Toekomstbeeld fietsparkeren Delft

Toekomstbeeld fietsparkeren Delft DELFT | 1 november 2022

colofon Klant: Referentie:

Gemeente Delft BI5897

Status:

Versie 1.0

Datum:

1 november 2022

Auteurs:

Debbie Ammerlaan, Lotte Rijsman, Sjors van Duren

Fotoverantwoording:

Foto’s zijn eigendom van Royal HaskoningDHV

Inhoud Managementsamenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

6. Stappenplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Minder auto, meer ruimte voor voetgangers . . . . . . . . . . . . . . . 12 Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Begrippenlijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

7. Kostenindicatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Investering fietsparkeervoorzieningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Exploitatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Handhaving en toezicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Totale kostenindicatie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44

2. Huidige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Functies in de binnenstad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Aanrijroutes fietsers. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Huidige situatie fietsparkeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3. Toekomstige ontwikkelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Ontwikkelingen Delft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Overige ontwikkelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22 4. Fietsparkeervisie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23 Fietsparkeermix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Loopafstanden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

8. Overige randvoorwaarden en aanbevelingen . . . . . . . . . . . . 46 Bijlagen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Bijlage 1: Overzicht deelgebieden Bijlage 2: Fietsparkeermix per wensbeeld Bijlage 3: Opgave per deelgebied Bijlage 4: Fietsparkeerdrukonderzoek 4 traffic Bijlage 5: Type fietsparkeervoorzieningen Bijlage 6: Factsheet per vlek binnenstad Bijlage 7: Verslagen stakeholdersbijeenkomsten

5. Toekomstbeeld fietsparkeren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Fietsparkeervraag per deelgebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Typen voorzieningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32 Zoeklocaties grootschalige stallingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 Opgave tot 2040 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 Communicatie en gedrag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Beheer, handhaving en toezicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 Kaders rest van Delft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 3 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Managementsamenvatting Minder auto, meer ruimte voor voetgangers Delft heeft een binnenstad vol historie én leven. In de binnenstad wordt gewoond, gestudeerd en gewerkt. De binnenstad wordt bezocht door toeristen, dagjesmensen, shoppers en nog veel meer type bezoekers. Daarnaast blijft het aantal inwoners van de stad de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een toename van het aantal bezoekers in de historische binnenstad. Tevens zet de gemeente Delft in op een mobiliteitstransitie. De ambitie is dat het gebruik van de auto, ondanks de stedelijke groei, niet mag stijgen. De groei van de mobiliteit gaat dus gefaciliteerd worden door de voetganger, de fiets en het OV. Voor de binnenstad voorziet Delft in een uitbreiding van het autoluwplusgebied, waarbij de voetganger op de eerste plaats staat. De fietser is welkom, maar is te gast. Het project ‘Ruimte in de binnenstad’ is hierin de eerste stap. In de binnenstad leidt dit tot een bijzondere uitdaging: ondanks dat de fiets relatief weinig ruimte inneemt, nemen de grote hoeveelheden geparkeerde fietsen veel (schaarse) ruimte in beslag in de binnenstad en overheersen deze ook regelmatig in het straatbeeld. Ruimte die ook is benodigd voor vergroening, verduurzaming, het faciliteren van de voetganger, een toename van het aantal bezoekers en verdere groei van de stad.

En soms is er letterlijk een gebrek aan ruimte: de doorgang voor hulpdiensten wordt geblokkeerd en de toegankelijkheid voor voetgangers staat onder druk. In een groot deel van het autoluwplusgebied is dan ook nagenoeg geen ruimte om de vraag op straat op te vangen. Het Toekomstbeeld fietsparkeren voor Delft geeft handvatten om het fietsparkeren in de binnenstad van Delft te verbeteren, vormt input voor ‘Ruimte in de binnenstad’ en geeft tevens kaders mee voor de rest van de stad. Het Toekomstbeeld fietsparkeren Delft is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende beleidsvelden van de gemeente Delft en in samenspraak met diverse stakeholders uit de binnenstad van Delft. 4 | november 2022

Methodiek Om te komen tot de totale fietsparkeeropgave in 2040 zijn drie hoofdingrediënten gebruikt: de verschillende wensbeelden voor de binnenstad, de fietsparkeermix en de fietsparkeervraag (zie onderstaande afbeelding). De fietsparkeermix bepaalt per functie (motief) welke fietsparkeeroplossing als effectief en passend wordt gezien voor de gebruiker en samen met de wensbeelden vormt dat de visie. Op basis van de ingrediënten is de kwantiteit en de kwaliteit van voorzieningen bepaald, die benodigd is om het fietsparkeren in Delft goed te faciliteren. Opbouw fietsparkeeropgave

Problematiek fietsparkeren Op dit moment is het in Delft overal mogelijk om te komen met de fiets en bijna overal mogelijk om de fiets te parkeren. Er zijn echter te weinig fietsparkeervoorzieningen om de vraag in de huidige situatie op te vangen; er is nu al een tekort van meer dan 2.000 fietsparkeerplekken en niet alle fietsparkeervoorzieningen worden optimaal gebruikt. Geparkeerde fietsen zorgen ervoor dat de ruimte voor voetgangers beperkt is. De toegankelijkheid voor de voetganger staat daardoor onder druk. In diverse winkelstraten is de ruimte beperkt, zoals in de Choorstraat en Voldersgracht, terwijl geparkeerde fietsen in het straatbeeld overheersen (ter illustratie: in Choorstraat staan Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

op het drukste moment van de telling 204 fietsen, waar capaciteit in voorzieningen is voor 114 fietsen). Daarnaast hebben we te maken met steeds intensiever gebruik van de schaarse openbare ruimte in de binnenstad. Ruimte die ook benodigd is voor onder andere de voetganger, groen, terrassen, logistiek verkeer en andere activiteiten. Op sommige plekken zorgen de vele geparkeerde fietsen voor zodanige overlast, dat de hulpdiensten geen doorgang meer kunnen vinden. Dit is bijvoorbeeld frequent het geval op de Burgwal en in de Kromstraat. Structurele handhavingsacties zijn hier nodig in de huidige situatie. Verreweg het grootste deel van voorzieningen zijn nietjes of klemmen, die niet voor alle typen fietsen geschikt zijn. Voor mensen die veilig, comfortabel en droog willen stallen, iets wat steeds vaker gewenst is in verband met de stijgende waarde van fietsen, zijn beperkte mogelijkheden.

Toekomstige fietsparkeervraag

Zie onderstaande grafiek waarin het aantal benodigde fietsparkeerplaatsen per groeiscenario (op basis van de bezetting op zaterdagmiddag) is weergegeven, afgezet tegen de huidige capaciteit. Dit betekent in 2040 een tekort van tussen de 4.400 en 8.800 fietsparkeerplekken in de binnenstad. Kortom: het fietsparkeren in Delft leidt in de huidige situatie al tot problemen, en de verwachte groei dient in de toekomst op een goede manier gefaciliteerd te worden om daarmee de binnenstad leefbaar te houden met voldoende ruimte om als voetganger prettig te verblijven. Er is daarom een urgentie om meer sturing te geven waar fietsen geparkeerd worden. Nu is het moment om keuzes te maken hoe gemeente Delft om wil gaan met fietsparkeren. Fietsparkeerbehoefte op basis van mogelijke groei op basis van een meting op zaterdagmiddag, afgezet tegen de huidige capaciteit

Los van de huidige problematiek, verwachten we in de toekomst nog meer vraag en overlast van fietsparkeren. Door de doelstellingen in het MPD 2040 en andere ontwikkelingen, zoals groei van de stad, toename van het aantal fietsers uit omliggende gemeentes, zal het fietsgebruik naar het centrum alleen nog maar toenemen. Voor het benodigde aantal fietsparkeerplekken gaan we daarom uit van de volgende bandbreedte wat betreft groei van het benodigde aantal fietsparkeerplaatsen tussen nu en 2040:

5 | november 2022

•

Ondergrens: 25% groei (dat is een groei van 1,4% per jaar)

•

Mediaan: 50% groei (dat is een groei van 2,8% per jaar)

•

Bovengrens: 75% groei (dat is een groei van 4,2% per jaar

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Wensbeelden

Fietsparkeermix

De binnenstad van Delft heeft verschillende functies: van uitgaansgebied, tot winkelgebied tot een meer woongebied. Voor de uitwerking van de fietsparkeervisie is de binnenstad opgedeeld in deelgebieden met een specifieke functiemix. Rond de Zuidpoort is dat met name winkelen, rond de Beestenmarkt is dit met name uitgaan. Afhankelijk van de stedenbouwkundige en ruimtelijke wensen hoort daar een passend wensbeeld bij: op de markt zijn geparkeerde fietsen in het historisch stadsbeeld ongewenst, terwijl deze in het noordelijk deel van de binnenstad minder problematisch zijn. Daarom is er per deelgebied een wensbeeld opgesteld: van geen fietsen in de openbare ruimte tot alleen de mogelijkheid tot kort parkeren of tot de mogelijkheid om fietsen te plaatsen op straat op de daarvoor aangewezen plekken/ faciliteiten.

