Regionaal opvangplan Haaglanden v2.1

Dagbesteding en integra>e Zowel op de asielopvanglocaWes als op Oekraïense opvanglocaWes is er in de regio een breed aanbod van acWviteiten. Zo kunnen nieuwkomers deelnemen aan bijvoorbeeld muzieklessen, 22

sportacWviteiten, computerlessen en Nederlandse taallessen. Deze dagbesteding is van groot belang om mensen acWef en gezond te houden. ‘Overbruggingsaanbod’ is een vorm van dagbesteding waarbij veel aandacht is voor taalontwikkeling in afwachWng van onderwijs. In onze regio is er geen formeel georganiseerd overbruggingsaanbod. Wel zijn er kleine iniWaWeven zoals bijvoorbeeld in Den Haag bij een opvanglocaWe voor AMV-ers met vrijwilligers. Voorbeeld in de regio In Den Haag kunnen Oekraïense ontheemden gebruik maken van Nederlandse taallessen gefinancierd door de gemeente in het kader van volwasseneneducaWe. In 2023 volgden 380 ontheemden taallessen bij de Taal+ school van ROC Mondriaan en SWchWng Taal aan Zee. Begin 2024 starken 50 Oekraïense deelnemers met taalles en staan er nog 100 mensen op de wachtlijst om te beginnen met taalles. Naast deze taaltrajecten kunnen Oekraïense ontheemden gebruik maken van (laagdrempelige) taalacWviteiten, zoals taalmaatjesaanbod en inloopconversaWe bij bibliotheken/Taalhuis. In samenwerking met Piëzo worden in Zoetermeer Nederlandse taallessen voor volwassenen gegeven aan Oekraïense ontheemden. Deze lessen worden erg goed bezocht en zijn wekelijks. In Del/ hee/ het COA afspraken gemaakt met lokale sportverenigingen over het gebruik van sportvoorzieningen en het aanbieden van sportaanbod voor met name de doelgroep AMV-ers.

Knelpunten •

•

• •

•

Gemeenten pleiten ervoor dat asielzoekers eerder in staat gesteld worden om te werken en een groter deel van het inkomen behouden waarmee de bijdrage aan kosten van opvang passender wordt. Nu moet een te groot deel van het inkomen uit arbeid aan het COA afgedragen worden. Om statushouders goed te laten landen in de regio is het belangrijk dat het COA statushouders plaatst in de gemeenten waar zij ook als asielzoeker opgevangen zijn. Een bestaande arbeidsovereenkomst in een specifiek beroep is nu al een van de criteria om als statushouder een aanvraag te doen om gekoppeld te worden aan een gemeente, maar niet de enige. Er zouden meer incenWves moeten zijn voor asielzoekers om aan het werk te gaan. Zo zou het mogelijk moeten zijn dat asielzoekers het COA verzoeken hen in een opvanglocaWe te plaatsen van de gemeente waarin zij al werk hebben. Of daarna overgeplaatst worden. Het ‘naar werk begeleiden’ wordt overgelaten aan gemeenten, het UWV en het werkgeversservicepunt en/of werkbedrijf. Klantmanagers bij gemeenten kunnen asielzoekers sWmuleren om aan het werk te gaan. Deze werkzaamheden brengen uiteraard kosten met zich mee. Maar de Spreidingswet houdt geen rekening met deze werkzaamheden en de financiering daarvan.

Hoewel er poliWek de wens is om asielzoekers snel aan de slag te laten gaan met werk en integraWe leert de ervaring dat een groot gedeelte van de doelgroep niet kan werken, om diverse redenen. 23

•

•

Regiobreed is er een trend te zien bij de Oekraïense Ontheemden. Bij de ontheemden die later zijn gekomen (in 2023 en verder) zien we dat zij vooral op zoek zijn naar werk en ook komen er meer alleenstaande mannen. Dit is een andere doelgroep dan de ontheemden die in het begin zijn opgevangen De ervaring leert dat het Oekraïense ontheemden lukt om hun weg te vinden in onze samenleving. Wel is er grote behoe/e onder de ontheemden aan helderheid over de toekomst. Kinderen leren de Nederlandse gewoontes, taal en cultuur, waardoor het steeds lasWger wordt om terug te keren naar Oekraïne. Het is zaak dat het Rijk komt met een lange termijnvisie voor deze doelgroep.

4.5. Veiligheid Voor het besluit genomen wordt om een locaWe te openen is het gebruikelijk een advies van de driehoek te vragen t.a.v. veiligheid. Hierin neemt PoliWe, OM en de burgemeester zixng. Ook is een schouw van de locaWe door Brandweer en GHOR (Geneeskundige Hulpverlening in de Regio) aan te raden om latere obstakels te voorkomen. Als de locaWe er eenmaal is worden beheer overleggen gehouden met COA, gemeente, poliWe, bedrijven en wijken of stadsdelen. Tijdens deze overleggen worden eventuele zorgen en onveiligheden besproken en naar een mogelijke oplossingen gezocht. Bij incidenten op locaWes met asielzoekers wordt contact gezocht met het COA. Zij verwerken het incident in het bewonerssysteem en bieden handelingsperspecWef, evenals ondersteuning bij bijvoorbeeld het voeren van een correcWegesprek. Als een bewoner niet meer op locaWe kan verblijven kijkt het COA of een overplaatsing mogelijk is. Bij incidenten met grote impact waarbij sprake is van een mogelijk strafrechtelijk vergrijp, bijvoorbeeld fysieke agressie, of diefstal, doet het COA melding/aangi/e bij de poliWe. Als sprake is van een stra}aar feit zal de poliWe tot aanhouding overgaan. De ervaring in de regio Haaglanden leert dat er vooraf bij inwoners en gemeenteraad vaak bezorgdheid is over veiligheid rondom locaWes waar asielzoekers opgevangen worden.

Er zijn in Haaglanden weinig incidenten geweest rondom locaWes waar asielzoekers en/of Oekraïense ontheemden worden opgevangen.

24

Voorbeeld in de regio Op alle COA-locaWes in Den Haag is 24/7 beveiliging. Natuurlijk is er ook BHV, zijn er ontruimingsplannen aanwezig er worden er ontruimingsoefeningen gehouden. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden in Den Haag is er niet standaard 24/7 beveiliging. Veel locaWes werken alleen 's nachts met beveiliging als sociaal beheer naar huis is. Ook zijn er (semi zelfstandige woon) locaWes waar ambulant beheer is, en alleen op bepaalde dagdelen per week sociaal beheer aanwezig is, en wordt niet gewerkt met beveiliging. Wel is het alWjd mogelijk contact te hebben met ambulante beheerder via een bereikbaarheids/beschikbaarheidsdienst. Verder staat in Den Haag vanuit ‘sociale veiligheid’ ook het infomeren van bewoners van de opvanglocaWe centraal. Met name over de individuele gevaren zoals onder andere uitbuiWng, prosWtuWe, en geweld. Maar ook valt te denken aan een veilig gevoel voor LBHTIQA+ ers. Sociaal beheer schenkt aandacht aan, signaleert en bemiddeld bij vormen van sociale onveiligheid. Denk ook aan posters met uitleg in verschillende talen of QRcodes naar websites in verschillende talen.

4.6. Communica8e naar bewoners/par8cipa8e Een nieuwe opvanglocaWe in de buurt kan vragen en spanningen oproepen bij mensen die in de buurt wonen of bedrijven en organisaWes die in de buurt gevesWgd zijn. De informaWebijeenkomst voor omwonenden is een gelegenheid om onzekerheid, angst en zorgen vooraf te bespreken. Juist omdat deze zorgen er zullen zijn is het goed om Wjdig in gesprek te gaan. Het zo volledig mogelijk informeren draagt bij aan het algemeen begrip. Vanuit het oogpunt van privacy en veiligheid is het prakWsch om dit te doen voordat er asielzoekers op een locaWe verblijven. In onze regio is met dit soort processen al veel ervaring opgedaan en ook het COA kan hierin een acWeve (advies)rol vervullen. De ervaring leert dat de invulling van communicaWe en parWcipaWe maatwerk is en lokaal verschillend ingevuld kan worden. Er zijn verschillende succesvolle manieren om een open gesprek met omwonenden te voeren over de te openen locaWe. In Den Haag kiest men ervoor zoveel mogelijk te sturen op eenop-een gesprekken, bijvoorbeeld door middel van huisbezoeken of een inloopavond met voldoende professionals om alle bezoekers persoonlijk te woord te staan. De ervaring leert dat plenaire bijeenkomsten het risico op een negaWeve sfeer vergroten en een inhoudelijk gesprek belemmeren.

