Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029

Raadsvergadering 13 november 2025, gemeente DelftBij agendapunt: Begrotingsbehandeling 2026-202930.387 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Het budget voor de energietransitie wordt grotendeels gedekt uit de specifieke uitkering CDOKE. In 2026 is dit € 4,3 miljoen.

bedragen x € 1.000 2025

2026

2027 2028 2029

Energietransitie - uitvoeringskosten (SPUK CDOKE)

3.801

4.269

3.866 3.488 3.453

Warmtenet (incl. Subsidie NetVerder en uitvoeringskosten)

3.027

Futureproof Warmtepompcentrale

4.000

Exploitatie

Kostenverhaal

170

Aanpak energiearmoede (SPUK)

990

900

120

863

883

400

Advies en begeleiding bij isolatiemaatregelen bij VvE's

220

110

Inzet reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan (Subsidies)

100

Aanpak energiearmoede (bijdrage gemeentefonds)

500 131

Lokale aanpak Isoleren (SPUK)

Inzet reserve Beleid en uitvoering - Warmte uitvoeringsplannen

445

p.m.

Inzet reserve Beleid en uitvoering - Klimaatmaat

12.949

6.470

-98

5.324 4.131 3.801

Uitgaven Raming bedragen x € 1.000 Verloop € 15 miljoen en middelen Fonds Delft 2040

Saldo

Beschikbaar

2024

2025

2026 2027 2028 2029

Reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan (cofinanciering aanvragen VHF)

5.500

1.550

-1.407

-717

-526

Reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan

2.000

-100

Reserve Beleid en uitvoering - Warmtenet

2.000

-500

-500 -500

Reserve Energie in de wijken - Warmte uitvoeringsplannen

5.500

-98

ultimo 2029

Energie in de wijken

-98

-853 -211

3.336 1.700

-98

Overig

0 4.915 0

Reserve Stad - Futureproof open warmtenet

3.784

-3.027

Reserve Stad - Futureproof Warmtepompcentrale

4.000

-4.000

Reserve Energie in de wijken - Voorbereidingskosten Warmtenet

200

Reserve Beleid en uitvoering - Motie STIP

430

Reserve Beleid en uitvoering - Flankerend beleid energiearmoede

343

-213

23.757

1.240

757 0 200 -220

-8.632

-1.635

-110

100

-131

- -809 1.464 1.451

11.008

Besteding Dekking komt meerjarig vanuit het Rijk, dat gemeenten financiert voor uitvoering van het Klimaatakkoord. Daarnaast worden projecten op isoleren en energiearmoede deels gedekt vanuit rijksregelingen op deze thema’s. De gemeente probeert optimaal gebruik te maken van deze regelingen. Daardoor komt het voor dat gedurende een jaar extra middelen beschikbaar komen.

FINANCIËLE POSITIE

BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG

INKOMSTEN EN UITGAVEN IN 2026 Inkomsten en uitgaven in 2026 De onderstaande tabel geeft het aan hoe het positieve begrotingssaldo van € 238.000 is opgebouwd door de inkomsten en uitgaven van de Programmabegroting 2026 per inkomstensoort en per kostensoort weer te geven. Inkomsten

Uitgaven

Bedragen x € 1.000

Gemeentefonds

316.890

58,9% Lonen en premies

Specifieke Rijksbijdragen

80.543

15,0% Personeel van derden

2.091

0,4%

Woonlastenheffingen

73.933

13,7% Sociale tegemoetkoming

177.570

33,0%

Parkeren

7.200

1,3% Subsidies

44.956

8,4%

Overige heffingen

10.731

2,0% Goederen en diensten

194.498

36,2%

Huren en pachten

6.556

1,2% Rentelasten en afschrijvingen

22.173

4,1%

Overige inkomsten

41.849

7,8% Dotaties voorzieningen+saldo reserves

3.246

0,6%

537.702

92.930

537.464

Inkomsten

De inkomsten van de gemeente Delft kunnen worden ingedeeld in twee categorieën: inkomsten van het Rijk en de eigen inkomsten.

17,3%

De inkomsten van het Rijk zijn de belangrijkste categorie en bestaan uit de uitkeringen uit het gemeentefonds en specifieke rijksbijdragen (bijvoorbeeld voor bijstandsuitkeringen). De eigen inkomsten omvatten de woonlasten (onroerendezaakbelasting (OZB), rioolheffing, afvalstoffenheffing), parkeerinkomsten, huuropbrengsten en overige inkomsten (onder meer rente/dividend, eigen bijdragen in het sociaal domein en verkoop gronden en panden).

Uitgaven

De uitgaven zijn gebaseerd op de geraamde lasten voor de beleidsprogramma's. Daarnaast is ook budget gereserveerd voor de gemeenteraad, Overhead en Financiën (algemene dekkingsmiddelen). De uitgaven betreffen salariskosten, uitkeringen, subsidies, programmatische uitgaven, rente en afschrijving en dotaties aan voorzieningen.

TOELICHTING OP FINANCIËLE POSITIE Begrotingssaldo De Programmabegroting 2026-2029 is het financiële kader voor de uitgaven en inkomsten van de gemeente Delft. In deze begroting zijn de voorstellen uit de Kadernota 2026 verwerkt en worden nieuwe voorstellen gedaan voor de reguliere bouwstenen. In de Kadernota 2026 staan de voorstellen voor het uitvoeren en afmaken van de koers die de afgelopen jaren is ingezet. Daarnaast zijn de maatregelen uit het Handelingsperspectief 2026 e.v. verwerkt en is financiële ruimte opgenomen voor nieuwe beleidskeuzes en investeringsopgaven uit de Strategische Investeringsagenda (SIA). Ook zijn de financiële effecten van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk toegelicht (demping ravijnjaar, accres en compensatie tekorten jeugdzorg). De nieuwe voorstellen in de begroting gaan over de bouwstenen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Moties en toezeggingen,, Gemeentefonds - meicirculaire 2025, Nominale ontwikkeling (loon- en prijsontwikkeling prijspeil 2026), Opgaven, Bijstellingen bestaand beleid (inclusief bestuurlijke accenten), Sociaal domein, Actualisering investeringsprogramma (inclusief herfasering), Herfasering reserves en voorzieningen, Woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing).

Omdat de belangrijkste keuzes zijn gemaakt in de Kadernota 2026 is het effect van de nieuwe voorstellen op het begrotings- en meerjarenbeeld beperkt. Door meevallers bij de bouwstenen Nominale ontwikkeling en Actualisering investeringsprogramma ontstaat extra financiële ruimte voor de volgende raadsperiode. Het resultaat is een reëel sluitende begroting voor 2026 met structureel evenwicht. Ook het meerjarenbeeld is positief tot en met 2029. Op de keuzes en de voorstellen in de begroting zijn de kortingen van het Rijk van grote invloed. Zo dalen vanaf 2026 de inkomsten van gemeenten uit het gemeentefonds structureel met € 1,9 miljard als gevolg van de gewijzigde normeringssystematiek (index op basis van de groei van het BBP in plaats van 'trap-op-trap-af'). Met de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn weliswaar extra middelen beschikbaar gekomen, maar dit is onvoldoende voor herstel van de balans tussen taken en middelen en voor de jeugdzorg slechts tijdelijk. Omdat ook nieuwe taakstellingen zijn opgelegd voor de jeugdzorg ontstaan vanaf 2028 opnieuw tekorten bij de bekostiging door het Rijk. Door het rijksbeleid is de groei van het gemeentefonds onvoldoende voor de stijgende kosten als gevolg van de bevolkingsgroei, vergrijzing, inflatie, loonontwikkeling en toenemende druk op de gemeentelijke voorzieningen.

En omdat de aangekondigde vergroting van de lokale autonomie door een groter eigen belastinggebied niet van de grond is gekomen, moeten gemeenten zelf oplossingen vinden voor de reële afname van middelen. Dit heeft in het verleden geleid tot ombuigingen, zoals het versoberen van publieke voorzieningen, het verhogen van de onroerendezaakbelasting en het uitstellen van investeringen. Dit heeft geleid tot een stad met twee gezichten; enerzijds is Delft door het 32

prudente begrotingsbeleid financieel gezond, anderzijds staan het voorzieningenniveau en de openbare ruimte onder druk en wordt veel gevraagd van bewoners en bedrijven. Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de VNG (op 18 juni 2025) zijn de resoluties 'Onze inwoners verdienen beter!' en 'Jeugd' aangenomen. De resolutie 'Onze inwoners verdienen beter!' kondigt voorstellen aan voor de thema's bestaanszekerheid, migratie, wonen, energie en weerbaarheid. Ook blijft de inzet onverminderd groot om de financiële gaten voor gemeenten verdergaand te dichten. Dat betekent voldoende structurele middelen in het gemeentefonds en afspraken met het Rijk over herstel en borging van de balans tussen taken en middelen. Maar ook van gemeenten wordt een inspanning verwacht om bij te dragen aan de balans, onder andere door samen te werken en doelmatigheid te verbeteren. De resolutie 'Jeugd' verzoekt de VNG om een civiele procedure te starten als het demissionaire kabinet-Schoof op Prinsjesdag onvoldoende compensatie biedt voor de tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Tevens wordt gevraagd om afspraken te maken met het kabinet over compensatie voor de jaren 2025-2027 en adequate bekostiging vanaf 2028. De onzekerheid over de structurele financiële positie van gemeenten zal op korte termijn niet opgelost zijn.

