Toekomstvisie Theater de Veste Delft definitief

Toekomstvisie Theater de Veste

Initiatiefnemer, partner en producent 

Het stadstheater kan een belangrijke rol vervullen in het makersklimaat podiumkunsten (en crossovers) van Delft. Het theater kan als schakel fungeren in de keten van talentontwikkeling, die jonge (theater)makers verder begeleidt naar een groter podium. Het theater kan aanjager worden van productie en gezamenlijke programmering en co-creatie. Het kan jonge makers begeleiding bieden, zorgen voor verbinding tussen makers, een plek bieden om te repeteren en te experimenteren (studiofaciliteiten, try-outs, media).



Het theater zal themaweken en festivals kunnen organiseren in samenwerking met nationale en regionale podiumkunstproducenten, die daarvoor meerdaags in Delft werken en verblijven. De activiteiten vinden zowel binnen het theater plaats als daarbuiten.



Het theater zal haar samenwerking met DOK (bibliotheek, ontmoeting) en VAK (cultuureducatie) kunnen intensiveren. Het theater (en het plein) wordt zo ook artistieke werkplaats, festivalterrein, culturele hub en kan ruimte bieden aan derden om activiteiten te ontplooien (die passen bij de inhoudelijke doelstellingen). Er ontstaat dan een dubbelgebruik van de theaterfaciliteiten en de zalen voor onderwijs, sport, welzijn en andere domeinen.

Onderscheidend in regio en landelijk 

Het onderscheidende karakter van het stadstheater zal nog meer bijdragen aan de economie van de stad. Het is goed voor het vestigingsklimaat (van mensen én bedrijven), het multipliereffect (besteding in de stad), imagoversterking van de stad, het bezoekersklimaat, publieksstromen en levendigheid in de stad. Die bijdrage kan in de toekomst verder toenemen.



Het stadstheater is straks (regionaal en landelijk) onderscheidend. Het theater weerspiegelt dan het unieke karakter van Delft. Het theater kan boegbeeld zijn van de innovatieve en toekomstgerichte kernwaarden van de stad, benut de kennis en kunde aanwezig op de TU Delft en innovatieve bedrijven. Het programma zal zich, nog meer dan nu, onderscheiden met een innovatieve (rand)programmering, debat en crossovers. De beleving bij het uitgaan wordt straks verrijkt door technologische én analoge innovatie.

Aantrekkingskracht van de stad



Het stadstheater zal met activiteiten en faciliteiten een belangrijke factor voor de aantrekkelijkheid van de binnenstad zijn. Een nieuw gebouw biedt de kans 30

Toekomstvisie Theater de Veste

om bijvoorbeeld de (binnen-)stad van een uitkijkplek te voorzien, om daarmee een belangrijke magneetfunctie voor het bezoekersklimaat van Delft te vervullen. 

Door de verhoging in stoelencapaciteit van de grote zaal kan Delft een divers en kwalitatief aanbod (blijven) tonen, inclusief grote publiekstrekkers. Daarmee kan het theater voldoen aan de vraag van het publiek en het verdienvermogen op peil houden.



Door de toevoeging van de multifunctionele vlakke vloerzaal kan in het theater aanbod komen dat past bij de brede smaak van jongeren en jong volwassenen, aanbod waar nu in Delft geen plek voor is. Van festival en theater tot popmuziek, dance, filosofie en debat. Er is ook ruimte voor de gewenste avond- en nachtcultuur.

Vernieuwing accommodatie 

Met de vergroting in capaciteit van de theaterzalen en het vernieuwende karakter van het theatergebouw wordt de congresfunctie van universiteitsstad Delft uitgebreid.



Door te kiezen voor onderscheidende architectuur van het stadstheater kan Delft zich niet alleen sterker profileren als stad van technologie, innovatie, creativiteit en toekomstgerichtheid, maar ook als stad van de faculteit Bouwkunde.



Delft heeft ruimtegebrek en heeft behoefte aan ruimte voor voorzieningen. Door het stadstheater te combineren met andere voorzieningen binnen en buiten het domein van cultuur, ontstaat een win-winsituatie: op het gebied van efficiency en door besparingen in ruimte én geld. Op inhoud is er minstens zo veel winst: door multifunctionaliteit ontstaat een laagdrempelige en inclusieve plek waar iedere stadsbewoner vroeg of laat komt.



Delft kan een claim leggen op de primeur van het eerste klimaatneutrale en energieleverende stadstheater.



Delft kan zich profileren met het door De Veste ontwikkelde inhoudelijke concept met de titel Theater van de Toekomst.

