mogelijke locaties voor scholen en over milieueffectrapportages bij grote ruimtelijke ontwikkelingen. Ook zijn enkele adviezen gegeven over omgevingsbeleid. • Als onderdeel van de samenwerkingsagenda van de 4 Zuid-Hollandse GGD’en met de provincie Zuid-Holland op het gebied van een gezonde leefomgeving draagt de GGD bij aan verschillende projecten, zoals trainingen voor ambtenaren, analyse van gemeentelijke omgevingsvisies en een bestuurdersreis.

Uitgezonderd de fluctuaties gedurende de Covid-pandemie Tegelijkertijd: elke politieke, geografische en/of klimatologische verandering kan hier direct of indirect invloed op hebben 5 Informatie en advies over alle vragen van jongeren <25 jaar die samenhangen met seksualiteit. 3 4

10

Indicator Advies aan burgers (n.a.v. melding) Advies bij incidenten (nazorg en GROP) Advies van GAGS bij incidenten Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding) Advies aan gemeenten: beleidsadvies Advies aan gemeenten: RO-adviezen Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

Prognose 2022 450 5 50 25 70 100 20 50

Resultaat jan-aug 2022 232 2 14 14 55 54 1 12

Bijgestelde prognose 2022

Niet bijgesteld

Technische Hygiënezorg De werkzaamheden technische hygiënezorg (THZ) verlopen grotendeels conform planning: • THZ-meldingen: het aantal meldingen gerelateerd aan Tatoeages & Piercings is gedaald, dit komt mogelijk door verbeterde informatievoorziening op de vernieuwde website van GGD Haaglanden. • Legionella adviezen: het aantal meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte) was de eerste 8 maanden van 2022 hoger dan voorgaande jaren. De GGD doet onderzoek naar mogelijke oorzaken om uitbraken te voorkomen. Er zijn geen gemeenschappelijke bronnen gevonden; vochtige en warme weersomstandigheden kunnen een rol gespeeld hebben. • Beleidsadviezen: er zijn beleidsadviezen gegeven over onder andere de voorgenomen verplaatsing van de raamprostitutie naar de Sporendriehoek in Den Haag, het realiseren van koelteplekken in Den Haag en advisering over de aanpak van plaagdieren binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg. • Evenementenadvisering en inspecties: advisering van veiligheidsplannen verloopt conform verwachting. Het aantal inspecties ter plekke loopt achter en wordt waarschijnlijk niet ingelopen. Dit is het gevolg van personele inzet voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. • In zowel Den Haag als Zoetermeer is een nieuw AZC geopend en bij beide is een bezoek ten behoeve van een nulmeting gedaan.

Daarnaast is in Rijswijk een reguliere inspectie uitgevoerd in verband met uitstel van de sluitingsdatum van het AZC. Indicator THZ-meldingen Legionella adviezen Beleidsadviezen Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR) Inspecties evenementen Aantal AZC locaties waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd *

Prognose 2022 100 40 15

Resultaat jan-aug 2022 32 38 9

55

37

30

10

1

4

Bijgestelde prognose 2022

Niet bijgesteld

* Exclusief de inspectie van de opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen; dit staat apart vermeld onder het project Oekraïne.

Corona De deskundigen infectiepreventie hebben specifieke inzet gepleegd voor corona: • Ondersteunen van de overstap van chirurgische mondneusmaskers op ffp2- adembeschermingsmaskers, met name in de teststraten en indien gewenst in de vaccinatiestraten en op de interne poliklinieken. • Uit onderzoek van het RIVM is gebleken dat veelvuldig gebruik van ethanol bevattende handgel mogelijk gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen. In samenspraak met de locatieverantwoordelijke arts is een nieuwe werkwijze bedacht en geïntroduceerd waardoor het gebruik van handdesinfectants is teruggebracht naar de maximale toegestane frequentie met behoud van optimale bescherming tegen SARS-CoV-2 virus. • Adviseren over het aanpassen van interne coronamaatregelen n.a.v. gewijzigde landelijke (hygiëne)maatregelen.