Om financieel gezond te blijven, blijft een scherpe prioriteitsstelling noodzakelijk en zal tevens gezocht moeten worden naar lokale en regionale oplossingen. Met dit inzicht en ook de meerjarige reserveringen voor nieuwe beleidskeuzes en investeringen is Delft voorbereid op de toekomst. Begrotings- en meerjarenbeeld 2025-2029 Begroting en meerjarencijfers (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Programmabegroting 2025-2028

-4.087

Najaarsrapportage 2024 (17e begrotingswijziging 2024)

290

-4.196

-3.828

-10

Septembercirculaire 2024 (19e begrotingswijziging 2024)

125

-10

2.801

682

-332

-1.070

Decembercirculaire 2024 (6e begrotingswijziging 2025) MPG (7e wijziging 2025)

251

1.435

2.279

2.011

2.050

151

128

-4

-1.859

-83

-982

234

-1.141

1.786

-2.842

Programmabegroting 2025-2028

Verbouwing theater Rietveld (8e wijziging 2025) Saldo Programmabegroting 2025-2028 Kadernota 2026 I. Bouwstenen (12e begrotingswijziging)

-11.328

-9.285

-13.472

-12.485

-12.372

II. Maatregelen Handelingsperspectief 2026 e.v. (12e begrotingswijziging)

8.925

3.915

7.015

8.615

9.215

III. Voorjaarsnota 2025 - Gemeentefonds

3.500

7.653

7.778

3.599

3.880

115

2.516

180

1.515

-2.119

Saldo Kadernota 2026 Programmabegroting 2026-2029 1. Moties en toezeggingen 2. Gemeentefonds - meicirculaire 2025

1.651

3. Nominale ontwikkeling 2026 (loon- en prijsontwikkeling prijspeil 2026) 4. Opgaven 5. Bijstellingen bestaand beleid (inclusief bestuurlijke accenten) 6. Sociaal domein 7. Actualisering investeringsprogramma (inclusief herfasering) 8. Herfasering reserves en voorzieningen 9. Woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing) Saldo Programmabegroting 2026-2029

1.766

-135

-5

-241

-31

1.151

1.377

400

445

126

-1.268

-404

-479

1.414 -1.485

-1.490

190

1.616

2.253

-1.322

-192

-2.152

-1.152

256

238

438

537

542

De tabel laat de opbouw zien van het begrotings- en meerjarenbeeld vanaf de vastgestelde Programmabegroting 2025-2028 tot en met de Programmabegroting 2026-2029. Over het uitvoeringsjaar 2025 volgt meer informatie in de Najaarsrapportage 2025, met name over de realisatie, afwijkingen, prognoses per begrotingsprogramma en de actuele benodigde inzet van de Algemene reserve. Het begrotingssaldo in het nieuwe begrotingsjaar 2026 is positief en structureel in evenwicht (structurele lasten worden gedekt door structurele baten). Door het positieve saldo van de Kadernota 2026 en meevallers bij de nominale ontwikkeling ontstaat extra financiële ruimte voor de volgende bestuursperiode. Deze ruimte is toegevoegd aan de stelposten Nominale ontwikkeling en Groei van de stad. In het meerjarenbeeld 2027 tot en met 2029 is geen sprake van tekorten dankzij de maatregelen uit het Handelingsperspectief 2026 e.v. en de positieve uitkomsten van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. De middelen uit het gemeentefonds nemen weliswaar af vanaf 2028 (het 'ravijn'), maar hiervoor is voldoende compensatie beschikbaar dankzij het in Delft gevoerde begrotingsbeleid en meevallers bij enkele bouwstenen van de nieuwe begroting. De financiële ruimte als gevolg van de meevallers is toegevoegd aan de stelposten Nominale ontwikkeling en Groei van de stad.

Met de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk is het ravijnjaar voor gemeenten gedeeltelijk opgelost en opgeschoven naar 2028. Over de bekostiging van gemeenten door het Rijk bestaan nog veel onzekerheden. Afgewacht moet worden welke financiële ruimte er is bij het Rijk en welke keuzes het (nieuwe) kabinet maakt, bijvoorbeeld over de compensatie van tekorten (balans taken en middelen, inflatiecorrectie, jeugdzorg, Wmo), over de overheveling van specifieke uitkeringen en over wetgeving die nodig is voor uitvoering van de hervormingsagenda jeugd. Over het financiële kader voor de jeugdzorg vanaf 2028 is opnieuw advies gevraagd aan de commissie-Van Ark. Volgens de planning is het advies beschikbaar voor de Voorjaarsnota 2027 van het Rijk. Incidentele baten en lasten Als randvoorwaarde vanuit het financieel toezicht door de provincie geldt dat het nieuwe begrotingsjaar 2026, of een opvolgend jaar van de meerjarenraming, structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Dit betekent dat: 1. 2.

structurele lasten worden gedekt door structurele baten, ramingen volledig en realistisch zijn.

Om vast te stellen of sprake is van een structureel evenwicht, corrigeren we de begroting voor incidentele baten, lasten en reservemutaties. Na correctie is het structurele begrotingssaldo als volgt.

Begrotingsevenwicht (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo programma's Resultaat Programmabegroting 2026-2029

238

438

537

542

Incidentele baten en lasten programma's

12.443

4.533

3.627

1.749

Incidentele reservemutaties

-11.652

-3.512

5.803

8.173

1.029

1.459

9.967

10.464

Structureel begrotingsevenwicht

De positieve saldi betekenen dat de nieuwe begroting voor 2026 structureel in evenwicht is. Ook voor de jaren 2027 tot en met 2029 is het structureel evenwicht positief. Een overzicht van de incidentele baten en lasten in deze begroting is opgenomen bij de verzameloverzichten. Hierbij hoort ook het complete overzicht van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Voor de beoordeling van het begrotingsevenwicht schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) het gebruik van het financiële kengetal Structurele exploitatieruimte voor. Dit kengetal vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. In het begrotingsjaar 2026 is de structurele exploitatieruimte voor Delft 0,2% positief. Toelichting bouwstenen Hierna volgt een toelichting op de tabel met het begrotings- en meerjarenbeeld. Een toelichting op de verschillende voorstellen is opgenomen bij de beleidsprogramma's, de hoofdstukken Overhead, Financiën en/of de paragrafen. Kadernota 2026 De Kadernota 2026 (vastgesteld op 3 juli 2025) bouwt voort op de koers die de raad en voorgaande colleges hebben ingezet en geeft de kaders voor een evenwichtige opbouw van de groeiende stad – met kansen voor iedereen.

Voor de bestuurlijke accenten Delft kansrijk voor iedereen, Ruimte voor wonen, Een gezonde en veilige stad, Een duurzame stad en Economische kracht en bruisende stad en de langjarige opgaven Delft-West, Innovatiedistrict Delft en de energietransitie zijn bijstellingen verwerkt die bijdragen aan het uitvoeren en afmaken. Omdat de financiële ruimte beperkt is, zijn in deze kadernota vooral keuzes gemaakt voor noodzakelijke uitgaven. Ook zijn voor toekomstige ambities structurele middelen gereserveerd. Tevens zijn de maatregelen uit het Handelingsperspectief 2026 e.v. verwerkt. Deze maatregelen dragen bij aan verbetering van het begrotings- en meerjarenbeeld. Dit betreft een besparing op uitvoeringkosten, een voordeel als gevolg van realistisch ramen, extra inkomsten uit het gemeentefonds en een incidentele bijdrage uit de Algemene reserve. De voorstellen in de Kadernota 2026 zijn verwerkt en toegelicht in de beleidsprogramma's. De Strategische Investeringsagenda (SIA) geeft inzicht in de concrete investeringen die nodig zijn om de investeringsvraagstukken op de langere termijn – tot en met 2040 – te kunnen adresseren. Met dit inzicht en het afwegingskader voor investeringsbeslissingen (op basis van urgentie, financiële ruimte en uitvoeringskracht) kunnen in de volgende bestuursperiode nadere keuzes gemaakt worden voor de langere termijn.

