Toekomstvisie grofvuil Royal HaskoningDHV
Tekst van het document
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
18
Projectgerelateerd
Conclusie Meer hergebruik via de haalservice is mogelijk door de introductie van een separate inzamelroute. Echter het ligt meer voor de hand om goede afspraken te maken met kringlooporganisaties en het klantcontactcentrum te instrueren om burgers te wijzen op alternatieven zoals afhaal door die kringlooporganisaties.
3.1.2
Meer hergebruik via milieustraten
Introduceer kringloopcontainer Bij de huidige milieustraten kan een kringloopcontainer worden bijgeplaatst of er kan van een loods gebruik worden gemaakt. Op alle locaties – behalve Rijswijk – zijn er met name mogelijkheden om een container te plaatsen. Een loods geeft weinig flexibiliteit op de locatie. Inzameling dient wel onder toezicht te gebeuren zodat ingeleverde goederen heel en compleet blijven. Daarnaast dient een overeenkomst te worden afgesloten met een of meerdere kringlooporganisaties om te borgen dat de container tijdig wordt geledigd. Demontage Een andere wijze die mogelijkerwijs leidt tot meer (materiaal)hergebruik is het demonteren van samengestelde goederen. Demontage op huidige locaties is echter lastig realiseerbaar. De kosten ervan zijn niet bekend maar deze zijn in ieder geval niet kostendekkend. Mogelijk dat demontage extern wel haalbaar is wanneer dit bijvoorbeeld gecombineerd wordt met de inname en logistiek van kringloopgoederen. Dit is afhankelijk van de bereidheid van derden en dient nader te worden onderzocht op haalbaarheid. De effecten op toename van het hergebruik van het introduceren van een kringloopcontainer of een voorziening met demontage zijn op voorhand niet te geven. Samenstellingsanalyses van de afgedankte spullen dienen eerst meer inzicht te geven in de herbruikbaarheid ervan.
Conclusie Op drie van de vier milieustraten zijn er mogelijkheden voor het plaatsen van een container voor de inzameling van herbruikbare goederen. Om het werkbaar te maken dient de focus op kleingoederen te liggen die op schappen kan worden opgeslagen. Grotere spullen als bankstellen kunnen beter door kringlooporganisaties direct aan huis worden opgehaald. Het innamesysteem vereist toezicht en er dienen concrete afspraken te worden gemaakt met een of meerdere kringlooporganisaties.
3.2
Verhogen scheidingsrendement
Er zijn verschillende maatregelen denkbaar voor het verhogen van het scheidingsrendement van grofvuil.
3.2.1
Stimuleer brengen, ontmoedig halen
Zoals eerder aangegeven kan afval op de milieustraat beter gescheiden worden dan wanneer dit aan huis wordt opgehaald. Jaarlijks wordt ruim 4.000 ton grofvuil ongescheiden aan huis opgehaald. Wanneer dit op de milieustraten wordt gebracht kan dit verder worden gescheiden. Daarbij zijn de kosten per ton op een milieustraat lager dan bij de inzet van een haalservice. Het minimaliseren van de ophaalservice verhoogt wel de druk en de benodigde capaciteit op de milieustraten. Mogelijk zijn daardoor flankerende maatregelen nodig, zie hiervoor ook paragraaf 3.3.2. Het ontmoedigen van de haalservice vindt plaats door invoering van een tarief. Dit vereist bestuurlijk draagvlak. Gemeente Pijnacker-Nootdorp en Wassenaar hanteren al langer een tarief. Gemeente Rijswijk is eind 2021 een tarief ingevoerd. In figuur 1-3 bleek reeds dat de twee eerstgenoemde gemeenten ook substantieel minder haalafspraken per huishouden kennen dan de andere gemeenten. Er gelden overigens verschillende aanbiedregels tussen de verschillende gemeenten, zie ook tabel 3-1. 1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
19
Projectgerelateerd
Tabel 3-1 ophaalservice grof huishoudelijk afval: kosten, maximaal volume en aanbiedingstijden per gemeente. Gemeente
Kosten per afspraak: € 30,00
Pijnacker-Nootdorp
(snoeiafval gratis)
Maximaal m3 per afspraak
Aanbiedingstijd*
2
Tussen 20.00 uur (avond voor de ophaaldag) en 7.30 uur
Leidschendam-Voorburg
€ 0,-
2
Tussen 21.00 uur (avond voor de ophaaldag) en 7.30 uur
Wassenaar
€ 20,69
1
Tussen 00.00 en 7.30 uur
Rijswijk
€ 12,50**
3
Tussen 5.00 en 7.30 uur
Delft
€ 0,-
1
Tussen 6.00 en 7.30 uur
Midden-Delfland
€ 0,-
2
Tussen 6.00 en 7.30 uur
Totaal *Door het grofvuil of snoeiafval pas in de ochtend aan te bieden, wordt voorkomen dat anderen allerlei afval bijplaatsen. **Pas ingevoerd in november 2021. Ten tijde van genoemd aan afspraken was dit nog gratis.
Conclusie Drie Avalex-gemeenten kennen middels een tarief voor halen inmiddels een ontmoedigingsbeleid voor het laten ophalen van grofvuil. Dit blijkt een effectieve maatregel aangezien deze gemeenten daarmee ook duidelijk minder afspraken per huishouden kennen.
3.2.2
Herinrichten locatie voor meer afvalstromen
Het verhogen van scheidingsrendement is verder mogelijk door meer mogelijkheden aan te bieden voor gescheiden afvalstromen. De milieustraten in Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp kennen daarbij beperkte uitbreidingsmogelijkheden. Wassenaar heeft voldoende ruimte hiertoe. De milieustraat in Delft kan daarbij aangepast worden door het perron aan te passen ten behoeve van betere doorstroming. De precieze noodzaak tot uitbreiding van het aantal afvalstromen is afhankelijk van verschillende factoren, zoals beleidskeuzes, inzamel-/retourkeuzes van producenten in hun producentenverantwoordelijkheid voor producten, verwerkingsmogelijkheden van gescheiden monostromene, ontwikkelingen in de bevolkingsgroei en consumentengedrag. Zoals eerder aangegeven zijn er deels beperkte uitbreidingsmogelijkheden op de milieustraten. Tegelijkertijd is de noodzaak hiertoe lastig in te schatten. Conclusie Vooralsnog voorzien wij geen knelpunt in het gewenste aantal afvalstromen dat in de toekomst mogelijk dient te worden ingezameld. Aanbevolen wordt een eventuele uitbreiding met nieuwe stromen pas te heroverwegen op het moment dat de geschetste ontwikkelingen en afzetmogelijkheden hier aanleiding toe geven. Te meer daar er met meerdere milieustraten ook voor gekozen kan worden om het totaal aantal in te zamelen stromen op een logische gecombineerde wijze te verdelen over de verschillende locaties.