Om vertrouwenwekkend te handelen is het aan te raden om zo transparant en zo concreet mogelijk te communiceren over de specifieke aspecten van de opvanglocaWe: Kenmerken van de doelgroep (lee/ijd, a~omst, aantallen), duur van de opvangtermijn en kenmerken van het sociaal beheer, beveiliging etc.. Na start van de opvang loont het om te investeren in contacten tussen de nieuwkomers en de omwonenden, bijvoorbeeld door het organiseren van burenbijeenkomsten en taalcafés. Het hierboven genoemde beheeroverleg kan eveneens het gremium zijn om dit soort acWviteiten te bespreken en eventuele vrijwilligers te acWveren. Bij grotere locaWes kan een beschikbare ruimte om gezamenlijk met de buurt acWviteiten te ontwikkelen het draagvlak vergroten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gezamenlijk Engelse les 25

volgen, buur{eestjes of een regelmaWge koffie-ochtend waarbij men met elkaar kennis kan maken. Voorbeeld in de regio In Del/ reageren omwonenden en stadgenoten voornamelijk posiWef op de opvang van asielzoekers in de stad. Ook worden er vanuit de Del/se samenleving diverse iniWaWeven voor hulp en begeleiding ontplooid. Bij uitbreiding en verlening van de opvang in hotel Campanile werden de omwonenden en ondernemers in de directe omgeving per brief (huis-aan-huis) geïnformeerd. Daarnaast werden gebruikelijke gemeentelijke kanalen ingezet voor bredere communicaWe en informaWe. Dit zijn onder andere de informaWepagina op del/.nl en veel gestelde vragen, nieuwsberichtgeving, social media en het Klantcontactcentrum KCC. De inhoud van de communicaWe was van tevoren afgestemd met COA, en het Campanile-hotel. Ook in andere gemeenten worden dit soort iniWaWeven ontplooid. In Pijnacker-Nootdorp was er een enquête voor alle bewoners. Bewoners konden daarmee parWciperen en ‘meedenken’ in plaats van ‘mee-weten’, als start van meerdere parWcipaWefases. In Den Haag is er een conWnue dialoog door middel van stadsgesprekken direct na bekendmaking van de opening van een opvang.

4.7. Financiën Financiering opvang asielzoekers Voor de financiering voor de opvang van asielzoekers zijn er, sinds de Spreidingswet, twee mogelijkheden. Als het COA de opvang verzorgt geldt het Faciliteitenbesluit opvangcentra. Het COA verzoekt dan gemeenten elk jaar om een opgave van het aantal asielzoekers dat op 1 januari van dat jaar op het adres van de COA-opvang staat ingeschreven in de BasisregistraWe personen (BRP). Op basis daarvan berekent het COA de bijdrage die uitgekeerd wordt via een decentralisaWe-uitkering van het ministerie van BZK. Aanvullend krijgen gemeenten financiering voor COA-bewoners die niet ingeschreven staan in het BRP, vergoeding voor gemiste inkomsten uit onroerendezaakbelasWng, een vergoeding voor vrijwilligersgroepen, een vergoeding voor voorlichWngskosten, etc. Het bedrag voor deze uitkering is €18,15 per asielzoeker per maand. Deze vergoeding is de aflopen jaren niet meer aangepast. De Spreidingswet maakt het ook mogelijk dat gemeenten zelf een opvanglocaWe beheren. De regelgeving is hierop nog niet aangepast en daarom wordt teruggevallen op de Tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) regeling. Deze regeling is eigenlijk bedoeld voor crisisnoodopvang, in geval van crisis: storm, brand of overstromingen. De gemeente krijgt via het COA een normvergoeding van € 150,00 euro per plek per dag of een vergoeding van de daadwerkelijke kosten.

Deze vergoeding is Wjdelijk en wordt jaarlijks achteraf vergoed op basis van het aantal gerealiseerde plekken (bedden). Volgens de Spreidingswet (memorie van toelichWng) zou de gemeente een structurele vergoeding moeten krijgen, die aansluit bij de gemiddelde kosten van het COA (€ 76,60 per plek per dag). In dit bedrag ziken onder meer 26

de kosten voor huisvesWng, personeel COA, gezondheidszorg en levensonderhoud. Maar, dit is, een half jaar na invoering wet,nog niet geregeld.

Financiën opvang Oekraïense ontheemden De afspraken omtrent de financiering van de opvang van Oekraïense ontheemden zijn vastgelegd in de BooO (BekosWgingsregeling Opvang Ontheemden Oekraïne). Gemeenten ontvangen een normvergoeding voor de gemeentelijke opvang (GOO) en een normvergoeding voor de parWculiere opvang (POO) op basis van het aantal opvangplekken ((bedden). De normvergoeding is de afgelopen jaren steeds verder verlaagd. Indien een gemeente meer kosten maakt dan de normvergoeding, mogen ze, binnen redelijke grenzen ook declareren op basis van werkelijke kosten. Een belangrijke verandering is dat de hoogte van het normbedrag van het Rijk voor de opvang van Oekraïense ontheemden in 2024 een kwart lager zal zijn dan in 2023 en voor 2024 is vastgesteld op € 62. Daarnaast wordt het leefgeld dat aan ontheemden is uitgekeerd die verblijven in de gemeentelijke of parWculiere opvang, vergoed door het Rijk. Het Rijk wil het voorzieningenniveau van Oekraïense ontheemden beter laten aansluiten op andere groepen in de maatschappij, waaronder asielzoekers. Een eigen bijdrage aan de opvang voor Oekraïense ontheemden met inkomen aan de gemeente is sinds 1 juli verplicht. Het betre/ een bedrag van 105 euro per meerderjarige of 210 euro per gezin. Ook is een extra bijdrage verplicht voor ontheemden die geen eetgeld krijgen maar catering op locaWe.

Hierop is de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) aangepast. De ingang van deze verplichWngen hing samen met inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet opvang ontheemden uit Oekraïne op 1 juli. Deze wet voorziet in een wekelijke grondslag voor gemeenten om de polisadministraWe van het UWV (Suwinet) in te zien en daarmee inzage te krijgen in de inkomensposiWe van deze groep. Op die manier kan leefgeld gerichter worden uitgekeerd en kunnen gemeenten een eigen bijdrage voor opvang en eetgeld vragen. Eind van het jaar zal het kabinet de norm-vergoeding voor 2025 verhogen voor de implementaWekosten en uitvoeringskosten die gemeenten voor deze acWviteiten maken.

Financiering regionale coördina>e en regie Ook de provinciale en regionale coördinaWetaken, zoals beschreven in de Spreidingswet is nog niet geregeld. Daarom wordt de regionale coördinaWe t.a.v. de asielopgave en de ondersteuning van de Regionale Regietafel gedeeltelijk gefinancierd met provinciale voorfinanciering (€100.000,-). Dit betre/ een co-financiering waarbij de provincie € 90.000 bijdraagt en de deelnemende gemeenten in totaal € 10.000. Daarnaast is er op dit moment jaarlijks een subsidie van de provincie beschikbaar ter waarde van 50.000 euro voor ambtelijke ondersteuning.

Knelpunten De financiering van asielopvangplekken kent vele knelpunten. Dit komt met name omdat de gemeenten door de Spreidingswet een nieuwe wekelijke taak hebben gekregen en uitvoeren, terwijl de financiering door Ministerie Asiel en MigraWe, BZK en OCW hierop (nog) niet is aangepast. Het beleggen van de taak van het vinden van opvangplekken bij de gemeenten brengt in brede zin werk met zich mee en daarmee kosten. Ook t.a.v. de opvang van Oekraïense ontheemden zijn er diverse financiële knelpunten. 27

Belangrijkste knelpunt: .jdelijke financiering versus duurzame opvang De RRT Haaglanden maakt zich, samen met G4 en VNG, richWng het Rijk hard voor het punt van meerjarige financiering, in ieder geval voor de huisvesWng van asielzoekers maar ook om vast personeel aan te kunnen stellen. Bijna alle financiële regelingen zijn gericht op de ondersteuning van gemeenten op korte termijn (lopende opvang in het huidige jaar) en voorzien (nog) niet in financiering in duurzame (meerjarige) opvanglocaWes of andere voorzieningen, die kunnen mee-ademen met een wisselende instroom waardoor de asielcrisis duurzaam kan worden opgelost (doel Spreidingswet). De totale financiering is op dit moment Wjdelijk én gekoppeld aan het werkelijk aantal opgevangen asielzoekers (of Oekraïners). Gemeenten mogen, wekelijk gezien, geen panden aankopen of langdurige huurcontracten afsluiten of personeel aannemen zonder dat ze gelijkWjdig zekerheid hebben over de meerjarige financiële dekking, waarmee het niet mogelijk is duurzame eigen huisvesWng te verwerven en te beheren. Daarmee blijven we hangen in de huidige asielopvangcrisis, met een conWnu tekort aan opvangplekken, waarbij asielzoekers verhuizen van de ene Wjdelijke locaWe naar de andere. Dit zorgt voor onnodige stress bij vluchtelingen, onnodig hoge werkdruk bij de gemeenten en onnodig hoge kosten voor opvang.

