Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023

Deze collega's zijn allen betrokken bij onze watertaken binnen Delft en Delfland en zijn verdeeld over verschillende teams en afdelingen. Het is een hele uitdaging om binnen de organisaties de juiste personen met elkaar in gesprek te brengen. Delfland heeft recent een organisatieontwikkeling doorgemaakt en Delft zit er nog middenin. Door elkaar een

21

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

inkijkje te geven in elkaars organisatiestructuur (zie bijlage 3 organogrammen Delft en Delfland) en structurele brede overlegmomenten hopen we hier meer vat op te krijgen. Bouwsteen 4: Afspraken over de manier van samenwerken Om de samenwerking te verbreden en te verdiepen is het van belang om regelmatig kennis uit te wisselen en dat we elkaar snel weten te vinden. Om elkaar snel weten te vinden is er een vaste contactpersoon vanuit Delft en Delfland benoemd. Deze contactpersonen hebben als taak om de samenwerking te faciliteren, vragen op de juiste plek neer te leggen en overzicht te houden op de belangrijkste gezamenlijke ontwikkelingen. Daarnaast hebben we een heldere overlegstructuur nodig zodat duidelijk is waar welke onderwerpen waar besproken kunnen worden. Daarnaast is het wenselijk om op een eenduidige, gestructureerde manier samen te werken, en voor iedereen duidelijke afwegingen te maken. Daarmee weten collega’s wat er van hen verwacht wordt, en waar ze anderen op kunnen aanspreken. Het is daarom wenselijk om concrete, projectmatige en procesmatige afspraken te maken en de samenwerking en betrokkenheid op de thema’s en beleidsontwikkelingen in een vroeg stadium af te stemmen. Voor de bestuurlijke samenwerking hebben we een overlegstructuur afgesproken waarbij de bestuurders 2 keer per jaar samenkomen.

4.2 Hoe gaan we de samenwerking concreet aanpakken? Uit onze bijeenkomsten zijn behalve de in 4.1 besproken bouwstenen ook een aantal leerdoelen voortgekomen waar we de komende tijd in gaan investeren. Samenwerken vanuit het gedachtengoed van ‘Strategisch Omgevingsmanagement’ (zie afbeelding 4.1) Bij het vormgeven van onze samenwerking kunnen we dankbaar gebruik maken van een aantal principes uit het gedachtengoed van ‘Strategisch Omgevingsmanagement’ en de ‘Mutual Gains Approach’. Deze principes zijn ontwikkeld voor gebiedsprocessen maar ook goed te vertalen naar onze onderlinge samenwerking. Het is niet noodzakelijk voor al onze medewerkers om hierover een opleiding te volgen, we lichten de hoofdprincipes is deze SSAW toe.

Afbeelding 4.1 Strategisch Omgevingsmanagement (Bron: WesselinkVanZijst)

22

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Een goede voorbereiding Voordat we samen aan een opgave starten is het belangrijk dat we eerst onze eigen organisatiebelangen benoemen en vervolgens samen onze gezamenlijke doelen bepalen. We vragen ons af wat we willen bereiken met een project of proces en vragen daarbij goed door om alle belangen boven tafel te krijgen. Vervolgens inventariseren en analyseren we of we voldoende informatie hebben. We moeten dus eerst denken en dan doen. Hebben we alle aspecten van de opgave goed in beeld? Zijn er verbanden met andere trajecten waar we wel/geen invloed op hebben? Vervolgens is afstemming nodig hoe we de aanpak kunnen aanvliegen, wat is de strategie en of dit verschilt binnen de organisaties. Bij wie ligt bijvoorbeeld het mandaat over bepaalde keuzes? Ook hierbij geldt dat we in gesprek blijven en geen aannames doen, altijd verifiëren of de ander nog aangehaakt is. Dit wordt zoveel mogelijk vastgelegd in een gezamenlijke verkenning, zodat hierop teruggevallen kan worden tijdens de uitvoering. Wanneer samen een duidelijk beeld is gevormd over de gewenste aanpak leggen we dit vast in procesafspraken. We spreken zo de intentie naar elkaar uit om de opgave op deze manier op te pakken en zien de waarde van samenwerking op dit dossier. Door het samen vastleggen van onze belangen en verantwoordelijkheden in deze SSAW tonen we betrokkenheid en kunnen we elkaar hierop aanspreken.

Aandacht tijdens de uitvoering In de uitvoering gaat de aandacht uit naar het creëren van zoveel mogelijk waarde voor beide organisaties. Hoe kunnen zoveel mogelijk doelen bereikt worden en zo efficiënt mogelijk? Dit vraagt om een brede zoektocht naar de beste oplossingen, zonder meteen over kosten en verantwoordelijkheden te praten. Dat gesprek vindt daarna pas plaats. Doel is om tot een optimale oplossing te komen, met maximale meerwaarde voor de leefomgeving en het watersysteem en minder hinder door werk-met-werk, voor maatschappelijk aanvaarbare kosten. Bijvangst daarbij kan zijn “goedkoper dan wanneer elke partij het alleen zou moeten doen”. Dit zal niet altijd meteen tot een overeenkomst leiden, en dat is geen probleem. Van belang is daarbij wel dat we de relatie boven het probleem zetten. Door het vermogen te cultiveren tot het aangaan van constructieve conflicten en deze zo nodig op te schalen blijven we goed met elkaar in gesprek. We besteden ook aandacht aan onze achterban binnen de organisaties zodat er steun is voor de aanpak. Wanneer zich obstakels voordoen, kaarten we dit op tijd aan en zoeken we naar oplossingen. We monitoren en evalueren regelmatig en voelen ons beiden verantwoordelijk voor het proces en het eindresultaat.

Overlegverbanden in beeld Delft en Delfland zijn twee politieke organisaties die op verschillende niveaus met elkaar samenwerken en in gesprek zijn. De voor deze SSAW meest relevante overlegverbanden hebben we in bijgevoegd schema (afbeelding 4.2) weergegeven inclusief een toelichting. We maken onderscheid tussen operationeel (de onderhoudstaken, uitvoering projecten), tactisch (beleid, onderlinge afstemming, schakelen met de politiek) en het strategisch niveau (visie, nieuwe ontwikkelingen, management, politiek). De beleidsontwikkeling op bepaalde thema’s binnen de twee organisaties is niet altijd even ver uitgewerkt. Op dat moment moeten we goed kijken waar en aan welke tafel in de organisatie het gesprek moet worden gevoerd. Op de werkvloer kan men er dan niet altijd uitkomen en moet soms worden opgeschaald naar management of de strategische laag (directie of bestuur). Voor de, in deze SSAW benoemde thema’s hebben we aangegeven waar binnen de organisatie de gesprekken het beste kunnen worden ingestoken.