Zo is het wellicht niet noodzakelijk om bijvoorbeeld op elke milieustraat bouw- en sloopafval, schoon puin, gipsplaten en grond in te zamelen.
3.2.3
Nascheiden grof huishoudelijk afval ophaalservice
Zoals eerder aangegeven is het scheidingsrendement van grof huishoudelijk afval (GHA) minder dan wanneer het op de milieustraat wordt aangeboden. Grofvuil dat niet op de milieustraat wordt aangeboden dient verplicht te worden nagescheiden. 1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
20
Projectgerelateerd
Op dit moment wordt GHA gratis ingezameld binnen 5 dagen, waarbij er aparte routes zijn voor groen, matrassen, metaal en overig GHA. Het merendeel wordt met een kraakperswagen ingezameld. Dit wordt vervolgens bij de verwerker afgeleverd voor nascheiding. Het huidg recyclingpercentage hiervan is onbekend. HVC geeft aan circa 70% van het afval te kunnen scheiden8. Dit is echter wel sterk afhankelijk van de aard van de fractie (bijvoorbeeld: gemengd bouw- en sloopafval of een grofvuil uit een kraakperswagen?). Hier zijn aanvullend de volgende kanttekeningen bij te maken, namelijk: 1. milieuwinst van nagescheiden fracties uit goed brongescheiden grof huishoudelijk afval is beperkt; 2. nascheiding sorteert niet alle 18 fracties; 3. nascheiding heeft hogere kosten dan verbranding; 4. aanvullende logistieke bewegingen en transport; 5. afhankelijk van de prestaties van de sorteerinstallaties (meer verouderde installatie of hypermodern?). Het alternatief op mechanisch nascheiden is handmatig sorteren. Dit brengt echter hoge logistieke (er kan niet gesperst worden) en hoge hoge arbeidskosten met zich mee. Conclusie Mechanisch nascheiden is mogelijk en levert een beperkt scheidingsresultaat. Handmatig sorteren is ook mogelijk maar is kostbaar. Om het scheidingsrendement te verhogen is het voordeliger om te zorgen dat het bij de milieustraat wordt afgeleverd.
Naast een beter scheidingsrendement verlaagt dit ook de kosten.
3.2.4
Verschuiving openingstijden
Op dit moment kan een inwoner 54 uur per week naar een van de vier milieustraten, omdat het gebruik kan maken van alle milieustraten in de regio. In hoofdstuk 1 bleek reeds dat dit substantieel meer is dan vergelijkbare gemeenten in de benchmark. Het verschuiven van openingstijden houdt in dat de milieustraat op enkele bestaande openingsuren sluit om op een ander tijdstip open te zijn. Een analyse van de bezoekersaantallen laat zien dat het merendeel van de bezoekers komt gedurende het midden van de openingstijden; er zijn minder bezoeken net na de opening en net voor de sluiting. Het sluiten van de milieustraat tussen 08.00 – 09.00 of 10.00 uur gedurende een aantal ochtenden of tussen 16.00 -17.00 uur in de namiddag creëert de mogelijkheid op een avond in de week te openen of eventueel zelfs op een zondag. De milieu-effecten in de vorm van betere afvalscheiding zijn naar verwachting beperkt. De milieustraten kennen reeds erg ruime openingstijden en de winst zal dan moeten komen van bezoekers die het afval anders aan huis zouden laten ophalen. Een gerichte vraag hierover in een bewonersonderzoek kan uitsluitsel geven of, en in welke mate, dit daadwerkelijk het geval zal zijn. Om kostenneutraal te blijven met de bestaande bezetting zullen mogelijk meer uren moeten worden gesloten dan er nieuwe openingstijden bij komen.
Er zal sprake zijn van meer openingstijden buiten de reguliere werktijden. De inschatting is dat men 2 tot 3 uur moet sluiten om 1 uur op een andere tijd te openen. Een alternatief zou kunnen zijn dat er minder ophaalroutes worden gereden en dat personeel van de ophaaldienst wordt ingezet. Op het moment dat wordt overwogen om de openingstijden te verschuiven zullen de precieze financiële effecten hiervan nader moeten worden onderzocht. Naast service, kosten en milieu-aspecten spelen ook operationele aspecten een rol bij de keuze voor verschuiving van openingstijden. Wanneer gekozen wordt om in de avonduren open te gaan of op zondag, 8
Bron: https://www.hvcgroep.nl/ons-verhaal/projecten/afvalsorteerinstallatie
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
21
Projectgerelateerd
moet er geschikt personeel beschikbaar zijn die op onregelmatige uren wil werken. Bij opening in de avonduren zal er goede verlichting op de milieustraten moeten zijn aangebracht vanwege de winterdagen. Opening op zondag zal waarschijnlijk leiden tot een nieuwe pieklast en de afvoer van volle containers kan dan niet worden gegarandeerd of tegen extra hoge kosten. Conclusie: Kostenneutrale verschuiving van openingstijden leidt naar verwachting tot minder openingsuren in de week. Gelet op de reeds ruime openingsuren wordt geadviseerd een vraag in een bewonersonderzoek op te nemen om antwoord te geven op de vraag of verruiming van openingstijden überhaupt leidt tot meer bezoekers op de milieustraat en minder verzoeken tot ophalen aan huis.
3.2.5
Mobiele milieustraten
De mobiele milieustraat komt in vele vormen voor: van een KCA-wagen tot een schoonmaakdag met inzamelcontainers die op een centrale locatie worden ingezet. De meest voorkomende vorm is een (rijdende) container met verschillende bakken voor kleine hoeveelheden afval, zie ook paragraaf 2.4.1. De kosten voor een mobiele milieustraat variëren enorm en zijn sterk afhankelijk van de inzet van personeel. Een schoonmaakdag zou een aantal keer per jaar ingezet kunnen worden, terwijl een container met bakken het hele jaar rond kan worden ingezet. De initiële kosten voor een mobiele milieustraat liggen tussen de € 60.000 en € 90.000 euro voor de containeroplossing. Onderhouds- en gebruikskosten kunnen variëren van € 1.000 tot € 20.000 per jaar. Zo moet voor een schoonmaakdag meer personeel en containers ingezet worden. Eén container voor kleinere stromen kan dagelijks met één of twee personeelsleden toe. De kosten worden geschat op 1.000 euro per dag. Conclusie Op dit moment zijn er geen mobiele milieustraten die qua afvalinzameling kostendekkend zijn. De grootste toegevoegde waarde ligt in de verhoogde bewustwording en participatie van inwoners. Het is niet de verwachting dat inzet van een mobiele milieustraat het aantal bezoeken bij de vaste locaties doet dalen aangezien er maar een beperkte hoeveelheid afval wordt ingezameld.