Reizigersadvisering en –vaccinatie In de eerste helft van het jaar zijn er minder consulten geweest, met name door inzet van medewerkers in de boostercampagne van het programma Corona en het personeelstekort. In het eerste half jaar is een aantal medewerkers getraind om meer consulten open te kunnen stellen voor reizigers. Echter, door het inzetten van 11

medewerkers op de bestrijding van monkeypox is het niet mogelijk geweest om te voldoen aan de vraag en het aantal consulten verder uit te breiden. (Mogelijke) klanten verwijst de GGD door naar andere aanbieders. Naast bovenstaande ontwikkelingen bereidt de GGD de HPV-campagne 18+ voor die in het najaar van 2022 van start gaat en zijn de eerste gesprekken gestart voor het opzetten van een expertise vaccinatiecentrum. Indicator Aantal consulten Aantal gegeven vaccinaties

Prognose 2022 10.000 15.000

Resultaat jan-aug 2022 4.872 7.021

Bijgestelde prognose 2022 Niet bijgesteld

2.6 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises De volgende zaken zijn vermeldenswaardig: • In de eerste zes maanden heeft de GGD 11 meldingen geregistreerd en afgehandeld. Eén melding (monkeypox) heeft tot een opschaling geleid waarbij het Crisisteam 12 overleggen heeft gevoerd. • Het Integrale Crisisplan (ICCP) is geëvalueerd en wordt geactualiseerd. Bij deze verbeterslag wordt eveneens rekening gehouden met actuele ontwikkelingen zoals bedrijfscontinuïteit op het gebied van IT en cybersecurity. • Opleiden, trainen en oefenen van crisisteamleden verloopt volgens planning. In de eerste 8 maanden hebben 9 OTO-activiteiten plaatsgevonden.

2.7 Pijler 4: Toezicht houden Toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) De volgende zaken zijn vermeldenswaardig: • De TOKIN-inspecties verlopen de eerste acht maanden volgens planning. De verwachting is dat de afgesproken productie voor 2022 gerealiseerd wordt. De GGD constateert een toename in de overtredingen; deze ontstaan deels door personeelskrapte (bij de locaties). • Er zijn minder nieuwe gastouders dan verwacht. • Zoals aangegeven vindt dit jaar een (landelijke) pilot flexibel inspecteren plaats. In Q2 is deze in de gemeente Rijswijk van start gegaan. De inspecties vinden plaats door middel van drie verschillende inspectiesets, aansluitend op de landelijke lijn. In oktober vindt een evaluatie met de gemeente Rijswijk plaats. • Er zijn twee flitsdagen (extra inspectie op alle locaties op een beperkt aantal items) geweest in opdracht van de gemeente Den Haag en, dit jaar voor het eerst, in opdracht van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Beide dagen zijn goed verlopen. Er zijn geen bevelen uitgevoerd, maar wel zijn er veel overtredingen geconstateerd en dan met name op de BKR (Beroepskracht-Kind Ratio). • De regelgeving en het verzorgen van juridische onderbouwing wordt complexer en dit maakt dat inspecties bij overtredingen soms langer duren. Dit speelt vooral bij BSO’s en KDV’s, maar gaat ook bij gastouders spelen. • Er vinden meer inspecties van jeugdverblijven plaats.