Tijdelijke locaWes zijn immers 2 a 3 keer zo duur als vaste locaWes11 en ook inhuur van Wjdelijk personeel is duurder dan vast personeel. Andere knelpunten financiering • Naast locaWes speelt dit ook voor vergoeding voor andere voorzieningen. Hoewel de Spreidingswet stree/ naar een duurzame meerjarige opvang, is ook de huidige vergoeding voor onderwijs en andere voorzieningen incidenteel. Daarmee kunnen structurele oplossingen zoals onderwijshuisvesWng en vast personeel niet worden gefinancierd. • Ook zijn de diverse financiële regelingen voor onderwijs, opvang, regio, bemiddeling naar werk, gezondheidzorg per groep (asielzoekers, Oekraïense ontheemden, statushouders) verschillend en sluiten qua hoogte en voorwaarden niet aan. Hierdoor ontstaan er bij verandering van het aantal of de status van de asielzoeker/statushouder/Oekraïner, knelpunten in het totaal van voorzieningen die zij nodig hebben. Plaatsing van alleenstaanden, gezinnen, jeugdigen vraagt immers om andere voorzieningen ook al zijn de aantallen gelijk. • Gemeenten krijgen op dit moment geen geld voor de zoektocht naar plekken en de kosten die ze maken om locaWes 'sleutelklaar’ op te leveren; ze krijgen immers pas vergoedingen nadat de asielzoekers of Oekraïense ontheemden zijn gevesWgd.

Hierbij is de eenmalige vergoeding die gemeenten krijgen voor de vesWging van € 11.345 voor een nieuw asielzoekerscentrum ontoereikend. • Voordeel van structurele financiering is dat het makkelijker is om schoken tussen budgeken en regels voor de diverse doelgroepen te verminderen waardoor het gemakkelijker is structureel beleid voor zorg, parWcipaWe, inburgering en doorgeleiding naar werk in te zeken. • In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet staat aangekondigd dat financiering tot 2027 geborgd is. Hoe de situaWe er daarna uitziet is nog niet duidelijk. • Per 1 juli 2024 is de uitvoering van het innen van de eigen bijdrage voor leefgeld voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten komen te liggen. De implementaWe hiervan is 11

Bron: jaarlijks AEF onderzoek en onderzoek Algemene Rekenkamer naar COA opvang. 28

•

in de regio recentelijk gestart. Er worden implementaWe- en uitvoeringsproblemen verwacht bij het benodigde ICT-systeem om de inning mee uit te voeren, maar ook bij het goed bijhouden van de (wijzigingen) ten aanzien gegevens voor werkende en nietwerkende ontheemden, naast de benodigde menskracht. Het Rijk is inmiddels op de hoogte van deze problemaWek. Voor het creëren van tussenvoorzieningen en doorstroomlocaWes voor statushouders is er de Hotel- en accommodaWeregeling (HAR). De HAR dekt kosten van de gemeente voor zes maanden en de kosten van doorstroomlocaWe voor 12 maanden. Er is een risico voor gemeenten als na die Wjd nareizigers nog niet met hun gezin passend te huisvesten zijn omdat de nareisaanvraag door het COA nog niet behandeld is.

29

5. Toelich5ng huidig en toekoms5g beeld per gemeente De regionale opgave voor asielzoekers in de regio Haaglanden is het creëren van 5.794 plekken. Zoals in hoofdstuk 1 en 2 te lezen is, gaat de RRT Haaglanden uit van het beginsel dat elke gemeente zelf verantwoordelijk is voor het realiseren van het aantal indicaWeve opvangplekken. Per gemeente zijn de huidige en de toekomsWge situaWe beschreven van de opvang voor in ieder geval asielzoekers en Oekraïense ontheemden12. In de meeste gevallen is ook de situaWe voor statushouders opgenomen of andere doelgroepen waar dit lokaal relevant is. .

Per gemeente zijn de locaWes beschreven die op het moment van schrijven (juni 2024) bekend zijn. T.a.v. toekomsWge locaWes is de nog te lopen besluitvormingsprocedure beschreven. Bij de locaWes zijn het type huisvesWng beschreven, de doelgroep en – indien van toepassing - ruimtelijke randvoorwaarden.

5.1. DelN Asielzoekers In Del/ is er op twee locaWes noodopvang voor asielzoekers: in het Campanile-hotel en aan het Manderspark. In hotel Campanile hee/ het COA capaciteit om in totaal 170 mensen op te vangen, waarvan 60 plekken voor AMV-ers en 110 voor reguliere opvang. Sinds 8 januari 2024 vangt het COA er Wjdelijk een groep van 60 AMV-ers op. Deze groep blij/ telkens maximaal 3 maanden in Del/. Sinds 13 mei worden de overige hotelkamers ingezet voor de opvang van reguliere asielzoekers. Voor de opvang van AMV-ers zet het COA het hotel in als doorstroomlocaWe. Dit betekent dat na het vertrek van een groep een nieuwe groep AMV-ers zal instromen. De jongeren, die vaak nog maar kort in Nederland zijn, verblijven maximaal drie maanden in Del/. De AMVdoelgroep is een kwetsbare doelgroep die intensief begeleid wordt en meer vraagt van de samenwerking met de gemeente, onderwijsinstellingen en andere lokale partners. De AMV groep in hotel Campanile gaat niet in Del/ naar school; het COA regelt i.s.m. met het ISK voor deze jongeren een dagprogramma met taallessen en sport. LocaWe Manderspark is in de zomer van 2022 gebouwd en in september van dat jaar in gebruik genomen als noodopvanglocaWe. Het COA biedt er opvang aan 220 asielzoekers, waarvan 170 regulier en 50 AMV-ers.

Volgens de huidige afspraken met de grondeigenaar TU Del/ kan het COA het Manderspark in ieder geval tot 2 februari 2026 als opvanglocaWe gebruiken. Mogelijk kan daarna nog 2 keer met een jaar verlengd worden. De locaWe is inmiddels ruim anderhalf jaar in gebruik en voldoet niet aan het COAprogramma van eisen voor de kwaliteit van opvang. Het COA is in overleg met de gemeente Del/ en TU Del/ een plan aan het uitwerken voor de verbetering van de voorzieningen. Ondanks deze verbetermaatregelen is locaWe Manderspark minder geschikt voor opvang van AMV-ers in combinaWe met reguliere asielzoekers; de gemeente Del/ is daarom op zoek naar 12

Voor Oekraïense ontheemden zijn alleen de plekken in gemeentelijke opvang opgenomen. In de defini@eve versie van het regionaal opvangplan zal ook de stand van zaken van par@culiere opvang voor Oekraïense ontheemden beschreven worden. 30

een duurzame locaWe om 50 AMV-ers op te vangen. De plekken die daarna vrijkomen op het Manderspark kunnen ingezet worden voor de opvang van reguliere asielzoekers. Begin september hee/ het college van Del/ besloten om een reststrook gras op Sportpark Kruithuisweg (hoek Mekelweg/Uytenbogaartsingel) aan het COA beschikbaar te stellen voor de realisaWe van een zelfstandige AMV-locaWe voor de opvang van 50 AMV-ers. De locaWe wordt Wjdelijk, voor minimaal vijf jaar, ter beschikking gesteld in verband met mogelijke herontwikkeling in te toekomst. Naar verwachWng starten de bouwwerkzaamheden begin 2025 en kan de locaWe vóór 1 juli 2025 in gebruik worden genomen. Loca%e Manderspark Kleveringweg Sportpark Kruithuisweg Totaal

Regulier 220 110 330

AMV 60 50 110

Totaal 220 170 50 440

Het verwachte aantal asielzoekers die per 1 juli 2025 op de verschillende locaWes in Del/ worden opgevangen is in bovenstaande tabel weergegeven. In verband met aanpassingen aan de locaWe Manderspark, vanwege de noodzakelijk kwaliteitsverbetering, en de Wjdelijke uitplaatsing van (een deel van) de huidige asielzoekers als gevolg daarvan, kan het aantal opgevangen asielzoekers dat in Del/ wordt opgevangen de komende maanden Wjdelijk lager liggen. Op dit moment is de AMV-groep van de locaWe Manderspark bijvoorbeeld verplaatst naar de locaWe Kleveringweg. Met de nieuwe opvanglocaWe en de bestaande opvanglocaWes aan het Manderspark en de Kleveringweg (Campanile hotel) voldoet de gemeente Del/ aan haar indicaWeve opgave vanuit de Spreidingswet. De komende maanden onderzoekt Del/ op welke wijze zij vanaf februari 2026 voldoende duurzame opvangplekken kan realiseren om ook duurzaam invulling te geven aan de indicaWeve opgave vanuit de Spreidingswet.