3.2.6
Toezicht kwaliteit gescheiden stromen
Op het moment dat inwoners naar de milieustraat komen is het van belang dat het afval zo goed mogelijk wordt gescheiden. Dit bevordert de kwaliteit van de monostromen en daarmee de recyclebaarheid. Toezicht en communicatie spelen hierin een belangrijke rol. Dit zijn activiteiten die eenvoudig binnen de huidige werkzaamheden kunnen worden opgepakt.
3.3
Verbeteren service
Het serviceniveau kan op verschillende manieren worden verbeterd. Gekeken is naar een onderscheid in betaalde en gratis stromen en verbetering van de capaciteit en doorstroming.
3.3.1
Onderscheid gratis stromen en betaalde stromen
Op dit moment is het merendeel van de stromen gratis. Er is slechts een beperkt aantal betaalde stromen. De betaalde stromen zijn: bouw en sloopafval, dakleer (bitumen en dakgrind), gips, geïmpregneerd hout en bielzen en puin. Deze afvalstromen worden nu aan hetzelfde perron ingezameld als de gratis stromen. Vanuit zuiverheid en een transparante afrekening is het logischer om onderscheid te maken in gratis stromen en betaalde stromen, waarbij bezoekers eerst de gratis stromen afgeven en vervolgens voor de betaalde stromen twee maal over de weegbrug rijden (inweging en uitweging). Wanneer er voldoende ruimte beschikbaar is op een locatie kan dit de doorstroming van bezoekers verbeteren.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
22
Projectgerelateerd
Om onderscheid te maken dienen de afvalstromen te worden afgezonderd. Dit vraagt om extra logistieke ruimte op de locatie om tussen de gratis en betaalde stromen een weegbrug te plannen. Ook is een fysieke barrière noodzakelijk om te voorkomen dat verkeer zich alsnog mengt en de doorstroming alsnog belemmerd kan worden. De huidige milieustraten in Pijnacker-Nootdorp en Rijswijk lijken hiervoor qua omvang ongeschikt. Op de locatie in Delft worden de weegbruggen ook voor overslagwegingen gebruikt en voldoet verplaatsing niet zomaar aan alle randvoorwaarden. De mogelijkheden hiertoe zijn mede afhankelijk van de keuzes in andere circulaire ambities. Een keuze voor een loods voor kringloop of demontage belemmert daarbij de mogelijkheden voor het splitsen van de gratis en betaalde stromen. Ook een wens om (in de toekomst) afvalstromen toe te voegen kan leiden tot inperking van de mogelijkheden voor onderscheid in betaalde en gratis stromen. Conclusie: Gezien de beperkte ruimte van de huidige milieustraten, lijkt het niet haalbaar om extra logistieke ruimte te reserveren voor een logisch gescheiden en efficiënte indeling waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen gratis en betaalde stromen.
3.3.2
Capaciteitsbeheersing en verbeterde doorstroming
Er zijn een aantal mogelijkheden voor capaciteitsbeheersing om eventueel de doorstroming en ook veiligheid te verbeteren. Hier focussen we op het limiteren van het aantal (excessieve) bezoeken en het invoeren van een planningsysteem. Limiteren (excessieve) aantal bezoeken Door de invoering van een (digitale) strippenkaart is het aantal gratis bezoeken per jaar te beperken. Er kunnen vervolgens verschillende consequenties worden verbonden aan het bereiken van dit maximum. De minst ingrijpende is dat een bezoeker een nieuwe reeks strippen moet aanvragen. Een meer ingrijpende variant is dat een bezoeker moet betalen voor meer bezoeken. Het invoeren van een beperking in het aantal gratis bezoeken per jaar zorgt in eerste instantie voor het verminderen van onrechtmatig, excessief gebruik van de milieustraat. Grootverbruikers zijn normaliter geen gewone huishoudens. Ook kan kan door invoering van een maximum aantal gratis bezoeken mogelijk het volume per bezoek enigszins worden vergroot waardoor in bepaalde situaties van grote drukte de capaciteit iets ontlast zou kunnen worden maar dat zou enkel werken bij een zeer beperkt maximum. Op dit moment maken huishoudens in het verzorgingsgebied van Avalex gemiddeld één keer per jaar gebruik van de milieustraat. 1% van de pashouders bezoekt de milieustraat 12 keer of meer per jaar en zorgt daarbij voor 18% van de bezoeken, zie tabel 3-2.
De mate waarop het invoeren van een maximum aantal gratis bezoeken effect heeft op de doorstroming of de totale hoeveelheid aangeboden afval, hangt af van het aantal toegestane gratis bezoeken. Hoe lager het toegestane aantal gratis bezoeken, des te groter het potentiële effect, omdat dit ook het uitlenen van elkaars passen deels tegen zal gaan. Het limiteren van het aantal gratis bezoeken naar 12 keer per jaar brengt het besparingspotentieel in aantal bezoeken tussen de 4.000 en 10.000 zijn, afhankelijk van de aanname in aangeboden hoeveelheid per bezoek, zie tabel 3-2.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
23
Projectgerelateerd
Tabel 3-2 Analyse bezoekersfrequentie Avalex milieustraten 2019 en potentiële besparing aantal bezoeken. Maximum gratis bezoeken per jaar
Percentage pashouders
Percentage bezoeken
Potentiële besparing aantal bezoeken
Besparing aantal bezoeken bij gemiddeld 100 kg/bezoek 125 kg/bezoek
3
89,3
32,0
76.889
15.453
38.116
6
95,7
57,9
37.658
9.566
23.597
9
97,9
73,1
21.072
6.119
15.092
12
98,9
82,2
12.963
4.054
10.000
15
99,4
87,8
8.624
2.777
6.851
18
99,6
91,3
6.173
1.983
4.891
21
99,8
93,5
4.669
1.485
3.663
De kosten voor een systeem dat het aantal bezoeken bijhoudt kunnen beperkt zijn. Verwacht wordt dat dit relatief aan het huidige pasjessysteem kan worden gekoppeld. Daling van het totale afvalaanbod afkomstig van huishoudens wordt niet verwacht. Mogelijk dat er nog wel een besparing plaatsvindt door vermindering in de hoeveelheid bedrijfsafval. Invoer planningsysteem Een andere mogelijkheid voor capaciteitsbeheersing en verbetering van de doorstroming is het invoeren van een planningsysteem waarbij bezoekers zich vooraf moeten aanmelden in een specifiek tijdvak. Vele bedrijven hebben hier ten tijde van de Covid-19 maatregelen noodzakelijkerwijs mee gewerkt. Ook op sommige milieustraten is dit ingevoerd en sommige (private) partijen kiezen er vooralsnog voor om dit ook in stand te houden. Een planningsysteem kan de piekmomenten uitvlakken en het aantal bezoeken verhogen op tijden die vooralsnog minder in trek zijn. Ook kan er eventueel voor worden gekozen om bepaalde tijdvakken substantieel minder bezoekers toe te staan om zo bijvoorbeeld het aftransport eenvoudiger en veiliger te reguleren. De kosten van een dergelijk systeem zijn niet bekend maar lijken beperkt tot een ICT-koppeling van bestaande systemen met een website om afspraken in te plannen.