Mensen bezoeken de binnenstad met verschillende motieven. Soms heel kort (runshoppen), soms heel lang (theaterbezoek). De behoefte voor een veilige stalling varieert dan ook; iemand die ‘s avonds de fiets lang parkeert heeft meer behoefte aan een veilige plek dan iemand die snel boodschappen haalt in de supermarkt. Dan verschillen de gebruikte fietsen ook nog sterk van elkaar: van een eenvoudige studentenfiets tot elektrische bakfiets. Voor fietsparkeren geldt dan ook: one size does NOT fit all. Daarom is er voor de binnenstad van Delft een fietsparkeermix opgesteld, bezien vanuit de gebruikers.

Zie onderstaande afbeelding voor de wensbeelden in de binnenstad. Het wensbeeld bepaald mede welke type stallingen, de locaties daarvan en aanvullende maatregelen (o.a. communicatie, gedragsmaatregelen en handhaving) er nodig zijn.

Wensbeelden in de binnenstad van Delft

De fietsparkeermix wordt ingezet om per deelgebied te bepalen met welke voorzieningen (zoals een fietsparkeervak of pleintje) het fietsparkeren gefaciliteerd kan worden om aan te sluiten bij de stallingsbehoefte van de doelgroep en het wensbeeld. De oplossingen in de fietsparkeermix zijn geschikt voor verschillende volumes. Van enkele fietsen (nietjes) tot grote massa’s (bewaakte/ gebouwde voorzieningen). In bijlage 5 is een toelichting per type fietsparkeervoorziening met voorbeelden weergegeven. De fietsparkeermix die toegepast kan worden voor heel Delft is weergegeven in de afbeelding op de naastgelegen pagina. Afhankelijk van het type wensbeeld zijn er andere oplossingen benodigd. Bij wonen en werken dient er altijd verkend te worden of fietsparkeren op eigen terrein kan worden gedaan (ideale situatie). Voorzieningen op eigen terrein (privéberging, gemeenschappelijke berging) zijn in dit overzicht buiten beschouwing gelaten, omdat deze geen onderdeel zijn van de openbare ruimte.

Fietsparkeeropgave tot 2040 Per deelgebied in de binnenstad van Delft is de totale fietsparkeervraag voor 2040 bepaald. Dit is gebaseerd op de verwachte groei per gebied. De deelgebieden in de binnenstad verschillende gebieden groei toegekend tussen de 25% en 75%. In de woongebieden en bij de studentensociëteiten is dit 25%, omdat de ruimtelijke groei van het aantal woningen en sociëteiten beperkt is. In het hart van de binnenstad, waar de meeste activiteiten en bezoekers zijn, is dit 75%. In gebieden waar een mix is tussen de twee, wordt 50% aangehouden. Dit leidt tot het benodigde aantal fietsparkeervoorzieningen per gebied. De opgave hoeft niet individueel per deelgebied opgelost te worden. Afhankelijk van de omstandigheden, zoals type 6 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

stalling, zijn fietsparkeerders bereid om verder te lopen dan de directe nabijheid van de bestemming, tot maximaal 400m voor bewaakte stallingen. Daarom beogen we meerdere grootschalige stallingslocaties in de binnenstad. De doelgroepen zijn voornamelijk bezoekers aan de stad (motieven winkelen, cultuur en recreatie en horeca), mogelijk ook bewoners en werknemers. De stallingen liggen op relatief korte afstand van elkaar, en liggen op logische aanrijroutes richting de binnenstad om de fietsers af te vangen. De zoekgebieden zijn indicatief, en het kunnen één of meerdere stallingen zijn. Dit is afhankelijk van de beschikbare panden of ruimtes om geclusterde voorzieningen te realiseren.

jaren zijn bijna alle resterende ruimtes ingevuld. Er blijft tevens ruimte nodig om onder andere groen, de groei van het aantal voetgangers en andere activiteiten te faciliteren. Per deelgebied is de vraag naar geclusterde voorzieningen verdeeld over de vier zoeklocaties, hierbij is rekening gehouden met loopafstanden en aanrijroutes. Een deel ligt te ver weg van de grootschalige stallingen (met name in de woongebieden, waar de maximale loopafstand vaak korter is). Per deelgebied moeten dus nog de overige geclusterde voorzieningen ondergebracht worden. Het betreft in totaal nog 1.700 fietsparkeerplekken.

Per grootschalige stalling is de vraag van de afzonderlijke deelgebieden opgeteld. Hierbij is rekening gehouden met dubbelgebruik. Als voor het ene deelgebied bijvoorbeeld de zaterdag het drukste moment is, en voor het andere deelgebied de donderdagmiddag, dan kan de capaciteit van de stalling waar beide gebruik van maken, lager zijn dan de optelsom van het drukste moment van beiden.

Communicatie, gedrag en handhaving

Fietsparkeeropgave 2040 voor de binnenstad In de kaart hiernaast is de totale opgave tot 2040 weergegeven, voor de grootschalige stallingen (4.800), de overige geclusterde voorzieningen (1.700), de kleinschalige voorzieningen (800) en de pop-upstallingen (1.200). In totaal gaat het om 8.300 fietsparkeerplaatsen. Op de locaties waar het wensbeeld geen fietsparkeren op straat meer toelaat, is rekening gehouden met het verdwijnen van de huidige voorzieningen. In het huidige autoluwplusgebied zijn er bovendien nagenoeg geen mogelijkheden om op straat uit te breiden. De laatste 7 | november 2022

Bij een succesvolle aanpak voor fietsparkeren gaat het om een combinatie van verschillende maatregelen die elkaar versterken. Zo moeten bijvoorbeeld de voorzieningen op orde zijn en fietsers moeten weten waar zij hun fiets kunnen stallen en welke regels er gelden. Informatievoorziening en gerichte communicatie zijn daarbij nodig om de doelgroep te bereiken en is het nodig om fietsers te motiveren om op de gewenste plek de fiets te parkeren. Handhaving is vaak een belangrijke voorwaarde voor het verkrijgen en behouden van het gewenste fietsparkeergedrag. Gedrag in relatie tot fietsparkeren begint al bij de keuze die mensen maken voor de fiets als vervoermiddel, voor een bepaalde route en voor de bestemming. Men maakt (bewust of onbewust) de keuze om wel of niet de fiets in een fietsparkeervoorziening te parkeren. Aan de voorkant dienen dan ook al gedragsbeïnvloedende maatregelen meegenomen te worden. Met deze maatregelen kan worden gestuurd op het gewenste gedrag. Aan de voorkant gaat het om promotie, sturende maatregelen zoals bewegwijzering, coaching, het bieden van de aanvullende services, passende openingstijden van de fietsenstallingen, etc. Aan de achterkant blijft handhaving nodig, met name in de gebieden met waar fietsparkeren op straat beperkt mogelijk is. De rol van beheer, handhaving en toezicht zal in de loop van de tijd verschuiven.