23

er team

orte termi n at

Opera oneel

iddellange termi n oe

ac sch

ange termi n aarom

Strategisch

erle

e l er same wer s erle ater e l maat

ee

thema mste

ater erle mtel e la e

trate s h erle ele s tw el e

rl

erle ater

e l er same wer s erle ater wal te t e l e

est

x per jaar, beleidsadviseurs Del and (planvorming & afvalwater), adviseurs R& A (Water & Klimaat) en BOR (Riolering & Groen) Vroeg jdig signaleren projecten & ini a even, sparren over visie en beleidsontwikkelingen, actuele zaken bespreken, vinger aan de pols houden

x per jaar, adviseurs waterkwaliteit Del and, adviseurs R A (Water en cologie) en BOR (Groen) itvoerings en beheermaatregelen lokaal water, verbeteren samenwerking, kansen benu en (o.a. NVO, waterkwaliteit, baggeren, beheer, communica e intern extern)

a. x per jaar, adviseurs water, stedenbouw & RO, Realisa e en P&P Del , watertoetser en vergunningverlener Del and Vroeg jdig meedenken en adviseren vanuit Del and, voorsorteren op Omgevingswet en ontwikkelingen Plantoetsing vanuit watertoetsproces

a. x per jaar, delega e ambtelijke medewerkers Del ( x) & Del and ( x) Monitoren & signaleren, mo veren, organiseren, verbinden. Vinger aan de pols houden Overzicht houden over uitvoering doelen en ambi es SSAW. Bundelen jaarlijkse terugkoppeling

a x per jaar, wethouder hoogheemraad, accountmanager en co rdinator vanuit Del and, interne opdrachtgevers vanuit Del Samenwerking, s muleren, bijsturen, richten, afspraken maken Samenwerken voordat het m et

a x per jaar, bijeenkomsten over actuele thema s en ontwikkelingen nformerend, benen op tafel, elkaar leren kennen eren samenwerken voordat het m et

a. x per jaar, senior adviseurs beleidsadviseurs Del & Del and Strategisch overleg langetermijnontwikkelingen nspelen op o.a. klimaatscenario en landelijke ontwikkelingen, bepalen impact voor Del & Del and Gezamenlijke strategie ontwikkeling

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028 mei 2023

Afbeelding 4.2 Overlegverbanden SSAW

24

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Werkprocessen in beeld Bij de opgaven waar we samen aan werken zijn er binnen beide organisaties verschillende werkprocessen en sturingslijnen van invloed op de uitvoering van projecten, zoals de voortgang, het nemen van beslissingen en de planning. Komende tijd besteden we aandacht aan het beter in beeld brengen van deze verschillende processen. We maken aan elkaar inzichtelijk hoe wij werken en wat de juiste momenten zijn om bepaalde vragen aan de orde te stellen. Toelichting bij de overlegverbanden afbeelding 4.2 Afbeelding 4.2 geeft aan wat het doel is van de overleggen, welke disciplines van beide organisaties bij deze overleggen aansluiten en wat de indicatieve frequentie is van het overleg. De pijlen geven een indicatie van hoe het betreffende overlegverband beweegt tussen operationeel, tactisch en strategisch niveau. In aanvulling hierop nog de volgende toelichting: Kernteamoverleg SSAW Het kernteam geeft sturing aan de samenwerkingsagenda maar is niet verantwoordelijk voor de individuele projecten op de uitvoeringsagenda. Dit overlegverband is vooral bedoeld om de vinger aan de pols te houden wat betreft de samenwerking tussen beide organisaties: hoe verloopt de samenwerking, waar is progressie, waar zien we knelpunten ontstaan? Op basis van de behoeften vanuit beide organisaties initieert dit kernteam de gezamenlijke SSAW-themabijeenkomsten.

Verder is het kernteam voor beide organisaties het aanspreekpunt wat betreft punten die spelen, kansen die men ziet, inbrengen verbeterpunten, etc. Kortom, de Plan Do Check Act cyclus (PDCA). De evaluatie van de SSAW en de uitvoeringsagenda ligt bij het kernteam. Het eindresultaat van de deelonderwerpen bij de trekkers van de verschillende uitvoeringsagendapunten. In Q1 wordt jaarlijks een evaluatie opgewerkt voor de ambtelijk betrokkenen en de opdrachtgevers. De bestuurders worden hier ook over geïnformeerd. Strategisch overleg beleidsontwikkelingen De bedoeling van dit overleg is onderwerpen besproken worden die voor de lange termijn van belang zijn voor beide organisaties en waarbij tijd genomen wordt om tot gezamenlijke strategiebepaling te komen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de, in het najaar van 2022, gepubliceerde brief van het ministerie van IenW ‘Water en Bodem sturend’ en de relatie met de verwachte, nieuwe klimaatscenario’s. Wat betekent dit voor de opgaven van Delft en Delfland? Welke gezamenlijke opgave ligt hier en hoe kunnen we hierin eventueel samen strategisch optrekken. Een ander voorbeeld hierbij is het ontwikkelen van een gezamenlijke toekomstvisie op de binnenstad van Delft in relatie tot de thematiek van de bodemdaling.

SSAW-themabijeenkomsten Tijdens de gezamenlijke bijeenkomsten voor de totstandkoming van deze SSAW is de waarde gebleken van het elkaar regelmatig ontmoeten en spreken. We willen deze bijeenkomsten de komende jaren voortzetten in de vorm van thematische, breed georiënteerde bijeenkomsten voor de betrokkenen vanuit beide organisaties. In de eerste plaats zijn deze bijeenkomsten bedoeld om elkaar, en elkaars werkvelden, beter te leren kennen. Ook kunnen deze overleggen gebruikt worden om bijvoorbeeld thema’s vanuit het strategisch overleg beleidsontwikkelingen met een bredere groep te bespreken. Knelpunten die we ervaren tussen beide organisaties kunnen aan bod komen, maar ook verkenning van gezamenlijke kansen. De themabijeenkomsten richten zich vooral op tactische en strategische samenwerking.

25

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bestuurlijk overleg (BO) Water Dit betreft het halfjaarlijkse bestuurlijk overleg tussen de wethouder en de hoogheemraad, een overlegverband dat al meer dan 20 jaar bestaat. De inhoud van de overleggen wordt bepaald door de actuele thema’s die spelen. n de regel gaat het over tactisch-strategische onderwerpen, wat niet wil zeggen dat de dagelijkse gang van zaken (operationele aspecten) soms ook niet aan bod komt. De bestuurlijke overleggen worden gevoed door de politiek-bestuurlijke actualiteit, door input vanuit de verschillende SSAW-overlegverbanden en de voortgang van de uitvoeringsagenda. Via het ambtelijk voorbereidingsoverleg worden de agendapunten verzameld en voorbereid. Bij dit ambtelijk vooroverleg zijn in elk geval de accounthouders en de opdrachtgevers van de SSAW en de projecten in de uitvoeringsagenda van beide organisatie betrokken. Wateroverleg Ruimtelijke plannen Dit betreft het huidige Watertoetsoverleg in een bredere context. Besloten is om dit overleg te verbreden door in het overleg meer ruimte te maken voor het ‘aan de voorzijde’ bespreken van projecten en ontwikkelingen. Daarnaast blijft het watertoetsproces een belangrijk onderdeel van dit overleg. Voordeel van vroegtijdige afstemming is dat er meer ruimte komt voor gebied specifieke oplossingen en maatwerk in het ontwerp.