Conclusie Het invoeren van een strippenkaart op de milieustraten leidt naar verwachting tot een lichte daling van het aantal bezoeken en mogelijk een kleine daling in de totale afvalhoeveelheid op de milieustraat. Een strippenkaart lijkt met name zinvol voor het voorkomen van excessieve aantallen bezoeken per pas, bijvoorbeeld door (illegaal) gebracht bedrijfsafval. Voor het het eventueel reguleren van de doorstroming op de milieustraat bij grote (toekomstige) drukte ligt een planningsysteem, waarbij bezoekers een afspraak moeten maken, meer voor de hand. Verschillende milieustraten hebben hier ten tijde van de Covid-19 maatregelen mee gewerkt en houden dit vooralsnog ook in stand.
3.4
Verlagen kosten: optimalisatie aantal milieustraten
Uit de benchmarkvergelijking bleek dat vergelijkbare gemeenten gemiddeld per milieustraat 39.000 huishoudens bedienen (gewogen gemiddelde klasse A en C gemeenten) met uitschieters naar 85.000 huishoudens per milieustraat in klasse A en 47.000 huishoudens in klasse C. De Avalex-gemeenten bedienen gemiddeld 41.000 huishoudens per milieustraat. Kijkend naar de uitschieters in de benchmark zou het aantal milieustraten in het Avalex-verzorgingsgebied kunnen worden heroverwogen. Met betrekking tot de huidige milieustraten constateren we het volgende: het aantal huishoudens per milieustraat is in lijn met de benchmark;
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
24
Projectgerelateerd
de gebrachte hoeveelheid is laag ten opzichte van de benchmark; de kosten per huishouden zijn iets hoger dan de benchmark maar de ingezamelde afvalhoeveelheden per inwoner liggen substantieel lager; de kosten per ton op de milieustraat liggen voor de Avalexgemeenten veel hoger dan bij vergelijkbare gemeenten in de benchmark; de milieustraten Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp en Delft liggen relatief dicht bij elkaar; de milieustraten van Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp en Delft liggen in de dichtstbevolkte gebieden in de regio. De milieustraat van Wassenaar ligt relatief ver noordelijk van het zwaartepunt van de regio en in een dunner bevolkt gebied; de milieustraten in Delft en Rijswijk zijn relatief goed ontwikkeld en makkelijk toegankelijk. Zij hebben echter wel beperkingen in uitbreidingsmogelijkheden; de locatie in Pijnacker-Nootdorp heeft een smalle toegangsweg, die zorgt dat in- en uitgaand verkeer moeilijker kan passeren; de locatie in Wassenaar moet op termijn voor herbestemming worden teruggeven aan de natuur.
Voor een eventuele heroverweging van het aantal milieustraten zijn op hoofdlijnen twee scenario’s onderzocht, namelijk een scenario met drie milieustraten en een scenario met twee milieustraten. Ook is vanuit een greenfield-benadering zijdelings een scenario onderzocht met één centrale milieustraat. Uitgangspunt in de onderliggende berekeningen voor heroverweging van het aantal milieustraten is zoveel mogelijk behoud van de relatief goed ontwikkelde en toegangkelijke milieustraten en rekening houden met toekomstige ontwikkelingen. Pijnacker-Nootdorp is beperkt open en kent daarbij een smalle toegangsweg en over de milieustraat in Wassenaar zijn afspraken gemaakt in kader van een herbestemming. In het scenario met drie milieustraten wordt derhalve uitgegaan van een toekomstige, lokale verplaatsing van de milieustraat in Wassenaar. Het eventueel terugbrengen van het aantal milieustraten heeft meet name effect op service, capaciteit en kosten. Het effect op milieu in de vorm van afvalscheiding wordt beperkt tot verwaarloosbaar geacht. Service Minder aantal milieustraten heeft in principe enkel effect op de reisafstand en/of reistijd naar de milieustraat. De gemiddelde reisafstand en reistijd is berekend op basis van aantallen milieustraten, uitgaande van de huidige locaties en ervan uitgaan dat inwoners naar de meeste nabije milieustraat rijden9.
De resultaten zijn opgenomen in tabel 3-3. Tabel 3-3 scenario’s locaties milieustraten met gemiddelde reisafstan en reistijd voor inwoners.
Scenario-omschrijving, milieustraten in:
Gemiddelde reisafstand
Gemiddelde reistijd
Aandeel huishoudens met reistijd > x min >15
>20
>25
Delft, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar
4,6 km
9,5 minuten
3,5%
2,4%
1,6%
Delft, Rijswijk en Wassenaar
5,0 km
10,4 minuten
13,5%
2,7%
1,6%
Delft en Rijswijk
5,7 km
11,4 minuten
20,8%
8,1%
1,6%
Het gewogen gemiddelde regionaal middelpunt*
7,0 km
13,3 minuten
20,4%
7,8%
0,0%
* Dit ligt iets ten zuid-oosten van Rijswijk, zie ook figuur 1-2
9
Afstand en reistijd zijn bepaald met behulp van google maps. Voor elke dorpskern in de regio is het aantal inwoners in kaart gebracht en de afstand en reistijd naar elke milieustraat. De kortste afstand en bijbehorende tijd is meegenomen in het bepalen van het gewogen gemiddelde voor tijd en afstand. 1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
25
Projectgerelateerd
Er zijn geen normen voor een optimale of maximale gemiddelde reisafstand en/of reistijd. Ze spelen veelal echter wel een rol in de beleving van het serviceniveau. Een parameter die hierbij kan helpen is het percentage huishoudens dat meer dan een bepaalde tijd naar een milieustraat moet rijden. Voor de vier huidige milieustraten moet 3,5% van de inwoners meer dan 15 minuten reizen. Bij drie milieustraten loopt dit op naar 13,5% en bij twee milieustraten naar circa 21%. Uit de analyses blijkt verder dat het aandeel huishoudens dat meer dan 25 minuten moet rijden in de drie scenario’s met huidige locaties gelijk is. Capaciteit Wanneer wordt teruggegaan van vier naar drie milieustraten, leidt dit tot een toename in het aantal bezoekers op de overige milieustraten. De verdeling hiervan zal afhankelijk zijn van welke milieustraten overblijven maar met name de locatie in Rijswijk lijkt met meer bezoekers te maken te krijgen wanneer het aantal locaties zou worden teruggebracht naar twee of drie. Delft kent nu al relatief veel bezoeken van de gemeente Pijnacker-Nootdorp, voornamelijk van inwoners in en rond Pijnacker en Delfgauw. Wijziging in het aantal milieustraten leidt derhalve naar verwachting ook niet tot een substantiele toename van bezoekersaantallen in Delft.