Ten slotte is in de Kadernota 2026 een inschatting opgenomen van de effecten van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. Door extra middelen voor demping van het ravijn (met 35

name het aandeel van de jeugdzorg), accres en de opvolging van het advies ‘Groeipijn’ van de commissie-Van Ark over de tekorten in de jeugdzorg (van 30 januari 2025) verbetert het begrotings- en meerjarenbeeld en is (incidentele) financiële ruimte beschikbaar voor de autonome groei van de kosten jeugdzorg (prijs-, volume- en intensiteitseffecten). De beheersing van de kosten blijft voor Delft een belangrijke opgave, specifiek in de jeugdzorg door uitvoering van de hervormingsagenda en ook voor het gehele sociaal domein door uitvoering van de transitie. In de begroting van Delft zijn hiervoor taakstellende opbrengsten geraamd. Programmabegroting 2026-2029 De nieuwe begroting kent een aantal bouwstenen. Voor zover de voorstellen bij deze bouwstenen een effect hebben in het lopende jaar 2025 zijn ze onderdeel van de Najaarsrapportage 2025. 1. Moties en toezeggingen Bij de raadsbehandeling van de Kadernota 2026 zijn 9 moties aangenomen, waarvan 5 mogelijk financiële consequenties hebben voor de Programmabegroting 2026-2029. De motie Onderzoek reserves (6.2.14A) verzoekt om voorafgaand aan de behandeling van de Programmabegroting 2026-2029 een analyse te delen over de reserves en de mogelijkheden voor herbestemming.

Aan de motie wordt in eerste instantie opvolging gegeven door in deze Programmabegroting 2026-2029 extra informatie op te nemen over de raadsbevoegdheden met betrekking tot instelling en inzet van reserves, een overzicht van het bestedingsdoel en een bestedingsoverzicht per bestemmingsreserve, waarmee tegelijk cijfermatig inzicht wordt geboden in de restant-saldi. Het eerste beeld is dat binnen de reserve Beleid en uitvoering enige financiële ruimte beschikbaar zal zijn, dit vergt echter nog verdere analyse. Een nadere cijfermatige duiding zal de raad voorafgaand aan de begrotingscommissie van 30 oktober 2025 ter beschikking worden gesteld. De motie Vroeg in beeld, vooruit in kansen (6.2.19) verzoekt om in de Programmabegroting 2026-2029 aandacht te besteden aan dienstverlening voor nuggers (nietuitkeringsgerechtigden) en bij de actualisatie van het visiedocument ‘Werken is het beste medicijn’ financiële ruimte op te nemen. Voor uitvoering van de motie is een budget geraamd van € 100.000 in 2026 (zie programma Werk en inkomen).

De motie Watertappunten bij speeltuinen (6.2.29) draagt op om bij nieuwe en te renoveren speelvoorzieningen de plaatsing van watertappunten te overwegen, in de Programmabegroting 2026-2029 extra geld te reserveren voor plaatsing en onderhoud van minimaal 5 watertappunten bij speelvoorzieningen en om klimaatmaatregelen te nemen bij het vernieuwen van speeltuinen. Voor uitvoering van de motie is een budget geraamd van € 35.000 in 2026 en € 5.000 vanaf 2027 (zie programma Schone en veilige stad). De motie Bestem realisatiestimulans voor betaalbare woningbouw (6.2.31) draagt op om een bestemmingsreserve Fonds Betaalbaar Wonen in te stellen en hierin de te ontvangen rijksmiddelen realisatiestimulans betaalbare woningbouw te storten. 36

In het raadsbesluit over de Programmabegroting 2026-2029 is een voorstel voor de instelling van een nieuwe bestemmingsreserve Betaalbaar Wonen opgenomen. De motie Een lerende aanpak voor opkomstbevordering bij verkiezingen (6.2.32) verzoekt om een budget van € 40.000 te ramen ten behoeve van een traject gericht op het verhogen van de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Voor uitvoering van de motie wordt in de Najaarsrapportage 2025 een budget geraamd van € 40.000 (zie programma Stad en bestuur). 2. Meicirculaire 2025 De meicirculaire is op 28 mei 2025 gepubliceerd en geeft aan wat de bijstellingen zijn in de Algemene uitkering, de decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Een toelichting staat in de 'Bestuurlijke reactie meicirculaire 2025' (van 24 juni 2025, zaaknummer 2526343). De meicirculaire geeft een overzicht van de gevolgen van de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk (demping ravijn, advies commissie-Van Ark, volume- en prijsaccres, afrekening BCF). Daarnaast is rekening gehouden met taakmutaties en bijstellingen van decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Bij de doorrekening van de effecten voor Delft zijn de maatstaven geactualiseerd. De financiële effecten op basis van deze circulaire zijn aanvullend aan de inschatting die in de Kadernota 2026 is opgenomen.

Ten opzichte van de kadernota verbetert het meerjarenbeeld omdat tegenover de taakstellingen voor jeugdzorg (Eigen bijdrage en Trajectduur) stelposten geraamd mogen worden. Dit is vanuit de financieel toezichthouder toegestaan omdat de verantwoordelijkheid voor de invulling bij het Rijk is belegd. De financiële ruimte die hierdoor ontstaat, is benodigd voor de autonome groei van de kosten van de jeugdzorg (zie programma Gezonde en sociale stad). 3. Nominale ontwikkelingen 2026 Op basis van de afgesproken uitgangspunten in de Kadernota 2026 zijn de middelen voor loon- en prijsbijstelling in de meicirculaire verdeeld. Hiermee is het prijspeil van de nieuwe begroting aangepast aan de verwachte ontwikkeling van lonen en prijzen in 2026. Rekening is gehouden met te betalen subsidies, bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen en de stijging van de inkomsten uit leges, parkeerinkomsten en precario: 



 37

Voor de loonontwikkeling is rekening gehouden met de nieuwe cao die is afgesloten voor de periode 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027 (6,7% + € 35 voor 2 jaar) en het premiebeleid van het ABP. Voor de nieuwe nog af te sluiten cao in 2027 is een reservering opgenomen van € 1,5 miljoen. De materiële prijscompensatie betreft goederen en diensten (2,1%), Sociaal domein (5,17%), vastgoed (op basis van de uitgangspunten Vastgoedanalyse) en de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen (op basis van de ontwerp-begrotingen waarin rekening is gehouden met de taakstelling die is voorgesteld in de Kaderbrief GR'en 2026). Voor subsidies wordt compensatie toegevoegd op basis van een gewogen gemiddelde van de salarisontwikkeling (70% Index Prijs Overheidsconsumptie, beloning werknemers: 1,8%) en materiële kostenontwikkeling (30% Index Materiële Overheidsconsumptie: 2,1%). De tarieven van de Afvalstoffenheffing (2,8%) en Rioolheffing (1%) zijn gecorrigeerd om kostendekkend te blijven. Bij de OZB gebeurt dit op basis van een gewogen



gemiddelde van de consumentenprijsindex (CPI: 2,6%) en de negatieve maatstaf voor de belastingcapaciteit in het gemeentefonds (4,2%). Het gewogen gemiddelde geeft een indexatie van 3,78%. De overige baten (leges, precario, reclame, vastgoed) stijgen met de CPI van 2,6%. Voor de toeristenbelasting vindt geen ophoging plaats in afwachting van een evaluatie.

Voor inflatiecorrectie van toekomstige investeringen die gedekt worden met (al ontvangen) rijkssubsidies is een ophoging van de stelpost Inflatiecorrectie investeringen (€ 300.000 structureel) verwerkt. Voor het investeringsprogramma en de Strategische Investeringsagenda moet jaarlijks bepaald worden of voldoende rekening is gehouden met kostenstijging als gevolg van inflatie. Na verwerking van de voorstellen resteert financiële ruimte die is toegevoegd aan de stelpost Nominale ontwikkeling (2026: € 3,25 miljoen, 2027 e.v.: € 1,45 miljoen, 2028 e.v.: € 1,7 miljoen). In de volgende raadsperiode kan deze ruimte worden betrokken bij de integrale afweging van nieuwe voorstellen. 4. Opgaven In het hoofdstuk Focus op drie opgaven zijn de opgaven in samenhang met elkaar toegelicht. De invulling van de besteding van de beschikbare middelen (reserveringen Delft-West en IDD) is geactualiseerd. Ten opzichte van de Kadernota 2026 is geen sprake van wijzigingen die (cumulatief) van invloed zijn op het begrotings- en meerjarenbeeld. Aandachtspunten voor de langere termijn zijn het structurele karakter van de doelen en activiteiten, terwijl zowel de rijksmiddelen als de eigen middelen incidenteel zijn.