Knelpunten in het ontwerp in relatie tot water (-systeem, veiligheid en -kwaliteit), groen en klimaat worden daarmee ook eerder gesignaleerd zodat deze niet pas bij het moment van vergunningverlening moeten worden opgelost. Aandachtspunt is het in een vroegtijdig stadium verbinden van de juiste afdelingen van beide partijen om kansen te signaleren, tijd te winnen en conflicten met bijvoorbeeld eisen vanuit beleidsregels tijdig te adresseren en op te lossen. Afhankelijk van de status van een project of proces worden de juiste collega’s uitgenodigd of op de achtergrond betrokken. Dit is een groeiproces, ook hierin wordt regelmatig geëvalueerd of de gekozen richting de juiste is of zal moeten worden aangepast. Regulier samenwerkingsoverleg Water en Klimaat Doel van dit overleg is het tijdig signaleren van ontwikkelingen, knelpunten en ook het voorbespreken van complexe projecten. Dit betreft eveneens een bestaand overlegverband dat we willen verbreden. Op dit moment ligt de focus voor dit samenwerkingsoverleg vooral op ‘Water’ (kwantiteit en kwaliteit) en op de relatie met beheeraspecten (riolering, groen). Voor Klimaatadaptatie is er geen regulier afstemmingsoverleg met Delfland. Daarom wordt de scope van dit overleg verbreed en zal vanuit beide organisaties een collega die betrokken is bij Klimaatadaptatie deelnemen aan dit overleg.

Regulier samenwerkingsoverleg Waterkwaliteit en ecologie Ook dit is een al bestaand overleg tussen Delft en Delfland. De focus lag vooral op de uitvoering van de KRW-maatregelen voor oppervlaktewater, maar inmiddels is de scope van dit overleg verbreden tot een regulier samenwerkingsoverleg voor waterkwaliteit en (aquatische) ecologie vooral voor lokaal water. Inmiddels hebben we hier al een start mee gemaakt door voor Delft een overzicht op te stellen van alle uitvoeringsprojecten en plannen waar we mee bezig zijn en waar samenwerking nodig/mogelijk is. Voor het komende kalenderjaar is al een aantal onderwerpen benoemd waar we samen mee aan de slag gaan. Verder gaan we nog na of de samenstelling van de groep nog aanpassing behoeft en per overleg bepalen wie eventueel extra aanschuift bij het overleg voor afstemming of bijvoorbeeld om een toelichting te geven op een bepaald onderwerp.

26

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Andere overlegverbanden Naast genoemde overlegverbanden zijn er andere (projectmatige) overleggen, die hier niet genoemd worden. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de overleggen rond de toekomst van de waterspeeltuinen, de werksessies Water en Klimaat voor de (riool)reconstructiegebieden Voorhof en Buitenhof en de gesprekken rond de pilot Waterkwaliteitsbaggeren Tanthof. Via de reguliere samenwerkingsoverleggen ‘Water en Klimaat’ en ‘Waterkwaliteit en ecologie’ en het SSAWkernteamoverleg proberen we zicht te houden op deze overleggen en worden waar nodig onderling verbindingen gelegd. Externe netwerken Delft en Delfland komen elkaar ook tegen in een aantal (regionale) samenwerkingsverbanden waar water niet het hoofdthema is. Bij onder andere navolgende netwerken zijn we beiden betrokken: Gebiedstafel Buytenhout, Haagse Regio, Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden – Delfland, Werkgroep NPLG en Boeren voor Natuur. Door goed met elkaar in gesprek te zijn kunnen we in deze trajecten elkaar versterken en zo nodig coalities vormen. Daarnaast hebben we regelmatig met dezelfde derden partijen te maken, zoals ontwikkelaars, de provincie en de milieudienst. Door goed elkaars belangen te kennen kunnen we ook hier elkaar ondersteunen en/of samen als één overheid optreden. Zie hiervoor bijlage 5.

27

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

5. Vervolg Gezien de ontwikkelingen die op ons afkomen is flexibiliteit in de prioritering en de inzet op de samenwerking tussen Delft en Delfland in SSAW noodzakelijk. De uitvoeringsagenda maakt inzichtelijk waar we in hoofdlijnen op samenwerken en is een dynamisch document. Tijdens het opstellen van de SSAW is gewoon doorgewerkt aan de projecten in de uitvoeringsagenda, aan het verbeteren en verduidelijken van de overlegstructuren. Daarmee wordt invulling gegeven aan de Delftse Waterthema’s. Hier gaan we na de afronding van de SSAW uiteraard mee door. De voortgang en eventuele behoefte aan bijstelling van de SSAW en ook de uitvoeringsagenda wordt gemonitord door de betrokkenen en gebundeld door het Kernteam en wordt in het eerste kwartaal van het kalenderjaar teruggekoppeld aan beide organisaties zowel ambtelijk als bestuurlijk.

28

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Literatuur- en beleidsverwijzingen Literatuur- en beleidsverwijzingen Beheerplan groen en water 2020-2023, Basis voor de toekomst, gemeente Delft, dec 2019 Beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen bij nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en herstructurering, 2022, gemeente Delft Casestudie Zuid-Holland: 'Analyse grootschalige wateroverlast', Deltares, 17 januari 2023 Coalitieakkoord voor 2022-2026, Gemeente Delft Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie Gemeentelijk rioleringsplan Delft 2022-2026 Rapport verbreed GRP, gemeente Delft Herpolderovereenkomst gemeente Delft- Hoogheemraadschap van Delfland 12 april 2016 Handboek Strategisch Omgevingsmanagement 2.0, Marc Wesselink, Boom Uitgevers Amsterdam, 2022 Kamerbrief Eindadvies Beleidstafel wateroverlast en hoogwater, 19 december 2022, Minister I&W Kamerbrief Water en Bodem sturend, 25 november 2022, Minister I&W Klimaatadaptatiestrategie Delft 2019, gemeente Delft Langetermijnstrategie wateroverlast, Wapenen tegen extreme neerslag, Hoogheemraadschap van Delfland, 23 december 2022 Nota Groen Delft 2012-2020, gemeente Delft Nationaal Deltaprogramma Omgevingsvisie Delft 2040, 2021, Gemeente Delft Regionaal Waterbeheerprogramma Zuid-Holland 2022-2027, Provincie Zuid-Holland Samenwerkingsovereenkomst klimaatadaptie werkregio Delfland 2022-2024, november 2021 Waterbeheerprogramma 2022-2027 Hoogheemraadschap van Delfland Waterplan Delft 2000,

gemeente Delft Waterplan Delft actualisatie 2018, gemeente Delft Watervisie 2019, Hoogheemraadschap van Delfland