Indicator Locaties: jaarlijkse inspecties Locaties: nieuw Gastouders: jaarlijkse inspecties Gastouders: nieuw Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties Gastouderbureaus: nieuw Nader en incidentele onderzoeken (incl. flitsacties) Klachten Bevel Jeugdverblijven Totaal

Prognose 2022 1.115 141 506 232 25 6 562 33 8 1 2.629

Resultaat jan-aug 2022 685 34 221 94 10 1 (ONR) 229

Bijgestelde prognose 2022

Niet bijgesteld

25 0 3 1.302

12

Inspectie tatoeage-, piercing- en permanente make-upstudio's Na de sluiting door lockdown in verband met corona in de eerste 4 weken van 2022 en de personele inzet voor opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne, is er een inhaalslag gedaan met de inspecties tatoeage en piercing. Na 6 maanden lopen de werkzaamheden conform prognose en planning. Indicator Prognose Resultaat Bijgestelde 2022 jan-aug prognose 2022 2022 Aantal locaties waar 1 of meerdere keren een inspectie is 120 73 uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd Niet bijgesteld Verleende vrijstelling vergunningplicht Tatoeëren en 8 1 Piercen bij evenementen

Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Ook voor de inspectie van seksbedrijven geldt dat een inhaalslag gemaakt is. Na 6 maanden lopen de werkzaamheden conform prognose en planning. Indicator Prognose Resultaat Bijgestelde 2022 jan-aug prognose 2022 2022 Aantal locaties waar één of meer keren een inspectie is 70 49 62 uitgevoerd

Lijkschouw (Forensische geneeskunde) Het op professionele wijze uitvoeren van werkzaamheden met betrekking tot de taak lijkschouw is een kritisch proces van de GGD, dat ook in crisistijd normaal doorgang vindt. De forensisch artsen van de GGD zijn zeven dagen per week, 24 uur per dag bereikbaar en beschikbaar voor de werkzaamheden. Conform de financieringssystematiek (p*q) brengt de GGD de verrichtingen in rekening (zie bijlage 1 voor de aantallen per gemeente). Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de oorzaken van de hogere aantallen; mogelijke verklaringen zijn in de eerste bestuursrapportage reeds aangekaart. Mogelijk zijn verpleeghuizen beter op de hoogte dat melding vereist is bij overlijden door een val (lijkschouw) en speelt de mogelijkheid om weer te reizen een rol (uitstel begrafenis). Daarnaast is GGD Haaglanden de banden met ketenpartners, waaronder politie en Veilig Thuis, aan het aanhalen en uitbouwen, waardoor men de forensisch artsen steeds beter weet te vinden. Indicator Collegiaal overleg/advies Euthanasie Lijkschouw Meldingen overleden minderjarigen Uitstel begrafenis & lijkenpas Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling* Letselbeschrijving*

Prognose 2022 295 424 783 21 321 20 20

Resultaat jan-aug 2022 280 313 497 13 495 11 8

Bijgestelde prognose 2022 420 470 896 20 893 22 14

* Deze producten zijn niet opgenomen in de GR begroting, maar maken wel onderdeel uit van onze dienstverlening en van de samenwerking met GGD HM. De kosten zijn voor rekening van de politie of kan de GGD declareren bij GGD GHOR Nederland.

Op het gebied van forensische geneeskunde is in 2021 een samenwerkingsproject gestart tussen GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden. Het project geeft invulling aan de in juli 2021 door beide DPG’en ondertekende intentieverklaring om de forensische geneeskunde stapsgewijs de komende jaren gezamenlijk in de politieregio Den Haag aan te gaan bieden. Activiteiten die in dit kader zijn uitgevoerd, zijn onder andere: • Het organiseren van themabijeenkomsten voor forensisch artsen en de ondersteuning van beide GGD’en met als doel uniformering van het proces lijkschouw en FMEK (Forensisch Medische Expertise bij Kinderen) in de politieregio Den Haag. • Het inventariseren van de arbeidsvoorwaarden van forensisch artsen en de verschillen ten opzichte van het landelijke adviesrapport ter verbetering van de arbeidsvoorwaarden in opdracht van GGD GHOR Nederland. De 13

•

•

DPG’en van beide GGD’en onderschrijven de landelijke adviezen en de komende periode zullen deze stapsgewijs worden opgepakt. Binnen Haaglanden is vanuit de politie en Veilig Thuis behoefte aan een letselspreekuur voor kinderen, kwetsbaren en slachtoffers van straatmishandeling. Een businesscase wordt hiervoor voorbereid met het oog op invoering in 2023. Afspraken tussen politie en GGD Haaglanden zijn gemaakt voor 2022 voor de bekostiging van letselonderzoek en FMEK.