Door reductie van het aantal milieustraten stijgt het aantal bezoeken in Rijswijk bij overige gelijkblijvende omstandigheden in potentie van circa 62.000 naar circa 130.000 bezoeken per jaar, zie tabel 3-4. Tabel 3-4 Schatting bezoekersaantallen op basis van postcodegebieden en kortste reisafstand. Scenario-omschrijving, milieustraten in:
Delft10
PijnackerNootdorp
Rijswijk
Wassenaar
Delft, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar
56.423
35.472
62.353
31.180
Delft, Rijswijk en Wassenaar
56.423
97.825
31.180
Delft en Rijswijk
56.423
129.005
Het huidige aantal bezoeken in Rijswijk bedraagt circa 63.000 bezoeken per jaar. De maximale capaciteit wordt geschat op circa 100.00011 bezoekers per jaar wanneer een afsprakenplanningssysteem zou worden geintroduceerd om een evenwichtige verdeling van de bezoekersaantallen te verkrijgen (zie ook paragraaf 3.3.2). De maximale capaciteit van de milieustraat in Delft is op eenzelfde wijze berekend op circa 116.00012 bezoeken per jaar. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat het huidige perron wordt doorgetrokken richting de uitgang waardoor men niet langer hoeft te keren. Dit bevordert de doorstroming en veiligheid op de milieustraat. Los van de uiteindelijke precieze verdeling van de bezoekers over de milieustraten, blijkt dat in het scenario met twee milieustraten de bezoekersaantallen van de overige milieustraten kunnen worden opvangen mits de bezoeken goed verspreid worden over de dag. Een planningsysteem waarin bezoekers een afspraak moeten inplannen kan daarbij helpen in het spreiden van de bezoekersaantallen. Een risico voor de capaciteit is het eventueel invoeren van een tarief voor de ophaalservice in die gemeenten die deze nog niet hebben ingevoerd, zijnde Leidschendam-Voorburg, Delft en Midden-Delfland. Invoering hiervan zorgt voor circa 80.000 extra bezoeken, verdeelt over de vier milieustraten.
In dat geval kunnen Delft en Rijswijk het aantal bezoeken niet aan en zou een derde milieustraat uitkomst kunnen bieden.
10
Delft kent nu al relatief veel bezoeken van de gemeente Pijnacker-Nootdorp, voornamelijk van inwoners in en rond Pijnacker en Delfgauw. De verwachting is derhalve dat de bezoekersaantallen in Delft niet substantieel zullen wijzigen als gevolg van verandering in aantal milieustraten. 11 Maximaal bezoek in Rijswijk 54 bezoeken per uur; planning en seizoens- en weersomstandigheden (bij slecht weer of in herfst en winter minder bezoekers) zorgen ervoor dat in de praktijk minder kan worden gerealiseerd. Uitgangspunt in de berekeningen is geweest: circa 60% van maximale capaciteit. 12 Maximaal bezoek in Delft 69 bezoeken per uur; zie ook toelichting capaciteit in bovenstaande voetnoot. 1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
26
Projectgerelateerd
Kosten Het terugbrengen cq optimaliseren van het aantal milieustraten levert naar verwachting een besparing op van circa € 270k per jaar bij behoud van drie milieustraten en circa € 700k per jaar bij een reductie naar twee milieustraten. Deze besparing is met name op personeelskosten, onderhoud, materieel en overhead. Conclusie Het terugbrengen van het aantal milieustraten van vier naar drie of zelfs twee leidt tot een toename van de gemiddelde reistijd van circa een respectievelijk twee minuten. Het aantal huishoudens dat dan meer dan 20 minuten moet rijden naar de dichtstbijzijnde milieustraat lijkt bij drie milieustraten verwaarloosbaar (<0,5%) maar stijgt met ruim 5% wanneer het aantal milieustraten wordt teruggebracht naar twee. Reductie levert in potentie wel een kostenbesparing op van circa €270k bij behoud van drie milieustraten, oplopend tot circa € 700k per jaar wanneer wordt uitgegaan van twee milieustraten. Een reductie naar drie of zelfs twee milieustraten lijkt capaciteitstechnisch haalbaar wanneer dit eventueel wordt gecombineerd met de introductie van een afsprakenplanningssysteem om tot een acceptabele verdeling van de bezoekersaantallen te komen.
Echter, wanneer de resterende drie gemeenten een tarief voor het halen van grofvuil zouden invoeren, dan lijkt de capaciteit bij twee milieustraten dermate onder druk te komen staan dat drie milieustraten logischer lijkt.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
27
Projectgerelateerd
4
Conclusies en afwegingen
In een circulaire economie krijgen afgedankte producten en materialen weer waarde toegekend en verdienen producten na afdanking steeds vaker een nieuw leven. Dit betekent echter dat afgedankte spullen beoordeeld moeten worden op mogelijk hergebruik (kringloopgoederen), op noodzakelijke en mogelijke reparatie en op mogelijkheden voor demontage om onderdelen te hergebruiken en een hogere kwaliteit grondstoffen te creëren. Landelijk kijkt men daarvoor naar het toevoegen van ambachtelijke functies op of bij de milieustraat en men spreekt dan ook wel van circulaire ambachtscentra. Het toevoegen van functies vereist uitbreiding van de benodigde grondoppervlakte op de milieustraten. Deze is op de huidige locaties slechts beperkt beschikbaar (te maken) en uitbreiding van de huidige locaties ligt niet direct voor de hand. Daarbij is een nieuwe (grotere) locatie in de regio ook niet eenvoudig realiseerbaar in verband met grondschaarste en concurrerende grondclaims; dit nog los van de grote investering die hiermee is gemoeid. Voor het uitbreiden met voor de circulaire economie gewenste functies (tweedehands verkoop, repareren, demonteren) lijkt samenwerking met derden voor Avalex meer voor de hand te liggen. De milieustraten kunnen dan van een innamepunt voor kringloopgoederen en/of demontagegoederen worden voorzien. Verkoop en/of demontage kan dan elders door derden plaatsvinden.
