Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
Beleidsbegroting / Duurzame stad
48
Programma-begroting 2024-2027
Mobiliteitstransitie Ook de mobiliteitstransitie draagt bij aan een duurzame stad. Denk hierbij aan het terugdringen van het autogebruik, de milieuzonering, deelmobiliteit mogelijk maken, het bevorderen van het fietsgebruik en de voetganger op één. Met de uitvoering van de projecten uit het mobiliteitsprogramma en de adaptieve mobiliteitsagenda werken we niet alleen aan de mobiliteitstransitie (vanuit het accent 'ruimte voor wonen'), maar komen we ook stap voor stap dichter bij een duurzame stad. Zie de toelichting in programma Bereikbare stad.
1.3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Baten 72 Riolering 74 Milieubeheer Baten
590 3.530 4.119
129 3.230 3.359
129 440 570
129 12 142
Lasten 72 Riolering 74 Milieubeheer Lasten
1.361 10.256 11.617
1.181 7.032 8.213
1.007 3.274 4.281
815 2.860 3.675
Saldo Duurzame stad
-7.498
-4.854
-3.711
-3.534
Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Duurzame stad Reeds besloten: Stand Programmabegroting 2023-2026
-3.729
-4.371
-3.634
-3.610
Begrotingswijzigingen t/m 1 juli 2023 ARB 3 - 2022 Kadernota 2023
67 201
67 -181
67 -1
67 189
Nog te besluiten voorstellen: Circulaire economie (Kadernota 2023) Nominale ontwikkeling Herijking investeringsplanning Energietransitie
-300 -132 22 -3.627
-250 -128 9 -
-100 -43 -
-137 -43 -
Totaal - Duurzame stad
-7.498
-4.854
-3.711
-3.534
Duurzame stad
Overzicht mutaties (bedragen × € 1.000)
Toelichting op de mutaties Circulaire economie (-/- € 300.000) In 2023 stellen we samen met de stad een uitvoeringsagenda circulaire economie vast. Met de uitvoeringsagenda willen we de koplopers op het gebied van circulariteit stimuleren en tegelijkertijd anderen verleiden en helpen om koploper te worden. De agenda bouwt inhoudelijk voort op de eerder vastgestelde Visie circulair. Voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda circulaire economie wordt in 2024 € 300.000 en in 2025 € 250.000 geraamd. Deze middelen zetten we in voor ambtelijke capaciteit en voor het ondersteunen van zowel initiatieven uit de stad als gemeentelijke initiatieven. Nominale ontwikkeling (-/- € 132.000) De nominale ontwikkeling is toegelicht in het hoofdstuk Financiële positie (bij het onderdeel Begrotingssaldo).
Beleidsbegroting / Duurzame stad
49
Programma-begroting 2024-2027
Herijken investeringsplanning (€ 22.000) Dit betreft het effect van de actualisering van het investeringsprogramma op de kapitaallasten. Het actuele investeringsprogramma staat hieronder (Overzicht Investeringen). Energietransitie (-/- € 3.627.000) De mutatie van € 3.627.000 bestaat uit de volgende onderdelen: • • •
€ 3.027.000 inzet reserve Stad voor de transactie Warmtenet (Fonds Delft 2040) € 500.000 inzet reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan € 100.000 inzet reserve Beleid en uitvoering - Warmte uitvoeringsplannen
Overzicht investeringen Investeringen
Toegekend bedrag
Realisatie t/m 2022
925 1.375
752
2.508 4.808
Fasering
(bedragen × € 1.000) Duurzame stad Klimaatplan Waterplan / klimaatadaptatie Stapsgewijze verduurzaming vastgoedportefeuille Totaal
2023 114 275
2024 59 275
2025
2026
2027
275
275
275
97
690
428
1.293
849
1.079
762
1.568
275
275
Toelichting op de investeringen Klimaatplan (€ 59.000) Het investeringsbudget Klimaatplan zetten we op in duurzame maatregelen in de stad, zoals de voorbereiding van een smart grid door Bedrijvenkring Schieoevers of een bijdrage aan duurzame proeftuin The Green Village. Waterplan (€ 275.000) De gereserveerde middelen betrekken we bij het uitvoeren van aan water gerelateerde maatregelen voor klimaatadaptatie. Deze werkzaamheden combineren we zoveel mogelijk met onderhoudswerkzaamheden aan bestrating en/of riolering. Het gaat zowel om maatregelen voor het versnellen van afvoer van water in 'natte' gebieden als het (vertraagd) opnemen en vasthouden van water in 'droge' gebieden. Het budget is beschikbaar om aanvullende klimaatadaptieve maatregelen van projecten te financieren, waardoor wateroverlast in de toekomst wordt voorkomen. Stapsgewijze verduurzaming vastgoedportefeuille (€ 428.000) Voor de verduurzaming van haar vastgoedportefeuille heeft de gemeente een routekaart opgesteld. De routekaart is afgeleid van de visie 'Delft Energieneutraal 2050' en geeft weer hoe we onze vastgoedportefeuille in fases willen verduurzamen. We hebben onvoldoende budget om de hele vastgoedportefeuille in één keer te verduurzamen. Rekening houdend met de beschikbare investeringsruimte is de routekaart voor de eerste fase van 2020-2024 vertaald naar een uitvoeringsplan.
De maatregelen uit dit plan ronden we af in 2024. Aanvullend zetten we stappen door het aanbrengen van led-verlichting. In 2024 maken we ook het uitvoeringsplan voor de volgende periode (2025-2028).
Beleidsbegroting / Duurzame stad
50
Programma-begroting 2024-2027
2 Bereikbare stad (bedragen × € 1.000) Totale baten: Totale lasten:
€ 6.725 € 12.577
Algemeen De stad groeit in de komende jaren, met nieuwe woningen en meer arbeidsplaatsen. Daarnaast focust Delft drie urgente opgaven: we gaan aan de slag met de energietransitie en focussen ons op Delft-West en het Innovatiedistrict Delft. Hiermee verandert ook de mobiliteit in de stad. Bestaande routes worden namelijk intensiever benut en door nieuwe relaties tussen woon- en werkfuncties en voorzieningen ontstaat behoefte aan nieuwe verbindingen. Met mobiliteitsverbeteringen werken we aan een bereikbare stad en dragen we bij aan de energietransitie en aan de bestuurlijke accenten 'een duurzame stad', 'ruimte voor wonen' en 'een gezonde en veilige stad'.