Voor de opgave Delft-West is de financiering van het programmabureau waarschijnlijk geborgd tot en met 2028 (via de – in de tweede helft van 2025 in te dienen – aanvraag specifieke uitkering Kansrijke wijken 2026 tot en met 2028). Er wordt daarnaast in de Alliantieraad gesproken over aanvullend benodigde middelen van de verschillende partners (waaronder de gemeente). De financiering van het programmabureau vanaf 2026 is – in afwachting van de toekenning – nog niet begroot. Het restant van de reservering van € 10 miljoen voor Delft-West is eind 2029 circa € 0,5 miljoen. In deze begroting is een voorstel opgenomen voor middelen (€ 310.000) bewegen spelen en ontmoeten Openbare Ruimte in Delft-West. Voor de cofinanciering wordt conform aanvraag regiodeal voor de jaren 2026 tot en met 2028 circa € 1,7 miljoen beschikbaar gesteld. De reservering voor de opgave Innovatiedistrict Delft van € 8 miljoen is geactualiseerd voor wat betreft de besteding in de komende jaren. Er resteert volgens deze fasering eind 2029 geen saldo. Er wordt gewerkt aan een ontwikkelstrategie inclusief een investeringsagenda met middelen die worden geïnvesteerd en de bijdrage daarvan aan de lange termijn doelstellingen. Dit zal ook na 2029 vragen om een bijdrage vanuit de gemeente die nog niet gekwantificeerd en begroot is.

Voor de opgave Energietransitie is rekening gehouden met de inzet van de bijdrage van € 4 miljoen uit de reserve Stad voor de overdimensionering van de warmtepompcentrale ten behoeve van toekomstige aansluitingen in de wijken Voorhof en Buitenhof. De komende jaren (tot en met 2028) lijken er voldoende middelen te zijn om de eerste fase (tot en met 2030) goed te kunnen aanpakken. Om de vastgestelde doelen voor 2050 te kunnen halen, zijn ook voor de tweede fase in de periode 2030 tot 2050 middelen nodig. Voor de periode 38

tot 2040 is dit indicatief berekend en betrokken bij de Strategische Investeringsagenda (horizon 2040), die als bijlage bij de Kadernota 2026 is opgenomen. Een voorstel voor de benodigde middelen wordt voorbereid. In de tweede helft van 2025 wordt een voorstel voor mogelijke deelname aan een Warmtebedrijf opgewerkt en aan de raad voorgelegd. 5. Bijstellingen bestaand beleid (inclusief bestuurlijke accenten) De keuzes voor nieuw beleid zijn al gemaakt in de Kadernota 2026. In de begroting zijn voorstellen verwerkt voor de invulling van de taakstelling realistisch ramen (€ 2,5 miljoen, budgetneutraal), areaaluitbreiding in de openbare ruimte (budgetneutraal), dekking van formatie Grond en vastgoed (€ 0,68 miljoen, budgetneutraal), baten Omgevingsvergunningen (-/- € 268.000 structureel) en een beperkt aantal technische correcties (aframing stelposten, verschuiving budgetten voor Red de REV en gedenkplek koloniaal en slavernijverleden, grondexploitaties Kop van de Buitenhof, Maria Duyst, Nieuw Delft). Tevens zijn voorstellen opgenomen voor een financiële bijdrage aan De Papaver ten behoeve van de renovatie en vergroting van de gebruiksmogelijkheden (€ 350.000, zie programma Duurzame stad) en capaciteit voor Inclusief samenleven (zie programma Samenleven, onderwijs en cultuur). 6.

Sociaal domein De uitgaven en inkomsten voor het sociaal domein zijn geraamd op basis van lokale ramingen. Ook is rekening gehouden met mutaties in de meicirculaire (taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen). Het actuele financiële kader op basis van de verplichte taakvelden voor het sociaal domein is nu als volgt (exclusief overhead).

Financieel kader Sociaal domein

2025

2026

2027

2028

2029

Gezonde en sociale stad

129.669

142.650

139.483

135.060

134.183

6.23 -Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

18.210

20.107

19.176

18.686

17.686

6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

4.826

5.342

4.128

2.639

2.644

399

408

558

560

1.410

2.084

1.319

1.179

6.713 - Dagbesteding (Wmo)

9.973

10.697

10.844

10.749

6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal

12.072

12.643

12.854

12.804

13.064

6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal

3.315

3.417

3.472

3.527

3.375

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

1.718

2.047

1.927

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

25.784

30.534

30.568

29.705

29.700

6.791 PGB Wmo

10.290

12.492

12.524

11.839

6.792 PGB Jeugd

766

923

933

965

6.811 - Beschermd wonen (Wmo)

954

1.028

1.034

6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo)

6.812 - Maatschappelijke en vrouwenopvang (Wmo)

322

632

622

537

6.821 - Jeugdbescherming

19.694

20.153

19.153

6.822 - Jeugdreclassering

11.138

10.434

10.478

10.124

10.130

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

2.451

2.984

2.995

2.891

6.92 Coördinatie en beleid jeugd

356

442

452

444

7.1 - Volksgezondheid

5.991

6.283

6.326

6.299

6.306

Samenleven, onderwijs en cultuur

12.876

12.872

13.132

11.933

11.785

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

12.876

Schone en veilige stad

1.680

6.3 - Inkomensregelingen

1.680

Stad en bestuur 6.3 - Inkomensregelingen Werk en inkomen

36.087

38.795

38.394

38.530

38.581

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

-2.528

6.3 - Inkomensregelingen

10.155

6.4 - WSW en beschut werk

15.050

6.5 - Arbeidsparticipatie

13.410

180.328

169.358

166.121

161.165

160.240

In de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn vanaf 2028 taakstellingen opgenomen voor de jeugdzorg, met name Eigen bijdrage jeugdzorg (Delft: -/- €1,2 miljoen) en Sturen op trajectduur jeugdzorg (Delft: -/- € 0,3 miljoen). Na overleg tussen VNG, ministerie van BZK en provinciaal financieel toezicht is afgesproken dat voor deze taakstellingen stelposten geraamd mogen worden. Reden hiervoor is dat de verantwoordelijkheid voor invulling van de taakstellingen bij het Rijk is belegd. De financiële ruimte die ontstaat door de stelposten Eigen bijdrage en Trajectduur wordt als dekking ingezet voor de volume- en intensiteitseffecten van de autonome groei van de kosten voor de jeugdzorg. in de Voorjaarsnota 2025 is nog geen oplossing geboden voor de tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Hiervoor heeft het demissionaire kabinet toegezegd dat uitsluitsel volgt in augustus bij de besluitvorming over de Miljoenennota 2026. Over het financieel kader voor de jeugdzorg vanaf 2028 (indexatie, nieuw financieel arrangement) volgt een nieuw advies van de commissie-Van Ark ten behoeve van de Voorjaarsnota 2027. Delft houdt rekening met een extra opbrengst (i.c. hogere baten en/of lagere lasten) van de Hervormingsagenda vanaf 2026 en met een verlaging van kosten als gevolg van investeringen in de transitie van de jeugdzorg. 40

7. Actualisering investeringsprogramma (herfasering) Het bestaande investeringsprogramma is geactualiseerd. Dit betreft met name de herfasering van de investeringsprojecten. Op basis van nieuwe ramingen ontstaan incidenteel voordelen als gevolg van lagere afschrijvingslasten. Toegevoegd zijn de nieuwe investeringen die in de Kadernota 2026 zijn opgenomen en aanvullingen op de Onderwijshuisvestingsinvesteringen. De investeringen in het kader van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs beslaan een fors deel (56%) van het huidige investeringsprogramma . Binnen deze investeringen is er een stelpost van 25% opgenomen voor extra locatiegebonden kosten. Een nadere toelichting staat in het programma Samenleven, onderwijs en cultuur (zie programma 8.3). Rekening is gehouden met inflatiecorrectie van bestaande investeringsprojecten in mobiliteit, onderwijshuisvesting, openbare ruimte, ICT en museum Prinsenhof. De prijzen in de bouwsector zijn door marktwerking en inflatie flink gestegen. Daarom zijn bij diverse investeringen de begrote bedragen aangepast. Pas bij een aanbesteding kunnen de inschrijvingen met de ramingen van aannemers worden vergeleken met de opgenomen bedragen in de gemeentelijke begroting. Bij de investering van museum Prinsenhof zijn de eerste ramingen binnen en worden deze geanalyseerd.