Het tekort aan forensisch artsen begint een toenemend probleem te worden voor de invulling van het rooster en staat op gespannen voet met de kansen en ambities de dienstverlening ten aanzien van letselonderzoek en FMEK uit te breiden. Het werven van forensisch artsen wordt bemoeilijkt door het landelijke tekort aan forensisch artsen dat voor een deel veroorzaakt wordt door gebrek aan landelijke structurele financiering en passende arbeidsvoorwaarden. Mogelijk zal de GGD versneld de samenwerking met GGD Hollands Midden moeten zoeken op het gebied van roosterinvulling.

2.8 Pijler 5: Brede Public Health Directeur Publieke Gezondheid De uitvoering verloopt volgens planning, waarbij voortgang is geboekt met de implementatie van de visie 2030, de inzet voor de bestrijding van de coronacrisis voortgezet is en aanvullend aandacht is besteed aan de GGD-taken in verband met de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Visie 2030 Begin juni heeft het MT-GGD het document ‘Uitvoering visie 2030, Implementatieplan 2022-2024’ vastgesteld. In dit document zijn activiteiten vertaald naar concrete acties waaraan we de komende jaren gaan werken. Ook zijn 6 integrale projecten benoemd. Dit zijn nieuwe activiteiten die bij uitstek vragen om de inzet van meerdere GGDafdelingen. De projecten zijn: 1. Gelijke kansen op gezondheid, 2. Beter adviseren van gemeenten, 3. E-health, 4. Een sterke positie voor een gezonde leefomgeving, 5. Vaccinatiecentrum en 6. Proactief en deskundig. Herinrichting GGD Aansluitend aan het vaststellen van de Visie 2030 is de GGD begonnen met een traject herinrichting GGD. Dit traject, ondersteund door het bureau &VandeLaar, verkent of de huidige besturing en coördinatie nog passend is bij de ambities of dat hierin aanpassingen nodig zijn. De diagnosefase, de eerste van drie fases, is afgerond. Uit deze diagnosefase zijn bevindingen ten aanzien van de structuur, sturing en coördinatie gekomen.

Deze bevindingen hebben geleid tot tien sturings- en inrichtingsprincipes zoals ‘de organisatiecultuur kenmerkt zich door de kernwaarden: deskundig, onafhankelijk, proactief en toegewijd’, ‘de organisatie-inrichting stimuleert integraliteit en wendbaarheid in werken: programma/opgavesturing’ en ‘de medische verantwoordelijkheid dient in de hele organisatie goed georganiseerd te zijn’. Voor de volgende fase werkt &VandeLaar tenminste twee varianten (denkmodellen) uit voor de toekomstige structuur en sturing waar management en medewerkers in verschillende spiegelsessies op reflecteren. Taken van de GGD als zorginstelling Vanuit deze taak zorgt de GGD voor het op een verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige manier leveren van zorg. Het kwaliteitscertificaat is in 2021 voor drie jaar verlengd tot juni 2024. In mei heeft het eerste jaarlijkse tussentijdse onderzoek plaatsgevonden. Er is op veel zaken voortgang en ontwikkeling te zien wat zeker in deze tijden met aanhoudende drukte een prestatie is. Wel heeft CIIO aandacht gevraagd voor het actualiseren van de beschrijving van de kritische processen. Aanvullend op de activiteiten gericht op informatiebeveiliging van de coronasystemen is een GGD-breed project gestart om invulling te geven aan de NEN7510 richtlijnen.