Relevante beleidskaders • Mobiliteitsprogramma Delft 2040 • Nota Parkeernormen • Beleidsregels Parkeervisie Spoorzonegebied • Beleidsregels Parkeervisie Campus TU Delft • Beleidsregels Parkeervisie Schieoevers Noord • Mobiliteitsvisie Schieoevers Noord • Uitgangspunten en randvoorwaarden voor deelmobiliteit bij bouwontwikkelingen • Handelingsperspectief fietsparkeren • Parkeerverordening Delft • Uitvoeringsbesluit Parkeren Delft • Aanwijzingsbesluit betaald parkeren • Privacyreglement en bewaartermijnen digitaal kentekenparkeren • Regeling Parkeergarages • Beleidsregels ontheffingverlening autoluwplus • Beleidsregels ontheffingverlening milieuzone Delft • Beleidsregels ontheffingen RVV • Nota en beleidsregels autodelen • Uitvoeringsbesluit Deeltweewielers 2022 • Beleidsaanpak deeltweewielers in Delft Onder dit programma vallen deze onderwerpen: Verkeer en vervoer (Verkeersvoorzieningen /Verkeer), parkeren, fietsparkeren, fietsenstallingen, Recreatieve havens: Havendienst, Openbaar vervoer, Spoorzone (inrichting openbare ruimte, kapitaallasten bijdrage aanleg tunnel) en kostenverdeelstaat (ureninzet op het programma).
2.1 Wat willen we bereiken? Algemeen Mobiliteitstransitie Mobiliteitsverbeteringen dragen bij aan de energietransitie en aan de duurzame en veilige bereikbaarheid van de groeiende stad. Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 biedt hiervoor het kader. We gaan verder op de ingeslagen weg met de mobiliteitstransitie en verleggen daarbij de accenten naar de genoemde drie opgaven (energietransitie, Delft-West en Innovatiedistrict Delft).
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
51
Programma-begroting 2024-2027
Verduurzaming Delft is een compacte stad die in inwoneraantal groeit door middel van inbreiding. De stad moet echter wel leefbaar blijven en daar is ruimte voor nodig. Vanuit de bereikbare stad dragen we hier aan bij door in te zetten op schoner en ruimte-efficiënt vervoer zodat de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en stikstofoxiden (NOx) lager wordt en we ruimte vrij maken voor een andere invulling, zoals vergroening, spelen en ontmoeten. In ons mobiliteitssysteem staat de voetganger op de eerste plaats. Dit is de schoonste vorm van vervoer en neemt de minste ruimte in. Daarnaast stimuleren we ook het gebruik van de (deel)fiets en het openbaar vervoer. Het gebruik van de (deel)auto blijft mogelijk, maar krijgt vaker te maken met een lagere prioriteit in het verkeerssysteem. Bij werkzaamheden benutten we kansen om het aantal parkeerplaatsen te verminderen. Verbindingen We realiseren nieuwe verbindingen waarmee we de bereikbaarheid van Delft-West en het Innovatiedistrict Delft vergroten. Samen met Rotterdam, Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ontwikkelen we de Metropolitane Fietsroute van Rotterdam Alexander via Innovatiedistrict Delft naar station Delft. Verder verbeteren we langzaamverkeerroutes door Buitenhof en Voorhof. Naast de aanleg van nieuwe verbindingen richten we de bestaande infrastructuur meer in voor fietsers en voetgangers.
Door meer ruimte te geven aan de fietser, het realiseren van goede stallingsvoorzieningen op logische plekken en het aanleggen van goede voetgangersroutes zorgen we voor een aantrekkelijke en verkeersveilige inrichting die uitnodigt om te bewegen. Overzicht beleidsindicatoren Bereikbare stad Stand: Bereikbaarheid: klantwaardering Fietsen en lopen: klantwaardering % Auto: aandeel verplaatsingen % Fiets: aandeel verplaatsingen % Lopen: aandeel verplaatsingen % OV: aandeel verplaatsingen
7,7 8,4 18% 42% 33% 1%
Streven: PB 2024 7,8 8,5 Minder auto Meer fietsen Meer lopen Meer OV
Streven: PB 2025 7,8 8,5 Minder auto Meer fietsen Meer lopen Meer OV
Streven: PB 2026 7,9 8,6 Minder auto Meer fietsen Meer lopen Meer OV
Streven: 2030 8,5 9,0 Minder auto Meer fietsen Meer lopen Meer OV
Toelichting op de beleidsindicatoren Bereikbaarheid en Fietsen en lopen: klantwaardering De klantwaardering van de bereikbaarheid, fietsen en lopen gebeurt op basis van de Omnibusenquête. De volgende Omnibusenquête wordt volgens afspraak in het najaar 2023 uitgevoerd. Aandeel verplaatsingen Een enquête onder het Delft Internetpanel geeft ons gegevens over vervoersverplaatsingen. Uitvoering van de enquête staat gepland in het najaar 2023.
2.2 Wat gaan we ervoor doen? Adaptieve mobiliteitsagenda De Adaptieve Mobiliteitsagenda (AMA) is het uitvoeringsprogramma voor het Mobiliteitsprogramma Delft (MPD). In de AMA staan projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit het MPD. De projectenlijst is tot stand gekomen door een afweging te maken tussen de mate waarin projecten bijdragen aan de doelstellingen, de mee-koppelkansen (werk met werk) en de mogelijkheid om subsidie te krijgen. Het beschikbare budget is richtinggevend. De uitvoeringsagenda is adaptief; de projectenlijst wordt aangepast bij wijzigingen in bijvoorbeeld de planning of de kosten van projecten. Hiermee zijn we in staat om de dynamiek van de stad te volgen en projecten te realiseren die maximaal bijdragen aan onze doelstellingen.
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
52
Programma-begroting 2024-2027
Voetganger op één De voetganger staat in ons mobiliteitssysteem op de eerste plaats. De kwaliteit van het voetgangersnetwerk heeft een verbeterslag nodig om het lopen aantrekkelijker en veiliger te maken. We werken beleid uit om de voetganger een sterkere positie te geven. Dat doen we in de binnenstad, maar we werken ook aan versterking van routes voor de voetganger tussen station Delft Campus en Innovatiedistrict Delft en de routes in Delft-West. De voetganger op één draagt zo bij aan de drie belangrijke opgaven Energietransitie, Delft-West en Innovatiedistrict Delft. Ruimte in de binnenstad We breiden het autoluwplus-gebied uit in het zuidwestelijk deel van de binnenstad. De voetganger krijgt hier maximaal de ruimte en de openbare ruimte krijgt een kwaliteitsimpuls. We halen parkeerplaatsen in dit gebied weg en laten minder vrachtverkeer toe. In overleg met de bewoners en andere belanghebbenden richten we de vrijkomende ruimte in voor onder andere vergroening, verblijven en verbetering van het fietsparkeren. Fietsparkeren Voor verplaatsingen binnen Delft is fietsen een belangrijke vervoerswijze. We continueren onze inspanningen om ons fietsnetwerk uit te breiden en te verbeteren ten gunste van verkeersveiligheid en verkeersafwikkeling. Het succes van de fiets brengt met zich mee dat er meer aandacht moet komen voor de gestalde fiets.
