Regionaal opvangplan Haaglanden v2.1
Tekst van het document
Het streven is daarom dat bewoners zo kort mogelijk op deze locaWes verblijven, maar vanwege het dringend tekort aan opvangplaatsen is dit niet alWjd mogelijk. Ook statushouders blijven in deze opvang omdat er geen beschikbare woning in de gemeente is. NoodopvanglocaWes worden door het COA in samenwerking met gemeenten op vrijwillige basis ingezet, waarbij de exploitaWe bij het COA ligt. Voor de noodopvang (NO) worden goede afspraken gemaakt tussen COA en gemeente over de voorwaarden, zoals over de voorzieningen, lee}aarheid en veiligheid in de omgeving. CrisisnoodopvanglocaWes zijn in beginsel opvanglocaWes voor zeer korte duur (maximaal 7 dagen) met een laag kwaliteits- en voorzieningenniveau die in beginsel geëxploiteerd worden door de gemeente. Dit zijn bijvoorbeeld evenementenhallen, leegstaande kantoren, recreaWewoningen, schepen of Wjdelijke paviljoens. In deze opvanglocaWes hebben bewoners hebben vaak minder privacy, minder gelegenheid om zelf te koken en minder mogelijkheden voor een zinvolle dagbesteding. LocaWes voor crisisnoodopvang (CNO) zijn er in regio Haaglanden op dit moment niet. Tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) is opvang zoals hierboven beschreven maar dan geëxploiteerd door de gemeente. De exploitaWe van Wjdelijke gemeentelijke opvanglocaWes wordt vastgelegd in een bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA.
De wekelijke mogelijkheid en basis hiervoor ligt in de Spreidingswet. Gemeenten voeren op deze locaWes dus zelf het dagelijkse beheer, soms in samenwerking met derde parWjen. Het COA vervult wel een ondersteunende rol. Hoe deze ondersteunende rol er precies uit ziet, hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld en welke kaders er zijn voor het kwaliteits- en voorzieningenniveau wordt door het Rijk nader uitgewerkt.
16
Handreiking @jdelijke spoedopvang, Ontwikkeling en exploita@e van Spoed Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO). Jus@@e en Veiligheid, 20 mei 2024. 49
Tijdelijke spoedopvang is een vorm van met spoed gecreëerde Wjdelijke gemeentelijke opvang; in beginsel tot 1 juli 2025 wanneer opvangplekken onder de Spreidingswet gerealiseerd moeten zijn. De opvanglocaWe wordt geëxploiteerd door gemeenten onder verantwoordelijkheid van COA.
50
9. Bijlage: Vluchtelingen en migra5e In de Staat van de MigraWe 202417 is onderzoek gedaan naar de oorsprong van migraWe.
In de periode 2013 t/m 2022 vormden asielzoekers 11% van alle immigranten in Nederland, dit betre/ zowel eerste aanvragen als nareizende gezinsleden. Ongeveer een derde (31%) van de instroom van migranten in Nederland betre/ reguliere migranten van buiten de Europese Unie (EU) die bijv. om werk of studie naar Nederland komen. Meer dan de hel/ (53%) van de instroom van migranten in Nederland bestaat uit personen uit andere lidstaten van de EU, bijv. uit Polen, Roemenië, Bulgarije, Duitsland en Spanje. De Oekraïense ontheemden betrof 6% van de groep. Welke soorten vluchtelingen zijn er? • Vluchteling: volgens het Vluchtelingenverdrag is een vluchteling iemand die zijn of haar land van herkomst ontvlucht vanwege gegronde vrees voor vervolging. Redenen voor vervolging kunnen zijn: ras of naWonaliteit, godsdienst, poliWeke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep. Een vluchteling kan in eigen land geen bescherming krijgen van de overheid tegen deze vervolging en in sommige landen is de overheid degene die verantwoordelijk is voor de vervolging. • Asielzoeker: mensen die hun thuisland hebben verlaten om in een ander land bescherming te zoeken. Dit doen zij door asiel aan te vragen. Asielzoekers hebben nog geen verblijfsvergunning.
• Alleenstaande minderjarige vreemdelingen: Een alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV-er) is bij aankomst in Nederland jonger dan 18 jaar (minderjarig), komt van buiten de Europese Unie (EU) en is naar Nederland gekomen zonder ouder(s) of verzorger(s) die over de jongere mag beslissen. AMV-ers krijgen een voogd tot ze 18 jaar zijn of weggaan uit Nederland. Nidos is de onarankelijke instelling die de voogdijtaak voor AMV-ers uitvoert. • Statushouders in de opvang: asielzoekers worden statushouders (of vergunninghouders) op het moment dat ze een verblijfsvergunning krijgen. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt deze vergunninghouders aan gemeenten. Gemeenten moeten 17
hRps://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2024/06/14/tk-bijlage-staat-van-migra@e-2024 51
• •
•
zorgen voor passende woonruimte voor statushouders. Echter, statushouders kunnen nu vaak niet doorstromen naar de (reguliere) woningmarkt, waardoor zij nog in de asielopvang moeten verblijven. Dit kan ook gelden voor alleenstaande minderjarige statushouders. Alleenstaande minderjarige statushouders: Zij worden door voogdij-instelling Nidos gehuisvest op kleinschalige opvangplekken. Oekraïense ontheemden: vluchtelingen die een Wjdelijke bescherming hebben. Hierdoor zijn Oekraïense ontheemden binnen de EU en dus ook binnen Nederland verblijfsgerechWgd (zolang de Wjdelijke bescherming geldt). Oekraïense ontheemden worden momenteel opgevangen in gemeentelijke (nood)opvanglocaWes en bij parWculiere opvang. Derdelanders: Naast Oekraïners zijn er ook duizenden derdelanders (niet-EU/EEA burgers) uit Oekraïne gevlucht. Een deel van deze derdelanders had een Wjdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne, met name omdat ze voor de invasie in Oekraïne werkte of studeerden. Nederland was iniWeel ruimharWg en bood deze derdelanders ook Wjdelijke bescherming. Op 19 juli 2022 is dit beleid veranderd en konden deze derdelanders geen Wjdelijke bescherming meer krijgen in Nederland. Ook dDe Wjdelijke bescherming van de al aanwezige groep zou vervallen. Derdelanders met een permanente of humanitaire verblijfsvergunning of directe familiebanden behouden hun Wjdelijke bescherming.
Door juridische onduidelijkheid mogen de meeste derdelanders nog steeds in Nederland blijven in afwachWng van een uitspraak van het Europese Hof van JusWWe over of Nederland de Wjdelijke bescherming wel mocht stopzeken.
52