Dit vereist wel heldere afspraken voor borging van een efficiënte logistiek en transparantie in hergebruik/afzet en verwachtingen van rollen over en weer. Samenwerking met bijvoorbeeld lokale kringlooporganisaties kan hierin een belangrijke rol vervullen. Onderstaand is een overzichtstabel opgenomen met mogelijke maatregelen voor grofvuil; daarbij is indicatief een termijn aangegeven waarop dit redelijkerwijs haalbaar zou kunnen zijn. Bestuurlijke besluitvorming kan daar een rol in spelen. Mogelijke termijn
Maatregel
Gemeentespecifiek / Avalex-breed
Verhogen aandeel hergebruik Bij haalservice:
Instrueren KCC bij haal-afspraak sturing richting kringloop en milieustraat
KT
Inzamelroute voor hergebruik, via kringloop te organiseren
KT
Avalex-breed
Op milieustraten:
Introduceer een kringloopcontainer (vereist toezicht)
KT
Demontage, wellicht mogelijk in combinatie met kringloop
MT
Milieu: Verhogen scheidingsrendement
Stimuleer brengen, ontmoedig halen -> Introduceer een tarief voor halen bij andere drie gemeenten
Heroverweeg inrichting locaties milieustraten pas op moment dat geschetste ontwikkelingen (denk ook aan UPV) en afzetmogelijkheden hier aanleiding toe geven Indien ruimte op locaties knelpunt: onderzoek mogelijkheden van een logische gecombineerde verdeling van afvalstromen over de verschillende locaties
KT – MT
Gemeente Avalex-breed Avalex-breed
Milieu: Verhogen scheidingsrendement
Nascheiden grof huishoudelijk afval ophaalservice -> Is wettelijk verplicht en vindt reeds plaats
Verschuiven openingstijden -> gelet op ruime openingstijden wordt effect ervan betwijfeld; vereist aanvullend bewonersonderzoek naar nut en noodzaak / effect
1-6-2022
Mobiele milieustraten
GHA
Avalex-breed Avalex-breed Gemeente
BI2236IBRP2112021331
28
Projectgerelateerd
Maatregel
Mogelijke termijn
Gemeentespecifiek / Avalex-breed
KT
Avalex-breed
LT
Avalex-breed
KT-MT
Avalex-breed
KT (op moment dat het noodzakelijk wordt)
Avalex-breed
MT - LT
Avalex-breed
-> Met name communicatietool; beperkte respons, op dit moment niet kostendekkend
Toezicht houden op kwaliteit gescheiden stromen -> binnen huidige werkzaamheden oppakken
Verbeteren service
Onderscheid gratis en betaalde stromen -> Gezien de beperkte ruimte van de huidige milieustraten, lijkt het niet haalbaar om extra logistieke ruimte te reserveren voor een logisch gescheiden en efficiënte indeling waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen gratis en betaalde stromen.
Verschuiven openingstijden -> Gelet op ruime openingstijden wordt effect ervan betwijfeld; vereist aanvullend bewonersonderzoek
Limiteer aantal (excessieve) bezoeken middels ‘strippenkaart’ -> Bij 12 gratis bezoeken per jaar naar verwachting 4.000-10.000 minder bezoeken
Invoer planningsysteem / bezoek milieustraat op afspraak
Verlagen kosten
Optimalisatie aantal milieustraten
Toelichting: KT = kortere termijn (0-1,5 jaar) MT = middellange termijn (1,5-3 jaar) LT = langere termijn (> 5jaar)
Uiteindelijk grijpen verschillende beleidskeuzes op elkaar in. De keuze om bijvoorbeeld kringloopgoederen in te nemen vraagt ruimte op de milieustraten. Ruimte die bij een andere keuze ook gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld het innemen en recyclen van andere stromen of voor een grotere capaciteit van bezoekersaantallen. Hetzelfde geldt voor het terugdringen van het aantal milieustraten. Tegelijkertijd bieden landelijke beleidsontwikkelingen onvoldoende houvast om finale uitspraken te kunnen doen omtrent aantal en hoeveelheid afvalstromen dat in de toekomst via de milieustraten (dienen te) worden ingenomen. Enige flexibiliteit lijkt derhalve noodzakelijk. Vanuit serviceoverwegingen lijkt het terugdringen van het aantal milieustraten van vier naar drie in het onderzochte scenario relatief weinig effect te hebben op de reistijd. Ook capaciteittechnisch lijkt hier speelruimte; zeker wanneer bezoekersaantallen relatief evenwichtig kunnen worden verspreid over de dag en over de resterende milieustraten. Een afsprakenplanningssysteem kan hier zonodig een belangrijke rol in vervullen. Een heroverweging van het aantal milieustraten kan leiden tot een potentiele kostenbesparing van circa €270k tot €700k per jaar. Daar staat echter wel tegenover dat een heroverweging naar twee of drie milieustraten bij de burger wel heel anders kan worden beleefd in termen van geboden serviceniveau.
Ook geldt dat een heroverweging naar twee milieustraten wel tot capaciteitsproblemen kan leiden wanneer alle gemeenten zouden overstappen op het invoeren van een tarief voor het halen van afval aan huis.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
29
Bijlage 1. Beschrijving van de milieustraten
Projectgerelateerd
Milieustraat Delft De milieustraat in Delft ligt in een industriegebied. De inrichting van de milieustraat wordt gedeeld met een overslaghal en een garage voor inzamelvoertuigen. Op de milieustraat is een beperkte opstelstrook voor wachtende auto’s om tot de milieustraat te worden toegelaten. Voor de weegbrug kunnen bezoekers hun KCA afval afgeven. Deze wordt inpandig opgeslagen. Eenmaal op de weegbrug dient de bezoeker de pas te tonen en wordt het voertuig gewogen. Dit geldt zowel voor de gratis als betaalde stromen. Na weging komt de bezoeker op de milieustraat. Een gedeelte van de afvalstromen wordt vlakvloers ingezameld (AEEA, asbest, matrassen) en een gedeelte van de afvalstromen staat aan het bordes. Bordesplaatsen zorgen dat bezoekers hun afval niet te hoog hoeven te tillen over een containerrand. Om van het perron af te komen moet een bezoeker keren op het perron. Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties, zeker met aanhangers. Bij verlaten van de milieustraat wordt de bezoeker uitgewogen en dient deze in geval van betaalde stromen af te rekenen. Als een bezoeker zowel betaald als onbetaalde stromen heeft, kan het of ervoor kiezen voor de gratis stromen te betalen of dient het tweemaal de locatie te bezoeken. Op de locatie werken door de week 3 man en op zaterdag 4 man. Een gedeelte van de locatie kent een dubbelgebruik.
Zo worden de weegschalen ook door de voertuigen gebruikt die naar en van het verslagstation komen.