Om de groei van het aantal gestalde fietsen in goede banen te leiden, is het Handelingsperspectief Fietsparkeren opgesteld. De fietsparkeeropgave is hierin inzichtelijk gemaakt met de benodigde stappen, investeringsopgave en beheeropgave. Het Handelingsperspectief Fietsparkeren kent een aanpak voor de korte en de lange termijn. Een deel van de maatregelen voor de korte termijn werken we in 2024 uit en loopt parallel aan Ruimte in de Binnenstad. Voor de langere termijnstrategie voeren we in 2024 een globale verkenning uit naar de mogelijkheid voor een grootschalige inpandige stallingsruimte. Met NS en ProRail werken we aan veilige en toekomstbestendige stallingen die efficiënt benut worden. Daarbij kijken we ook naar het samenspel tussen stallingsbehoefte en aanbod deelmobiliteit (en deelmobiliteitshubs). Duurzame Mobiliteit We geven prioriteit aan schone en actieve vormen van verplaatsen. We doen dit in samenhang met het Schone Lucht Akkoord en het Programma Duurzame Mobiliteit van de MRDH (bestuurlijk accent: duurzame stad). Deelmobiliteit Deelmobiliteit draagt bij aan het verduurzamen van de stad. Deelvoertuigen worden efficiënter gebruikt en door het delen van vervoermiddelen is minder parkeer- en stallingsruimte nodig. Voor deeltweewielers hebben we sinds 2022 een vergunningstelsel.
Voor deelauto’s constateren we dat het huidige beleid niet meer aansluit bij de doelstellingen van het MPD. We actualiseren het beleid voor deelauto's om meer sturing te kunnen geven aan het aanbod. Daarbij maken we gebruik van de kennis die we op doen bij de mobiliteitshub in Nieuw Delft en zoeken we verbinding tussen de bestaande stad en gebiedsontwikkelingen. Deelmobiliteit kan een belangrijke rol vervullen voor regionale verplaatsingen. Met gemeenten in de regio Haaglanden onderzoeken we afstemming van beleid om de potentie van deelmobiliteit voor regionale verplaatsingen optimaal te benutten. Elektrisch rijden en laadinfrastructuur Wij stimuleren de overgang naar elektrisch rijden met als doel om schonere en stillere mobiliteit te faciliteren. Om in de toenemende laadvraag te kunnen voorzien en richting te geven aan deze
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
53
Programma-begroting 2024-2027
transitie ontwikkelen we in 2024 een strategie elektrische laadinfrastructuur voor het tijdig realiseren van passende laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Duurzaam zoneren Op 1 januari 2025 voeren we een nul-emmissiezone in voor binnenstadlogistiek. In 2024 treffen we de voorbereidingen, waaronder de juridische borging, de handhaving en de communicatie naar de belanghebbenden. Naast schonere voertuigen zetten we met flankerend beleid in op minder voertuigbewegingen. Openbaar vervoer (OV) De coronacrisis heeft een flinke impact op het OV: er is nog geen herstel naar het oorspronkelijke aantal reizigers en het OV heeft daarnaast te kampen met personeelstekorten en hoge energielasten. Voor de korte termijn zet de MRDH vooral in op het behoud van het OV-systeem. Voor de langere termijn willen we samen met de MRDH en de concessiehouders kijken naar het versterken van het OV-systeem en de daaraan gerelateerde investeringen. In dat licht ontwikkelen we in 2024 een netwerkvisie voor het openbaar vervoer in Delft. Het openbaar vervoer moet een inclusief systeem zijn met aandacht voor de behoefte aan mobiliteit voor alle doelgroepen. Daarnaast geven we prioriteit aan de visie van de bereikbaarheid van het OV voor gebiedsontwikkelingen (zoals Nieuwe Haven en Schieoevers) en de opgaven Delft-West en het Innovatiedistrict.
Naast deze lokale visie op het OV-netwerk in Delft, werken we met de MRDH, HTM en betrokken gemeenten aan een lijnennetstudie voor het OV-netwerk in de Haagse regio. De ontwikkelingen in de Binckhorst in relatie tot tramlijn 1 vormt de aanleiding voor deze studie. De MRDH is opdrachtgever voor deze studie. Daarnaast heeft de MRDH aangegeven dat de aanleg van tramlijn 19 op de campus vertraging op loopt. De MRDH zorgt dat de TU Campus bereikbaar blijft met het openbaar vervoer. Verder voeren we gesprekken met de MRDH en de TU over de huidige en toekomstige bereikbaarheid van de TU Campus met het openbaar vervoer. Voor de verstedelijkingsopgave is een schaalsprong van het aantal treinen op de “Oude Lijn” tussen Leiden en Dordrecht noodzakelijk. Met Rijk en regio verkennen we de mogelijkheden en maatregelen om deze schaalsprong te kunnen realiseren (verkenning gereed eind 2025). Parkeren Het parkeren van auto’s neemt veel schaarse ruimte in beslag. Dat heeft invloed op de leefbaarheid. Daarom zijn keuzes nodig in hoeveel ruimte de geparkeerde auto krijgt. In 2020 is met de ‘parkeertransitie’ een stevige basis gelegd voor het parkeerbeleid voor met name de binnenstad. De uitvoering loopt door in 2024 met het beter benutten van de parkeergarages en het verwijderen van parkeerplaatsen in het autoluwplus gebied.
In dezelfde lijn als de parkeertransitie voor de binnenstad kijken we ook naar de parkeerruimte in Delft-West. We sluiten aan bij de gevel-tot-gevelbenadering en de mogelijkheden die dit geeft voor het verminderen van het aantal parkeerplaatsen en vergroenen van de openbare ruimte. Zo leveren we een bijdrage aan de energietransitie en de leefbaarheid in Delft-West. Verkeersveiligheid Vanuit het MPD zetten we in op projecten die bijdragen aan verbetering van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. Vooral voetgangers en fietsers profiteren hiervan. In 2024 werken we onder andere aan een pilot veilige schoolomgeving bij vijf scholen. Hiermee geven we invulling aan de motie 4.1.29 – Veilig op de fiets.
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
54
Programma-begroting 2024-2027
Recreatieve havens De passantenhaven is voor varende bezoekers de hoofdentree van Delft. De haven is goed toegerust dankzij nieuwe voorzieningen. We voeren als vanouds de beheersmatige- en exploitatietaken uit rondom de haven en de overige vaarwateren vanuit zowel gastheerschap als ook handhaving.