5.2 Vier ambities voor het verzilveren van de kansen 31

Toekomstvisie Theater de Veste

Theater de Veste is het stadstheater van Delft en met de invoering van het concept ‘Theater van de Toekomst’ heeft het theater potentieel culturele, sociale, economische en ruimtelijk-fysieke meerwaarde. Met het formuleren van vier ambities kunnen gemeente en theater die meerwaarde in de toekomst ten volle benutten: 1.

De plek van verbeelding en creativiteit

2.

Een multifunctioneel inclusief theater van de héle stad

3.

Een boegbeeld van innovatie en toekomstgerichtheid

4.

Ontmoetingsfunctie in de stad

De plek van verbeelding en creativiteit Het vertrekpunt is een stadstheater als de plek van verbeelding en creativiteit. Deze begrippen staan aan de bron van kunst én wetenschap en sluiten hierdoor naadloos aan bij Delft. Ze leiden tot nieuwe ontdekkingen, over onszelf, anderen en de wereld om ons heen. Het theater heeft bevlogenheid voor -en de overtuiging van de waarden die theater te bieden heeft als kunstvorm. Het stadstheater is primair een plek van de podiumkunsten. Theater wordt er in al zijn rijkdom en verscheidenheid getoond. Op deze plek kun je theater zien, zelf theater maken en in bredere zin spelen en experimenteren. Het publiek wordt ondergedompeld in een totaalervaring. Het gaat niet uitsluitend om de voorstelling of het concert, maar zeker óók om alles eromheen. Hier word je in alle ruimtes van het gebouw creatief uitgedaagd, niet alleen in de theaterzalen. In het stadstheater zie je het brede en rijke palet aan genres binnen de podiumkunsten: van toneel tot cabaret, jeugdtheater, muziektheater, dans en visueel theater, nationaal en internationaal. Op concertgebied zijn er zowel klassieke muziek als popconcerten en dance en alle mogelijke combinaties. Het stadstheater gaat inhoudelijk in op de actualiteit en reageert op vragen die spelen in de samenleving.

Dat kan met een eeuwenoud klassiek theaterstuk, maar ook met een hypermoderne voorstelling over actuele onderwerpen van een nieuwe maker. Een deel van de programmering is gericht op innovatie: dit betekent dat het theater ruimte biedt aan makers die nieuwe dingen willen uitproberen. Er is hierbij extra aandacht voor de ontwikkeling van jonge makers en het makersklimaat in Delft. Het theater is ook de plek van dialoog. Dat gebeurt naar goed voorbeeld van de oude 32

Toekomstvisie Theater de Veste

Griekse Agora: een levendige, sociale plek in de stad, waar theater gecombineerd werd met onder andere filosofie, feest, kunst, ontmoeting, wetenschap en debat. Meedoen, de wereld om je heen, jezelf en de ander begrijpen. In deze tijd is het belangrijker dan ooit om met elkaar in verbinding te blijven. Een open samenleving te creëren, waar ruimte is voor iedereen. En iedereen kan meedoen. Elkaar live ontmoeten en naar elkaar luisteren, waardoor onderling begrip ontstaat. Ruimte creëren waar (live!) ontmoeting en gesprek kunnen plaatsvinden en waar plek is voor nuance en grijstinten, voor achtergrond en hoofdlijnen. Dit Griekse voorbeeld van een democratische plek wordt gegoten in een hedendaagse en sprankelende vorm, die voldoet aan de eisen van de nieuwe tijd. Een inclusief theater van de héle stad Het stadstheater is een inclusieve ontmoetingsplek, van en voor de héle stad. Toegankelijkheid, ontmoeten en meedoen staan voorop. Het theater is er voor alle mensen in Delft en de regio: een principieel en democratisch uitgangspunt bij deze stedelijke voorziening. Daarvoor maakt het theater combinaties met culturele activiteiten én die uit andere domeinen, zoals bijvoorbeeld sport, zorg en onderwijs. Op deze manier ontstaat een ultiem laagdrempelig multifunctioneel theatergebouw, waar iedere stadsbewoner vroeg of laat vanzelfsprekend over de drempel stapt.