In het kader van realistisch ramen is een bijstelling opgenomen van de kapitaallasten die rekening houdt met de verwachte realisatie per jaar. Voor de nieuwe begroting is de bijstelling geactualiseerd en gebaseerd op een realisatie van 65%. Een nadere toelichting staat bij Investeringen. Voor de komende jaren wordt de Strategische InvesteringsAgenda gebruikt voor nadere voorstellen voor het investeringsprogramma. 8. Herfasering reserves en voorzieningen De bijstellingen van de onttrekkingen voor de concrete bestedingsvoorstellen ten laste van de reserveringen voor Delft-West en Innovatiedistrict Delft zijn verwerkt (zie bouwsteen Opgaven). Dat geldt ook voor de Energietransitie voor wat betreft de bijdrage uit de reserve Stad (Bijdrage Fonds Delft 2024 - Warmtepomp) en reserve Beleid en uitvoering (zie programma Duurzame stad). De jaarlijkse toevoeging aan de voorziening Wethouderspensioenen is opgehoogd met € 273.000. Na verwerking van alle voorstellen resteert financiële ruimte (in het geactualiseerde meerjarenbeeld) die gestort wordt in de Algemene reserve voor de reservering Groei van de stad (2026: € 1 miljoen, 2028: € 2 miljoen, 2029: € 1 miljoen). In de volgende raadsperiode kan deze ruimte worden betrokken bij de integrale afweging van voorstellen uit de Strategische Investeringsagenda. 9.

Woonlasten In 2026 worden de woonlasten, bestaande uit de onroerendezaakbelasting (OZB), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, aangepast voor inflatie, actuele kosten in de gesloten circuits en areaaluitbreiding. Voor de gesloten circuits Afvalstoffen en Riool is behoud van kostendekkendheid het uitgangspunt. 41

De stijging van de OZB opbrengst in 2026 is 3,78% en bestaat uit de inflatiecorrectie 2026 (€ 1,3 miljoen) en areaaluitbreiding (€ 255.000). Voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing zijn de toerekenbare kosten en de aantallen huishoudens geactualiseerd. Inclusief de inflatiecorrectie stijgt de afvalstoffenheffing met 2,8%. De rioolheffing stijgt, na inflatiecorrectie en een bijdrage uit de voorziening Riolering, met 1%. Financiële gezondheid Naast een positief begrotingssaldo en het voldoen aan de eis van structureel evenwicht zijn voor een compleet inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente de volgende vragen relevant: 1. Zijn we financieel wendbaar en weerbaar (ook op de langere termijn)? Bij wendbaarheid gaat het erom hoe snel de gemeente de financiële huishouding kan afstemmen op veranderende opgaven en/of hoe snel de gemeente kan inspelen op nieuwe financiële verhoudingen. Bij weerbaarheid gaat het om de vraag hoe groot de financiële buffer is. 2. Kunnen we de financiële risico's aan? Hiervoor is het weerstandsvermogen bepalend ofwel de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. 3.

Is er ruimte voor nieuw beleid? De ruimte voor nieuw beleid wordt bepaald door het saldo van het begrotings- en meerjarenbeeld (inclusief taakstellingen en stelposten) dat is gebaseerd op realistische ramingen voor lasten, baten en reservemutaties. Daarnaast gaat het om het vrij aanwendbare deel van het reservevermogen. Voor de beantwoording van de vragen is aanvullende informatie beschikbaar in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing en de paragraaf Financiering. Ad 1. Zijn we financieel wendbaar en weerbaar (ook op de langere termijn)? Wendbaarheid gaat over flexibiliteit van budgetten en beïnvloedbaarheid van beleid (medebewind, autonomie). Zo zijn lasten van afschrijving en rente weinig flexibel en is onderwijshuisvesting een wettelijke taak met beperkte beïnvloedbaarheid. Inkoop van maatschappelijke ondersteuning is flexibeler, maar voor aanvragen geldt een open einderegeling en bij aanvullende voorzieningen is weer meer ruimte voor eigen beleid. De weerbaarheid is onderdeel van de Algemene reserve en hangt samen met de wendbaarheid. Een lage wendbaarheid vraagt om een hogere weerbaarheid, omdat het aanpassen van de financiële huishouding dan meer tijd kost. Aanvulling van de Algemene reserve kan benodigd zijn als de weerbaarheidsreserve daadwerkelijk wordt ingezet.

Financiële kengetallen (BBV) De financiële kengetallen over belastingcapaciteit, grondexploitatie en structurele exploitatieruimte gaan over wendbaarheid. De kengetallen over schulden (netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote) en eigen vermogen (solvabiliteit) sluiten aan bij weerbaarheid.

Jaarreke ning 2024

Progn ose 2025

Progn ose 2026

Progn ose 2027

Progn ose 2028

Progn ose 2029

Netto schuldquote

32,2%

43,4%

48,5%

56,1%

62,8%

68,8%

Gecorrigeerd e netto schuldquote

19,7%

30,0%

36,6%

44,6%

51,9%

58,4%

Solvabiliteitsr atio

41,5%

46,9%

46,1%

46,7%

44,0%

42,4%

Kengetal grondexploit aties

0,3%

-1,2%

-1,1%

-1,0%

0,0%

Structurele exploitatierui mte

6,7%

0,9%

0,2%

0,3%

1,8%

1,9%

Belastingcap aciteit

113,5%

120,0 %

116,9 %

Waarderings cijfer Door BBV voorgeschre ven Weerbaarhei d:

Wendbaarhe id:

De scores per kengetal zijn positief en overschrijden de signaleringswaarden uit het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK 2020 Gemeenten) van de provincie niet. Een uitzondering geldt voor het kengetal Belastingcapaciteit, waarvoor de score als risicovol wordt gekwalificeerd. Dit kengetal geeft inzicht in de belastingdruk (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing) ten opzichte van het landelijk gemiddelde en daarmee in de ruimte voor belastingverhoging. De hoge score indiceert dat er weinig ruimte is voor verhoging van de belastingen. Op dit onderdeel is de wendbaarheid beperkt.

Een belangrijk aandachtspunt voor de beoordeling van de financiële positie is de meerjarige ontwikkeling van de stadsschuld. De verwachting is dat de schuld en daarmee ook de

schuldquotes de komende jaren gaan stijgen door de uitvoering van het investeringsprogramma en de afname van de liquide middelen. Hierdoor stijgt de financieringsbehoefte en, afhankelijk van de ontwikkeling van de rente, nemen ook de rentelasten toe. Bij de keuzes over de inhoud van het investeringsprogramma gaat het, naast de reguliere investeringen, de komende jaren ook over de investeringen die nodig zijn voor de groei van de stad (zie inventarisatie in de Strategische InvesteringsAgenda) en de investeringen waarvoor rijkssubsidies zijn ontvangen. Bij de keuze voor in uitvoering te nemen investeringen vindt een afweging plaats van enerzijds de urgentie, wensen en ambities en anderzijds de financiële mogelijkheden en de uitvoeringskracht van de organisatie. Het sturen op behoud van de financiële gezondheid is hierbij een randvoorwaarde. Dit wordt zichtbaar door monitoring van de ontwikkeling van financiële kengetallen. Reserves De totale omvang van de reserves is begin 2026 € 316,8 miljoen en bestaat uit bestemmingsreserves (€ 211,8 miljoen) waarvoor concrete bestedingsafspraken bestaan die zijn vastgesteld door de gemeenteraad en de Algemene reserve (€ 105 miljoen).

De Algemene reserve levert de dekking voor de benodigde weerstandscapaciteit die hoort bij het risicoprofiel, voor de buffer die is afgesproken in de Programmabegroting 2023-2026 en voor de bijdrage aan de incidentele dekkingsmiddelen. De buffer en de vrij besteedbare ruimte vormen de dekking voor investeringen in de stad die zijn afgesproken in de Kadernota 2023 (cofinancieringsbijdragen, reserveringen Delft-West, Innovatiedistrict Delft, museum Prinsenhof en Gelatinebrug en bijdragen aan het begrotingssaldo) en voor reserveringen die beschikbaar zijn voor de volgende bestuursperiode (€ 15 miljoen) en Groei van de stad (€ 23 miljoen). Met de motie Onderzoek reserves (6.2.14A) is verzocht om voorafgaand aan de behandeling van de Programmabegroting 2026-2029 een analyse te delen over de reserves en de mogelijkheden voor herbestemming. Hiervoor is bij het overzicht van de reserves extra informatie opgenomen over de raadsbevoegdheden met betrekking tot instelling en inzet van reserves, een overzicht van het bestedingsdoel en een bestedingsoverzicht per bestemmingsreserve. Het eerste beeld is dat binnen de reserve Beleid en uitvoering enige financiële ruimte beschikbaar zal zijn. Een nadere cijfermatige duiding zal de raad voorafgaand aan de begrotingscommissie van 30 oktober 2025 ter beschikking worden gesteld. Ad 2.