2.3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Baten 21 Verkeer en vervoer 22 Parkeren 23 Recreatieve havens 25 Openbaar vervoer Baten
18 6.510 162 36 6.725
18 6.510 162 6.689
18 6.510 162 6.689
18 6.510 162 6.689
Lasten 21 Verkeer en vervoer 22 Parkeren 23 Recreatieve havens 25 Openbaar vervoer Lasten
1.600 6.082 271 4.624 12.577
1.798 5.437 271 4.566 12.073
1.984 5.452 271 4.544 12.251
1.950 5.467 271 4.523 12.211
Saldo Bereikbare stad
-5.852
-5.384
-5.562
-5.522
Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Bereikbare stad Reeds besloten: Stand Programmabegroting 2023-2026
-6.108
-6.230
-6.497
-5.825
Begrotingswijzigingen t/m 1 juli 2023 ARB 2 - 2022 ARB 3 - 2022 Kadernota 2023
707 62 254
697 62 254
743 62 254
62 254
-22
-22
-22
-22
-60 -25
-60 -85
-60 -42
-60 69
-5.852
-5.384
-5.562
-5.522
Bereikbare stad
Overzicht mutaties (bedragen × € 1.000)
Nog te besluiten voorstellen: Scankoffer parkeren (Kadernota 2023) Adaptieve mobiliteitsagenda - exploitatie, fietsparkeerstrategie (Kadernota 2023) Nominale ontwikkeling Herijking investeringsplanning Totaal - Bereikbare stad
-660
Toelichting op de mutaties Scankoffer parkeren (-/- € 22.000) In de Kadernota 2023 is het investeringsvoorstel voor de scankoffer opgenomen. Hiervoor zijn nu de kapitaallasten geraamd. Met ParkerenDelft is afgesproken dat zij zelf de aanschaf verzorgen van de scanunit. De vergoeding van de dienstverleningsovereenkomst zal worden aangepast met dit bedrag. Adaptieve mobiliteitsagenda (-/- € 660.000) De actualisatie van de adaptieve mobiliteitsagenda vraagt extra middelen voor het fietsparkeren in de binnenstad. Voor 2024 wordt € 660.000 voorzien. Dit budget is om acties uit de fietsparkeerstrategie
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
55
Programma-begroting 2024-2027
direct op te pakken en betreft een voorbereidingskrediet voor de nog uit te werken middellange en lange termijn maatregelen. Nominale ontwikkeling -/- € 60.000) De nominale ontwikkeling is toegelicht in het hoofdstuk Financiële positie (bij het onderdeel Begrotingssaldo). Herijken investeringsplanning -/- € 25.000) Dit betreft het effect van de actualisering van het investeringsprogramma op de kapitaallasten. Het actuele investeringsprogramma staat hieronder (Overzicht Investeringen). Overzicht investeringen Investeringen
Toegekend bedrag
Realisatie t/m 2022
Fasering
(bedragen × € 1.000) Bereikbare stad Adaptieve mobiliteitsagenda (2022-2025) Adaptieve mobiliteitsagenda - bijdrage van derden (2022-2025) Adaptieve mobiliteitsagenda (2026-2030) Mobiliteitsprogramma 2020-2021 Mobiliteitsprogramma 2020-2021 bijdragen van derden Binnenstad fysiek t.l.v. reserve Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - bijdrage van derden Havendienst - electra en water aansluiting Julianalaan Midden Julianalaan Midden - bijdrage van derden Microbereikbaarheid Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - bijdrage van derden Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Vervanging parkeerautomaten Totaal
18.115
561
-6.792
2023
2024
2025
3.024
5.911
8.619
-312
-1.538
-4.942
3.750 3.643
2.102
500
1.041
-1.725
-76
-700
-949
500
456
44
165
165
-83
-83
280
187
770
645
125
-106
-424
129 9.228
67 9.564
62 -336
-3.571
-1.782
-1.789
66.738
66.669
69
91.367
78.287
2027
2.585
1.165
93
-530
750
2026
150
150
150
150
150
506
4.615
3.909
2.735
1.315
Toelichting op de investeringen Adaptieve mobiliteitsagenda (2022-2025) (€ 5,91 miljoen) Op 28 januari 2021 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) vastgesteld. De door het college vastgestelde uitvoeringsagenda van het MPD wordt iedere twee jaar geactualiseerd en staat bekend als de Adaptieve Mobiliteitsagenda (AMA). In de AMA staan concrete projecten opgenomen die we de komende periode gaan doen en die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit het MPD. De projectenlijst is tot stand gekomen door een afweging te maken tussen de mate waarin projecten bijdragen aan de doelstellingen, de mee-koppelkansen (werk met werk) en de mogelijkheid om subsidie te krijgen. De uitvoeringsagenda is adaptief; de projectenlijst wordt aangepast bij wijzigingen in bijvoorbeeld de planning of de kosten van projecten. Onder het kopje “Wat gaan we ervoor doen?” is de opgave van 2024 jaar nader toegelicht.
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
56
Programma-begroting 2024-2027
Adaptieve mobiliteitsagenda - bijdrage van derden (2022-2025) (-/- € 1,53 miljoen) Een aantal mobiliteitsprojecten komt in aanmerking voor subsidie van de MRDH. Voor reguliere projecten bedraagt de financiering maximaal 50% en voor de Metropolitane Fietsroutes is dit maximaal 70%. Daarnaast is in 2022 de Tweede Tranche van de Specifieke Uitkering Verkeersveiligheid open gesteld. Vanuit deze regeling draagt het Rijk 50% bij van de uitvoeringskosten en de MRDH vult deze bijdrage aan naar 90%. Mobiliteitsprogramma 2020-2021 (€ 1 miljoen en -/- € 0,95 miljoen) In 2024 zullen de nog lopende projecten van deze investering worden afgerond, het gaat hierbij om onder andere: Rotonde Schoemakersplantage, Herinrichting Michiel de Ruyterweg en een aantal wijzigingen van de weginrichting, bijvoorbeeld fietsstraten in samenhang met rioleringswerkzaamheden. Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan (€ 165.000 en -/- € 83.000) De verplaatsing van de tramhalte is gekoppeld aan de aanpassingen van tramlijn 1. De MRDH is hier leidend. Het bedrag wordt opgenomen in de begroting voor 2025, zodat deze beschikbaar is op het moment dat de MRDH de verplaatsing van de halte in de planning op neemt. Als de verplaatsing in een later jaar wordt uitgevoerd, schuiven we de investering door naar het betreffende begrotingsjaar.