Milieustraat Pijnacker-Nootdorp Milieustraat Pijnacker-Nootdorp ligt op een locatie achter huizen. De toegangsweg is kort en smal, grenst aan de achteruitgang van huizen met mogelijke obstakels (geparkeerde auto’s) en gaat over een smalle brug richting de locatie. De toegangsweg wordt gedeeld met een school die naast de locatie ligt. Ogenschijnlijk is er een korte opstelstrook maar deze is beperkt beschikbaar vanwege verkeer naar de school en vertrekkend verkeer. Op de locatie is geen opstelstrook. Bij aankomst wordt op de weegschaal de pas gecontroleerd. Zowel bezoekers met betaalde als gratis afvalstromen worden gewogen. Op de locatie kan de bezoeker het afval deponeren in de daarvoor bestemde bakken. Het bezoekersgedeelte is gelijkvloers. Een deel van bakken staat half verdiept. Deze bakken zijn doormiddel van een bordes te vullen. Het feit dat ze met kopse kant naar het terrein staan zorgt ervoor dat voor een goeden belading over het hele bordes tussen de containers moet worden gelopen om de container goed te vullen. Bij verlaten van de milieustraat wordt de bezoeker uitgewogen en dient deze in geval van betaalde stromen af te rekenen. Als een bezoeker zowel betaald als onbetaalde stromen heeft kan het of ervoor kiezen voor de gratis stromen te betalen of dient het tweemaal de locatie te bezoeken.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
31
Projectgerelateerd
Naast de locatie ligt een school. Het betreft een tijdelijke locatie voor deze school. Eventueel kan op termijn de milieustraat gebruik maken van dit perceel. Op de locatie werken door de week 3 man en op zaterdag 4 man.
Rijswijk De milieustraat van Rijswijk is gelegen op het terrein van het hoofkantoor en een garage voor de inzamelvoertuigen. De weg naar de locatie ligt op een industrieterrein. Over deze weg gaan ook de bezoekers voor een pretpark. Op de locatie is een opstelstrook gecreëerd voor de garagedeuren langs. Na de opstelstrook wordt op de weegschaal de pas gecontroleerd. Zowel bezoekers met betaalde als gratis stromen worden gewogen. De locatie zelf bestaat uit twee segmenten. Er is een verhoogd perron met verschillende containers ernaast waar afval makkelijk ingegooid kan worden. Op het perron zelf worden verschillende kleine fracties ingezameld. Naast het perron is ook een vlakvloer gedeelte met verschillende containers. Deze locatie is met name daar geplaats na de sluiting van de milieustraat in Voorburg. Bij verlaten van het terrein wordt de bezoeker uitgewogen en dient het betaalde stromen af te leveren. Als een bezoeker zowel betaald als onbetaalde stromen heeft kan het of ervoor kiezen voor de gratis stromen te betalen of dient het tweemaal de locatie te bezoeken. Op de locatie werken door de week 4 man en op zaterdag 5 man.
Wassenaar De locatie van Wassenaar ligt naast een voormalige stortplaats op een oud composteerterrein. Op de locatie wordt ook gft en groenafval overgeslagen en is er nog een oude overslaglocatie met persinrichting aanwezig. De toegangsweg naar de locatie is smal, loopt langs een water en gaat over een veel gebruikt fietspad. Deze weg s niet echte geschikt als opstelplaats omdat vertrekkend verkeer dan moeilijk kan passeren. De locatie grens aan het oude vliegveld Valkenburg en in de nabijheid is woningbouw gepland. Het voornemen is om de locatie Wassenaar op termijn terug te geven aan de natuur. De locatie zelf heeft een grote omvang. De bezoeker komt direct bij ingang op de weegbrug. Er is geen opstelstrook op de locatie. De locatie is platvloers. Verschillende containers zijn geplaats en een deel is toegankelijk via een bordes. Dit bordes wordt aan de kopse kant betreden en loop land de lange kant van de container. Dit zorgt voor veel handenarbeid voor het goed beladen van deze containers.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
32
Projectgerelateerd
Bij verlaten van de milieustraat wordt de bezoeker uitgewogen en dient deze in geval van betaalde stromen af te rekenen. Als een bezoeker zowel betaald als onbetaalde stromen heeft kan het of ervoor kiezen voor de gratis stromen te betalen of dient het tweemaal de locatie te bezoeken. Op de locatie werken door de week 3 man en op zaterdag 4 man.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
33
Bijlage 2. Afvalhoeveelheden per milieustraat
Projectgerelateerd
Ingezamelde afvalhoeveelheden per milieustraat, 2019 Afvalstroom
Delft
PN
Rijswijk
Wassenaar
Totaal
ton
ton
ton
ton
ton
1
Elektrische apparaten
549
152
455
192
1.347
2
Asbest
34
2
22
17
75
3
Hout C
68
27
71
36
202
4
Drukhouders
8
0
9
3
21
5
Grond
6
Hout A/B
7
Autobanden
8
Dakafval
9
Piepschuim / EPS
10
Puin
645
152
562
271
1.631
11
Gips
70
22
59
22
172
12
Groen
475
110
326
355
1.265
13
Harde Kunststoffen
105
43
94
59
301
14
Matrassen
110
46
153
44
352
15
Metaal
319
115
298
197
929
16
Papier en karton
228
44
253
128
652
17
Textiel
18
Vlakglas
73
22
66
45
206
19
Bouw en sloopafval
303
92
440
133
968
20
Gasbeton
21
Dakgrind
22
Schoon grind
23
Isolatiemateriaal
24
Steenwol
25
Tapijt
0
26
Flessenglas
0
27
Plastic en drankenkartons
28
Folie
29
Klein chemisch afval
30
Batterijen
31
Gasontladingslampen
0
32
TL-lampen
0
33
Inktcartridges
0
1-6-2022
0 2.199
550
4
1.533
901
1 44
5.183 4
6
51 0
0
GHA
4
5
72
35
105
6
15
59
272
BI2236IBRP2112021331
35
Projectgerelateerd
Afvalstroom
Delft
PN
Rijswijk
Wassenaar
Totaal
34
Accu's
0
35
Afgewerkte olie
0
36
Frituurvet
0
37
Spiegelglas (schoon)
38
Luiers
39
Metaal (non ferro)
40
Kringloop
41
Grof huishoudelijk afval
42
Kadavers
43
Destructie afval
0
44
Rest brandbaar
0
0
0 725
250
855
1
640
2.470
1
1
Totaal
5.991
1.667
5.347
3.112
16.117
Scheidingspercentage,%
88
85
84
79
85
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
36
Bijlage 3. Afwegingen per thema
Projectgerelateerd
Heroverweging en herinrichten van de huidige milieustraten richting een integrale visie voor de toekomst van grofvuil brengt verschillende afwegingen met zich mee, zowel van meer strategische aard als meer tactisch. Hieronder gaan we op een aantal meer taktische afwegingen in. Toegangsbeleid Het ontwerp en de inrichting van een toekomstbestendige milieustraat vereist keuzes in het toegangsbeleid. Het toepassen van restricties leidt tot zowel voor- als nadelen, zie ook onderstaande tabel. Keuzes die daarbij binnen het toegangsbeleid gemaakt moeten worden hebben betrekking op: Wie worden toegelaten? Hoe vaak wordt een bezoeker toegelaten? Wanneer wordt een bezoeker toegelaten? Wat laten we toe? Toegangsbeleid kent zowel voor- als nadelen. Tabel Overzicht voor- en nadelen toepassen restricties in toelatingsbeleid Voordelen Nadelen Minder afval Investeringen, in aanvang stijging kosten Minder bezoekers Kans op wachttijden aan de poort Minder piekdrukte Kans op filevorming op openbare weg Lagere afzet kosten Kans op illegaal storten Zuivere monitoring van doelstellingen Geen oneigenlijke subsidiëring Overwegingen die een rol spelen in het toegangsbeleid zijn:
Bij automatische toegang zijn kosten mogelijk lager dan de besparing op afzet. Toekomstig beleid om naar 0 kg/inw./jaar te gaan verlangt hoogstwaarschijnlijk inzet financiële stimulansen om scheiding op milieustraat te realiseren. Een toegangssysteem helpt hierbij. Waar kunnen geweigerden heen met hun afval? Zijn er alternatieve afzetkanalen in de omgeving?