De activiteiten op het gebied van opleiding en deskundigheidsbevordering lopen volgens planning, inclusief specialisaties tot arts maatschappij&gezondheid. Het visitatiebezoek voor de hernieuwde erkenning als Opleidingsinstelling staat gepland voor het najaar van 2022. In de eerste acht maanden is de klachtafhandeling en de VIM-procedure (Veilig incidenten melden) normaal uitgevoerd. Tot en met augustus zijn er 56 VIM-meldingen geweest. In totaal zijn 188 meldingen van klachten ontvangen en beoordeeld: 14

• • • •

69 meldingen zijn in behandeling genomen en hiervan is 1 melding door de Geschillencommissie Zorg behandeld. 119 meldingen betroffen corona gerelateerde klachten en deze zijn door het Programma Corona afgehandeld. 1 melding is na onderzoek niet ontvankelijk verklaard. 10 meldingen zijn niet in behandeling genomen omdat het geen klachten voor GGD Haaglanden betrof; melders zijn hiervan op de hoogte gebracht met onderbouwing en indien van toepassing doorverwezen naar de juiste organisatie.

Publieksinformatie De prognose voor het aantal contactmomenten in 2022 is gebaseerd op de realisatie van 2019. In 2020 en 2021 waren er veel extra contacten over corona. Halverwege 2022 is dat nog steeds het geval, maar het neemt gestaag af. In juli is ongeveer 35% van de vragen coronagerelateerd (in januari nog > 70%) en 8% van de vragen in juli betreft monkeypox. In augustus is dat nog respectievelijk 25% en 3%. Vooralsnog wordt verwacht dat de realisatie in lijn zal zijn met de prognose. Indicator Prognose 2022 Resultaat jan-aug Bijgestelde 2022 prognose 2022 Telefonische contactmomenten 22.000 16.188 Niet bijgesteld E-mail contactmomenten 2.500 2.475

2.9 Ontwikkeling baten en lasten GGD Volgens afspraak betalen de deelnemende gemeenten voor de meeste taken die de GGD uitvoert een vaste jaarlijkse bijdrage. Voor sommige taken ontvangt de GGD daarnaast ook van andere partijen een bijdrage (bijv. reizigersvaccinaties- gebruikers betalen voor consult, of programma Corona- subsidie VWS). Indien op deze taken een resultaat ontstaat, dan is dit resultaat voor rekening van de gemeente Den Haag als uitvoerder en opdrachtnemer. In 2022 wordt in totaal een positief resultaat verwacht voor de opdrachtnemer van circa € 0,5 miljoen. Voor de taken lijkschouw en Toezicht Kinderopvang betalen de deelnemers een bijdrage (op basis van de vastgestelde tarieven en begrote aantallen), welke bij de jaarrekening definitief wordt vastgesteld op basis van de werkelijk geleverde aantallen per gemeente. Op de taak Lijkschouw wordt in totaal een aanvullende verrekening met de deelnemende gemeenten van € 0,107 miljoen verwacht, zie bijlage 1 voor de nadere informatie per gemeente. Voor wat betreft de taak Toezicht op de Kinderopvang wordt vooralsnog geen nacalculatie verwacht. In onderstaande tabel is per GGD-taak de begroting afgezet tegen de prognose 2022. De prognose voor 2022 is bepaald op basis van de realisatie over de eerste acht maanden. In de laatste kolom staat het verwachte resultaat voor de opdrachtnemer.

Voor de GR/deelnemende gemeenten is het verwachte resultaat € 0,107 negatief in verband met de verwachte verrekening voor de taak Lijkschouw.