Op de korte termijn ligt deze rol vooral op voorkomen: voorkomen van hinderlijk geparkeerde fietsen en het voorkomen van overlast. Op de middellange termijn en zeker op de lange termijn verschuift de rol van handhaving meer naar gastheerschap. Er zijn dan, op de middellange termijn in delen van de binnenstad, voldoende fietsparkeerplekken en er zullen steeds minder fietsen foutgeparkeerd worden. Nieuwe locaties zijn echter niet zomaar vindbaar of gebruikers hebben uitleg nodig over de (on)mogelijkheden van nieuwe stallingen. Handhaving zal nodig blijven om, op basis van een aangepaste APV, hinderlijk geplaatste fietsen snel te kunnen verwijderen en ongewenst gedrag aan te pakken. Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Kaders rest van Delft De aanpak zoals die is beschreven voor de binnenstad van Delft, kan worden toegepast in de rest van Delft. Voor de rest van Delft is het basisniveau van toepassing. Dit houdt in dat voldoende fietsparkeerplekken aanwezig zijn, voor de vraag die er is. Dit basisniveau geldt met name voor gebieden waar de functie wonen het sterkst aanwezig is. Uitgangspunt is dat fietsparkeren van bewoners zoveel mogelijk op eigen terrein wordt gefaciliteerd. Door beperkte ruimte bij woningen en de afwezigheid van bergingen is dit echter niet altijd mogelijk. Hiervoor dient onderzocht te worden of het mogelijk is om fietsparkeervoorzieningen te faciliteren (zoals een buurstalling of trommel, zie fietsparkeermix), zodat de fietsen op de gewenste plek gestald kunnen worden. Het basisniveau biedt ruimte voor meerdere type fietsparkeervoorzieningen afhankelijk van de functie in een bepaald gebied. Het gaat erom dat er voldoende faciliteiten beschikbaar zijn voor de fietsparkeervraag en fietsen niet zomaar overal op straat worden gezet (bijvoorbeeld vastgemaakt aan een lantaarnpaal). Uitgangspunt hierbij is dat fietsvoorzieningen bij nieuwe ontwikkelingen gefaciliteerd moeten worden op het eigen terrein van de ontwikkeling.

Stappenplan toekomstbeeld fietsparkeren binnenstad Bij het Toekomstbeeld fietsparkeren is een globaal stappenplan tot 2040 opgesteld om het benodigde aantal fietsparkeerplekken te realiseren, zie de afbeelding Stappenplan Toekomstbeeld fietsparkeren. Dit geeft aan welke maatregelen op korte termijn al genomen dienen te worden en welke op lange termijn. De vervolgstap hiervan is het opstellen van een uitvoeringsagenda. Prioriteit ligt op korte termijn bij het oplossen van acute knelpunten zoals bij de Kromstraat en de Burgwal. Tevens ligt prioriteit bij het in gang zetten van realisering van grootschalige fietsparkeervoorzieningen, omdat rondom deze locaties nu al een grote fietsparkeerdruk is en deze zal in de komende jaren verder toenemen.

van grote stallingen (omvang ca. 1000 fietsen) met een hoge betrouwbaarheid en hoge kwaliteit en een aantal kleinere stallingen (omvang van een paar honderd fietsen) om goed aan te sluiten bij bestemmingen en de loopafstanden te verkleinen. Voordat de grootschalige voorzieningen gereed zijn kan ook al worden gestart met het realiseren van (kleinschalige) fietsparkeerplekken in de binnenstad waar autoparkeerplaatsen worden opgeheven. De autoparkeerplaatsen kunen in beperkte mate worden ingezet ten bate van fietsparkeerplekken. Er blijft tevens ruimte nodig om onder andere groen de groei van het aantal voetgangers en andere faciliteiten te faciliteren. Voor het realiseren van de kleinschalige fietsparkeerplekken kan eerst worden gericht op de gebieden die vallen onder de uitbreiding van het autoluwplusgebied. Dit is onderdeel van Ruimte in de binnenstad. Tevens kan al direct met bijvoorbeeld studentenverenigingen in gesprek worden gegaan over het realiseren van pop-upstallingen om fietsparkeerplekken te bieden op piekmomenten. In de loop van de tijd kan het aantal pop-upstallingen verder uitgebreid worden. Ook kan worden gestart met een pilot met kortparkeerplaatsen en indien dit goed werkt, kan het aantal kortparkeerplekken verder uitgebreid worden. Het succes hiervan hangt samen met de beschikbaarheid van voldoende fietsparkeerplekken, gedragsmaatregelen en handhaving.

Wanneer in een bepaald gebied de capaciteit op orde is gemaakt, kan worden gestart met naleving van de regels op straat door het uitvoeren van gedragscampagnes, het uitbreiden van gebieden met een fietsparkeerverbod en handhaving. Tijdens de gehele looptijd dient de het gebruik van de fietsparkeervoorzieningen gemonitord te worden, om het effect van de geleverde inspanningen inzichtelijke te maken en waar nodig bij te sturen.

Het kost tijd om grootschalige fietsparkeervoorzieningen te realiseren. Om die reden dient gemeente Delft al te beginnen met nader onderzoek en uitwerking van deze voorzieningen. Hierbij moet onderzocht worden waar deze stallingen exact gerealiseerd kunnen worden. HIerbij kan het best worden ingezet op een combinatie 8 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Stappenplan Toekomstbeeld fietsparkeren

Kosten Aan de benoemde maatregelen zijn kosten verbonden. Hierbij maken we onderscheid naar kosten voor fietsparkeervoorzieningen, exploitatie en handhaving. Investering fietsparkeervoorzieningen Voor de realisatie van fietsparkeervoorzieningen zijn investeringen nodig. Voor grote, inpandige fietsenstallingen gaat het om aanzienlijke investeringen. Ter indicatie is een globale kosteninschatting gemaakt per type fietsparkeervoorziening per fiets (weergegeven in hoofdstuk 6). Kosten zijn sterk afhankelijk van inpassing in de openbare ruimte/ complexiteit (met name voor de inpandige stallingen). Exploitatie Voor de exploitatie van stallingen én het beheer en onderhoud van fietsparkeervoorzieningen is een jaarlijks exploitatiebudget nodig. De kosten voor beheer en onderhoud per stalling zijn afhankelijk van veel aspecten, zoals de omvang, het gewenste kwaliteitsniveau van onderhoud en eventueel aangeboden extra voorzieningen (bijvoorbeeld een toilet, fietsenmaker, etc.). Indien een fietsenstalling wordt gecombineerd met een bestaande autoparkeergarage, dan kan het beheer en onderhoud daarvan ook deels of geheel worden gecombineerd.

De kosten voor personele inzet voor dagelijks beheer en toezicht van bewaakte stallingen hangen eveneens samen met de omvang van de stalling en daarnaast van de openingstijden en van de diensten die worden aangeboden; naar mate meer diensten worden aangeboden worden zwaardere eisen gesteld aan de competenties van het personeel. Bemensing kost voor één dag, voor één persoon van 6 uur ‘s ochtends tot 22 uur ‘s avonds de gemeente Delft op dit moment circa € 200.ooo per jaar. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan het huren van panden. Hiervoor is een inschatting gemaakt op basis van de huidige Voldergrachtstalling met een capaciteit van 100 fietsen (voorheen een winkelpand), welke door de gemeente wordt gehuurd tegen een commercieel tarief van € 50.000 per jaar.

9 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Handhaving en toezicht In de binnenstad van Delft wordt er op dit moment al actief gehandhaafd, met name op weesfietsen. Met de uitvoering van Toekomstbeeld fietsparkeren zal de inzet hiervan veranderen, waaronder structurele handhaving op foutgestalde fietsen. Hiervoor dienen voldoende middelen beschikbaar te zijn. De inzet van handhaving is afhankelijk van verdere uitwerking van het Toekomstbeeld fietsparkeren. Inschatting van gemeente Delft is dat een halve dag (vier uur) handhaven per nieuw gebied ter grootte van het huidige stationsgebied benodigd is. Uitgaande van minimale inzet van twee toezichthouders à €38,- per uur betekent dit €300,- per nieuw gebied per dag aan inzet van toezichthouders. Dit zal dagelijks herhaald moeten worden. Wanneer we uitgaan van handhaving in de gehele binnenstad leidt dit tot een kostenpost van meer dan €1.2 miljoen per jaar. Daarnaast dient de capaciteit voor het afvoeren van fietsen naar het fietsdepot fors te worden uitgebreid. De kosten voor afvoeren en verwerking van verwijderde fietsen, kost de gemeente momenteel € 120.000,- per jaar waarmee er 6.000 fietsen mogen worden afgevoerd (20 euro per verwijderde fiets wat betaald wordt aan het depot). Een inschatting is dat dit aantal minimaal verdubbeld dient te worden, zodat in grote delen van de binnenstad wordt gehandhaafd op foutgeparkeerde fietsen.