Oekraïense ontheemden Del/ is in maart 2022 direct aan de slag gegaan met het realiseren van zowel Wjdelijke als langdurige opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. Verschillende hotels en de camping Del/se Hout boden direct ruimte aan. Met zorgorganisaWe Pieter van Foreest zijn afspraken gemaakt over de huur van een aantal appartementen die leegstonden. Verder is een leegstaande verdieping gehuurd in een verzorgingshuis, had de gemeente een eigen pand beschikbaar en werd een voormalig bejaardenhuis dat leegstond verbouwd en Wjdelijk ingezet voor de opvang van de ontheemden. Dit pand moest medio 2023 gesloopt worden. Om Wjdig nieuwe opvang voor de bewoners te realiseren zijn 84 flexwoningen geplaatst aan de Mozartlaan. Deze zijn bewoond vanaf eind juni 2023. Hiermee hee/ Del/ momenteel alleen langdurige opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. De taakstelling voor Del/ bedraagt 349 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden per februari 2024. Gerealiseerd zijn 366 plekken per juli 2023. Najaar 2025 vervalt er mogelijk een locaWe met 41 plekken. Vanaf januari 2025 wordt de inspanningsverplichWng verhoogd 31

naar 431 plekken. Del/ oriënteert zich momenteel op de mogelijkheden om hieraan te voldoen. Het aantal POO-plekken in Del/ is flink afgenomen het afgelopen jaar. Er bevinden zich in Del/ nu nog 31 personen (volwassenen en kinderen) in de POO op 23 adressen.

Statushouders In Del/ worden statushouders in beginsel gehuisvest in sociale huurwoningen. Met de corporaWes worden hiervoor prestaWeafspraken gemaakt. Deze vorm van huisvesWng is ontoereikend om de Del/se taakstelling voor de huisvesWng van statushouders te kunnen realiseren. CorporaWes hanteren de vuistregel dat zij per deelsegment niet meer dan 30% bijzondere huishoudens willen laten instromen (statushouders, uitstroom uit instellingen en urgenten). Ook ontzien de corporaWes kwetsbare complexen. De gemeente is permanent met de corporaWes in gesprek om de instroom in sociale huurwoningen te opWmaliseren. Sinds 2022 werkt de gemeente Del/ samen met Vidomes aan de realisaWe flexwoningen aan de Brasserskade, waar een mix van statushouders en andere spoedzoekers gehuisvest kan worden. Vanwege het gebrek aan locaWes is dit vooralsnog het enige voorgenomen project flexwoningen. De businesscase voor de flexwoningen Brasserskade blij/ uitermate weerbarsWg en stelt de gemeente voor een grote uitdaging. Op dit moment is het onzeker of het project doorgaat. Ook werkt de gemeente Del/ in 2024 met Vidomes aan een pilot woningdelen. Verder laat studentenhuisvester DUWO statushouders met studie(intenWe) instromen in studentenwoningen.

Knelpunt is echter dat het COA geen maatwerk kan bieden voor zowel het woning delen als statushouders met een studie(intenWe) geen passende huishoudens kan selecteren. Hierdoor blij/ een potenWe onderbenut. Anderzijds lukt het de gemeente Del/ niet goed om extreem grote gezinnen te huisvesten. De Del/se woningvoorraad leent zich daar niet voor. Het COA blij/ (extreem) grote gezinnen koppelen aan Del/. Dit resulteert erin dat deze huishoudens onbemiddeld blijven en in de opvang blijven. Del/ hee/ bij het ministerie van BZK aangegeven dat voor de huisvesWng van dergelijke gezinnen subsidie voor aankoop van woningen nodig is en/of subsidie voor prijsverlagingen van vrije sectorwoningen van woningcorporaWes. Aan de toezichthouder (provincie Zuid-Holland) is in 2023 al gemeld dat Del/ naar verwachWng haar taakstelling niet haalt. In 2023 lukte dat vanwege de onverwachte tussenWjdse vermindering van de taakstelling wel. Voor 2024 lukt dat naar verwachWng niet. Op basis van de toezichtladder gaat Del/ daar in het derde kwartaal van 2024 het gesprek over aan met de provincie, het COA en de woningcorporaWes.

5.2. Den Haag Asielzoekers De gemeente Den Haag hee/ zich in juli 2023 met de Haagse aanpak opvang Nieuwkomers gecommikeerd aan het realiseren van duurzame mulWfuncWonele woon/-opvangplekken voor asielzoekers in de stad, die mee kunnen ademen met de wisselende instroom van vluchtelingen en waarbij ook voor andere (urgente) groepen woningzoekende (Wjdelijke) huisvesWng wordt gecreëerd. Deze aanpak is het kader van waaruit de gemeente stuurt op 32

de realisaWe van duurzame asielopvang in de stad. Uitgangspunt is dat de Spreidingswet wordt uitgevoerd langs de lijnen van deze aanpak. Dit betekent dat zoveel mogelijk wordt ingezet op de realisaWe van mulWfuncWonele locaWes. Den Haag wil af van de Wjdelijke (huur)contracten en arankelijkheid van hotels en investeren in duurzame plekken die kwalitaWef beter en goedkoper zijn dan de huidige Wjdelijke locaWes. De indicaWeve verdeling op grond van de Spreidingswet betekent voor Den Haag 2.513 te realiseren asielopvangplekken, waarvan 213 opvangplekken geschikt voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). De wekelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers, komt bovenop de andere opvang- en huisvesWngsopgaven die de stad hee/. Den Haag beschouwt deze opgaven nadrukkelijk met elkaar in samenhang en zal de belangen integraal afwegen. Om te komen tot de benodigde asielopvangplekken voor 1 juli 2025 zet de gemeente Den Haag in op het realiseren en ontwikkelen van een aantal kleine, middelgrote en grote opvanglocaWes, via het verlengen en uitbreiden van bestaande locaWes of het ontwikkelen van nieuwe opvanglocaWes. Hieronder valt ook de taakstelling van 213 alleenstaande minderjarige vreemdelingen, die bij voorkeur worden opgevangen in meerdere kleinschalige/middelgrote locaWes.

Gemeente Den Haag stelt de voglende locaWes beschikbaar voor de opvang van asielzoekers gedurende de loopWjd van de eerste cyclus van de Spreidingswet: Opvanglocaties in Den Haag Reguliere opvang in Den Haag Locatie 2024 Regulusweg 650 Fletcher City Hotel 100 Parkhotel 40 Aquarius Hotel 90 Pink Flamingo Hostel 35 Sportlaan Subtotaal 915 AMV-opvang in Den Haag Locatie 2024 Jupiterkade 60 Jordans Residence 60 Subtotaal 120 Totaal 1.035

2025 650 100 40 90 35 440 1.355

2026 650 100 40 90 35 440 1.355

2025 60 60 120 1.475

2026 60 60 120 1.475

Voor de locaWes Regulusweg, Fletcher City Hotel, Park Hotel, Aquarius Hotel en het Pink Flamingo Hostel geldt een voorbehoud voor bestuurlijke besluitvorming. Dit houdt in dat indien het Rijk de inzet van deze locaWes wenst te conWnueren de inzet van deze locaWes opnieuw worden voorgelegd aan het college.

33

Zoals uit bovenstaande tabel met de huidige stand van zaken en prognose van de Haagse opvangcapaciteit voor asielzoekers blijkt, is het aantal gerealiseerde en geplande opvangplekken voor 2025 en 2026 niet toereikend voor de taakstelling van de Spreidingswet. De zoektocht naar locaWes voor opvang en huisvesWng van asielzoekers, statushouders en andere zorgdoelgroepen in Den Haag wordt daarom onverminderd voortgezet en de komende Wjd verder geïntensiveerd. In het tweede kwartaal van 2024 zijn meerdere concrete locaWes in beeld c.q. in onderzoek. In nauwe samenwerking met het COA en in afstemming met DG MigraWe van het Ministerie van Asiel en MigraWe zal voor de gemeente Den Haag de komende periode duidelijk moeten worden in hoeverre deze locaWes haalbaar zijn en in besluitvorming gebracht kunnen worden. Randvoorwaardelijk voor één of meerdere van deze locaWes is de medewerking van het Rijk, i.c. het Rijksvastgoedbedrijf, voor de inzet van rijksvastgoed en de vergoeding van (transiWe)kosten. Op het moment van schrijven zijn er in totaal nog vier locaWes concreet in beeld voor de opvang van asielzoekers in Den Haag. De locaWes variëren in omvang; de kleinste locaWe hee/ ruimte voor 75 opvangplekken en de grootste locaWe hee/ ruimte voor ongeveer Het 250 opvangplekken. In totaal gaat het hier om ongeveer 725 opvangplekken.