Vervanging parkeerautomaten (€ 150.000) Het vervangingsbudget parkeerautomaten is een jaarlijks investeringsbudget voor de vervanging en vernieuwing van parkeerautomaten, vanwege einde levensduur en als gevolg van uitbreiding betaald parkerenareaal.
Beleidsbegroting / Bereikbare stad
57
Programma-begroting 2024-2027
3 Goed wonen (bedragen × € 1.000) Totale baten: Totale lasten:
€ 18.784 € 28.970
Algemeen Delft kent een verstedelijkingsopgave. We werken aan de goede groei van de stad via grootschalige gebiedsontwikkelingen en bouwinitiatieven in de stad. Daartoe behoort ook werken aan goed wonen in Delft. Onze inzet voor het woondomein is: gemengde wijken en betaalbare en gezonde woningen in een goede balans van sociaal en vrije sector. We willen dat Delft een stad is voor zowel starters, jongeren en studenten, als alleenstaanden, gezinnen en ouderen, en statushouders, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen. We werken op bovenlokaal niveau aan wonen via de samenwerkingsverbanden Verstedelijkingsalliantie en de regio Haaglanden. En ook lokaal werken we hieraan in verschillende rollen, bijvoorbeeld door beleid te maken, beleid te handhaven en als partner samen te werken in gebiedsontwikkeling en locatieontwikkelingen. Met dit programma dragen we in het bijzonder bij aan de opgave Innovatiedistrict Delft. Relevante beleidskaders: • Omgevingsvisie Delft 2040 •
Woonvisie 2016-2023
•
Tussenakkoord Wonen Haaglanden 2021
•
Regionale Realisatieagenda (RRA) Wonen Haaglanden 2023
Onder dit programma vallen de volgende onderwerpen: Omgevingswet, Ruimtelijke Ordening-algemeen, Bestemmingsplannen, Ruimtelijke ontwikkelingen, Gebiedsontwikkeling, Innovatiedistrict Delft, DURP, Spoorzone gemeentelijke taken, Schieoevers Noord, Nationaal Programma Delft West, grondexploitaties (niet-bedrijventerreinen), Beheer overige gebouwen, (musical) Willem van Oranje, Wonen: Woon- en wijkenbeleid, Realisatie Woningbouwprogramma, ISV-Projecten, Programma Langer en Weer Thuis, Huisvestingsvergunningen/urgenties, omzettingsvergunningen/woningvorming, Omgevingsvergunningen, Welstand omgevingsvergunning, Handhaving fysieke leefomgeving en kostenverdeelstaat (ureninzet op het programma).
3.1 Wat willen we bereiken? A. GEBIEDSONTWIKKELING EN GEBIEDEN IN ONTWIKKELING In het programma NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Executiekracht) werken alle overheden samen aan een plan voor de inrichting van Nederland. Er zijn 16 aandachtsgebieden. Delft is onderdeel van het NOVEX-gebied Zuidelijk Randstad dat als hoofdopgave 'verstedelijking' heeft. Ook als deelnemer van de Verstedelijkingsalliantie werken we in Delft aan binnenstedelijke nieuwbouwlocaties die gekoppeld zijn aan de investering in het openbaarvervoernetwerk. Schieoevers is een van die locaties. Op verzoek van
Beleidsbegroting / Goed wonen
58
Programma-begroting 2024-2027
de bestuurlijke trekkers van ons NOVEX-gebied (minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en een gedeputeerde van de provincie) werken we aan een integraal ontwikkelperspectief met een uitvoeringsagenda. Deze documenten gaan het verstedelijkingsakkoord vervangen. In 2024 werken we verder aan het ontwikkelen van de stad via grootschalige gebiedsontwikkelingen en bouwinitiatieven in de stad. In de Omgevingsvisie Delft 2040 staat wat voor stad we in de toekomst graag willen zijn. Deze visie geeft de gewenste ontwikkeling weer van onze leefomgeving. Dit is de omgeving waarin we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen. Doelen zijn onder andere het toevoegen van 15.000 woningen en groei van 10.000 banen tot 2040. In samenhang met onder andere passende en toegankelijke voorzieningen, mobiliteittransitie en stappen naar klimaatbestendig en energieneutrale leefomgeving in 2050. Met Stedelijk Programmeren kijken we per locatie wat er nodig is voor een gedifferentieerde wijk. Passende nieuwbouw van woningen is één van de belangrijke opgaven. Bij kansen voor woningbouw kijken we wat nodig is en wat past. Met transformatie van woningen, nieuwbouw en passende in- en doorstroom sturen we op veerkracht van gebieden. Delft West heeft prioriteit op het thema veerkracht.
Door het Rijk toegekende middelen zoals de Versnellingsgelden en de Woningbouwimpulsgelden voor Delft-West en Stationsgebied Delft Campus dekken delen van de publieke tekorten op de benodigde investeringen in de leefomgeving. B WOONBELEID EN UITVOERING Een goede balans in de stad Het is onze ambitie dat er in Delft een plek is voor mensen met verschillende draagkracht. We willen dat Delft een stad is voor starters, jongeren en studenten, alleenstaanden, gezinnen en ouderen, statushouders, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen. Wij zetten in op betaalbare, gezonde woningen, die ook duurzaam zijn (zie hoofdstuk Duurzame stad) en hebben daarbij oog voor de draagkracht en veerkracht van een gebied in relatie tot de overige delen van de stad en de regio. In 2040 is een derde van de hele woningvoorraad in Delft sociale huur (exclusief studentenhuisvesting). We willen niet onder dit percentage komen. We werken aan wijken met een gedifferentieerd aanbod naar woningtype, eigendomsvorm en prijssegment. Passende nieuwbouw is belangrijk zodat bewoners in de wijk stappen in hun wooncarriere kunnen maken en we bewoners niet de wijk uitduwen. Dit heeft ook als doel om gebieden met te grote concentraties van kwetsbare huishoudens te ontlasten. Groei van 15.000 woningen in de periode 2018 tot 2040 Delft kent in alle segmenten een tekort aan woningen.