Het gaat dan om jaarlijkse kosten voor het fietsdepot van €240.000,-.

fietsparkeerplekken zijn nietjes of beugels (circa 800 fietsparkeerplekken extra ten opzichte van huidig). Overige zijn pop-upstallingen (uitgaande van 7 locaties, 1 keer per week). Bij scenario 1 gaat het om bijna 6 miljoen aan investeringskosten en jaarlijkse kosten van bijna 14 miljoen. Dit komt met name door het uitgangspunt dat er bestaande panden worden gehuurd met 100 fietsen per stalling. Indien er grotere panden worden gehuurd, zullen de exploitatiekosten dalen, doordat minder bemensing nodig is. Bij scenario 2 gaat het om bijna 12 miljoen euro aan investeringskosten en jaarlijkse kosten van ruim 7 miljoen euro. Hierbij is aangenomen dat de huurkosten van ondergrondse panden gelijk is aan scenario 1. De jaarlijkse kosten vallen aanzienlijk lager uit doordat minder personeel nodig is bij grotere stallingen.

Totale kostenindicatie Op basis van voorgaande kosten en het aantal benodigde fietsparkeerplaatsen is een inschatting gemaakt van de totale kosten. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de volgende twee scenario’s1: 1.

Er wordt uitgegaan van geclusterde fietsenstallingen in bestaande huurpanden (met plek voor 100 fietsen per stalling, totaal bijna 5.000 fietsparkeerplekken) en op pleintjes (ruim 1.500 fietsparkeerplekken). Kleinschalige fietsparkeerplekken zijn nietjes of beugels (circa 800 fietsparkeerplekken extra ten opzichte van huidig). Overige zijn pop-upstallingen (uitgaande van 7 locaties, 1 keer per week).

2.

Er wordt uitgegaan geclusterde fietsenstallingen in ondergrondse panden (met plek voor 500 fietsen per stalling) en in buurtstallingen. Kleinschalige

1

Het gaat om twee fictieve scenario’s voor de binnenstad van Delft om een beeld te geven van de kosten. Het is te verwachten dat in de praktijk niet alle overige geclusterde voorzieningen op pleintjes

of in buurtstallingen komen, maar dat dit wordt ondergebracht in een combinatie van geclusterde voorzieningen. 10 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

11 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

1. Inleiding Minder auto, meer ruimte voor voetgangers Delft heeft een binnenstad vol historie én leven. In de binnenstad wordt gewoond, gestudeerd en gewerkt. De binnenstad wordt bezocht door toeristen, dagjesmensen, shoppers en nog veel meer type bezoekers. Daarnaast blijft het aantal inwoners van de stad de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een toename van het aantal bezoekers in de historische binnenstad. Tevens zet de gemeente Delft in op een mobiliteitstransitie. De ambitie is dat het gebruik van de auto, ondanks de stedelijke groei, niet mag stijgen. De groei van de mobiliteit gaat dus gefaciliteerd worden door de voetganger, de fiets en het OV. Dit is vastgelegd in het MobiliteitsProgramma Delft 2040 (MPD). Voor de binnenstad voorziet het MPD in een uitbreiding van het autoluwplusgebied (zie hoofdstuk 3), waarbij de voetganger op de eerste plaats staat. De fietser is welkom, maar is te gast. Het project ‘Ruimte in de binnenstad’ is hierin de eerste stap.

12 | november 2022

In de binnenstad leidt dit tot een bijzondere uitdaging: ondanks dat de fiets relatief weinig ruimte inneemt, nemen de grote hoeveelheden geparkeerde fietsen veel (schaarse) ruimte in beslag in de binnenstad. Ruimte die ook is benodigd voor vergroening, verduurzaming, het faciliteren van de voetganger, een toename van het aantal bezoekers en verdere groei van de stad. En soms is er letterlijk een gebrek aan ruimte: de doorgang voor hulpdiensten wordt geblokkeerd en de toegankelijkheid voor voetgangers staat onder druk. In een groot deel van het autoluwplusgebied is dan ook nagenoeg geen ruimte om de vraag op straat op te vangen. De laatste jaren zijn bijna alle resterende ruimtes ingevuld. Er blijft tevens ruimte nodig om de groei van het aantal voetgangers te faciliteren. Dit Toekomstbeeld fietsparkeren voor Delft geeft handvatten om het fietsparkeren in Delft te verbeteren, vormt input voor ‘Ruimte in de binnenstad’ en geeft tevens kaders mee voor de rest van de stad. Het Toekomstbeeld fietsparkeren Delft is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende beleidsvelden van de gemeente Delft en in samenspraak met diverse stakeholders uit de binnenstad van Delft.

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Methodiek

Leeswijzer

Om te komen tot de totale fietsparkeeropgave in 2040 zijn drie hoofdingrediënten gebruikt: de verschillende wensbeelden voor de binnenstad, de fietsparkeermix - deze vormen samen de visie - en de fietsparkeervraag (zie onderstaande afbeelding). Een toelichting op de ingrediënten:

In het Toekomstbeeld fietsparkeren gaat hoofdstuk 2 eerst in op de huidige situatie: wat is de stand van zaken van het fietsparkeren in de Delftse binnenstad, en welke problemen moeten opgelost worden? In hoofdstuk 3 is een doorkijk gegeven naar de toekomstige situatie. Hierin beschrijven we welke toekomstige ontwikkelingen er zijn, die van invloed zijn op de toekomstige vraag naar fietsparkeren in Delft. Deze toekomstige vraag is berekend op basis van het huidige gebruik en de prognose. Vervolgens is in hoofdstuk 4 de door de gemeente Delft gewenste fietsparkeersituatie beschreven. Dit bestaat uit de ruimtelijke wensbeelden per deelgebied en de daarbij passende fietsparkeermix. Samen met de fietsparkeervraag vormt dit de basis voor het toekomstbeeld. Deze is beschreven in hoofdstuk 5. Hierin is de fietsparkeervraag per deelgebied in 2040 samengebracht met de fietsparkeervisie en omgezet naar de uiteindelijke fietsparkeeropgave. In hoofdstuk 6 is het stappenplan bij het Toekomstbeeld fietsparkeren beschreven. In hoofdstuk 7 is een kostenindicatie weergegeven en in hoofdstuk 8 overige randvoorwaarden en aanbevelingen.

Wensbeelden - Bij elk (deel)gebied van de binnenstad hoort een gewenste ruimtelijke kwaliteit. Bepaalde fietsparkeeroplossingen worden op basis hiervan wel of niet wenselijk gezien. Bijvoorbeeld: op de markt zijn geparkeerde fietsen in het historisch stadsbeeld ongewenst, terwijl deze in het noordelijk deel van de binnenstad minder problematisch zijn. Fietsparkeermix - Bepaalt per functie (motief) welke fietsparkeeroplossing als effectief en passend wordt gezien voor de gebruiker. Afhankelijk van het motief is er bijvoorbeeld behoefte aan snel en makkelijk fietsparkeren, of aan de zekerheid van een veilige en beschikbare plaats in de fietsenstalling. Per wensbeeld is de fietsparkeermix aangepast, omdat bepaalde oplossingen niet wenselijk zijn op basis van het wensbeeld. Fietsparkeervraag - Het aantal benodigde fietsparkeerplekken in 2040, op basis van het fietsparkeerdrukonderzoek uit 2022 en de te verwachten groei.