Zodra er overeenstemming is over de inzet van deze locaWes worden de RRT en de PRT hierover geïnformeerd en kunnen deze desgewenst als addendum aan dit plan worden toegevoegd.

Oekraïense ontheemden In de Haagse Aanpak Opvang Nieuwkomers is aangegeven dat gemeente Den Haag zich maximaal zal inspannen voor de opvang van de in Den Haag ingeschreven Oekraïense ontheemden; zowel in de gemeentelijke opvang als in de parWculiere opvang. Op dat moment was het nodig om hiertoe 1.250 opvangplekken te organiseren in de gemeentelijke opvang. Door aanhoudende uitstroom uit de parWculiere opvang in Den Haag en door gezinshereniging van de in de Haagse opvang verblijvende ontheemden in Den Haag is dit aantal inmiddels niet meer toereikend. Op dit moment zijn er in de Haagse gemeentelijke opvang 1.597 opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne. Den Haag verwacht dat de uitstroom uit de Haagse parWculiere opvang ook de komende periode zal aanhouden. Om blijvend te voldoen aan de opvangbehoe/e in de gemeentelijke opvang, is Den Haag conWnu op zoek naar nieuwe locaWes.

34

Voor een overzicht van (nieuwe) locaWes en uitbreiding van locaWes wordt verwezen naar de tabel hieronder: LocaBes Kleinschalige opvanglocaWes Room11 Gulden Huis De Schakel Oude Molstraat Hennegras Parnassia Anna van Hannover Kootwijkstraat ANWB Zandvoortselaan Arendsdorp Maanweg Totaal

2024 145 15 200 45 15 60 40 400 30 220 110 300 1580

2025 145 15 360

2026 145 15 360

15

15

40 400 30

40

110 300 80 1495

110 300 80 1065

Om te komen tot voldoende gemeentelijke opvangplekken zet Den Haag in op het verlengen en uitbreiden van bestaande locaWes en het realiseren en ontwikkelen van nieuwe opvanglocaWes. Zo is per 1 juli 2024 een nieuwe opvanglocaWe geopend, Arendsdorp, met 300 plekken. Op alle locaWes is sociaal beheer aanwezig voor de begeleiding van de Oekraïense ontheemden op locaWe. Bij alle locaWes is de RooO (Regeling opvang ontheemden Oekraïne) in acht genomen en voldoen de locaWes veelal aan de punten die in de GOO (Handreiking gemeentelijke opvang Oekraïne) beschreven staan. Voor de uitstroom vanuit de parWculiere opvang werkt Den Haag met een wachtlijst. Oekraïense ontheemden kunnen zich via een registraWelink aanmelden en komen dan op een wachtlijst te staan. Het RCVS (regionale coördinaWecentrum vluchtelingenspreiding) van regio Haaglanden beheert deze wachtlijst en zal, waar mogelijk, mensen van deze wachtlijst een plek aanbieden in de gemeentelijke opvang in Den Haag. De overige gemeenten stellen ook veelal hun vrije plekken beschikbaar voor het RCVS om deze mensen onderdak te bieden wanneer nodig en vice versa.

Statushouders Den Haag hee/ in 2024 een taakstelling van 1226 te huisvesten statushouders. De huisvesWng wordt bemoeilijkt door een eenzijdig aanbod van huishoudens, een tegenvallend aantal verhuisbewegingen en een grote vraag naar woonruimte van andere aandachtsgroepen. Met de partners in de stad werkt de gemeente Den Haag aan oplossingen zoals het beter benuken van de bestaande woningvoorraad en het toevoegen van woonruimte buiten de bestaande voorraad. Het halen van de taakstelling is arankelijk van het realiseren van deze opgaven en het aantal verhuisbewegingen. In Den Haag hangen 35

de verschillende opgaven nauw met elkaar samen en de inspanningen voor de verschillende doelgroepen gaan hand in hand.

5.3. Leidschendam-Voorburg Asielzoekers Leidschendam-Voorburg hee/ een opgave van 448 te huisvesten asielzoekers. Het college van B&W hee/ ingestemd met het plaatsen van 80 AMV-ers. Deze zijn op 20 september gehuisvest in locaWe Overgoo 5. De locaWe is een voormalig kantoorpand en bevindt zich op een bedrijventerrein. Deze opvanglocaWe is specifiek voor AMV-ers en zal in ieder geval openblijven tot eind 2026. De gemeente hee/ ingestemd met het vanaf Q4 2024 opvang van 200 asielzoekers in het Holiday Inn aan de StaWonsplein 8 in Voorburg. Het beheer van de locaWes is in handen van het COA. Hiermee vangt Leidschendam-Voorburg 42 meer AMV-ers op dan de opgave. Daarvan is afgesproken dat Leidschendam-Voorburg met de opvang van 26 AMV-ers gemeente Rijswijk zal helpen hun taakstelling voor AMV-ers te realiseren. De AMV-ers krijgen onderwijs via VO Haaglanden en Lucas Onderwijs in Den Haag tot eind 2026. De plaatsing van 80 AMV-ers betekent dat er nog een restopgave is van 168 asielzoekers. Hiermee gee/ het bestuur uitvoering aan de voorkeur van gemeenteraad om de asielzoekers te huisvesten op kleinschalige opvangplekken. Met de gemeente Rijswijk afgesproken dat zij 26 asielopvangplekken voor Leidschendam-Voorburg zullen realiseren als besluitvorming aldaar is afgerond.

Oekraïense ontheemden De gemeente vangt op het moment van schrijven 241 Oekraïense ontheemden op. De inspanningsverplichWng bedraagt 258. De gemeente onderzoekt momenteel nog de mogelijkheden om meer opvangplekken te creëren. De Oekraïense ontheemden wonen op Overgoo, in een voormalig kantoorpand op hetzelfde bedrijventerrein als waar de AMV-ers in zomer 2024 gaan wonen. Ook hier geldt net als bij de AMV-ers dat de locaWe in principe eind 2026 zal sluiten in verband met de herontwikkeling van het gebied.

Statushouders Tot en met 2022 hee/ de gemeente de taakstelling voor het huisvesten van statushouders behaald. Maar sinds 2023 is het beschikbare aantal sociale huurwoningen voor statushouders niet meer toereikend. Als gevolg hiervan hee/ de gemeente een achterstand opgelopen. Momenteel wordt er gekeken naar de mogelijkheid om een doorstroomlocaWe te openen om op korte termijn een deel van de achterstand in te halen en tegelijkerWjd te werken aan een duurzame oplossing door extra woningen toe te voegen. Daarnaast voert de gemeente gesprekken met de corporaWes over woningdelen.

36

5.4. Midden-Delfland Asielzoekers Gemeente Midden-Delfland wil bijdragen aan het oplossen van dit landelijke probleem met de opvang van 225 vluchtelingen voor een periode van vijf jaar in combinaWe met de plaatsing van 30 flexwoningen voor woningzoekenden. Er is in 2023 met inwoners, (maatschappelijke) organisaWes en met de gemeenteraad gesproken. Dat leidde tot criteria, zorgen en ideeën. Op basis hiervan is de locaWe Harnaschpolder, het gebied langs de Harnaschdreef tussen Meerkamp en Westernesse, naar voren gekomen als het meest geschikt. De gemeenteraad hee/ op 25 oktober 2023 deze locaWe vastgesteld. Daarna is op 27 november 2023 met het COA een bestuursovereenkomst gesloten. Eind december 2023 hee/ de gemeente grond aangekocht op het bedrijventerrein Harnaschpolder waar de opvang Wjdelijk gerealiseerd zal worden. De afspraken met het COA worden verder uitgewerkt in ‘aanvullende werkafspraken’ en de komst van de asielzoekers wordt voorbereid. In de bestuursovereenkomst staat dat het COA het merendeel van de werkzaamheden voor de ontwikkeling van het terrein gaat oppakken (inrichten van de locaWe). Het COA stelt een businesscase op voor het realiseren van deze opvang. Deze businesscase vormt de basis voor de Wjdsplanning van de opvang. Het COA hee/ gezegd met de planning te mikken op een opening in het 2e kwartaal van 2025.