15

Hieronder wordt een toelichting gegeven op de verwachte afwijkingen die relevant zijn voor de deelnemende gemeenten en de verwachte afwijkingen van meer dan € 0,1 miljoen. Algemene infectieziekte bestrijding / Reizigersadvies en -vaccinatie In crisissituaties wordt personeel voor reizigersvaccinaties ook ingezet op infectieziektebestrijding. Dit is momenteel het geval bij de bestrijding van corona en monkeypox. Op de taak reizigersvaccinaties zijn de opbrengsten lager dan begroot. Dit komt deels door een lagere vraag, maar ook door een lager aantal consulten in verband met een tekort aan personeel of de inzet van personeel elders. Hier tegenover staan lagere kosten, omdat niet alle kosten variabel zijn, wordt er op de taak reizigersvaccinaties uiteindelijk een tekort voor de opdrachtnemer verwacht van circa € 0,5 miljoen. Op de taak infectieziektebestrijding is sprake van een onderbesteding van circa € 0,2 miljoen. Dit komt doordat de kosten van de inzet op coronabestrijding worden toegerekend aan het programma Corona, waarvan de meerkosten vergoed worden door VWS. Ook de meerkosten van inzet voor de bestrijding van monkeypox (circa € 0,3 miljoen) zijn onder deze taak verantwoord. Hierbij is ervan uitgegaan dat ook deze meerkosten vergoed worden door VWS. Tuberculosebestrijding Op deze activiteit worden door een onderbezetting iets lagere personeelskosten verwacht dan begroot.

Daarnaast worden er extra inkomsten verwacht met name vanuit de regeling Verzekerde Zorg (circa € 0,2 miljoen). Bij de eerstvolgende begrotingsronde zal bezien worden of de bijdrage van gemeenten voor deze taak kan worden verlaagd ten gevolge van deze extra inkomsten.

16

Programma Corona De uitgaven voor het testen en vaccineren zullen in 2022 afwijken van de begroting. Het is echter op dit moment vanwege de onzekerheid over de inzet in het najaar niet mogelijk om een goede inschatting te maken van de verwachte uitgaven in 2022. Aangezien de werkelijke kosten in het kader van de meerkostenregeling corona gedeclareerd kunnen worden bij VWS leidt een afwijking ten opzichte van de begroting niet tot een resultaat voor de GR. Indirecte kosten GGD Op de kosten van management en ondersteuning wordt een onderbesteding van € 0,14 miljoen verwacht. Dit heeft met name te maken met de inzet van een aantal managers op het programma Corona en de bijdrage die daarvoor ontvangen wordt vanuit de meerkostenregeling van VWS.

2.10 Aandachtspunten bedrijfsvoering en risicobeheersing HPZone Eind juni 2022 heeft de stuurgroep Corona besloten dat HPZone per 1-11-2022 uitgefaseerd moet gaan worden. Op dat moment zullen nog niet alle functionaliteiten die nu nog als corona activiteit met behulp van HPZone Lite worden gedaan, zijn ondergebracht in GGD Contact (BCO portaal). Consequentie daarvan is dat voor die activiteiten (voorlopig) moet worden teruggevallen op HPZone. Factuurcontrole proces naar aanleiding van nagekomen facturen EP’92 Zoals gemeld in de jaarrekening en de eerste bestuursrapportage maakt de GGD voor de bestrijding van de coronapandemie gebruik van de inhuur van flexibele uitzendkrachten om de beschikbare capaciteit snel op- en af te kunnen schalen. Begin dit jaar bleek dat uitzendbureau EP’92 een groot aantal facturen over 2021 niet tijdig aan de GGD heeft gestuurd. Om herhaling te voorkomen zijn maatregelen genomen om het facturatieproces te verbeteren. Maandelijks worden de administraties op elkaar aangesloten en er vindt wekelijks overleg plaats over de facturen. Daarnaast maakt dit proces onderdeel uit van de interim controle die wordt uitgevoerd door de accountant van de uitvoeringsorganisatie, zodat de accountant in een vroeg stadium van het jaarrekeningtraject kan aangeven of het proces voldoende geborgd is met de huidige maatregelen.