Begrippenlijst

Fietsparkeeropgave - De kwantiteit en de kwaliteit van voorzieningen die benodigd zijn om het fietsparkeren in Delft goed te faciliteren op basis van de wensbeelden, fietsparkeermix en fietsparkeervraag.

Motief - Doel of bestemming van de fietsrit

Opbouw fietsparkeeropgave

Functie - Doel of bestemming Funshopper - persoon die voor een meerdere uren de stad bezoekt, bijvoorbeeld om te winkelen in combinatie met horecabezoek. Fietsparkeervoorziening - Aangewezen plaats om de fiets te parkeren Geclusterde voorziening - Grootschalige fietsparkeervoorziening (20 plaatsen of meer) Kleinschalige voorziening - Enkele fietsparkeervoorzieningen bij elkaar (minder dan 20) Pop-upstalling - Tijdelijke fietsparkeervoorziening, bedoelt om pieken in de vraag naar fietsparkeerplekken op te vangen. Runshopper - persoon die voor een snelle boodschap/ een korte bezoek naar de stad gaat.

13 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

2. Huidige situatie In dit hoofdstuk geven we een beeld van de huidige situatie in de

Functiekaart binnenstad Delft (inclusief deelgebieden)

binnenstad. Hierbij is gekeken naar de aanwezige functies en de belangrijkste fietsstromen door en naar de binnenstad. Ook heeft onderzoeksbureau 4-Traffic een fietsparkeerdrukonderzoek uitgevoerd om de huidige bezetting van het aantal fietsparkeerplaatsen in beeld te brengen.

Functies in de binnenstad De binnenstad wordt voor veel verschillende doeleinden gebruikt, van winkelen tot wonen. Afhankelijk van het motief waarvoor je de binnenstad bezoekt heeft de binnenstad voor je als bezoeker een functie: winkelen of uitgaan bijvoorbeeld. Bij verschillende functies horen verschillende typen fietsparkeerders (doelgroepen). De functiekaart laat grofweg zien waar zich welke functies bevinden in de binnenstad. Hiervoor zijn zes functies onderscheiden: wonen, winkels (kleinschalig, ketens en de markten), horeca (inclusief studentensociëteiten), cultuur, sport en recreatie, bedrijven. De binnenstad kenmerkt zich door een sterke mix van functies, die op korte afstand van elkaar gesitueerd zijn. De meeste bezoekerstrekkende functies (winkels, horeca, cultuur, sport en recreatie) bevinden zich in het midden van de binnenstad. Maar ook op de verticale as aan de westzijde (Phoenixstraat, Oude Delft) zitten diverse functies. In de overige delen van de binnenstad vormt wonen de hoofdfunctie. De binnenstad is ingedeeld in 23 deelgebieden (zie zwart omlijnde gebieden in de functiekaart). Deze zijn gebruikt voor de analyse van de vraag en toekomstige opgave. De deelgebieden zijn zoveel mogelijk gevormd als geografisch logische gebieden, waar zoveel mogelijk gelijksoortige functies bij elkaar zijn gegroepeerd. 14 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Aanrijroutes fietsers

Aanrijroutes binnenstad Delft

Bezoekers van de binnenstad willen het liefst hun fiets zo eenvoudig mogelijk parkeren. Een logisch gesitueerde fietsenstalling, gelegen aan een aanrijroute draagt daar aan bij. Daarom is de binnenstad van Delft geanalyseerd op de aanrijroutes die fietsers nu en in de toekomst gebruiken. De binnenstad van Delft is aan de noord-, oost- en zuidzijde omringd door het water van de Schie. De binnenstad zelf bestaat uit de historische grachten en structuren. Daardoor worden de meeste aanrijroutes bepaald door de ligging van de bruggen. Er is één doorgaande fietsroute door de binnenstad: Binnenwatersloot - Oude Langendijk - Nieuwe Langendijk - Koepoortbrug. Dit is dan ook één van de belangrijkste aanrijroutes. Vanuit de noordzijde zijn de aanrijroutes niet eenduidig. Mogelijke routes zijn: de Wateringsevest in combinatie met één van de smalle straten naar de binnenstad; de Oude Delft; Voorstraat; of via de Plantagebrug en Verwersdijk. Vanuit de zuidzijde van de stad is er onderscheid in bestemming. Zuidwal/Hambrug Achterom - Brabantse Turfmarkt en Oosteinde zijn routes die leiden naar het hart van de binnenstad (Burgwal, Markt). Sint Sebastiaansbrug en Ezelsveldlaan leiden naar het Zuidpoort-gebied.

Huidige situatie fietsparkeren Geparkeerde fietsen zijn altijd aanwezig in het straatbeeld van Delft. Meer dan 50% van de verplaatsingen binnen de stad wordt gemaakt met de fiets (Mobiliteitsplan Delft 2040). Een groot deel van de bezoekers aan de binnenstad komt dan ook met de fiets. Dit betekent dat de druk op de fietsparkeervoorzieningen groot is. Fietsparkeeronderzoek Tussen 19 en 23 april 2022 heeft 4-Traffic een fietsparkeeronderzoek uitgevoerd in de binnenstad van Delft (zie bijlage 4). Alle fietsen in de binnenstad zijn geteld op vijf verschillende momenten. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen fietsen die in een voorziening staan (bijvoorbeeld in een bewaakte stalling, in een fietsvak, in een fietsnietje of direct daar omheen), en fietsen die ‘los’ staan geparkeerd op straat. 15 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Het type fiets is meegenomen, en ook het aantal en type voorzieningen zijn in beeld gebracht, zie onderstaande tabel voor het aantal type voorzieningen dat in de huidige situatie in de binnenstad aanwezig is. Verreweg het grootste deel van voorzieningen zijn nietjes of klemmen. Er zijn drie bewaakte stallingen in de binnenstad: twee inpandig, één buiten. Op bijna alle telmomenten, behalve de nachtelijke telling, is de bezetting in de gehele binnenstad meer dan 100%. De fietsen staan niet evenredig verdeeld over de voorzieningen en voor een deel ook geparkeerd op straat, dus op sommige plekken is het nog drukker. De drukste momenten zijn donderdagavond (horeca-avond) en zaterdagmiddag. Aantal stallingsvoorzieningen in de binnenstad, per type Type

Aantal

Fietsvak

338

Fietsnietje

3.534

Fietsrek of klem

1.919

Bewaakt (binnen/buiten)

491

Overige

70

Totaal

6.352

Fietsparkeeronderzoek: bezetting per telmoment

16 | november 2022

Tijdstip

Bezetting

Dinsdagmiddag

7.064

Woensdagnacht

5.602

Donderdagmiddag

7.505

Donderdagavond

8.377

Zaterdagmiddag

8.634

Problematiek fietsparkeren Op dit moment is het in Delft overal mogelijk om te komen met de fiets en bijna overal mogelijk om de fiets te parkeren. Er zijn echter te weinig fietsparkeervoorzieningen om de vraag in de huidige situatie op te vangen; er is nu al een tekort van meer dan 2.000 fietsparkeerplekken. Geparkeerde fietsen zorgen ervoor dat de ruimte voor voetgangers beperkt is. De toegankelijkheid voor de voetganger staat daardoor onder druk. In diverse winkelstraten is de ruimte beperkt, zoals in de Choorstraat en Voldersgracht, terwijl geparkeerde fietsen in het straatbeeld overheersen (ter illustratie: in Choorstraat staan op het drukste moment van de telling 204 fietsen, waar capaciteit in voorzieningen is voor 114 fietsen). Daarnaast hebben we te maken met steeds intensiever gebruik van de schaarse openbare ruimte in de binnenstad: naast veel voetgangers, zijn er veel activiteiten, terrassen die ruimte in beslag nemen, is er ruimte benodigd voor groen, logistiek verkeer, etc. Op sommige plekken zorgen de vele geparkeerde fietsen voor zodanige overlast, dat de hulpdiensten geen doorgang meer kunnen vinden. Dit is bijvoorbeeld frequent het geval op de Burgwal en in de Kromstraat. Structurele handhavingsacties zijn hier nodig in de huidige situatie.