Aannamebeleid Welke afvalstromen worden ingezameld? Om tot 0 kg restafval per inwoner per jaar te komen moet nagedacht worden over minimalisatie van afvalstromen, eigenaarschap van producten, levensduur van producten, terugnameverplichtingen, ontwerpen voor hergebruik, ontwerpen voor demontage en verantwoord inzamelen van materialen en producten. Vele belanghebbenden zullen een rol spelen om bij te gaan dragen aan de grondstoffenrotonde. Voor de milieustraat van de toekomst geldt dat deze zowel na implementatie als over 20 of 30 jaar moet kunnen functioneren. Er zullen grondstoffen zijn die onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid (groen/grond/puin) vallen en er zullen naar alle waarschijnlijkheid steeds meer grondstoffen onder een producentenverantwoordelijkheid vallen (nu: elektrisch en elektronisch afval, verpakkingsmaterialen, autobanden, later matrassen, tapijten, meubels, et cetera). Een gedeelte van de grondstoffen onder een producentenverantwoordelijkheid zullen op termijn via andere routes worden ingezameld dan de milieustraat. In de komende 20 jaar zal zich dit gaan uitkristalliseren en optimaliseren. Passieve/actieve houding inname Het aanbieden en zelf storten van producten, afval of grondstoffen op een milieustraat past bij een vrij passieve houding. De burger besluit uiteindelijk wat hij in welke container aanbiedt.
Een actieve houding ten aanzien van milieustraat-inzameling houdt in dat een medewerker bij de ingang de in de auto aanwezige grondstoffen bekijkt. Hij zal de ontdoener actief benaderen om herbruikbare/demontabele spullen daar achter te laten. Deze actieve benadering zorgt ervoor dat product en materiaalhergebruik wordt geïntensiveerd. Er staan echter wel kosten van inspectie tegenover.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
38
Projectgerelateerd
Verkeersbewegingen op de locatie De capaciteit en beleving van de milieustraat hangt mede af van hoe professioneel en burgerverkeer zich over de locatie kunnen bewegen. Op de huidige milieustraten is weinig opstelruimte op de locatie, heeft een gedeelte van de wegen een dubbelfunctie en is er sprake van kruisend verkeer. Voor de veiligheid is het van belang om zo weinig mogelijk kruisend verkeer te hebben. Het invoeren van éénrichtingsverkeer kan hier aan bijdragen. Voor wachttijden aan de poort en doorvoercapaciteit is het van belang dat professioneel verkeer en burger verkeer geen overlap hebben. Indien dit onvermijdelijk is kan men zorgen dat het gebied waar professioneel verkeer is, tijdelijk wordt afgesloten. Organisatie De ontwikkeling van de milieustraat van de toekomst of circulair ambachtscentrum kent verschillende expertises en business cases:
Een milieustraat is van oudsher een inrichting die grof huishoudelijk afval ontvangt en opslaat en een locatie waarvan de grondstoffen worden doorgezet naar de verwerkingsindustrie. De kosten hiervan worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Een kringloop ontvangt goederen en zet deze af. Daarnaast leidt het mensen op. De kosten worden grotendeels gedekt door subsidies en een gedeelte door inkomsten vanuit de faciliteiten. Ambachtswinkels of repair-shops repareren kapotte spullen en geven afgedankte goederen een nieuw leven door er arbeid, kennis en kunde aan toe te voegen. Dit zijn activiteiten uitgevoerd door vrijwilligers of gesubsidieerde activiteiten.
Indien meerdere activiteiten worden geïntegreerd op één locatie dan moeten deze wel gezamenlijk opereren en een gezamenlijk doel hebben. Het maximaliseren van hergebruik kan dit doel zijn maar vergt wel heldere afspraken over hoe de partijen elkaar daarbij kunnen versterken en ondersteunen. Het vereist voor alle partijen heldere en transparante verantwoordelijkheden en bijpassende kostenstructuur. Inschakelen derden herbruikbare goederen Bij het inschakelen van derden voor het hergebruik gedeelte verdient de afvalstroom van derden speciale aandacht. Als al het afval van de burgers uit het verzorgingsgebied komt is er geen probleem. Echter wanneer dit niet het geval is dan vraagt het eventueel terugnemen van residustromen extra aandacht omdat voorkomen moet worden dat residustromen van burgers van buiten het verzorgingsgebied of van bedrijven bij Avalex wordt aangeboden. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen worden door de inname van kringloopgoederen op de milieustraat te laten plaatsvinden door een medewerker van de kringloop. Deze selecteert en laat de ongewenste producten op de milieustraat. Financiering milieustraat De totale kosten van een milieustraat bestaat uit vaste lasten en variabele lasten. De financiering ervan kan eveneens worden opgebouwd uit een vast deel uit de afvalstoffenheffing en/of een variabel deel middels het innen van poorttarieven.
De basis voor poorttarieven kan daarbij bezoek, volume of gewicht zijn. Ook is er sprake van inkomsten uit de afzet van een aantal afvalstromen.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
39
Projectgerelateerd
Instrument beperken aantal bezoeken
Vaste lasten
Op basis van woningen of inwoners verdelen over gemeenten
Op basis van afspraken “gratis” bezoeken – per gemeente
Totale kosten Variabele lasten
Afvalstoffen heffing
Inkomsten afval
Totale inkomsten
Poorttarieven Op basis van aanlevering burger buiten afspraken afvalstoffenheffing om Initieel zo klein mogelijk om risico te beperken (dekking kosten)
Uitgangspunten voor de toekomstige financiering kunnen van verschillende aard zijn. Voorbeelden hiervan zijn:
Hoge dekkingsgraad van de kosten; Vrije toegang afval of grondstofstromen waarvoor reeds een verwijderingsbijdrage is betaald; Tarifering voor specifieke afvalstromen; Het financieringssysteem moet bijdragen aan een zekere beperking van het aantal bezoeken van de milieustraat; Financiële instrumenten voor bevorderen van scheiding op milieustraat vormen maar klein gedeelte inkomsten.
1-6-2022
GHA
BI2236IBRP2112021331
40