Kunnen we de financiële risico's aan? De financiële risico's zijn in kaart gebracht en gepresenteerd in het risicoprofiel in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. De totale omvang bedraag € 39,9 miljoen. De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de aanwezige risico's wordt uitgedrukt in een weerstandsratio. Voor Delft is de score 2,3. De beoordeling van deze score is uitstekend volgens de weerstandsnorm in het gemeenschappelijk financieel toezichtkader van de provincie (GTK 2020 Gemeenten).

Ad 3. Is er ruimte voor nieuw beleid? De weerbaarheid is op orde en toereikend voor beheersing van het risicoprofiel en voor de huidige omvang van de bestuurlijke opgaven en investeringen. Voor uitbreiding van bestaande ambities en toevoeging van nieuwe ambities is in de Kadernota 2026 structurele financiële ruimte gereserveerd. Dekking voor deze ruimte is gevonden in de extra middelen die Delft ontvangt uit het gemeentefonds voor de kosten van de groei van de stad. Daarnaast is ook nog incidentele dekking beschikbaar in de Algemene reserve en wordt nader onderzoek gedaan naar de incidentele ruimte in de bestemmingsreserves. Van belang is te onderkennen dat de wendbaarheid van de begroting onder druk staat. Tot en met 2028 gaat het voor Delft goed, maar vanaf 2029 is (opnieuw) bijsturing noodzakelijk. Aandachtspunt hierbij is de ontwikkeling van het investeringsprogramma en de kapitaallasten die naar hun aard minder makkelijk zijn bij te sturen. Om financieel gezond en wendbaar te blijven, is beheersing van het investeringsprogramma noodzakelijk. Dit betekent concreet dat, om op termijn niet volledig afhankelijk te zijn van schuldfinanciering, op termijn gestuurd moeten worden op begrotingsoverschotten. De uiteindelijke opgave en benodigde bijsturing is mede afhankelijk van keuzes die het Rijk maakt over de structurele bekostiging van gemeenten.

Hoe meer de VNG erin slaagt om afspraken te maken over de structurele verbetering van de balans tussen taken en middelen, hoe minder gemeenten moeten ingrijpen op de dienstverlening en voorzieningen voor inwoners en bedrijven.

FINANCIËLE BEGROTING 2026 EN MEERJARENBEELD 2027-2029 Baten en lasten per programma De tabellen hierna geven inzicht in de omvang van baten en lasten per programma en van stortingen in en onttrekkingen aan reserves. Zowel voor de realisatie op basis van Jaarstukken 2024, het lopende jaar 2025 als voor de Programmabegroting 2026-2029. Bij de programma's staat een toelichting op het beleid en het budget aan de hand van de 3 Wvragen: 'Wat willen we bereiken?', 'Wat gaan we ervoor doen?' en 'Wat mag het kosten?'. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 na wijzigingen

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten

544.116

541.480

539.668

549.746

551.293

Lasten

536.690

550.409

542.603

547.070

546.364

Onttrekkingen

-64.478

-30.899

-15.040

-11.088

-7.855

Stortingen

62.064

21.732

11.656

13.226

12.120

Begrotingssaldo

9.841

238

449

537

664

Baten en lasten, toevoegingen en onttrekkingen De kolom Begroting 2025 geeft de stand van de begroting die nu in uitvoering is, inclusief door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen. De besluitvorming over nieuwe mutaties in 2025, dus na vaststelling van de Kadernota 2026, is onderdeel van de behandeling van de Najaarsrapportage 2025. De mutatie van de reserves betreft de Algemene reserve en bestemmingsreserves. Een specificatie en toelichting is opgenomen bij het programma Financiën. Bedragen x €1.000

Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 na wijzigingen

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten 02 Stad en bestuur

2.036

2.088

1.441

03 Duurzame stad

10.456

8.576

6.384

6.165

4.536

04 Bereikbare stad

7.433

7.613

6.993

6.883

05 Goed wonen

18.389

15.851

14.798

27.132

32.455

06 Schone en veilige stad

39.257

38.473

37.974

37.975

07 Gezonde en sociale stad

4.428

3.888

2.140

3.600

3.595

08 Samenleven, Onderwijs en Cultuur

11.274

10.526

10.145

9.895

7.648

09 Werk en Inkomen

80.601

73.939

10 Economie en Vastgoed

7.206

6.529

6.424

6.539

6.081

11 Overhead

6.500

6.767

12 Financiën

356.536

367.231

372.663

369.409

369.973

Totaal Baten

544.116

541.480

539.668

549.746

551.293

Lasten 01 Raad

2.986

2.947

2.943

2.942

02 Stad en bestuur

11.505

11.632

10.371

10.485

03 Duurzame stad

23.389

14.697

11.907

11.492

9.149

04 Bereikbare stad

11.496

12.379

12.183

12.324

12.929

05 Goed wonen

28.963

27.394

25.649

37.045

39.494

06 Schone en veilige stad

71.253

75.240

76.372

76.477

76.996

07 Gezonde en sociale stad

134.097

146.538

141.624

138.661

137.779

08 Samenleven, Onderwijs en Cultuur

60.259

60.530

61.469

63.111

62.067

09 Werk en Inkomen

116.689

112.734

112.333

112.468

112.520

10 Economie en Vastgoed

14.952

17.977

19.671

17.998

17.346

11 Overhead

54.011

54.386

53.608

54.080

54.536

12 Financiën

7.090

13.954

14.471

9.984

10.121

Totaal Lasten

536.690

550.409

542.603

547.070

546.364

-64.478

-30.899

-15.040

-11.088

-7.855

12 Financiën

62.064

21.732

11.656

13.226

12.120

Begrotingssaldo

9.841

238

449

537

664

Onttrekkingen 12 Financiën Stortingen

INVESTERINGEN Investeringen in het algemeen In het investeringsplan en het investeringsplan bedrijfsmiddelen staan de in uitvoering genomen investeringen, vervangingsinvesteringen en investeringen vanuit beheerplannen. Op de investeringsagenda staan de voornemens tot investeren. Voorafgaand aan de uitvoering hiervan wordt een uitvoeringsplan vastgesteld met een kostenraming en planning. Onder het overzicht gewijzigde investeringen staat het totaal aan toegekende en nog toe te kennen investeringsbedragen voor alle projecten over alle jaren. De afschrijvings- en rentelasten (kapitaallasten) die samenhangen met deze investeringen zijn opgenomen bij de programma's en opgenomen in de meerjarige begroting. Individuele investeringsprojecten zijn weergegeven en toegelicht in de programma’s onder de 3e Wvraag ‘Wat mag het kosten?’. Investeringsprogramma (bedragen x € 1.000) Investeringsprogramma PB 20262029

Toegekend budget na actualisatie

Realisatie t/m 2024

Beschikbaar bedrag na actualisatie

Jaarschijf 2026

Investeringsplan

502.922

91.117

411.805

78.330

Bedrijfsmiddelen

21.344

5.718

15.626

2.695

Investeringsagenda

125.335

5.146

Totaal investeringsprogramma

649.601

96.835

552.766

86.171

Mutaties investeringsprogramma Ten opzichte van de Programmabegroting 2025-2028 is het investeringsprogramma geactualiseerd. De aansluiting met de nieuwe begroting is in onderstaande tabel opgenomen.