Verreweg het grootste deel van voorzieningen zijn nietjes of klemmen, die niet voor alle typen fietsen geschikt zijn, zoals buitenmodelfietsen (bakfiets, fiets met krat, driewielers, etc.). Voor mensen die veilig, comfortabel en droog willen stallen, iets wat steeds vaker gewenst is in verband met de stijgende waarde van fietsen, zijn minder mogelijkheden. Vanwege het aantal geparkeerde fietsen in de huidige situatie en de te verwachten groei van het aantal fietsers en daarmee ook het aantal fietsparkeerders (zie hoofdstuk 3) is het wenselijk om meer sturing te geven waar fietsen geparkeerd worden. Los van de huidige problematiek, verwachten we in de toekomst nog meer vraag en overlast van fietsparkeren. Door de doelstellingen in het MPD 2040 zal het fietsgebruik naar het centrum alleen nog maar toenemen. Kortom: het fietsparkeren in Delft leidt in de huidige situatie al tot problemen en de verwachte groei dient in de toekomst op een goede manier gefaciliteerd te worden om daarmee de binnenstad leefbaar te houden met voldoende ruimte om als voetganger prettig te verblijven. Er is daarom een urgentie om meer sturing te geven waar fietsen geparkeerd worden. Nu is het moment om keuzes te maken hoe gemeente Delft om wil gaan met fietsparkeren. Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

17 | november 2022

Huidige situatie op de Oude Delft

Horeca-avond Kromstraat

Huidige situatie op de Markt

Situatie op Burgwal/Beestenmarkt op uitgaansavond

Huidige situatie in de Choorstraat

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

3. Toekomstige ontwikkelingen Het benodigde aantal en type fietsparkeerplekken in Delft hangt niet alleen af van het huidige tekort aan fietsparkeerplekken, maar ook van te verwachten ontwikkelingen, zoals groei van de stad en regio,

Te verwachten groei bevolking Delft

mobiliteitsbeleid en gebruik van type fietsen. Deze toekomstige

De bevolking van Delft blijft naar verwachting in de komende jaren nog groeien; tussen 2018 en 2040 groeit het aantal bewoners met 30%. (Omgevingsvisie Delft 2040). Groei van de bevolking van Delft hangt samen met de bouw van woningen, extra arbeidsplaatsen en toename van het aantal studenten in en rondom de stad. Uit het Mobiliteitsplan Delft 2040 volgt dat er tot 2040 nog 30% woningen (15.000 woningen) en 20% extra arbeidsplaatsen (10.000 extra) in Delft bijkomen tot 2040. Het grootste woningbouwplan is gepland in Schieoevers met ruim 7.000 woningen, gevolgd door circa 2.400 woningen in Buitenhof. Daarnaast betreft het woningen verspreid over verschillende wijken van Delft (Woonmonitor 2021). Ook een groei van het aantal studenten is nog te verwachten. In afgelopen jaren ging het om een

ontwikkelingen zijn in dit hoofdstuk nader toegelicht en een eerste beeld is gegeven wat daarvan de impact is op het benodigde aantal fietsparkeerplekken.

18 | november 2022

Ontwikkelingen Delft

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

gemiddelde groei van 5% per jaar. Deze groei, wat zich doorzet, levert een toename van mobiliteit op. Gemeentes rondom Delft groeien ook, zoals Rijswijk Buiten. Bewoners van die gemeentes bezoeken ook de binnenstad van Delft.

Autoluwplusgebied Delft

Ontwikkelingen binnenstad Delft Ontwikkelingen in de binnenstad die van belang zijn voor de benodigde fietsparkeervoorzieningen in de binnenstad zijn de volgende: •

Uitbreiding van het autoluwplusgbied in de binnenstad (zie afbeelding op rechterpagina): in de komende jaren zet gemeente Delft gefaseerd in op uitbreiding van het autoluwplusgebied in de binnenstad. In autoluwplusgebied is autoverkeer alleen welkom met een ontheffing, voetgangers staan op één. Het verblijven in de stad wordt belangrijker met ruimte voor leefbaarheid, zoals groen, terassen, etc. Streven is dat in 2040 de gehele binnenstad van Delft Autoluwplusgebied is. Door deze ontwikkeling wordt het minder aantrekkelijk om met de auto naar de binnenstad te komen. In combinatie met toename van het e-bikegebruik en groei van omliggende gemeentes, komen daardoor ook meer mensen vanuit de regio met de fiets of met het OV.

•

Groei van studentenverenigingen is naar verwachting beperkt, omdat ruimte voor uitbreiding van studentenverenigingen in de binnenstad beperkt is.

•

Toename toerisme: het toerisme neemt de komende decennia verder toe. Tussen 2017 en 2030 wordt een groei van het aantal buitenlandse toeristen verwacht van 50 tot 100%1. Hierdoor neemt de voetganger een belangrijkere positie in de binnenstad van Delft.

•

In de binnenstad zijn er beperkte ruimtelijke ontwikkelingen te verwachten (woningbouwontwikkelingen vinden voornamelijk plaats in het stationsgebied). Ruimtelijke ontwikkelingen in de binnenstad die er nog plaatsvinden zijn onder andere ontwikkeling van de Gasthuisplaats (nu parkeerterrein, komt binnen autoluwplusgebied te liggen), vertrek van Filmhuis Lumen bij Doelenplein.

1 Bron: Perspectief Bestemming Nederland 2030, januari 2019, https://www.nbtc.nl/nl/site/bestemming-nederland/perspectief-2030.htm 19 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Zoals verwoord in het Mobiliteitsplan Delft 2040 leidt een groeiende stad tot meer mobiliteit en geeft het extra druk op de beschikbare ruimte. Hierna is beschreven wat die verwachtte groei van mobiliteit voor Delft is. Te verwachten groei mobiliteit Delft

houden, levert dat een toename van het aantal fietsverplaatsingen van 48% op, zie de volgende figuur voor de verplaatsingen.

Rittenindex van auto, fiets en OV met en zonder beleid in 2040

Binnen Delft pakken bewoners voor verplaatsingen vooral de fiets (50%) of gaan lopend (25%). Voor reizen naar de regio is de auto het meest gebruikte vervoermiddel (58%), zie onderstaande tabel. Voor de binnenstad en TU Campus ligt het autogebruik lager dan het gemiddelde van de stad. Hier is het autogebruik minder dan 10%. Aandeel verplaatsingen per vervoerwijze binnen Delft en naar de regio Vervoerwijze (18 jaar en ouder)

Binnen Delft

Naar regio

Fiets

50%

20%

Lopen

25%

nvt

Auto

20%

58%

OV

2%

17%

Overig

3%

5%

Bron: Mobiliteitsplan Delft 2040 Door de toename van het aantal woningen, arbeidsplaatsen en studenten is de verwachting dat het totaal aantal ritten (per auto, fiets of OV) in Delft stijgt met circa 18% tussen 2023 en 2040. De ambitie van Delft is om de stad met 15.000 woningen te laten groeien in 2040, zonder dat het autogebruik toeneemt (Mobiliteitsplan Delft 2040). Om het aantal autoritten in Delft in 2040 gelijk te houden ten opzichte van 2023 wordt er ingezet op mobiliteitsbeleid. Streven is dat door het toepassen van mobiliteitsbeleid het aantal autoritten in Delft vrijwel gelijk blijft. Dit heeft wel een verschuiving van de vervoerswijze tot gevolg; minder autoverplaatsingen en meer verplaatsingen per fiets en OV. Op basis van het mobiliteitsplan Delft 2040 en berekeningen van de gemeente Delft leidt deze verschuiving tot een bandbreedte van de toename van het aantal fietsers. Indien er geen mobiliteitsbeleid wordt toegepast is de groei van het aantal fietsverplaatsingen tussen 2023 en 2040 naar verwachting 18%. Wanneer de ambitie wordt gehaald om het aantal autoverplaatsingen tussen 2023 en 2040 gelijk te 20 | november 2022

Toekomstige fietsparkeervraag binnenstad Delft De behoefte aan fietsparkeerplekken hangt sterk samen met de toename van het aantal fietsverplaatsingen. Voor de groei van het aantal benodigde fietsparkeerplaatsen gaan we uit van een bandbreedte die is gebaseerd op: •

De groei van het aantal fietsverplaatsingen tussen 18-25% tussen 2023 en 2040;

•

In de toekomst moet er altijd een fietsparkeerplek beschikbaar zijn. Dat betekent dat er meer fietsparkeerplekken beschikbaar moeten zijn dan het aantal bezoekers per fiets. De huidige bezetting is al hoger dan 100%, dus dat betekent dat er extra fietsparkeerplaatsen bijgeplaatst moeten worden.