Het Rijk neemt met nieuwe wetgeving weer meer regie op de woningmarkt, de betaalbaarheid van het wonen en het beter bedienen van zowel kwetsbare als niet-kwetsbare huishoudens. Ook Delft neemt deze regierol. In regionaal verband willen we de woningbouwproductie volgens de afspraken voor alle doelgroepen versnellen. Delft dient in 2030 minimaal een woningvoorraad van 59.000 (flex)woningen te hebben. En twee derde deel van de nieuwbouw moet vanaf 2025 betaalbaar zijn (sociale huur, middenhuur, koop tot € 355.000). Corporaties zijn verantwoordellijk voor ten minste de helft van de betaalbare nieuwbouw. Dat alles is inclusief studentenwoningen. We werken hierbij onder het regime van de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (introductie per 1 januari 2024). We gaan initiatieven meer begeleiden tot complete en haalbare aanvragen voor omgevingsvergunningen via het initiatievenproces, onder andere door de omgevingstafel. Studentenhuisvesting In de stad zijn meer studentenwoningen nodig. Deels op en rond de campus (Innovatiedistrict Delft), deels in kleine volumes in de wijken. In totaal willen we 3.500 nieuwe studentenwoningen bouwen in de periode 2020-2030. Daarnaast spannen we ons in voor plekken voor studentenwoningen in de regio.
Beleidsbegroting / Goed wonen
59
Programma-begroting 2024-2027
Huisvesten van bijzondere doelgroepen We zorgen er met partners voor dat mensen lang zelfstandig thuis kunnen wonen. We zorgen ervoor dat mensen in instellingen met goede begeleiding en zorg kunnen uitstromen naar passende woonplekken. We willen dakloosheid voorkomen. We willen de wettelijke taakstelling huisvesting statushouders realiseren. En we werken toe naar uitbreiding van het aantal standplaatsen voor woonwagens. Bevorderen van gerichte doorstroming van senioren in sociale en particuliere sector We zorgen voor nieuwbouwwoningen die aansluiten bij de wensen van senioren en dragen via structurele cofinanciering bij aan een goede matching en begeleiding door seniorenmakelaars. Beter benutten bestaande woningvoorraad, aanpakken woonexcessen en woonoverlast In regionaal verband willen we de systematiek van woonruimteverdeling vernieuwen met behoud van voldoende slaagkans voor reguliere woningzoekenden ten opzichte van bijzondere doelgroepen. We nemen meer regie op behoud en kwaliteit van de woningvoorraad, het beter benutten ervan, en het aanpakken van woonexcessen. We intensiveren de handhaving van verordeningen. Gereguleerd woningdelen moet daarbij mogelijk blijven. De bekendheid van het meldpunt woonoverlast (45%) moet groeien naar 80% in 2026 (2023: 55%) in combinatie met het streven van maximaal 1 melding per dag (= 365 meldingen per jaar).
De stad maken met elkaar We zetten een representatief Delfts Woonplatform op om structureler samen te kunnen werken en de uitvoeringskracht te versterken. Overzicht beleidsindicatoren Goed wonen
Aandeel corporatiewoningen (excl. Studenten) Woningen Studentenwoningen* Meldingen woonoverlast
Stand:
Streven: PB 2024
Streven: PB 2025
Streven: PB 2026
Streven: 2040
38% 51.495
> 33% + 750
> 33% + 800
> 33% + 900
projecten -
+ 700 =<366
+ 600 =<365
+ 250 =<365
> 33% + 15.000 Voor 2029: + 3.500 =<365
Toelichting: Aandeel corporatiewoningen: aandeel sociale huurwoningen in de woningvoorraad (exclusief studentenwoningen) Woningen: nettogroei woningvoorraad (inclusief studentenwoningen) gerelateerd aan de doelstelling + 15.000 (2018-2040) Studentenwoningen: aantal nieuwe studentenwoningen gerelateerd aan doelstelling +3.500 2020 t/m 2029 Meldingen woonoverlast: bekendheid meldpunt (op basis van DIP-enquête) en aantal meldingen per jaar.
3.2 Wat gaan we ervoor doen? A. Gebiedsontwikkelingen en Gebieden in ontwikkeling De Omgevingswet brengt verandering van het werk met zich mee, bijvoorbeeld door het ketenproces te optimaliseren. Ondanks dat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO-systeem) nog niet optimaal functioneert, treedt de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking. Dit brengt de komende jaren frictiekosten met zich mee. In 2024 werken we onder andere aan het beleidsneutraal wijzigen van het Omgevingsplan en het toepasbaar maken van de planregels. Ook treedt de Wet kwaliteitsborging in werking. Dit verandert stapsgewijs een deel van het werk. Er zal meer ingezet worden op procesregie dan op inhoudelijk
Beleidsbegroting / Goed wonen
60
Programma-begroting 2024-2027
toetsing van bepaalde categorieën (aanvragen voor) omgevingsvergunningen. Het legesmodel zal hierop aangepast worden. Actief werken aan de stad betekent ook gericht onroerend goed verwerven voor concrete doelen of strategisch onroerend goed verwerven voor de langere termijn als zich kansen voordoen. Om dit te bereiken gaan we een integraal kader opstellen en voorleggen aan de raad waarbinnen aankopen moeten passen. Schieoevers Geruime tijd wordt er nu gewerkt aan de ambitie om Schieoevers Noord te ontwikkelen naar een levendig, gemengd werk- en woongebied. Hiervoor zijn al diverse besluiten genomen. Deze besluiten hebben als doel Schieoevers Noord te transformeren naar de plek in Delft waar werken én wonen, doen én denken, maken en leren samen komen. De ambitie van het ontwikkelplan is om de ruimte op Schieoevers Noord beter te benutten en het gebied te transformeren tot een onderscheidend stedelijk gebied dat intensief gebruikt wordt, met een mix van werken en wonen en een hoge mate van levendigheid en met aandacht voor een gezonde werk- en leefomgeving. Conform het ontwikkelplan worden tot 2030 drie deelgebieden tot ontwikkeling gebracht: Kabeldistrict, Nieuwe Haven en Stationsgebied. Voor de eerste twee deelgebieden is een bestemmingsplan in oktober 2022 door de raad vastgesteld en n.a.v.
ingestelde beroepen wordt nu gewacht op een datum voor de behandeling bij de Raad van State. Voor het derde gebied (stationsomgeving) is een gebiedsvisie in de maak, als basis voor de verdere ontwikkeling waaronder de Noordkavel en de Strip en uitwerking van een business case en besluitvorming scope uitbreiding voor BC Schieoevers Noord. Voor dit gebied volgt later een bestemmingsplanwijziging. In Schieoevers Zuid wordt gewerkt aan het bestemmingsplan voor de Verbreding van de Schie. Dit bestemmingsplan is tevens nodig voor het kunnen verplaatsen van de zandhandel van Schieoevers Noord naar Zuid, een belangrijke voorwaarde voor het kunnen realiseren van de Gelatinebrug en de eerste woningen in Kabeldistrict. Verder wordt deelgenomen aan het Woonwerkakkoord en volgt visie vorming voor Schieoevers Zuid om daarna een strategie op te kunnen werken. Schieoevers bovenwijkse voorzieningen Voor de beoogde ontwikkeling en transformatie van Schieoevers Noord investeren we in bovenwijkse voorzieningen. Het betreft dan voornamelijk aansluitingen (onder meer langzaam verkeer en groen). Deze investeringen bekostigen we gedeeltelijk met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. Zo zijn er versnellingsmiddelen opgehaald voor onder andere de Gelatinebrug en -tunnel.