29

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlagen

30

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 1 Visie en belangen Hoe Delft en Delfland naar water kijken, welke visie ze hebben, is de basis van deze SSAW. Daarom geeft deze paragraaf een samenvatting van de visie op ‘Water’ zoals die valt af te leiden uit de recente visiedocumenten van Delft en hoogheemraadschap. Provincie en rijksoverheid zijn geen partners in onze samenwerkingsagenda. och zijn er beleidsthema’s vanuit provincie en rijk die een relatie hebben met de thema’s die we centraal stellen in de SSAW. Delft Delft is een stad die anno 2022 volop in ontwikkeling is en die voor een aantal grote opgaven staat. Opgaven die elkaar kunnen versterken in de vorm van meekoppelkansen, maar ook die met elkaar kunnen conflicteren (dilemma’s). n de Omgevingsvisie Delft 2040 zijn deze opgaven en de dillema’s benoemd (Omgevingsvisie | Gemeente Delft). Voor de SSAW en de relatie met ‘water’ is dit het belangrijkste dilemma vanuit de Omgevingsvisie: De stedelijke groei in de vorm van de verdichtingsopgave is gecombineerd met het belang van groen en water in de openbare ruimte (gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid) Duurzaamheid, gezondheid en veiligheid zijn voor Delft de randvoorwaarden voor alle andere ontwikkelingen. Ze gelden als basisvoorwaarde voor de ontwikkeling van de stad.

Duurzame, veilige en gezonde oplossingen voor Delft tot 2040 komen niet voort uit het bundelen van alle verschillende sectorale opgaven, maar juist door het maken van scherpe keuzes, door kansen te benutten om opgaven met elkaar te verbinden en door innovatieve combinaties te maken [gebaseerd op de Omgevingsvisie Delft 2040].

In de Omgevingsvisie worden bij genoemd dilemma de volgende aandachtspunten genoemd: - We moeten nu aan de slag met de ontwikkelopgave binnen het stedelijk gebied om in 2050 een klimaatbestendige stad te zijn met een veilig, prettig woon-, werk- en leefklimaat. - De leefomgeving moet op de juiste wijze worden ingericht zodat water de ruimte krijgt (voorkomen overlast), er voldoende water beschikbaar is in tijden van droogte en hittestress niet verder toeneemt. - Nieuwbouwlocaties worden zoveel mogelijk klimaatadaptief gebouwd. - We zetten in op het versterken, verbinden (en zichtbaar maken) van bestaande groenblauwe structuren, het beperken van bodemdaling, het duurzaam onderhouden van grondwaterstanden, waterveiligheid, het verbeteren van de (zwem)waterkwaliteit en het verbeteren van het inzamelen van afvalwater en van de waterzuivering. - We zetten in op minder verharding en meer (doelmatig onderhouden) groen, bestaande groenvoorzieningen aantrekkelijker maken, gericht op meer belevingswaarde en waarde voor dieren. - De buitenruimte (van belang voor mens, plant en dier) blijft, ondanks een groei naar 130.000 inwoners tot 2040, op minimaal hetzelfde kwaliteitsniveau als nu. Groen- en blauwstructuren maken we zichtbaar en bereikbaar binnen 300 meter van elke woning. - Zodanig ordenen van de ondergrond dat er ruimte blijft voor toekomstige, nieuwe functies.

Bij de toenemende druk op de ondergrond (vanwege ruimteclaims vanuit bijvoorbeeld de energietransitie en klimaatadaptatie) zoeken we naar balans tussen benutten en beschermen van de ondergrond. We streven naar inzicht in de ondergrond en een goede 3D-ordening van de ondergrond. We houden rekening met ‘natuurlijke’ processen die optreden in de ondergrond zoals bodemdaling, verzilting en de werking van het grondwatersysteem.

In het Coalitieakkoord Delft 2022-2026 Samen werken aan Delft komen genoemde elementen uit de Omgevingsvisie terug binnen de thema’s ‘ en gezonde en veilige stad’ en ‘ en duurzame stad’. (Coalitieakkoord voor 2022 – 2026 | Gemeente Delft). De coalitie streeft naar:

31

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

- Een gezonde, schone en groene fysieke leefomgeving met ruimte voor groen, sporten en ontmoeting. - Voldoende schoon water voor verkoeling, wateropvang, biodiversiteit en een mentaal en fysiek gezonde leefomgeving. Onderdeel hiervan is ook het streven naar een betere waterkwaliteit van de Delftse zwemwaterlocaties en oog voor water per wijk en buurt. - De stad inrichten op extremer weer, onder meer door de stad stap voor stap klimaatadaptief in te richten via onder meer de rioolvervangingsopgaven (meekoppelen klimaatadaptieve straatinrichting), aanpak van hittestress gevoelige plekken, groene en biodiverse inrichting van straten in versteende wijken. Delft wordt groener en daarmee koeler, overbodig versteend oppervlak wordt vergroend, regenwater kan gemakkelijker weg en meer dieren vinden hun plek in de stad. Projectontwikkelaars uitdagen tot ambitieuze plannen voor circulair en natuur-inclusief bouwen, aangepast aan klimaatverandering. - De ruimte in de stad beter benutten door het stimuleren van lopen, fietsen en openbaar vervoer en door in te zetten op deelmobiliteit. Ruimte die vrijkomt, gebruiken we in om de stad te vergroenen en klimaatadaptieve maatregelen te nemen. - Toewerken naar een klimaat neutrale stad in 2050. Voor de energietransitie per buurt bepalen wat het meest geschikte alternatief voor aardgas is.

Hoogheemraadschap Ook Delfland heeft een visie opgesteld, de Watervisie 2050. Voor de stad Delft worden in de watervisie een aantal perspectieven genoemd. Zie ook: Watervisie - Delfland (hhdelfland.nl). De watervisie is vooral bedoeld als een gespreksinstrument dat de consequenties van toekomstige ontwikkelingen (zoals klimaatverandering en verstedelijking) op de leefomgeving, en daarmee het watersysteem, in beeld brengt en mogelijke handelingsperspectieven aanreikt. Perspectieven voor Delft, Watervisie HHD 2050: Zeespiegelstijging - Zoek samen naar robuuste, natuurlijke oplossingen voor de waterkeringen in de cultuurhistorische binnenstad. Zoetwatervoorziening in relatie tot droogte - Benut overtollig hemelwater voor periodes van droogte, door (ondergrondse) berging en hergebruik (in kassen en woningen). Extreme neerslag - Herinrichting van zowel stedelijk gebied als openbare ruimte leidt tot meer ruimte voor infiltratie. - Vergroot sponswerking bestaand bebouwd gebied (vergroenen daken, tuinen, openbare ruimte), benut kansen voor biodiversiteit. - Verlaag druk op boezemstelsel tijdens extreme neerslag door waterbuffering in boezemland en overlast in overig weidegebied te accepteren. Hitte - Verbeter de waterkwaliteit ten behoeve van meer mogelijkheden voor zwemrecreatie. - Vergroen de openbare ruimte en gebouwen om het hitte-eiland effect te kunnen beperken.