Er moeten nog verschillende procedures doorlopen worden. Zo moet er nog een omgevingsvergunning aangevraagd worden. Daarom is er nog geen definiWeve datum te noemen waarop de opvanglocaWe open kan gaan. Met deze invulling van de asielopvang krijgt gemeente Midden-Delfland mogelijk op termijn de beschikking over 96 flexwoningen waarvan de eerder genoemde derWg direct aan de gemeente worden geschonken. In de andere 66 woningen worden vijf jaar lang maximaal 225 asielzoekers gehuisvest; hiervan komen 25 mensen uit de doelgroep AMV.

Oekraïense ontheemden Voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne zijn in Maasland op de locaWe Euterpe, in samenwerking met Wonen Midden-Delfland, 30 flexwoningen gerealiseerd. Hier wordt in combinaWe met spoedzoekers aan 52 Oekraïners woonruimte geboden in 15 flexwoningen. Deze locaWe is eind 2023 in gebruik genomen en is voor 10 jaar beschikbaar. Daarna geldt de afspraak met de woningcorporaWe dat de flexwoningen nogmaals voor 10 jaar elders geplaatst kunnen worden om op die wijze de exploitaWe op dit moment financieel haalbaar te maken.

Statushouders Gemeentelijke doelstelling is om minimaal te voldoen aan de hal„aarlijkse taakstellingen voor de huisvesWng van statushouders. Dit lukt nog steeds op basis van afspraken met de woningcorporaWe. Door de huidige extreem hoge druk op de woningmarkt is merkbaar dat het halen van de taakstelling steeds moeilijker wordt. Dit komt doordat onvoldoende geschikte woonruimten beschikbaar komen doordat sprake is van een beperkt aantal verhuisbewegingen. Daarnaast neemt door de huidige krapte op de woningmarkt het aantal urgent woningzoekende toe en loopt de wachxjd voor reguliere woningzoekenden verder op. In het verleden hee/ een dergelijke situaWe zich ook voorgedaan en is gewerkt met 37

flexwoningen op een toekomsWge woningbouwlocaWe. Die woningen moeten nu verwijderd worden. Hierdoor is sprake van een stapeling van urgente problemen in combinaWe met een tekort aan beschikbare locaWes en sociale woonruimten. Mede daarom wordt nu gezocht naar een (gecombineerde) locaWe die de gemeente weer kan gebruiken voor huisvesWng van doelgroepen. Met realisaWe van die locaWe krijgt de gemeente weer ruimte om de Wjdelijke achterstand in taakstelling weer in te lopen.

5.5. Pijnacker-Nootdorp Asielzoekers De gemeente Pijnacker-Nootdorp wil haar maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en onderzoekt op dit moment of er binnen Pijnacker-Nootdorp een opvanglocaWe voor 150 tot 300 asielzoekers kan komen, voor minimaal 5 en maximaal 10 jaar. TegelijkerWjd wil de gemeente Wjdelijke woningen plaatsen voor starters en spoedzoekers. Op die manier leveren we niet alleen een bijdrage aan de oplossing voor het maatschappelijke probleem rondom asielopvang, maar bieden we ook mogelijkheden voor lokale woningzoekenden. Het onderzoek richt zich op geschikte en beschikbare locaWes. Ook wordt onderzocht wat er binnen de gemeente maatschappelijk gedragen kan worden. Naast de inwoners worden ook maatschappelijke organisaWes (vrijwilligersorganisaWe SWOP, de bibliotheek, de Raden van kerken, het onderwijs en de poliWe) en verschillende disciplines binnen onze organisaWe gevraagd om mee te denken. Inmiddels hee/ het locaWeonderzoek een geschikte en beschikbare locaWe opgeleverd in Pijnacker-Nootdorp aan de Nootdorpseweg/Rijskade. Ons uitgangspunt is de realisaWe van een asielzoekerscentrum met een omvang van 250 opvangplaatsen. Parallel hieraan worden op dit perceel circa 150 flexwoningen gerealiseerd. De komende Wjd gaan wij in gesprek met omwonenden, ondernemers, maatschappelijke partners en andere betrokkenen over de locaWe.

De uitkomsten van het onderzoek worden verwerkt in het 'uitvoeringsplan opvang asielzoekers'. Het onderzoek bevindt zich in een gevorderd stadium. In het najaar van 2024 wordt de gemeenteraad gevraagd een besluit te nemen over de realisaWe van asielopvang in combinaWe met flexwonen in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Momenteel hee/ Pijnacker-Nootdorp al 128 opvangplekken beschikbaar in het Van der Valk hotel. Hiervan vallen 68 asielzoekers onder de crisisnoodopvang van de gemeente en 60 asielzoekers onder de noodopvang van het COA. Naast asielzoekers worden in het Van der Valk hotel ook Oekraïners opgevangen en voorheen statushouders onder de Har-regeling. Het combineren van de doelgroepen is succesvol verlopen. Pijnacker-Nootdorp hee/ een indicaWeve opgave van 397 plekken inclusief 34 AMV-ers. Met de combinaWe van de opvang van 128 asielzoekers in het Van der Valk hotel en een mogelijke aanstaande locaWe geschikt voor 250 asielzoekers, komt de gemeente Pijnacker-Nootdorp uit op een totaal aan opvangplekken rond de opgave vanuit de Spreidingswet.

38

Oekraïense ontheemden De gemeente Pijnacker-Nootdorp realiseert inmiddels al twee jaar opvang voor Oekraïense ontheemden. Inmiddels zijn er 180 opvangplekken gerealiseerd. De eerste groep Oekraïense ontheemden is opgevangen in het Van der Valk hotel waarvan de eerste Oekraïense ontheemden na 5 maanden zijn doorgestroomd naar Wjdelijke huisvesWngslocaWes in de gemeente. Er verblijven nu nog 30 Oekraïense ontheemden in het Van der Valk hotel, 150 mensen zijn verdeeld over verschillende opvanglocaWes in de gemeente. Zo zijn er nieuwe locaWes ontwikkeld met chalets en flexwoningen of zijn bestaande locaWes zoals een leegstaande brandweerkazerne omgezet naar geschikte leefruimte. De Wjdelijke huisvesWng voor deze doelgroep is een aandachtspunt. Een aantal locaWes zal de komende maanden verlopen. Er wordt gezocht naar nieuwe geschikte locaWes om de doelgroep te huisvesten, waarbij ook aandacht is voor andere doelgroepen waarvoor huisvesWng nodig is.

Statushouders De gemeente Pijnacker-Nootdorp moet in het kader van de taakstelling in 2024 129 statushouders huisvesten. Dit is voor de gemeente een bijna onmogelijke opgave. De corporaWevoorraad is binnen de gemeente namelijk zeer beperkt (20%), jaarlijks komen er gemiddeld 200 sociale huurwoningen vrij. Om toch aan de taakstelling te voldoende wordt er ingezet op het uitbreiden van het aanbod. - Zo maakt de gemeente gebruik van een verkamerde doorstroomwoning. Onderzocht wordt of we dit aanbod nog kunnen uitbreiden. - Ook is er een voormalig bejaardentehuis omgebouwd tot flexwoonlocaWe voor starters en statushouders en is er een voormalig jeugdhonk omgebouwd voor een groot gezin. - Op dit moment wordt een locaWe voor flexwoningen onderzocht, waarvan een deel van de eenheden ingezet kan worden voor de huisvesWng van statushouders.

5.6. Rijswijk Asielzoekers De Spreidingswet betekent voor Rijswijk een indicaWeve opgave van 306 opvangplekken voor asielzoekers, waarvan 26 plekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers). Op 24 september 2024 hee/ de gemeenteraad het raadsvoorstel ‘Spreidingswet: asielopvang en flexwonen op het Hof van Elsenburg’ aangenomen en hiermee akkoord gegeven om aan de regionale regietafel een bod neer te leggen voor het onderbrengen van 350 asielzoekers in Rijswijk. De opvang van AMV-ers is hierbij nadrukkelijk uitgesloten en door het realiseren van meer opvangplekken dan de indicaWeve opgave is ruimte gecreëerd voor uitruil in de regio. De gemeenteraad hee/ ingestemd met dit scenario onder voorbehoud van instandhouding van de Spreidingswet. Als per 15 december 2024 de Spreidingswet nog niet is ingetrokken of een intrekkingswet is ingediend, zal de realisaWe van 350 plekken doorgang vinden. De locaWe waar het beoogde azc wordt gerealiseerd is het Hof van Elsenburg aan de Lange Kleiweg 80. Op deze locaWe was tot oktober 2022 al een azc aanwezig en het terrein wordt momenteel als flexwoonlocaWe gebruikt. Hoewel deze locaWe volgens afspraken met Rijkswaterstaat over enkele jaren beschikbaar moet zijn t.b.v. de verbreding van de A4, 39

worden er met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gesprekken gevoerd over alternaWeve locaWes hiervoor, zodat het terrein langer kan worden ingezet voor bewoning. Met de gemeente Leidschendam-Voorburg, die meer AMV-ers opvangt dan de eigen opgave, zijn afspraken gemaakt over de uitruil van opvangplekken. Leidschendam-Voorburg biedt 26 opvangplekken voor AMV-ers waarmee de Rijswijkse indicaWeve opgave ingevuld is. Rijswijk zal – als de plannen voor de asielopvang doorgang vinden - 26 asielopvangplekken t.b.v. de indicaWeve opgave van de gemeente Leidschendam-Voorburg realiseren.