Een belangrijke functie van het stadstheater is dat het de identiteit van de stad uitdraagt en mede bepaalt. Maar dat kan alleen als het andersom óók geldt: de stad bepaalt mede de identiteit van het stadstheater. Daarom moet heel Delft zich als gebruiker van het gebouw kunnen herkennen en zich er thuis voelen. Het theater als een plek om te zijn met de mogelijkheid tot ontmoeten en beleven, en door de diversiteit aan verhalen jezelf te herkennen én anderen te leren kennen. Het stadstheater is van de héle stad. Hierbij wordt steeds het twee-richtingenprincipe toegepast: het publiek wordt actief betrokken bij het stadstheater in de binnenstad en het theater toont óók popups op locaties in de wijken, bij het publiek om de hoek. Iedereen moet zich welkom voelen in het stadstheater, waar de bezoeker onder de meest ideale omstandigheden cultuur kan beleven: in het pluche van de grote zaal, in een optimale audiovisuele omgeving met state-of-the-art technische faciliteiten, in een volwaardig decor, met een groot en divers publiek uit de stad om je heen, met spraakmakend aanbod en bekende of toonaangevende namen. Er ontstaat co-creatie en samenwerking met gemeenschappen. Zodat iedereen meedoet, ook de mensen die normaal niet zo snel naar het theater gaan. 33

Toekomstvisie Theater de Veste

Het stadstheater is als een bijenkorf in de stad, waar in- en uitgevlogen wordt en waar iedere bezoeker rijker naar buiten komt. Het theater faciliteert deze ontmoeting actief. In een collectieve theater- muziek- of festivalbeleving, bij een debat, bij filosofische cafés, met eten en drinken, dansavonden en met een aanbod aan andere voorzieningen zoals cursussen, productiebegeleiding, studioruimte, studieplekken. Het theater is op deze manier een aantrekkelijke plek waar je elkaar op een natuurlijke en laagdrempelige manier ontmoet: overdag en ’s avonds. Een boegbeeld van innovatie en toekomstgerichtheid Het stadstheater is het boegbeeld voor innovatie en creativiteit. Deze stedelijke kernwaarden zijn nu maar in beperkte mate in de stad zichtbaar. Terwijl Delft zich door haar unieke combinatie van kernwaarden ultiem kan onderscheiden in de regio tussen grote steden als Den Haag en Rotterdam – en zeker ook landelijk én internationaal. Er liggen kansen voor Delft door het stadstheater in te zetten als icoon van toekomstgerichtheid. Het stadstheater brengt innovatie, creativiteit en toekomstgerichtheid in verschillende vormen over het voetlicht. Dat geldt voor de innovatieve ontwikkeling van activiteiten en aanbod , in de programmering, maar ook in de omgeving waarin dat aanbod plaatsvindt: het gebouw en de faciliteiten en voorzieningen die het gebouw biedt.

En als partner van de TU Delft en andere creatieve makers in Delft. Een bezoek aan het stadstheater is onderscheidend ten opzichte van theaters in andere steden. De beleving bij het uitgaan wordt verrijkt door technologische én analoge innovatie. De bezoekerservaring staat in het teken van creativiteit en innovatie en toekomstgerichtheid. Dat gebeurt al zodra je de foyers betreedt: de uitgaanservaring wordt verrijkt met onder andere uitvindingen, een gamelab, immersieve ervaringen, Virtual Reality, Artificial Intelligence en robotica. Of wat zich in de toekomst aandient als nieuwe mogelijkheden. Hierbij is de synergie tussen kunst, cultuur en ‘tech’ leidend. Het theater werkt hierbij samen met de TU Delft, ontwerpers, kunstenaars en (innovatieve) techbedrijven.

Er is extra ruimte voor innovatieve en toekomstgerichte voorstellingen. De bezoeker ziet er programma’s en voorstellingen in relatie tot dit onderwerp: van theatercolleges tot techfest en robotica-art, en van filosofische cafés tot foodlabs. En uiteraard spelen

34

Toekomstvisie Theater de Veste

jonge ontwerpers en makers hierin een belangrijke rol.

Het gebouw is eveneens in alle opzichten innovatief; dat geldt óók voor de multifunctionaliteit. In dit theater kan de bezoeker wellicht ook spelen, leren, lezen, eten, werken, maken, sporten. En het gebouw is eveneens innovatief op het gebied van toegankelijkheid. Denk aan ruimtes die prikkelarm én prikkelrijk zijn, muren die praten en routes die je kunt voelen. Innovaties die de ervaring theatraal verrijken van mensen met én zonder een beperking. Een toekomstig theatergebouw zou een icoon kunnen zijn op het gebied van hedendaagse architectuur en een visitekaartje voor Delft als toonaangevende stad op het gebied van bouwkunde. En natuurlijk is het streven om het stadstheater energieleverend, en daarmee C02-neutraal te maken. Ontmoetingsfunctie in de stad Het stadstheater is een theater waar je kunt belanden zonder dat je er erg in hebt. Het is een radicaal laagdrempelig theatergebouw, doordat bruggen worden geslagen tussen cultuur en andere domeinen, zoals sport, zorg en onderwijs. Zo kan het theater ook een speelplek zijn voor kinderen, een gemeenteloket waar je je rijbewijs kunt verlengen, een plek waar je gaat sporten, een studio waar je met muziek of dans experimenteert en oefent. Of het is een plek waar je naar school gaat, studeert of werkt.