Waterkwaliteit en biodiversiteit - Stimuleer de aanleg van natuurvriendelijke oevers voor o.a. natuurlijke zuivering van het oppervlaktewater. - Stem gebruiksfuncties af op de hoogst haalbare waterkwaliteit. - Zorg voor aaneengesloten netwerk van natte ecologische zones, sluit daarmee aan op (droge) natuurnetwerken, waardoor blauwgroene netwerken worden uitgebreid. Bodemdaling - Zorg voor een stabiel oppervlaktewaterpeil in de historische kern om verzakking en wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen. - Herstructureer wijken die gevoelig zijn voor bodemdaling om schade aan woningen te beperken. - Voorkom de bouw van nieuwe wijken op plekken met een slappe bodem of bouw op een bodemdalingsbestendige manier.

32

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Provincie De provincie is geen partner in onze samenwerkingsagenda. och zijn er beleidsthema’s vanuit de Provincie die een relatie hebben met de thema’s die we centraal willen stellen in de SSAW. De meest relevante thema’s betreffen (zie ook Regionaal Waterprogramma Zuid-Holland 2022-2027 vastgesteld - Provincie Zuid-Holland): -

Samenwerking bij projecten rond regionale waterkeringen. Het realiseren van een goede oppervlaktewaterkwaliteit. Beleidsuitwerking goede en veilige zwemlocaties in oppervlaktewater. Beleidsuitwerking droogte en duurzame zoetwatervoorziening. Beleidsuitwerking bodemdaling (met als onderdeel ‘Klimaat- en bodemdalingbestendig bouwen’). Beleidsuitwerking waterrecreatie.

33

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 2 Totstandkoming Totstandkoming Bestuurlijke opdracht/vraagstelling De bestuurlijke opdracht is tijdens verschillende Bestuurlijk overleggen tussen Delft en Delfland tot stand gekomen en aangescherpt: 11 oktober 2021 startopdracht 28 november 2022 terugkoppeling stand van zaken en bestendiging opdracht 21 februari 2023 bespreking en akkoord 90 % versie Bestuurlijke opdrachtgevers Gemeente Delft Wethouder F. van Vliet (trekker) Hoogheemraadschap van Delfland Hoogheemraad M. Vissers Samenstelling projectteam Gemeente Delft Karla Kampman (projectleider) Léon Brouwer Hoogheemraadschap van Delfland Annemarie Kok Inge Muhlig Bijeenkomsten/ambtelijke werksessies Gemeente Delft 16 december 2021: Start uitvraag met vragenlijst 10 februari 2022: Bespreking van de ingekomen reacties 31 maart 2022: Interne werksessie naar aanleiding van de reacties op de vragenlijst Hoogheemraadschap van Delfland 17 februari: Q&A-sessie 1 16 mei: Q&A-sessie 2 Gezamenlijke bijeenkomsten gemeente Delft en Hoogheemraadschap van Delfland 23 mei 2022: Gezamenlijke werksessie naar aanleiding van reacties vragenlijst 14 november 2022: Gezamenlijke werksessie, bespreken concept-SSAW tekst

34

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 3 Organogrammen Delft en Delfland Organogram gemeente Delft

35

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Organogram Hoogheemraadschap van Delfland

Secretaris-directeur Afdeling Concern Control en Auditing Projectorganisatie De Groote Lucht Directieportefeuille Bedrijfsvoering Afdeling Bestuurlijke en Juridische Zaken Afdeling Communicatie en Klantcontact Afdeling Facilitaire zaken Afdeling Financiën, Inkoop en Contractbeheer Afdeling Informatie en Communicatietechnologie Afdeling Informatiemanagement en Gegevensbeheer Afdeling Personeel, Organisatie en Calamiteiten Afdeling Toezicht en Handhaving Informatiemanagement Chief Information Officer Directieportefeuille Ontwikkeling Afdeling Planvorming Afdeling Regulering en Planadvisering Afdeling Strategie, Innovatie en Beleidsadvies Programma Waterketen Programma Waterkwaliteit Programma Duurzaam circulair Programma Klimaatadaptatie Directieportefeuille Uitvoering Afdeling Beheer en Programmering Assets Afdeling Besturing Zuiveringsproces Afdeling Contractmanagement en Projectbeheersing Afdeling Monitoring en Wateradvies Afdeling Onderhoud en Besturing WS en WK Afdeling Onderhoud Technische Installaties Afdeling Projectmanagement, Techniek en Omgeving Afdeling Operationele taken WS en WK Asset Watersysteem Asset Waterkering Asset Waterketen

SD CCA BV BJZ CKC FAZ FIC ICT IMG POC THH IM CIO OW PLV RPA SIB

UV BPA BZP CMP MWA OBW OTI PTO OWK

36

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 4 Uitvoeringsagenda Nr.

Onderwerp

V.

Visie

V.1

Stedelijk programmeren en de gebiedsagenda’s Visiebepaling Gebiedsopgaven water

V.2

Trekker

Toelichting / stand van zaken

Focus komende 5 jaar

Planning

Hangt samen met gebiedsagenda’s Delft en Strategie Wateroverlast Delfland: Gezamenlijk per gebied/wijk nagaan wat de integrale water- en klimaatopgaven zijn (waterstructuur, kwaliteit, kwantiteit, groen en klimaat). Ook van invloed: klimaatscenario’s KNM 2023, uitwerking ‘water en bodem sturend’, uitwerking ‘beleidstafel hoogwater en wateroverlast’ en vervolgonderzoek ‘ imburgbui’.

Visie per gebied ontwikkelen. Wat is in welk gebied belangrijk. Hier beleid en vergunningverlening op afstemmen

2023/24?

Delft Delft

-

-

-

-

B.

Beleid

B.1

SSAW en de uitvoeringsagenda

Delft

Opstarten van het uitvoeren van de SSAW

B.2

Afspraken KA-beleid en watercompensatie HHD en Delft

Delft

Delftse KA regels (Beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen bij nieuwbouw of herstructurering) zijn kortgeleden vastgesteld. Hier gaat Delft mee werken. Regelmatig evalueren van de uitvoering hiervan (Delft intern) en in relatie tot de watercompensatieregels en de langetermijnstrategie wateroverlast vanuit HHD (Delft – HDD).

Wensen voor realisatie verbindingen Kansen en knelpunten Richting geven voor ontwikkelingen. Juist wel of niet op een bepaalde locatie Wateropgave per polder verduidelijken en waar nodig herijken. Verkoelingsplekken in de stad

Jaarlijks Evalueren van de resultaten herijken van de uitvoeringagenda Evalueren overlegverbanden Check op behoefte bijstelling SSAW Uitvoering geven aan beleidsregel Evalueren beleid Delft en HHD Afstemming over strenger beleid van Delft dan de watertoets. Zorgen dat beleidsregels elkaar niet tegenspreken maar juist aanvullen Samen kansen benutten

Vaststellen 2023

Doorlopend Jaarlijks evaluatiemoment

37

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

Trekker

Toelichting / stand van zaken

mei 2023

Focus komende 5 jaar -

B.3

Draagkrachtanalyse van het watersysteemvaren

HHD

B.4

Aanpassing vaarbeleid

HHD

B.5

Baggerbeleid

HHD

(Aandachtspunt baggeren komt op verschillende plekken terug. In strategisch overleg bespreken wie hier mee aan de slag gaat)

Verkenningsfase Onderwerp staat voor 2024 ook op de agenda van het Afstemmingsoverleg ‘Waterkwaliteit en cologie’. Dat is specifiek gericht op de situatie voor Delft. Uit draagkrachtanalyse (B.4) moet volgen welke aanpassing vaarbeleid vergt.