•

In bepaalde gebieden in de binnenstad met functiemenging (winkelen/ horeca) kan de groei van het aantal fietsers sterker zijn, zeker omdat Delft een attractieve binnenstad heeft (o.a. toeristisch).

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

•

Buiten het beleid van de gemeente Delft ,neemt het fietsgebruik in de regio ook sterk toe, zeker voor regionale ritten. Deze mensen bezoeken ook de binnenstad van Delft.

Voor het benodigde aantal fietsparkeerplekken gaan we daarom uit van de volgende bandbreedte wat betreft groei tussen nu en 2040: •

Ondergrens: 25% groei (dat is een groei van 1,4% per jaar)

•

Mediaan: 50% groei (dat is een groei van 2,8% per jaar)

•

Bovengrens: 75% groei (dat is een groei van 4,2% per jaar

Zie onderstaande grafiek waarin het aantal benodigde fietsparkeerplaatsen per groeiscenario (op basis van de bezetting op zaterdagmiddag) is weergegeven, afgezet tegen de huidige capaciteit. Dit betekent in 2040 een tekort van het aantal fietsparkeervoorzieningen tussen 4.400 en 8.800 fietsparkeerplekken in de binnenstad. Dit geeft aan dat de urgentie in de toekomst nog groter wordt om maatregelen te nemen. Hierbij moet vermeld worden dat we hierbij uitgaan van een druk moment en nog geen rekening is gehouden met verschillende functies en dubbelgebruik. In hoofdstuk 5 Toekomstbeeld fietsparkeren is dit verder uitgewerkt per deelgebied. Fietsparkeerbehoefte 2022-2040 op basis van mogelijke groei op basis van een meting op zaterdagmiddag, afgezet tegen de huidige capaciteit

21 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Overige ontwikkelingen

Ontwikkeling verkoop van aantal nieuwe fietsen (bron Gfk, RAI Vereniging)

Overige ontwikkelingen die van invloed zijn op de benodigde aantallen en type fietsparkeervoorzieningen voor Delft zijn: •

Sinds 2016 is er een sterke toename van het fietsgebruik en een verschuiving in het type fietsen dat wordt verkocht (zie de figuur rechtsboven). Er is met name een verschuiving te zien van de verkoop van stadsfietsen naar e-bikes. Door de e-bike neemt de gemiddelde fietsafstand toe. De regiobezoeker gaat ook steeds vaker met de fiets kunnen komen. Met het toenemende aantal e-bikes hangt tevens samen dat de gemddelde waarde van fietsen is toegenomen. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat er naar verwachting een grotere vraag is naar bewaakte fietsenstallingen.

•

Het aantal nieuwe gekochte brom- en snorfietsen neemt af (binnen deze categorie stijgt het aandeel eleketrische bromfietsen). Er komt een helmplicht voor snorfietsen. Dit leidt mogelijk tot een verschuiving van brommers, maar mogelijk ook naar de e-bike.

•

Er komen steeds meer variaties in typen fietsen en steeds vaker is er sprake van buitenmodelfietsen. Hieronder vallen bijvoorbeeld fietsen met een krat, driewielers en bakfietsen, die niet in elke type fietsparkeervoorziening passen. Bij het toepassen van nieuwe voorzieningen dient hier dan ook rekening mee gehouden te worden.

22 | november 2022

Ontwikkeling gemiddeld aankoopbedrag van nieuwe fietsen

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

4. Fietsparkeervisie In het hoofdstuk fietsparkeervisie wordt de door de gemeente gewenste fietsparkeersituatie beschreven. De fietsparkeervisie is opgebouwd uit twee delen: de ruimtelijke wensbeelden per deelgebied en de daarbij passende fietsparkeermix. Samen met de fietsparkeervraag vormt dit de basis voor het toekomstbeeld fietsparkeren.

Wensbeelden De binnenstad van Delft heeft verschillende functies: van uitgaansgebied, tot winkelgebied tot een meer woongebied. Voor de uitwerking van de fietsparkeervisie is de binnenstad opgedeeld in deelgebieden met een specifieke functiemix. Rond de Zuidpoort is dat met name winkelen, rond de Beestenmarkt is dit met name uitgaan.

23 | november 2022

Afhankelijk van de stedenbouwkundige en ruimtelijke wensen hoort daar een passend wensbeeld bij: op de markt zijn geparkeerde fietsen in het historisch stadsbeeld ongewenst, terwijl deze in het noordelijk deel van de binnenstad minder problematisch zijn. Daarom is er per deelgebied een wensbeeld opgesteld: van geen fietsen in de openbare ruimte tot alleen de mogelijkheid tot kort parkeren of tot de mogelijkheid om fietsen te plaatsen op straat op de daarvoor aangewezen plekken/ faciliteiten. Om de typen stallingen, de locaties daarvan en aanvullende maatregelen te bepalen, is het belangrijk om te weten wat het wensbeeld met betrekking tot fietsparkeren is voor de binnenstad van Delft. Bij deze wensbeelden hoort ook het informeren van de fietser over wat wel/ niet mag en bijpassende handhavingsmaatregelen en inzet daarvan.

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

In afstemming met de begeleidingsgroep1 van de gemeente Delft en stakeholders2 zijn deze integrale wensbeelden tot stand gekomen voor de binnenstad van Delft. Hierbij zijn de volgende wensbeelden onderscheiden (zie onderstaande afbeelding voor de indeling ervan in de binnenstad van Delft):

C. C

Fietsparkeren mag zichtbaar zijn op straat: Op veel plekken in de binnenstad van Delft kan de fietser zijn fiets nog dicht bij de bestemming plaatsen. Hiervoor zullen voldoende en goede voorzieningen beschikbaar moeten zijn en de fiets zal ook daadwerkelijk in de voorziening moeten worden geplaatst. Het is niet wenselijk dat er buiten de voorzieningen nog fietsen staan, hiermee blijft toegankelijkheid van de gebieden gewaarborgd. Er moet daarom duidelijk gecommuniceerd worden waar fietsen mogen staan en waar niet. Hierop wordt ook gehandhaafd. De gebieden waar dit wensbeeld van toepassing is, komen vooral overeen met het autoluwplusgebied in Delft, waar de voetgangers prioriteit hebben.

D. D

Basisniveau: voor de rest van de binnenstad (en de rest van Delft) is een basisniveau van toepassing. Dit basisniveau houdt in dat voldoende fietsparkeerplekken aanwezig zijn, voor de vraag die er is. Dit basisniveau geldt met name voor gebieden waar de functie wonen het sterkst aanwezig is. Uitgangspunt is dat fietsparkeren van bewoners zoveel mogelijk op eigen terrein wordt gefaciliteerd. Door beperkte ruimte bij woningen en de afwezigheid van bergingen is dit echter niet altijd mogelijk. Hiervoor dient onderzocht te worden of het mogelijk is om fietsparkeervoorzieningen te faciliteren (zoals een buurstalling of trommel, zie fietsparkeermix), zodat de fietsen op de gewenste plek gestald kunnen worden.

E.

Piekmomenten: op een aantal plekken in de binnenstad zijn er piekmomenten waarop een grote hoeveelheid fietsen wordt geparkeerd. Dit is bijvoorbeeld het geval op de Burgwal bij avondhoreca (o.a. Beestenmarkt). Op deze momenten kan de toegankelijkheid van het gebied onder druk komen te staan, bijvoorbeeld hulpdiensten kunnen niet in het gebied komen. Het is daarom wenselijk om de piekmomenten op te vangen. Hiervoor kunnen tijdelijke voorzieningen worden geplaatst, zogenaamde pop-upstallingen, zodat buiten de piekmomenten de ruimte gebruikt kan worden voor andere functies. Evenementen zijn geen onderdeel van het Toekomstbeeld fietsparkeren. Per evenement moet de organisator zorgen voor voldoende tijdelijke fietsparkeervoorzieningen om de vraag op te vangen (bijv. met pop-upstallingen).