Investeringen in voorzieningen als onderwijs en andere maatschappelijke en culturele voorzieningen maken geen onderdeel uit van de businesscase. Deze worden apart geraamd in bijvoorbeeld het IHP (zie programma Samenleven, onderwijs en cultuur). Schieoevers valt in zijn geheel in het gebied van de opgave Innovatiedistrict Delft. Nieuw Delft De ambitie voor Nieuw Delft is om een economisch vitale en levendige stadswijk te realiseren (bestuurlijk accent economische kracht en bruisende stad). Dit vereist onder meer een mix aan (bijzondere) functies die het gebied een eigen inkleuring geven en die mensen naar het gebied kunnen trekken. Het programma voor Nieuw Delft behelst het ontwikkelen en realiseren van woningbouw, niet-woonfuncties (waaronder publieke functies, kantoren, horeca en detailhandel), het realiseren van een stadspark op het dak van de spoortunnel en het inrichten van de openbare ruimte. In 2024 start de bouw van veld 2.5 met ruimte voor Filmhuis Lumen. Het Huis van Delft wordt opgeleverd, samen met het omliggende Houttuinenplein. In het deel ten zuiden van de Ireneboulevard zijn op veel plekken bouwactiviteiten gaande en wordt voor de laatste te ontwikkelen velden de planontwikkeling afgerond, op weg naar start bouw eind 2024. De uitdagende economische tijden van dit moment drukken op de planning van projecten en de daaraan gekoppelde resultaten.
Indien dit vraagt om aanpassingen van de bestuurlijk vastgestelde kaders zal de raad hierover worden geïnformeerd.
Beleidsbegroting / Goed wonen
61
Programma-begroting 2024-2027
Wijkversterkingsopgave Gillis/Delfia Met de start van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Delft-West ontstaan er voor de wijkversterkingsopgave Gillis/Delfia nieuwe kansen. Met name de sociale vraagstukken kunnen profiteren van kennis, expertise en middelen vanuit het Nationaal Programma. Ondertussen wordt er hard gewerkt aan het Integraal Ontwikkelplan dat naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 gereed komt en ter vaststelling wordt aangeboden. De Kop van de Buitenhof Ook de Kop van Buitenhof behoort tot het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid DelftWest. Belangrijkste komende mijlpaal is het vaststellen van de grondexploitatie, het masterplan en projectdocument door de raad. De aandacht is er nu op gericht dit nog dit jaar rond te krijgen. Op basis van dat uitgangspunt is onderstaande hoofdlijnenplanning opgesteld. In het vierde kwartaal van 2023 volgt de vaststelling van het projectdocument, de grondexploitatie, het stedenbouwkundig masterplan en het beeldkwaliteitsplan. Waarna het omgevingsplan kan worden vastgesteld. Met de toekenning van de WBI-aanvraag is aanpassing van de strategie en aanpassing van de grondexploitatie nodig. Hiervoor wordt in kaart gebracht welke acties nodig zijn, om geen vertraging in de besluitvorming voor de grondexploitatie op te lopen.
Andere bouwlocaties Naast de grote gebiedsontwikkelingen Nieuw Delft, Schieoevers en de Kop van de Buitenhof zijn er nog veel andere grote en kleinere bouwplannen in uitvoering. Van een aantal de belangrijkste mijlpalen in 2024: Op de locatie Zuideinde wordt naar verwachting gestart met de bouw en de Teding van Berkhout wordt halverwege 2024 opgeleverd. Bij Gele Scheikunde verwachten we de afronding van de omgevingsvergunning in het eerste kwartaal van 2024, waarna de bouw in het tweede kwartaal kan starten. In de Professor Schoemakerplantage wordt gestart met de bouw van de laatste eengezinswoningen en de 100 sociale huurwoningen. Aan de Van Hasseltlaan wil studentenhuisvester DUWO het studentencomplex vernieuwen en uitbreiden, in 2024 volgt hiervoor de verdere planvoorbereiding en de ruimtelijke procedure. In 2024 wordt onderzocht of het aantal standplaatsen op het woonwagenkamp Lau Mazirel uitgebreid kan worden. Gebieden in ontwikkeling (duurzame stad) Onder de noemer Ruimte in Binnenstad wordt gewerkt aan de integrale afstemming tussen alle fysieke projecten in de openbare ruimte die in de binnenstad worden uitgevoerd. De diverse deelprojecten kennen hun eigen uitvoering en voorbereiding, maar onderlinge afstemming en eenduidige communicatie en participatie hierover is van essentieel belang.
Er speelt veel, zoals vergroening en klimaatadaptatie, de vervanging van kabels en leidingen, het terrassenbeleid, duurzaam zoneren, uitbreiding autoluw-plus en fietsparkeren. Naast de integrale afstemming valt de inrichting van de vrijkomende ruimte hieronder, die samen met de bewoners wordt vormgegeven. In 2024 wordt zichtbaar hoe dit ingevuld kan worden en volgt de planning voor de uitvoering. De diverse deelprojecten worden toegelicht binnen het betreffende beleidsprogramma. B. Woonbeleid en uitvoering 15.000 woningen groeien in de periode 2018-2040, betaalbare nieuwbouw (bestuurlijk accent ruimte voor wonen) We constateren dat door stijgende bouwkosten en hogere rentelasten woningbouwprogramma’s in de knel komen. In regionaal verband hebben we in 2023 afspraken gemaakt om tot realisatie van woningbouw te blijven komen en ten minste twee derde deel van de nieuwbouw in het betaalbare segment te realiseren. Ontwikkelingen gaan we intensiever monitoren door het tijdelijk aanstellen van een programmamanager woningbouw. Hiermee kunnen we sneller regie terugpakken door bijvoorbeeld te herprioriteren, bijsturen waar nodig of hulp vragen waar mogelijk. Via een op te zetten lokale Bouwtafel met externe samenwerkingspartners willen we hierover het goede gesprek voeren. Deze
Beleidsbegroting / Goed wonen
62
Programma-begroting 2024-2027
tafel staat in verbinding met een regionale Versnellingstafel waaraan ook het Rijk en de provincie Zuid-Holland deelnemen. Met de grote woningcorporaties die in Delft actief zijn, maken we prestatieafspraken over de streefvoorraad, segmentering en beoogde nieuwbouwlocaties voor betaalbare huurwoningen. Met grotere particuliere verhuurders gaan we in gesprek over het behoud van de particuliere sociale huursector. Ook willen we de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen op de lange termijn beter borgen via het planologisch instrumentarium en doelgroepen-verordening. We onderzoeken of we met erfpacht, woongarant of andere constructies betaalbare koop mogelijk kunnen maken. Dit maakt het voor starters beter mogelijk om een woning te kopen. We blijven startersleningen verstrekken. 3.500 nieuwe Delftse studentenwoningen in 2020-2030 Met de TU Delft en studentenhuisvester DUWO bekijken we op welke locaties in Delft (3.500 stuks) en in de directe omgeving we snel extra studenten(flex)woningen willen bouwen, welke (rijks)middelen daarvoor nodig zijn en wat daarbij de rol van de gemeente is. Huisvesting bijzondere doelgroepen Haaglanden is koploper van het Nationale Programma 'Een thuis voor iedereen'. In 2023 maken we in de regio keuzes voor de huisvesting en meer evenwichtige spreiding van bijzondere doelgroepen (regionale woonzorgvisie).