Rekeningcommissie van Delfland het baggerbeleid heeft onderzocht. Zij adviseert om behalve doorstroming ook waterkwaliteit, biodiversiteit, recreatie en afzet van bagger mee te wegen in het baggerbeleid. Dit advies is overgenomen door het College van HHD. Nagaan welke extra opgave ligt er voor het grondgebied van Delft.

B.6

Herziening beleidsregels en Leggertype klassen NVO

HHD

Mogelijkheid inbouwen om naast Leggertype Natuurvriendelijke oever (NVO) ook Natuurlijke Oever (NO) op te nemen met een lichter beheerregime.

B.7

Implementatie langetermijnstrategie wateroverlast ‘Wapenen tegen extreme neerslag’

HHD

Delfland ontwikkeld een langetermijnstrategie (Q1-2023). Deze geeft de HHD kaders. In de uitwerking/implementatie zal intensiveren van de samenwerking met oa gemeente essentieel zijn.

P.

Projecten en processen

P.1

Dijkhoornseweg (weg op waterkering)

Delft

Riool uiterlijk in 2028 vervangen. Weg opnieuw inrichten en herstellen

Niet afwentelen op het gebied of het watersysteem Uitkomst zorgt voor balans tussen varen en andere waterfuncties, natuurfuncties en natuurwaarden.

Planning

Actueel beleid dat aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen en andere overheden Staat voor 2023 op de agenda om te bespreken tijdens het Afstemmingsoverleg ‘Waterkwaliteit en cologie’. Op basis van dit overleg bepalen wat de consequenties hiervan zijn voor de Delftse situatie en bepalen vervolgstappen. Vanuit HHD wordt via een uitvoeringsprogramma vervolg gegeven aan advies Rekeningcommissie. Status december 2022: Aanpassing van deze beleidsregel wordt binnenkort voorzien. In 2023 gesprekken met Delft om aan de voorkant mee te denken over deze beleidsregel aanpassing. Heeft een relatie met P.8.

Afronden project. Vervanging riolering, vervanging wegdek daarbij meenemen nieuw mobiliteitsbeleid en technische systemen

2023?

2024?

20232024

2023

20232028

38

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

P.2

a. Klimaatadaptatie Buitenhof

Trekker Delft

Toelichting / stand van zaken

Focus komende 5 jaar

Scope bepaling. Integrale insteek met betrokkenheid diverse stakeholders, waaronder HHD en woningcorporaties

Ambitiebepaling voor klimaatmaatregelen zoals boomkroonbedekking, afkoppelen, inzijging in bodem en uitvoering

Tanthofkade Wandelpad en ophoging kering Zwemwater Grote Plas Delftse Hout

HHD

Ambitiebepaling

HHD Delft

Monitoring effect getroffen maatregelen Verkennen mogelijke toekomstige maatregelen.

Varen in de binnenstad in relatie tot waterkwaliteit

HHD

Start 2023 (onder voorbehoud)

Planvorming + uitvoering Monitoring effecten huidige maatregelen. Overzicht reeds getroffen maatregelen Verkennen mogelijke toekomstige maatregelen. Monitoring oevers en bijsturen Monitoren

b. Klimaatadaptatie Voorhof

P.3 P.4

P.5

P.6

P.7

mei 2023

Baggerpilot Tanthof

Actualiseren waterstructuurkaart Delft

HHD

Delft

Heeft tevens relatie met B.3/B.4 en is ook onderwerp van gesprek in Afstemmingsoverleg ‘Waterkwaliteit en cologie’ Voorbereiding loopt voor een proef met waterkwaliteitsbaggeren in een deel van Tanthof West. In samenspraak tussen HHD en Delft is strategie bepaald. Heeft een relatie met B.5 Door de leggerdiepte aan te passen naar de werkelijke diepte van de vaste bodem kan de kwaliteit en de kwantiteit van de watergang sterk verbeterd worden. Opstarten. Onderbouwende kaart bij Visiebepaling gebiedsopgaven water (relatie met B.1 , B.2 en V.2), inclusief integraal vastleggen kaden binnen gemeente delft

-

Planning

Juli 2023

Nader uitwerken baggerplan Uitwerken monitoringsplan Na evaluatie pilot bepalen vervolgacties en aanbevelingen voor baggerbeleid algemeen

20232024

Kaart uit 2005 als uitgangspunt nemen en deze actualiseren in nauwe samenspraak met Delfland. Ook afspraken maken hoe we de kaart actueel houden en wie eigenaar wordt van de kaart. Zorgen dat de kaart makkelijk bruikbaar wordt.

2023

-

39

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

P.8

Waterkwaliteit en ecologie lokaal water Delft

Trekker HHD

Delft

mei 2023

Toelichting / stand van zaken

Focus komende 5 jaar

Planning

In regulier Afstemmingsoverleg ‘Waterkwaliteit en cologie’ is begin 2022 afgesproken om de gesprekken over ‘KRW Overig water’ in het kader van het SGBP3 (zie R.4) breder in te steken en toe te spitsen op de Delftse situatie voor lokaal water. Een aantal van de genoemde zaken in het SGBP3 zijn niet relevant voor het Delftse, lokale watersysteem.

De focus ligt op vijf bouwstenen: 1. Emissiereductie 2. Ecologische optimalisatie waterbeheer 3. Ecologische inrichting van het watersysteem 4. Anticiperen op de toekomst (klimaatadaptatie, gebiedsontwikkelingen) 5.Borgen van waterkwaliteitsaspecten bij recreatie (bijv. recreatievaart, vissen/visstandbeheer)

20232024

P.9

Inventarisatie Natuurvriendelijke oevers, afstemmen beleidsregels voor N(V)O’s

O.a. in het In het kader van P.8 is besloten om de bestaande NVO’s in Delft te inventariseren en na te gaan waar kansen zijn voor nieuwe NVO’s. Tegelijkertijd worden de beleidsregels voor beheer (Ecokleurenkoers en Kleurkeur) op elkaar afgestemd.

O. O.1

Overeenkomsten en Intentieverklaringen Samenwerkingsovereenkomst HHD wegen op kaden

In een maatregelentabel houden we de status van Delftse projecten en ontwikkelingen bij, met hoofdonderwerpen en een prioriteitenlijst. Geactualiseerd overzicht van NVO’s (Natuurvriendelijke Oevers), NO (Natuurlijke oevers) en beschoeide oevers. Duiding kansrijke locaties voor aanleg N(V)O’s in de toekomst. Evaluatie en update

2023

In voorbereiding

40

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

O.2

Herpolderovereenkomst

Trekker DelftHHD

mei 2023

Toelichting / stand van zaken

Focus komende 5 jaar

Planning

De herpolderovereenkomst is in het verleden afgesloten om de waterstaatkundige zorg van de gemeente aan het hoogheemraadschap over te dragen. Dit uit waterveiligheidsoogpunt. Onderdeel van de overdracht van de zorg bestond ondermeer uit beheertaken, financiën, werken en menskracht.