(bedragen x € 1.000)

Toegekend bedrag

Mutaties investeringsprogramma Investeringsplan Toegekend bedrag Investeringsplan 2025-2028

421.349

Van 'Agenda' naar 'Plan'

81.010

Van "Plan' naar 'Bedrijfsmiddelen'

-3.612

Herinrichting Prinses Beatrixlaan

569

Rietveld theater

3.082

Kadernota 2026

45.566

Prijsindexaties

12.669

Vleermuizentoren Actualisatie IHP

60 18.942

Actualisatie OHP Actualisatie Investeringsplan (incl. afgeronde investeringen)

856 -78.429

Aanvulling speelplekken Delft West

510

Renovatie St.Papaver Toegekend bedrag investeringsagenda tot en met 2029

350 502.922

Bedrijfsmiddelen Toegekend bedrag Investeringsplan 2025-2028

16.969

Van "Plan' naar 'Bedrijfsmiddelen'

3.612

Kadernota 2026

650

Prijsindexatie

544

MJOP-facilitair

Actualisatie bedrijfsmiddelen (incl. afgeronde investeringen)

-431

Toegekend bedrag investeringsagenda tot en met 2029

21.344

Investeringsagenda Toegekend bedrag Investeringsplan 2025-2028

156.641

Van 'Agenda' naar 'Plan'

-81.010

Kadernota 2026

4.920

Actualisatie IHP

40.083

Prijsindexatie

4.701

Toegekend bedrag investeringsagenda tot en met 2029

125.335

Totaal investeringsprogramma PB 2026-2029

649.601

Toelichting mutaties investeringsprogramma In vergelijking met de Programmabegroting 2025-2028 zijn door de raad nieuwe aanvullende besluiten genomen. In de Kadernota 2026 zijn investeringen opgenomen en geactualiseerd voor onder andere het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP). Daarnaast zijn de planning en de ramingen van het bestaande investeringsprogramma geactualiseerd, met name door herfasering op basis van realisatie. De toelichtingen op de investeringen staan in de programma's van de beleidsbegroting (derde W-vraag: 'Wat mag het kosten?'). Realisatie ten opzichte van begroting Jaarlijks is sprake van een afwijking tussen de geraamde investeringsbedragen en de daadwerkelijke realisatie. Analyse leert dat dit verklaard wordt door diverse (externe) factoren. Zoals beschikbaarheid van aannemers, beschikbaarheid van materieel, inspraak op 49

bestemmingsplannen en capaciteit. Op basis van de realisatie in de afgelopen jaren is nu de reële verwachting dat van het totale investeringsprogramma 2026-2029 circa 65% kan worden gerealiseerd. Vanwege de eerdergenoemde factoren is het niet mogelijk om vooraf aan te geven op welke specifieke investeringen dit betrekking heeft. In het begrotings- en meerjarenbeeld is daarom een bijstelling (stelpost) voor realistisch ramen opgenomen die aansluit bij de aanname dat in een jaar maximaal 65% wordt besteed. Voor de lagere kapitaallasten die hiervan het gevolg zijn, is een stelpost geraamd (zie programma Financiën).

Overzicht gewijzigde investeringen (bedragen × € 1.000) Verloop investeringen

Begroting 2026-2029 Programma

Stand Programmabegroting 2025-2028

594.959

Aanvulling tabel PB 2025-2028 (wel besloten):

3.927

Najaarsrapportage 2024:

363

Jaarrekening 2024 (afsluitingen):

-78.161

Kadernota 2026:

51.136

Reguliere goedgekeurde begrotingswijzigingen 2025:

3.711

Nog te besluiten voorstellen:

73.666

Renovatie St.Papaver

350

Gelatineverbinding

-4.759

Poptahof

-50

Beheerplannen (prijsindexatie)

1.740

Aanvulling speelplekken Delft West

510

Archeologie - diverse apparatuur (omzetten naar exploitatie)

-180

IHP CLD Molenhuispad - gymvoorzieningen

7.200

IHP Delftse vrije school Widar

2.596

IHP sporthal Westplantsoen

9.900

IHP Bernadette Maria

5.040

IHP Gabriël school

4.680

IHP Herman Broereschool

3.240

IHP PO school Schieoevers

7.600

IHP Stelpost

18.769

IHP (prijsindexatie)

13.511

Museum Prinsenhof (prijsindexatie)

2.119

OHP 2026 - Mgr. Bekkerschool

144

OHP 2026 - Cornelius Musiusschool

112

OHP 2026 - De Nieuwe Maan

600

MJOP - facilitair

P11

ICT Investeringen (prijsindexatie)

P11

544

Stand Programmabegroting 2026-2029

649.601 649.601 -

INVESTERINGEN PER PROGRAMMA Overzicht investeringen In het overzicht per programma wordt het integraal overzicht van de investeringen opgenomen. stenraming, planning) is vastgesteld. Voor alle investeringen geldt dat de afschrijvings- en rentelasten (kapitaallasten), die samenhangen met deze investeringen, zijn opgenomen bij de programma's en opgenomen in de meerjarige begroting.

Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

(bedragen × € 1.000) Stad en bestuur

Fasering

2025

2026

2027

2028

2029

na 2029

Publieke dienstverlening Investeringen

Bedrijfsmiddelen

141

Meubilair

Bedrijfsmiddelen

300

Renovatie/vervanging Raadstafel

Bedrijfsmiddelen

150

Toegangscontrolesysteem

Bedrijfsmiddelen

Totaal Investeringen

410

1.001

201

530

109

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

2028

2029

(bedragen × € 1.000) Duurzame stad

Fasering

2025

2026

Energietransitie Vleermuizentoren

Plan

Energietransitie Vleermuizentoren (bijdragen derden)

Plan

-11

Renovatie St.Papaver

Plan

350

Stapsgewijze verduurzaming vastgoedportefeuille

Plan

2.815

1.104

644

Waterplan / klimaatadaptatie

Plan

1.385

403

4.610

1.507

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

Totaal Investeringen

2027

na 2029

350

(bedragen × € 1.000) Bereikbare stad

517

550

172

270

876

1.137

820

270

Fasering

2025

2026

2027

2028

2029

na 2029 1.025

Adaptieve Mobiliteitsagenda

Plan

31.118

8.034

7.360

4.307

3.820

1.410

5.162

Adaptieve mobiliteitsagenda bijdragen derden

Plan

-8.885

-2.263

-4.449

-780

-615

-173

-605

Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan

Plan

165

Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - bijdrage van derden

Plan

-83

Reconstructie Buitenhofdreef

Plan

10.750

750

4.625

Reconstructie Buitenhofdreef bijdrage derden

Plan

-7.500

- -3.750 3.750

Herinrichting Prinses Beatrixlaan Plan Zuid

1.625

200

840

585

Idem - bijdrage van derden

Plan

-1.056

-380

Vervanging parkeerautomaten

Bedrijfsmiddelen

Totaal Investeringen

-130

-546

500

150

26.634

5.771

3.213

4.721

4.310

2.162

5.432

1.025

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

2029

na 2029

(bedragen × € 1.000) Goed wonen

Fasering

2025

2026

2027

2028

Ecologische zones TU Campus NZ en OW

Plan

1.000

250

500

157

Ecologische zones TU Campus NZ en OW - bijdrage derden

Plan

-1.000

-500

Parkeerplaatsen Roland Holstlaan

Plan

410

355

Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

(bedragen × € 1.000)

Fasering

Verwerving Schieweg 13

Plan

2.700

Verwerving Schieweg 13 bijdrage derden

Plan

-1.350

1.760

1.400

-250

855

-343

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

(bedragen × € 1.000)

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

Schone en veilige stad

2025

Totaal Investeringen

Fasering

2026

2027

2028

2029

na 2029

Begraafplaatsen

Plan

200

100

Beheerplan civiele constructies

Plan

27.769

11.733

5.000

4.160

4.276

2.600

Beheerplan groen en water

Plan

9.476

1.592

1.945

2.022

2.021

1.896

Waterberging

Plan

3.000

605

598

599

Beheerplan openbare verlichting Plan

14.017

3.106

2.653

2.759

2.740

Beheerplan wegen

Plan

21.333

5.948

2.315

2.824

5.123

Gasthuisplaats

Plan

1.500

250

1.000

Gelatineverbinding

Plan

32.744

261

1.000

5.967

3.000

12.70 0

9.816

Gelatineverbinding - bijdrage derden

Plan

-18.999

1.040

17.959

Gevel tot gevel

Plan

6.362

641

1.500

1.560

1.101

GO-Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen

Agenda

4.100

1.000

2.000

1.100

Poptahof

Plan

2.820

836

-106

2.090

Poptahof, Groenstrook abtswoudseweg (NIEUW)

Plan

Projecten Tramlijn 19

Plan

31.769

31.441

328

Bijdrage projecten Tramlijn 19

Plan

-3.423

Reconstructie Ireneboulevard

Plan

500

Rioolinvesteringen kostenverhaal

Plan

9.950

4.507

3.500

1.943

Schieoevers bovenwijkse voorzieningen

Plan

2.100

Schieoevers voorzieningen

Agenda

3.400

500

2.900

Speelplekken

Plan

3.060

955

530

551

473

Aanvulling speelplekken Delft west

Plan

510

420

Stadsvernieuwing

Plan

1.290

381

230

225

224

Tractie

Bedrijfsmiddelen

1.112

278

Uitplaatsing Stedin 2020-2024

Plan

1.330

1.214

116

Uitbreiding Vulcanusweg

Plan

150

Verkeersvoorzieningen

Plan

1.860

298

380

394

Vervangen beheersystemen openbare ruimte

Bedrijfsmiddelen

600

550

158.580

60.095

21.251

23.71 7

25.44 2

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

Totaal

Investeringen (bedragen × € 1.000) Samenleven, onderwijs en cultuur

32.21 -4.143 8

Fasering

2025

2026

2027

2028

2029

na 2029

Archeologie - diverse apparatuur Plan

Binnen- en buitensport

Plan

180

120

Erfgoed - Publieksvoorzieningen Plan

300

200

100

16.100

9.118

6.982

IHP ISD/IGVO

Plan

Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

(bedragen × € 1.000)