Er zijn werkplaatsen, studio’s en werk- en studeerplekken en andere voorzieningen waar je elkaar de hele dag kan ontmoeten en aan activiteiten kan deelnemen. En natúúrlijk is er plek voor het Cultuurhuis Delft, zodat cultuur niet alleen in de wijk is, maar de wijken ook hun eigen plek hebben in het stadstheater. Het stadstheater werkt nauw samen met DOK (bibliotheek, ontmoeting) en VAK (cultuureducatie). De accommodaties, het plein en de omgeving worden zo ook artistieke werkplaats, festivalterrein, culturele hub. Ze bieden ruimte aan derden om activiteiten te ontplooien, er ontstaat een dubbelgebruik van faciliteiten en de zaal voor scholen en andere organisaties. Het stadstheater staat zowel overdag als in de avond open en biedt plek voor de gewenste nachtcultuur. Het stadstheater als bruisende plek waar héél Delft en de bezoekers van buiten de stad optimaal gebruik van maken.

35

Toekomstvisie Theater de Veste

Verantwoording Deze toekomstvisie is opgesteld aan de hand van documentatieonderzoek, interviews en sessies met de begeleidingscommissie, die bestaat uit de gemeente Delft en Theater de Veste. Documentatie We hebben diverse bronnen gebruikt om de ontwikkelingen, uitdagingen en kansen voor de gemeente Delft en het culturele veld te doorgronden. Dit omvatte beleidsdocumenten uit verschillende domeinen en eerder onderzoek naar Theater de Veste: Documentatie Gemeente:  Coalitieakkoord Samen Werken aan Delft 2022 – 2026  Omgevingsvisie Delft 2040  Ruimtelijke economische visie Delft 2030  Sociale visie Delft vervolg voor 2018 – 2022  Inclusie agenda 2023  Visie Toerisme Delft 2030  Cultuurkader Delft 2021 – 2030  Mobiliteitsplan Delft 2040  Diverse gemeenteraadsstukken

Interne beleidsstukken gemeente:  Advies Stedelijk programmeren  Presentaties en verslagen van bijeenkomsten over het theater en over de relatie

tussen de toekomst van het theater en de doelen van gemeentelijk beleid  Opbrengsten van brainstormsessies van projectgroep Theater de Veste

Rapporten onderzoek in opdracht gemeente:  "Nieuwe Theatervoorziening Delft" door BMC, 2022  "Investeren in de toekomst van Delft. Perspectieven en instrumenten voor een

duurzame culturele infrastructuur" door Berenschot, 2021  "Naar een toekomstbestendig voorzieningenniveau podiumkunsten in Delft" door

BMC, 2020 36

Toekomstvisie Theater de Veste

Documentatie Theater:  Meerjarenbeleidsplan Theater de Veste 2022 – 2025 (inclusief achterliggende

documentatie)  Concept Theater van de Toekomst 2020  Diverse presentaties en notities naar aanleiding van de theateraccommodatie

Overig:  Pamflet Sterke Podia, Sterke sector van de Vereniging van Schouwburg- en

Concertgebouwdirecties (VSCD), 2023  G. Marlet, De aantrekkelijke stad, VOC Uitgevers, 2009  G. Marlet & J. Poort, De waarde van cultuur in cijfers, Atlas voor gemeenten, 2011

Interviews In totaal zijn er dertien interviews afgenomen met beleidsmedewerkers van de gemeente, partners van Theater de Veste en stakeholders uit het culturele veld. Deze interviews hebben bijgedragen aan het verfijnen en duiden van de ambitie en kansen die voortkwamen uit de documentatieanalyse en gesprekken met de begeleidingscommissie. Respondenten  Beleidsadviseurs economie, maatschappelijke voorzieningen, stedenbouw  Stadsbouwmeester  VAK  Delftspeil  Delft Fringe festival  DOK  Rietveld Theater  Impresariaat Willem  Senf Theaterpartners Impresariaat Producent  TU Delft  X (Sport & Cultuur TU Delft)

Duidingssessies In een aantal duidingssessies met de begeleidingscommissie, die bestaat uit de projectleider en beleidsmedewerkers van de gemeente Delft en de directie van Theater de Veste, zijn de resultaten verder verfijnd. Gezamenlijk zijn accenten 37

Toekomstvisie Theater de Veste

bepaald, prioriteiten vastgesteld, urgentie aangestipt en hebben we de tekst vastgesteld.

38

Toekomstvisie Theater de Veste

Colofon Dit is een uitgave van -1 Postbus 78, 2600 ME Delft -1 -1 Januari 2024 39

Toekomstvisie Theater de Veste

40