Hernieuwen afspraken

Start 2023-

Afspraken over omgang verdeling kosten voor de ZTW na 2023

2023

Doorlopend overleg. Bespreken actualiteit en anticiperen op ontwikkelingen

Doorlopend

De COP gaat om kennisuitwisseling. Als afzonderlijke partijen kunnen we een thema inbrengen om verder uit te diepen.

Doorlopend

Behoefte tot herziening. Vanuit Delft behoefte om dit breed op te pakken met gemeenten in de regio. Vooralsnog gedeeld trekkerschap totdat dit verder besproken is. Delft heeft bestaande Herpolderovereenkomst al een keer doorgelopen op actualiteit en aantal opmerkingen en bespreekpunten verzameld. Binnen HHD wordt momenteel gesprek gevoerd over hoe dit dossier verder op te pakken met de regio. Het huidige besluit voor de verdeelsleutels is afgesloten t/m 2023. Voor de volgende jaren moeten er nieuwe afspraken gemaakt worden over de verdeelsleutels.

O.3

Overeenkomst verrekeningen Zuiveringtechnische werken (ZTW)

R. R.1

Regionale samenwerkingsverbanden Bestuurlijke watertafel (BWT) HHD

R.2

COP Klimaatadaptatie

HHD

Regulier Bestuurlijk overleg, 2 keer per jaar. Met daarin inbreng van o.a. NAD, COP-klimaatadaptatie en Netwerk Schoon en Gezond water Burgemeester gemeente PijnackerNootdorp per 2023 voorzitter Secretariaat ligt bij HHD (Kees Paalvast) HHD is regievoerder. Vanuit COP is Herbert Bosch aangesteld als regiocoördinator Klimaatadaptatie. Doel is regionale samenwerking en afstemming over klimaatadaptatie. Benutten gelden vanuit de impulsregeling. Jaarlijks verslaglegging/verantwoordingrichting Bestuurlijke Watertafel.

Voor de impulsgeldenregeling voert Delft de administratie en verlopen de projecten via BOR

41

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

R.3

NAD

R.4

NSGW/SGBP3 (waaronder KRW)

Trekker NAD

HHD

Nationaal Stroomgebiedbeheerplan Water Stroomgebiedbeheerplan 3

Z.1

Overige zaken Eco campus TU Delft

TUD

Toelichting / stand van zaken

Focus komende 5 jaar

Planning

Regievoerder is Floor Huis in ’t Veld, procesmanager NAD

HHD: Mogelijk het overdragen van de laatste poldergemalen naar Delfland. Daarbij ook het in kunnen lezen van meetdata van de gemalen in WIS van HHD

Doorlopend

Verder uitvoering geven aan de genoemde bouwstenen in de Delftse context binnen het reguliere afstemmingsoverleg ‘Waterkwaliteit en cologie’. Zie hiervoor P.8

Doorlopend

In het Netwerk Waterketen Delfland (NAD) werken 12 gemeenten, 2 drinkwaterbedrijven en het hoogheemraadschap van Delfland samen aan een betrouwbare, betaalbare, toekomstbestendige en duurzame waterketen. Uitvoering geven aan Stroomgebiedbeheerplan 3, met daarin onder andere het werken aan de KRW-doelen voor Overig water. Deze doelen zijn eind 2021 vastgesteld voor de periode 2022-2027.

Initiatieffase Transformatie van campusterrein TUD naar een duurzame, klimaat adaptieve en zelfvoorzienende co ampus: “a natural, biodiverse area where people and nature co-exist”

Z.2

Green village (waterstraat, klimaatstraat, Hitteplein)

TUD

mei 2023

VPDelta bevindt zich op de Green Village en richt zich op innovaties op het gebied van klimaatadaptatie. Gemeente levert een jaarlijkse bijdrage van € . ,- voor VPDelta voor 4 jaar (juli 2020 – juli 2024). De helft van de bijdrage maakt de gemeente jaarlijks over als bijdrage aan de organisatie. De andere helft van de bijdrage (€ 8 . ,- in totaal over 4 jaar) reserveert de gemeente voor de lokale implementatie van een innovatie op het gebied van klimaatadaptatie vanuit The Green Village (of meerdere innovaties indien dit financieel haalbaar is). In samenwerking met VPDelta en de adviseur klimaatadaptatie wordt gekeken naar mogelijke pilotprojecten

Identificeren kansen/ aanknopingspunten vanuit onze opgaves, meedenken en suggesties geven of aanpassingen op de campus kunnen helpen in het regionale waterbeheer. Of vanuit proeftuin/ living lab idee kijken waar we misschien op termijn gezamenlijke pilots kunnen starten. Waarvan we kunnen leren en die vervolgens elders in ons beheergebied kunnen toepassen. Opschalen klimaatadaptieve pilots in de stad

Komende 5 jaar

42

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

Z.3

Verkenning gezamenlijke beleidsnotitie bomen op kaden

Z.4

Gemaal, systeem en zuiveringscapaciteit voldoende voor de geplande toename aantal woningen op korte en langere termijn? Schutbeperkingen Parksluizen irt watergebonden bedrijvigheid Delft DIT riolering Delft

Z.5

Z.6

Z.7

L.1

L.2

L.3 L.4

L.5

L.6

Groen-blauwe verbindingen

Trekker

Toelichting / stand van zaken

mei 2023

Focus komende 5 jaar

Planning

Kan dit onder het NAD worden opgepakt? Op welke termijn speelt dit?

HHD

Verkenning toepassing DIT-riolering in relatie tot zoetwaterbeschikbaarheid. Dit punt komt voort uit de resultaten van een bredere studie uitgevoerd in opdracht van Delfland, Rijnland, Den Haag en Leiden naar de zoetwaterbehoefte en zoetwaterbeschikbaarheid als alle gemeenten binnen het betreffende waterschap alle noodzakelijke klimaatmaatregelen gaan nemen. In hoeverre dekt in dat geval de totale zoetwaterbeschikbaarheid de zoetwatervraag? Delfland wil in gesprek met Delft om kansen voor het versterken van groenblauwe verbindingen te verkennen, en informatie en ontwikkelingen op dit onderwerp uit te wisselen.

Lange termijn agendapunten 1) Hoogte en vervanging van kades in de binnenstad in relatie tot wegen en riolering Zeespiegelstijging: Zoek samen naar robuuste, natuurlijke oplossingen voor de waterkeringen in de cultuurhistorische binnenstad. Hoge grondwaterstand binnenstad Impact van nieuwe klimaatscenario’s van het KNMI die binnenkort gepubliceerd worden. WSA In relatie tot nieuwe klimaatscenario's Overlast op papier versus praktijk Inundatie vs. riooloverbelasting bij regen Nieuwe regelgeving meerlaagse veiligheid in Omgevingswet

43

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

L.7

Uitkomsten van de Beleidstafels wateroverlast van het ministerie en de doorwerking hiervan op Delft Beleidsbrieven Ministerie ‘Water en Bodem sturend’ MKBA over afkoppelen/vertraagd afvoeren/infiltratie: wat kost het en wat levert het op? Ook discussie over openbare ruimte versus privéterrein (gebruik openbare ruimte als dat effectiever is?)