Fasering

IHP Bernadette Maria

Agenda

5.852

IHP CLD Hof van Delft

Agenda

14.630

209

5.852

IHP CLD Molenhuispad (gymvoorzieningen)

Plan

16.720

418

7.942

IHP Delfse Tuin

Plan

8.145

1.252

5.380

1.513

IHP Delftse Montessori

Plan

7.343

500

2.090

4.675

IHP Delftse Vrije School (Widar) Plan

6.028

603

2.712

2.713

IHP Gabriëlschool

Agenda

5.434

IHP Grotius Juniusstraat

Plan

33.338

100

105

1.045

2.090

IHP Grotius Juniusstraat -grond

Plan

3.240

IHP Herman Broereschool

Agenda

7.524

752

3.386

IHP Maurice Maeterlinckschool

Plan

15.490

197

300

363

7.315

IHP Maurice Maeterlinckschool - Plan grond

941

209 14.212

14.63 15.368 0

IHP Mercurius met sportzaal

Plan

30.312

261

523

IHP Pleysier/ISK

Plan

17.641

6.054

6.000

5.587

1.045 27.906 -

IHP PO-school SO

Agenda

8.360

IHP Sporthal Grotius

Agenda

6.633

363

3.135

IHP Sporthal Westplantsoen

Plan

22.990

418

11.07 7

IHP Stanislas VMBO /Junius (v)mbo-school vervroegd

Plan

21.135

105

418

IHP Tanthof complexen

Plan

32.075

609

500

1.568

5.225

10.45 0

13.72 3

IHP Stelpost

Agenda

69.402

3.255

5.146

7.809

12.16 0

14.91 26.122 0

523 19.948

Krakeelpolderweg - wissellocatie Plan

1.041

100

941

Kwaliteitsverbetering gymzalen (7x 700K)

Plan

5.091

655

732

1.463

Marlotlaan - wissellocatie

Plan

7.250

2.432

4.818

Nieuwelaan - wissellocatie

Plan

150

130

OHP 2025 1e inrichting Spinoza Plan ISK

335

OHP 2025 1e inrichting Mercurius college

Plan

115

OHP 2026 - uitbreiding Mgr.Bekkerschool

Plan

144

OHP 2026 - herstelkosten Cornelius Musiusschool

Plan

112

OHP 2026 - ingebruikname De Nieuwe Maan

Plan

600

Museum Prinsenhof

Plan

36.619

9.911

Rietveldtheater

Plan

RingPass velden

Plan

Sportaccommodaties KN2021

2.240

8.802

15.66 6

4.776

250

4.526

5.700

433

600

2.400

2.267

Plan

7.890

575

150

3.900

3.115

Sportpark Kerkpolder veld 51

Plan

1.000

500

Sportpark Kruithuisweg (Blue Birds)

Plan

4.600

279

821

1.750

Tijdelijke huisvesting Griegstraat Plan Totaal

Investeringen (bedragen × € 1.000)

363

425.653

23.512

40.723

46.71 6

49.00 5

59.95 9

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

Fasering

74.55 131.18 2 6

Investeringen

Toegekend bedrag

(bedragen × € 1.000)

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

Economie en vastgoed

2025

Duurzame toekomst Westvest 9 Plan

Realisatie t/m 2024

2026

2027

2028

2029

na 2029

3.804

5.958

325

Het nieuwe kantoor (HNK)

Plan

300

Inrichting Willem van Oranje

Plan

630

531

Instandhouding gemeentelijk vastgoed (OD177)

Plan

Instandhouding Theater de Veste

Plan

1.955

St. Agathaplein 4 ventilatie

Plan

Totaal

Investeringen

10.137

Fasering

150

115

13.232

134

4.810

7.913

325

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Jaarschijf 2025 o.v.v. NJR25

(bedragen × € 1.000) Overhead

2025

Fasering

2026

3.012

2.725

153

134

2027

2028

2029

na 2029

Het nieuwe kantoor (HNK)

Bedrijfsmiddelen

MJOP-facilitair (overhead)

MJOP-facilitair (samenleven)

ICT Investeringen

Bedrijfsmiddelen

14.469

2.932

1.161

933

8.193

1.250

Verledden (HNK)

Bedrijfsmiddelen

650

620

1.687

Totaal

18.131

5.657

1.344

Totaal investeringsplan

649.601

96.835

73.818 86.171 89.059 95.616 75.891 132.211

8.193

1.250

INVESTERINGSOVERZICHT PROJECTEN MET RIJKSSUBSIDIES Overzicht projecten met rijkssubidies De afgelopen jaren zijn forse rijkssubsidies aangevraagd en toegekend. Deze subsidies vragen om cofinanciering van de gemeente en kennen, doordat er vaak een relatie ligt met het realiseren van aantallen nieuwe woningen, een lange doorlooptijd (soms 10 jaar). Een van de opbrengsten van het opstellen van een Strategische Investeringsagenda (SIA) is meer inzicht in de -indicatieve- fasering van de uitgaven van deze toegekende (rijks) subsidies. In onderstaande tabel is te lezen in welke -indicatieve- fasering de toegekende rijkssubsidies plus de cofinanciering gemeente naar verwachting uitgegeven wordt in de periode tm 2040. Ruim 67% (ca. € 108 miljoen) wordt pas uitgegeven na de huidige planperiode 2026 -2029. Dit is met name van belang omdat de onderstaande rijksbijdragen eind 2026 allemaal op de bankrekening van de gemeente gestort zijn en de inflatie voor de periode na 2027 rekening van de gemeente komt. In de Kadernota 2024 zijn daarvoor al beperkte reserveringen gedaan (zie reserve investeringsplan).

Op het huidige investeringsprogramma staan een drietal projecten die een relatie hebben met onderstaand overzicht: -programma Bereikbare Stad - Herinrichting Prinses Beatrixlaan Zuid -programma Goed Wonen - Verwerving Schieweg 13 -programma Schone en Veilig Stad - Gelatineverbinding De andere projecten worden opgenomen zodra er zicht is op concretere planning. Overzicht fasering uitgaven projecten met rijkssubsidies Bedragen x € 1.000

Inkomsten

Uitgaven

Specifieke subsidie :

Ontvange Nog te Totaal Cofinancierin Totaal n tm 2024 ontvangen toegekend g gemeente beschikbaa (2025/2026 e r ) rijksbijdrag e

Werkelijk Plannin Plannin Plannin Totaal uitgegeve g 2025 g 2030 g 2035 uitgave n tm 2024 tm 2029 tm 2034 tm 2040 n

Woningbouwimpul s - SISA C9

24.524

24.911

49.435

20.265

Gebiedsbudget SISA J106

1.350

2.700

Versnellingsgelden - SISA E104

33.005

39.649

72.654

38.743

111.397

32.065

79.332

Totaal

58.879

39.649

98.528

65.004

163.532

55.030

107.37 9

1.123

163.53 2

34%

66%

100%

28.047

1.123

49.435 2.700 111.39 7

BELEIDSBEGROTING Inleiding beleidsbegroting De programmabegroting omvat tien programma's. Per programma worden de drie W-vragen beantwoord: 'Wat willen we bereiken?', 'Wat gaan we ervoor doen?' en 'Wat gaat het kosten?'. Bij de eerste W-vraag staan de indicatoren en een actualisering van de effecten en prestaties voor 2026. Bij de tweede W-vraag geven we een opsomming van de activiteiten die worden ondernomen om die effecten en prestaties te bereiken. De derde W-vraag laat de financiële vertaling per programma zien, inclusief een apart overzicht van de investeringen. In het Overzicht mutaties zijn de mutaties ten opzichte van de vorige begroting opgenomen. Nieuwe en nog te besluiten mutaties zijn toegelicht. Het meerjarige beeld, met rekeningcijfers over de afgelopen jaren en de begrote lasten, baten en reservemutaties tot en met 2029, is te vinden bij Overzichten, onderdeel Uitvoeringsinformatie - Baten en lasten per taakveld. De uitwerking van de drie opgaven (Delft-West, Innovatiedistrict Delft en energietransitie) en de inzet voor de bestuurlijke accenten komen in de programma's aan de orde. Indicatoren Met beleidsindicatoren laten we transparant en meetbaar zien wat we bereiken in onze stad. Vooraf leggen we een streefcijfer vast in de programmabegroting. Dit voorkomt achteraf spraakverwarring over doelbereiking.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15991112/2