Oekraïense ontheemden De gemeente Rijswijk hee/ op dit moment 272 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden, verdeeld over twee hotels. Hiermee wordt ruim voldaan aan de inspanningsverplichWng van 186 plekken die per 1 februari 2024 van toepassing is. Ook bij de volgende verhoging van de inspanningsverplichWng per 2025 levert Rijswijk hiermee meer plekken dan gevraagd.

Statushouders Dankzij de opening van het flexwooncentrum Hof van Elsenburg in 2023 hee/ Rijswijk de achterstand in huisvesWng van statushouders omgebogen naar een voorsprong op de taakstelling. Hierdoor zal ook in 2024 de taakstelling volledig kunnen worden behaald. Vanwege de sluiWng van het Hof van Elsenburg eind december 2024 kunnen statushouders die vanaf april 2024 aan Rijswijk zijn gekoppeld Wjdelijk niet naar Rijswijk verhuizen. Eerst worden alle statushouders op het Hof van Elsenburg geherhuisvest in de reguliere woningvoorraad. Naar verwachWng opent in 2025 de tweede fase van het flexwonen in Rijswijk, zodat deze statushouders vanaf dan weer in gehuisvest kunnen worden.

5.7. Wassenaar Asielzoekers Voor de gemeente Wassenaar betekent de spreidingswet een indicaWeve opgave van 158 opvangplekken, waarvan 13 voor AMV. Met de 930 reguliere asielplekken, waarvan 50 voor AMV-ers, die de gemeente momenteel hee/, voldoet de gemeente Wassenaar ruim aan haar taakstelling. Sinds 1997 worden er in de winterperiode asielzoekers opgevangen op het landgoed Duinrell. In de afgelopen jaren is deze Wjdelijke opvang steeds verder uitgebreid. Zo vraagt het COA in 2020 de gemeente om medewerking tot verlenging Wjdens de coronaperiode. Door het uitbreken van de coronacrisis werden door de landelijke overheid beperkingen opgelegd op het verplaatsen van asielzoekers. Dat jaar werden er het hele jaar door asielzoekers opgevangen in de gemeente Wassenaar. Na een verlenging in de lente van 2021, vraagt het COA in 2023 de gemeente medewerking voor de verlening van opvang in de zomermaanden. Er is een groot landelijk tekort aan opvangplaatsen en vooruitlopend op de spreidingswet, werken de gemeente en Duinrell mee aan opvang voor het hele jaar. De gemeente maakt verdere afspraken over toezicht, veiligheid, dagbesteding en samenwerking tussen Duinrell, het COA en de poliWe.

40

Een van de afspraken is dat alleen kansrijke asielzoekers of vergunningshouders (statushouders) geplaatst mogen worden. Er geen plek voor vreemdelingen die in aanraking zijn gekomen met de poliWe. De gemeenteraad en omwonenden van het AZC worden via RaadsinformaWebrieven en brieven geïnformeerd over de verlening en voortgang van het AZC.

Oekraïense ontheemden Toen de eerste ontheemden uit Oekraïne zich meldden in Wassenaar, richke de gemeente in eerste instanWe een crisisteam voor snelle huisvesWng van Oekraïners op. Daarna veranderde het crisisteam in een interdisciplinair team met een andere samenstelling. Dit omdat de opvang van Oekraïners langer duurde dan verwacht. Momenteel zijn er in Wassenaar twee grotere gemeentelijke opvanglocaWes (GOO): Villa Sijthoff en de Deijlerhoeve. Daarnaast huurt de gemeente een aantal kleine locaWes en verblijven er ontheemden op de ANWB-locaWe, aan de Wassenaarseweg. De opvang op de ANWB-locaWe wordt verzorgd door de gemeente Den Haag. Verder wordt op dit moment zo’n 62 ontheemden opgevangen op 25 parWculiere opvanglocaWes (POO). Wassenaar is blij met de inwoners die als parWculier Oekraïners opvangen. Verder valt op dat het de Oekraïners steeds beter lukt om hun weg te vinden in onze samenleving. Dit komt deels door werk, contacten met inwoners uit Wassenaar, maar ook door de inzet van vrijwilligers. Iedere Oekraïense ontheemde in Wassenaar kan langskomen op het wekelijkse spreekuur waar mensen van het Oekraïneteam aanwezig zijn. In samenwerking met Vluchtelingenwerk Nederland worden Nederlandse taallessen voor volwassenen gegeven. Volgens de huidige prognose wordt de inspanningsverplichWng verhoogd van 101 naar 112.

Met de huur van een extra verdieping op een van de gemeentelijke opvanglocaWe, komt het aantal GOO-plekken op een totaal van 117 plekken.

Statushouders De wekelijke taakstelling voor 2024 voor de gemeente Wassenaar is 47. Daarvan zijn er (cijfers september 2024) 5 mensen gehuisvest en komen er nog 10 plaatsingen aan. De inschaxng is dat door het tekort aan (gepast) woningaanbod, de taakstelling niet gehaald gaat worden. Knelpunten binnen de gemeente zijn het tekort aan (gepast) woningaanbod. Zo is er een tekort aan woningen voor alleenstaanden. Dit terwijl er veel alleenstaande statushouders gekoppeld zijn aan de gemeente Wassenaar. Daarnaast ziet gemeente Wassenaar ook dat alleenstaanden gezinshereniging willen aanvragen of aangevraagd hebben. Dat levert het probleem op dat de gemeente eerst een geschikte woning moet aanbieden aan de alleenstaande statushouder, iets wat al lasWg is. Zodra de nareizigers in Nederland zijn moet er een nieuwe woning gevonden worden voor het hele gezin. Dit terwijl Wassenaar (bijna) geen woningen beschikbaar hee/ voor grote gezinnen.

41

5.8. Westland Asielzoekers Het leveren van een bijdrage aan het opvangplan is voor de gemeente Westland geen sinecure. De gemeente is dichtbebouwd (75% van het totale oppervlak is bebouwd), er zijn veel opgaven die om ruimte vragen en de beschikbare en geschikte ruimte is erg beperkt. In de gemeente Westland worden 1.300 ontheemden uit Oekraïne opgevangen en ten aanzien van de huisvesWng van statushouders hee/ Westland de afgelopen jaren aan de wekelijke norm voldaan. Er wonen op dit moment 5.000 arbeidsmigranten in Westland en er zijn concrete plannen om nog eens ongeveer 3.000 woonplekken te realiseren. Tel hier de reguliere woonopgave en overige ruimtelijke opgaven in Westland bij op en het mag duidelijk zijn dat het vinden van geschikte ruimte om asielzoekers op te vangen ruimtelijk gezien een enorme uitdaging is. Het college van burgemeester en wethouders van Westland hecht er groot belang aan om zich, ondanks de grote opgaven op andere vlakken, aan de wet te houden en daarmee ook bereidheid te tonen asielzoekers op te vangen. Ondanks de aanzienlijke opgave op andere terreinen, zoals hiervoor benoemd, ziet het college mogelijkheden om voor circa 20% van de opgelegde asielplekken een aanbod te doen. Op een later moment vindt besluitvorming plaats over waar de opvang plaats kan vinden.