L.8 L.9

L.10

L.11

L.12

L.13 L.14

L.15

L.16

Trekker

Toelichting / stand van zaken

mei 2023

Focus komende 5 jaar

Planning

Is opgepakt in NAD? Check en voortgang volgen

Gevolgen van droogte voor Delft. Bodemdaling, relatie met funderingen, relatie met peilbeheer (watervraag vanuit het oppervlaktewater) en benutten bodem als ‘spons’? Gezamenlijk bewaken van de balans tussen zoetwaterbeschikbaarheid en zoetwatervraag ondermeer ook DIT riolen Onderzoek kansen voor benutten diepere ondergrond als opslaglocatie voor hemelwater? Bijvoorbeeld Nieuw Delft Van waterketen naar watercyclus: wat gaan we concreet met dit thema doen als samenwerkingsverband? Of blijft dat toch vooral gewoon NAD-werk, waarbij wij meedenken, voorstellen beoordelen etc. Is er een specifiek Delfts aspect dat onze aandacht nodig heeft? Microverontreinigingen – aangepaste normen Inzetten op multifunctioneel ruimtegebruik op daken en op straat/in parken, in relatie met klimaatadaptatiebeleid. Communicatie(plan) over acceptatie van wateroverlast, eigen particuliere verantwoordelijkheid Nieuwe hemelwaterverordening

Delft

44

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

Nr.

Onderwerp

L.17

Gedragsverandering/ waterbewustzijn/ wateractief gedrag

L.18

Maatlat Klimaatadaptief bouwen Klimaatmaatregelen: zoetwatervraag versus zoetwaterbeschikbaarheid

L.19

1)

Trekker

Toelichting / stand van zaken

mei 2023

Focus komende 5 jaar

Planning

Wanneer Delft een onderzoek/ activiteit wil opzetten over gedragsverandering kan de samenwerking met Delfland gezocht worden

Dit punt komt voort uit de resultaten van een bredere studie uitgevoerd in opdracht van Delfland, Rijnland, Den Haag en Leiden naar de zoetwaterbehoefte en zoetwaterbeschikbaarheid als alle gemeenten binnen het betreffende waterschap alle noodzakelijke klimaatmaatregelen gaan nemen. In hoeverre dekt in dat geval de totale zoetwaterbeschikbaarheid de zoetwatervraag?

Agendapunten waarvan wordt verwacht dat ze in de toekomst aan de orde komen, bijvoorbeeld via de strategische samenwerkingsoverleggen (met wellicht nadien uitwerking in een proces en/of project).

45

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 5 Regionale en andere water gerelateerde samenwerkingsverbanden Nr.

Onderwerp

Trekker

Stand van zaken

RS.1

Energietransitie en energie uit water worden niet in de SSAW meegenomen. Deze worden in het programma energietransitie meegenomen. Gebiedstafel Buytenhout + Buitenhouttafel Regionale Samenwerkingsagenda (Ruimte??) Haagse Regio Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland (BPL MD)

Divers

Divers

Geen

Continue proces als overlegorgaan. Focus is mede uitvoering geven aan visie

Den Haag

Oriëntatiefase

Gemeenten (voorzitter Burg. Delft)

De Provincie Zuid-Holland heeft MiddenDelfland op 14 november 2017 aangewezen als een Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) Visie is gereed, Uitvoeringsagenda in de maak

RS.2

RS.3

RS.4

RS.5

RS.6

Nationaal Programma Landelijk gebied (relevant voor Delft?) Uitvoeringsprogramma BPLMD is hiervoor een belangrijke bouwsteen Boeren voor Natuur

RS.7

Vergunningverlening en plantoetsing

RS.8

Waterschapsverordening

PZH, HHD, gem M-D, LTO, NM, SBB, Vokkestaart

Partijen: Delft, Lansingerland, Maassluis, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Westland), het Hoogheemraadschap van Delfland, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, het Zuid-Hollands Landschap, de Midden-Delfland Vereniging en LTO Noord afdeling Delflands Groen Net van start

PZH, gem Delft, Gem Pijnacker Nootdorp, HHDelfland, Jan Duindam Beide organisaties

Herziening project i.v.m. financiën

HHD

Vastgesteld, correcties kunnen nog worden doorgevoerd

Focus komende 5 jaar

Bepalen van ambitie voor een dergelijke regionale samenwerking Vaststelling uitvoeringsagenda en realisatie operationele doelen

Gebiedsgerichte aanpak vitale veenweide voor 1 juli 2023 + GGA Kust/Kassen

Op tijd de waterbelangen signaleren en bespreken. Vooraan in het proces contact opnemen over watersysteem, veiligheid en kwaliteit Gaat in werking bij de inwerkingtreding van de omgevingswet

46

Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft 2023 - 2028

mei 2023

Bijlage 6 Begrippen- en afkortingenlijst Begrip

Omschrijving

Bal BOR Bkl BWT DIT GGA GRP HHD KA KRW MKBA NAD NBW NVO NOVEX NPLG NVO P&P PZH RWZI REA SBB SSAW WIS WKO

Besluit activiteiten leefomgeving (onder de Omgevingswet) Afdeling Beheer Openbare Ruimte gemeente Delft Besluit kwaliteit leefomgeving (onder de Omgevingswet) Bestuurlijke Watertafel Drainage Infiltratie Transportriolering Gebiedsgerichte aanpak Gemeentelijk rioleringsplan Hoogheemraadschap van Delfland Klimaatadaptatie Europese Kaderrichtlijn water Maatschappelijke kostenbatenanalyse Netwerk waterketen Delfland (voorheen Netwerk Afvalwaterketen) Nationaal Bestuursakkoord Water Natuurvriendelijke oever Nationale Omgevingsvisie Extra Nationaal Programma Landelijk Gebied Natuurvriendelijke Oever Afdeling Programma’s en Projecten gemeente Delft Provincie Zuid-Holland Rioolwaterzuiveringsinstallatie Afdeling Ruimte & Economie Advies gemeente Delft Staatsbosbeheer Strategische Samenwerkingsagenda Water Delft Waterkwantiteit Informatie Systeem Warmte-koude opslag: een systeem dat gebruikmaakt van energieopslag in de bodem voor verwarming en koeling Wegen op keringen Water en rioleringsprogramma (nieuwe vorm van het GRP onder de omgevingswet) Watersysteemanalyse

WOK Wrp WSA

47

Foto: groot blaasjeskruid in Delft

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Delft in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015 Internet www.delft.nl Delft: Zaak 5509235 Documentnummer 5509293 Delfland: Dossier 2750 DMS Mei 2023