A. Geen fietsparkeren in het straatbeeld: het is niet wenselijk dat er fietsen A

geparkeerd staan in het straatbeeld in deze gebieden. Redenen hiervoor zijn het historisch straatbeeld (bijvoorbeeld bij de Oude Kerk), maar ook toegankelijkheid van andere functies in de gebieden (zoals beperkte ruimte op de Beestenmarkt door terrassen). Bij dit wensbeeld hoort duidelijke communicatie waar en waarom fietsen niet geparkeerd mogen worden in het betreffende gebied en vooral ook waar de fiets wel geparkeerd kan worden. Hiervoor dienen er voldoende fietsparkeerplekken op acceptabele loopafstand van het gebied te zijn. Dit vraagt om grote fietsparkeerfaciliteiten. Bij dit wensbeeld hoort ook een intensief handhavingsbeleid.

B. B

Alleen kortparkeren faciliteren: in een aantal gebieden in de stad is de ruimte beperkt, zijn er veel voetgangers aanwezig en zijn er ook mensen die een snelle boodschap (runshoppers) willen doen. De mensen die komen voor een kort bezoek, kunnen hun fiets parkeren in deze gebieden. Bewoners die langer parkeren en bezoekers die een langer bezoek brengen aan het gebied kunnen de fiets op een acceptabele loopafstand (zie Fietsparkeermix) stallen, maar niet in de straat zelf. Hierdoor wordt ruimte en toegankelijkheid gewaarborgd voor o.a. voetgangers. Straten die hiervoor zijn aangewezen zijn onder andere de Choorstraat en Voldersgracht. Net als bij A. geen fietsparkeren in het straatbeeld dient duidelijk aangegeven te worden waar de fiets voor welke duur geplaatst mag worden en dient duidelijk gemaakt te worden waar langparkeerders hun fiets mogen stallen. Buiten de aangewezen fietsparkeervoorzieningen voor kortparkeren, is het niet toegestaan om fietsen te parkeren op straat. Ook bij dit wensbeeld hoort een intensief handhavingsbeleid.

1

Bestaande uit disciplines toerisme, economie, stedenbouw, mobiliteit, handhaving, Ruimte in de Binnenstad

2

Bestaande uit Stichting Centrum Management Delft, Verenigingsraad Delft, Bewonersplatform binnenstad Noord, Belangenvereniging de Oude en de Nieuwe Delft, Belangenvereniging Zuidpoort, Delfia Batavorum, MENSenSTRAAT, Fietsersbond afdeling Delft, Winkeliersvereniging De Klis, Duwo, Stichting Bestuurlijk Overleg Binnenstad, gemeente Delft

24 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

25 | november 2022

Fietsparkeerstrategie Delft | Gemeente Delft

Fietsparkeermix Mensen bezoeken de binnenstad met verschillende motieven. Soms heel kort (runshoppen), soms heel lang (theaterbezoek). De behoefte voor een veilige stalling varieert dan ook; iemand die ‘s avonds de fiets lang parkeert heeft meer behoefte aan een veilige plek dan iemand die snel boodschappen haalt in de supermarkt. Dan verschillen de gebruikte fietsen ook nog sterk van elkaar: van een eenvoudige studentenfiets tot elektrische bakfiets. Voor fietsparkeren geldt dan ook: one size does NOT fit all.

pagina. Afhankelijk van het type wensbeeld zijn er andere oplossingen benodigd dan dit basisniveau. Om deze reden is er per type wensbeeld een ander voorstel voor de fietsparkeermix. In bijlage 2 is per wensbeeld de volledige fietsparkeermix weergegeven. ◼ A

Geen fietsen in het straatbeeld: bij dit wensbeeld betekent het dat er geen geparkeerde fietsen meer in het straatbeeld te vinden zijn. Hierbij passen geen solitaire of kleinschalige fietsparkeervoorzieningen. Andere oplossingen uit de fietsparkeermix zijn dan benodigd, zoals bijvoorbeeld bewaakte, (grootschalige) inpandige stallingen of een bewaakte, grotere buitenstalling waarbij de fietsen niet zichtbaar in het straatbeeld (bijvoorbeeld een verdiept pleintje) voor winkelpubliek en een buurtstalling voor bewoners. Voorwaarde hierbij is dat fietsers aan de rand van het desbetreffende gebied - waar het wensbeeld van toepassing is - worden opgevangen op verschillende aanrijroutes/ windrichtingen in combinatie met fietscoaches/ gastheerschap, duidelijke communicatie (incl. bewegwijzering) en stevige handhaving).

◼ B

Alleen kortparkeren faciliteren: om kort parkeren te faciliteren dienen alleen kleinschalige of solitaire voorzieningen voor runshoppers op straat te worden gemaakt in de vorm van vakken (i.c.m. handhaving). Dit versterkt de uitstraling van kort parkeren ten opzichte van nietjes of andere voorzieningen waar de fiets aan vastgemaakt kan worden. Voor het langparkeren dienen er voldoende geclusterde voorzieningen te zijn. Bewaakte inpandige of buitenstallingen hebben hierbij de voorkeur voor funshoppers en bezoekers aan cultuur, recreatie en daghoreca.

◼ C

Fietsparkeren mag zichtbaar zijn op straat: bij zeer grote hoeveelheden fietsen zijn gecluserterde voorzieningen wenselijk. Bij kleinere hoeveelheden dienen kleinschalige voorzieningen te worden toegepast, zodat duidelijk is waar fietsen mogen staan en waar niet. Hiervoor kunnen klemmen en nietjes in de openbare ruimte worden toegepast.

◼ D

Basisniveau (rest binnenstad/ rest Delft): het basisniveau biedt ruimte voor meerdere type fietsparkeervoorzieningen afhankelijk van de functie in een bepaald gebied. Het gaat erom dat er voldoende faciliteiten beschikbaar zijn voor de fietsparkeervraag en fietsen niet zomaar overal op straat worden gezet (bijvoorbeeld vastgemaakt aan een lantaarnpaal).

Daarom is er voor de binnenstad van Delft een fietsparkeermix opgesteld, bezien vanuit de gebruikers. De fietsparkeermix wordt ingezet om per deelgebied te bepalen met welke voorzieningen (zoals een fietsparkeervak of pleintje) het fietsparkeren gefaciliteerd kan worden om aan te sluiten bij de stallingsbehoefte van de doelgroep en het wensbeeld. De oplossingen in de fietsparkeermix zijn geschikt voor verschillende volumes. Van enkele fietsen (nietjes) tot grote massa’s (bewaakte/ gebouwde voorzieningen). In bijlage 5 is een toelichting per type fietsparkeervoorziening met voorbeelden weergegeven. De fietsparkeermix die toegepast kan worden voor heel Delft is weergegeven in de afbeelding op de naastgelegen pagina. Afhankelijk van het type wensbeeld zijn er andere oplossingen benodigd. Bij wonen en werken dient er altijd verkend te worden of fietsparkeren op eigen terrein kan worden gedaan (ideale situatie). Voorzieningen op eigen terrein (privéberging, gemeenschappelijke berging) zijn in dit overzicht buiten beschouwing gelaten, omdat deze geen onderdeel zijn van de openbare ruimte. Fietsparkeermix per wensbeeld Op basis van het wensbeeld wordt de gewenste kwaliteit van de fietsparkeervoorziening bepaald. Dit betekent ook dat bij verschillende wensbeelden, ander type fietsvoorzieningen passen. Per wensbeeld is toegelicht wat voor type fietsvoorzieningen er bij passen.

De fietsparkeermix die past bij het basisniveau van Delft (het gele gebied/ gebied D in de binnenstad en de rest van Delft) is weergegeven de afbeelding op naastgelegen 26 | november 2022