Oekraïense ontheemden Naast de opvang van asielzoekers blij/ Westland ontheemden uit Oekraïne opvangen in de huidige omvang van 404 opvangplekken, 28 plekken (7%) meer dan de 376 plekken die het Rijk op dit moment (september 2024) van ons vraagt. Opvang vindt plaats op 5 locaWes: LocaWe Carlton Tiendweg Naaldwijk, Haagpad Monster, Burgemeester Crezeelaan De Lier, Arckelweg Poeldijk en Boswoning Honselersdijk. Bezexng is in totaal op dit moment 390. Het “snijverlies” op dit moment is daarmee 3,7% veroorzaakt door het feit niet iedereen bij elkaar geplaatst kan worden. Westland spant zich in om het snijverlies verder te reduceren. Naast de opvang van ontheemden in de gemeentelijke opvang zijn er in Westland ca. 900 ontheemden opgevangen in de parWculiere opvang. Uitgangspunt is dat de opvang van ontheemden plaatsvindt zolang de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van kracht is (in ieder geval tot 4 maart 2026).

Statushouders Ten aanzien van de huisvesWng van statushouders hee/ de gemeente Westland de afgelopen jaren voldaan aan de wekelijke norm. Westland blij/ zich inzeken op de realisaWe van de wekelijke verplichWng taakstelling huisvesWng statushouders.

5.9. Zoetermeer Asielzoekers Om aan de indicaWeve opgave van de Spreidingswet te voldoen dient Zoetermeer 703 opvangplekken te hebben. Het college hee/ besloten de opvang van asielzoekers in de PI aan de Rokkeveenseweg met een periode van vijf jaar te verlengen, met ingang van 9 februari 2025. Met deze verlenging 42

wil het college zijn verantwoordelijkheid nemen en helpen de druk op de opvang te ontlasten en tegemoet te komen aan de indicaWeve taakstelling van 703 duurzame opvangplekken voor asielopvang op grond van de Spreidingswet. Daarnaast wordt het aantal opvangplekken verhoogd van 630 naar maximaal 703 plekken. De gemeenteraad is door het college in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen te uiten ten aanzien van de asielopvang. De raad hee/ op 16 september 2024 wensen en bedenkingen meegegeven. Deze maken onderdeel uit van het collegebesluit.

Oekraïense ontheemden Zoetermeer hee/ momenteel 369 langdurige opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne in de GOO. De inspanningsverplichWng is per 1 februari 2024 verhoogd naar 425 plekken. Hierdoor moeten er nog 56 plekken worden gerealiseerd. Per januari 2025 wordt de inspanningsverplichWng waarschijnlijk verhoogd naar 525 opvangplekken voor Zoetermeer. In de Zoetermeerse POO verblijven ongeveer 50 ontheemden. Momenteel hee/ Zoetermeer 4 opvanglocaWes, 2 grote locaWes met 100+ plekken en 2 kleinere locaWes. Op dit moment is Zoetermeer bezig met een onderzoek naar een grote nieuwe geschikte locaWe om zoveel mogelijk te kunnen voldoen aan de inspanningsverplichWng.

Statushouders Per 21 december 2023 hee/ Zoetermeer 69 - aan Zoetermeer gekoppelde - statushouders in een hotel opgenomen. Dit aantal was de achterstand op de huisvesWngstaakstelling van 2023. Op 13 september 2024 is de laatste statushouder uitgestroomd uit het NH hotel naar een woning. De realisaWe van de taakstelling in 2024 (met een opgave van restant uit 2023 plus 133 te huisvesten statushouders voor 2024-I en 121 voor 2024-II) is een grote opgave.

43

6. Conclusie regionale invulling van de opgave De gemeenten in de regio Haaglanden zeken zich acWef in om de opgave uit de Spreidingswet en de inspanningsverplichWng voor het opvangen van Oekraïense ontheemden invulling te geven. Daarbij gaat het om het realiseren van opvangplekken en het creëren van voorzieningen. Om de opgave Wjdig en volledig in te vullen is medewerking van met name de provincie en het COA nodig en ook richWng en duidelijkheid vanuit het Rijk. Voor het realiseren van voorzieningen zien we diverse knelpunten en uitdagingen die opgepakt moeten worden maar buiten de verantwoordelijkheid van de gemeenten liggen. We verwachten bij deze uitdagingen dat het Rijk ons – ook financieel – in staat zal stellen hier mee aan de slag te gaan.

Realisa>e opgave asielplekken Hieronder het overzicht van het totaal aantal opvangplekken voor asielzoekers per 1 september 2024 in de regio Haaglanden13 en nieuwe opvangplekken. Details zijn te vinden in hoofdstuk 7.

Alles overziend komen we in de regio Haaglanden met de negen gemeenten voor de opvang van asielzoekers per 1 september 2024 tot een realisaWe van 54% ten opzichte van de regionale opgave. Voor de periode 1 juli 2025 tot 1 februari 2026 (periode Spreidingswet14) is met zekerheid te zeggen dat de regio Haaglanden 59% realiseert. Als iniWaWeven op Wjd doorgang vinden, locaWes verlengd kunnen worden en COA en Rijk op koers blijven realiseert Haaglanden in bovengenoemde periode 77% van de opgave. Op de langere termijn - met voldoende Wjd om locaWes te bouwen - realiseert de regio Haaglanden 99% van de opgave. In de afgelopen maanden hee/ er in diverse gemeenten in de regio Haaglanden besluitvorming plaatsgevonden over nieuwe opvanglocaWes. Deze informaWe is opgenomen. Als besluitvorming na 1 oktober leidt tot extra opvangplekken wordt via een addendum de Provincie Zuid-Holland geïnformeerd. Dit dient voor 1 november verzonden te worden.

13

De aantallen opvangplekken die opgevoerd worden voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden zijn gebaseerd op de aangeleverde cijfers door de gemeenten. 14 De Spreidingswet gee\ aan dat opvangplekken die er nu zijn of die voor 1 juli 2025 beschikbaar komen kunnen meetellen als realisa@e van de opgave. De plekken moeten minstens tot 1 februari 2026 beschikbaar zijn. 44

Realisa>e inspanningsverplich>ng opvang Oekraïense ontheemden Hieronder het overzicht van het totaal aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden per 1 september 2024 in de regio Haaglanden15 en nieuwe opvangplekken. Details zijn te vinden in hoofdstuk 7.

Voor de opvang van Oekraïense ontheemden komen we op basis van de huidige inspanningsverplichWng tot een regionale realisaWe van 94%. Op basis van de prognose die in april 2024 is aangekondigd maar nog herijkt moet worden is er een regionale realisaWe van 77%. In de regio Haaglanden worden 3.847 Oekraïense ontheemden opgevangen in parWculiere opvang.

15

De aantallen opvangplekken die opgevoerd worden voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden zijn gebaseerd op de aangeleverde cijfers door de gemeenten. 45

7. Bijlage: Opvangloca5es in de regio Haaglanden Dit zijn de locaWes waar op 1 september 2024 asielzoekers worden opgevangen in de regio.

Asielzoekers

Onderstaande locaWes zijn nieuwe locaWes voor asielzoekers of concrete opWes daartoe. Waar concreetheid mogelijk is zijn extra gegevens opgenomen.

46

Oekraïense ontheemden Dit zijn de locaWes waar op 1 september 2024 Oekraïense ontheemden worden opgevangen in de regio.

Onderstaande locaWe in de regio is een nieuwe locaWe voor Oekraïense ontheemden. Waar concreetheid mogelijk is zijn voor de locaWe adresgegevens en extra informaWe opgenomen.

47

48

8. Bijlage: Soorten opvang Vanuit het Rijk zijn er definiWes beschikbaar16 die de soorten opvang voor asielzoekers schetsen en aangeven welke eisen aan deze elke soort opvang gesteld worden. De opvang voor Oekraïense ontheemden kent deze onderverdeling niet, maar is – vanwege de Wjdelijke aard – vaak gestart als een vorm van noodopvang. Het doel van de Spreidingswet is het creëren van duurzame opvang die langer dan vijf jaar beschikbaar is. Het COA hee/ daarbij de voorkeur voor grootschalige locaWes waarin veel asielzoekers gehuisvest zijn, veel voorzieningen aanwezig zijn zoals recreaWeruimtes, toegang tot onderwijs/cursussen, taallessen en acWviteiten. De meeste ketenpartners zoals de IND, DT&V en de vreemdelingenpoliWe (AVIM) zijn vaak structureel aanwezig op deze locaWes. Ook VluchtelingenWerk is vaak aanwezig om ondersteuning te bieden. De locaWes worden geëxploiteerd van het COA. NoodopvanglocaWes zijn Wjdelijke opvanglocaWes van het COA met een doorgaans lager kwaliteits- en voorzieningenniveau dan reguliere opvang. Dit zijn bijvoorbeeld evenementenhallen, leegstaande kantoren, recreaWewoningen, (cruise)schepen of Wjdelijke paviljoens. Bewoners hebben soms minder privacy, minder gelegenheid om zelf te koken en minder zinvolle dagbesteding.