In 2024 bekijken we wat dit betekent voor het lopende programma Langer en Weer Thuis. In regionaal verband werken we met netwerkpartners via het Leger des Heils en Limor aan flexwoningen voor dreigend daklozen en Housing First-plekken voor daklozen. Het aantal vrijkomende sociale huurwoningen is ontoereikend om – met voldoende kans voor reguliere woningzoekenden – de wettelijke taakstelling voor statushouders te realiseren. Ook de komende jaren blijven we werken we aan alternatieve huisvestingsvormen voor statushouders. Bevordering gerichte doorstroming senioren In Delft blijven de komende jaren seniorenmakelaars bij corporaties werkzaam. Dit gebeurt vanaf 2023 in samenhang met de particuliere sector. Het creëren van aantrekkelijk Delfts nieuwbouwaanbod op de juiste locaties brengt doorstroom op gang. De gemeente is structureel cofinancierder. Beter benutten bestaande voorraad, aanpakken woonexcessen en woonoverlast In regionaal verband werken we in 2024 aan vernieuwing van de woonruimteverdelingsmethodiek en leggen dit vast in de huisvestingsverordening. We verkennen kansen vanuit nieuwe wet- en regelgeving, zoals de uitbreiding van het gereguleerd huursegment. Inzage in 'basisregristatie personen' (BRP) en data-analyse helpen corporaties om ondermijning en woonfraude tegen te gaan. Op dit punt willen we de corporaties goed faciliteren.
Met een pilot-huurteam (tot en met 2024) willen wij huurders van particuliere verhuurders ondersteunen in het contact met hun verhuurder. Op basis van evaluatie bekijken we het vervolg. In 2024 voeren we de verplichte taken uit de nieuwe Wet goed verhuurderschap uit en verkennen we nut en noodzaak van verhuurdersvergunningen. De huisvestingsverordening reguleert de omzetting van zelfstandige naar onzelfstandige woonruimte, woningvorming, toeristische verhuur en de opkoopbescherming. We nemen meer regie en intensiveren de handhaving hiervan. Met het toegekende extra budget kan de komende twee jaar meer dan nu tegen overtredingen worden opgetreden. Evaluaties vinden na twee jaar plaats. Binnen dit alles maken we gereguleerd woningdelen niet onmogelijk. Op kleine schaal experimenteren we met friendswonen en hospitaverhuur. We benutten mogelijkheden voor tijdelijke (doelgroep)contracten van vijf jaar, bijvoorbeeld voor jongeren.
Beleidsbegroting / Goed wonen
63
Programma-begroting 2024-2027
We zetten de huidige aanpak woonoverlast voort met onze partners. We borgen de werkwijze die gaandeweg ontwikkeld is en kijken naar kansen voor verbetering. We vergroten de bekendheid van het meldpunt van 45% nu naar 80% in 2026 (2023: 55%) in combinatie met het streven van maximaal één melding per dag (= 365 meldingen per jaar). Het uitvoeringsbeleid Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) is leidend voor het reguliere werk. Wij zetten in op diverse prioriteiten, waaronder: gezondheid, constructieve- en/of brandveiligheid, huisvesting en monumenten. Daarnaast wordt meegewerkt aan grote initiatieven waaronder de Schieoevers, nieuwbouw TU Delft, Kalverbos en Museum Prinsenhof. De stad maken met elkaar We willen in 2024 een representatief Delfts Woonplatform met bewoners opzetten om met elkaar de woonopgave en mogelijke oplossingsrichtingen te bespreken. Daarmee versterken we structureel de samenwerking en de uitvoeringskracht.
3.3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Baten 03 Beheer overige gebouwen en gronden 81 Ruimtelijke en leefomgeving 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 83 Wonen en bouwen Baten
246 -0 14.590 3.949 18.784
246 -0 10.772 3.949 14.967
246 -0 5.990 3.949 10.184
246 -0 1.949 3.949 6.143
Lasten 03 Beheer overige gebouwen en gronden 81 Ruimtelijke en leefomgeving 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 83 Wonen en bouwen Lasten
219 6.539 14.980 7.462 28.970
222 4.918 11.165 7.332 23.442
222 4.209 6.385 7.080 17.747
222 3.938 2.316 7.076 13.403
Saldo Goed wonen
-10.186
-8.475
-7.563
-7.260
Goed wonen
Beleidsbegroting / Goed wonen
64
Programma-begroting 2024-2027
Overzicht mutaties Begroting 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Goed wonen Reeds besloten: Stand Programmabegroting 2023-2026
-7.639
-7.626
-7.147
-6.701
Begrotingswijzigingen t/m 1 juli 2023 ARB 2 - 2022 ARB 3 - 2022 ARB 1 - 2023 Kadernota 2023 MJB Schieoevers Actualisatie MPG Decembercirculaire 2022
-244 756 -12 -555 -379 11 -75
-247 723 85 -555 -184 12 -76
-247 707 43 -455 -139 -5 -72
-247 280 18 -455 140
-170
-145
-40 -110 -9 -23 -14 -983 -200 -200 -150
-40
-40
-40
-24 -1 -397
-13 -22 -14 -159
-19 -21 -1 -145
-8.475
-7.563
-7.260
(bedragen × € 1.000)
Nog te besluiten voorstellen: Realisatie woningbouwprogramma (Kadernota 2023) Seniorenmakelaar (Kadernota 2023) Huurteam (Kadernta 2023) Nominale ontwikkeling Meicirculaire 2023 Herijking investeringsplanning actualisatie businesscase Schieoevers Programmakosten IDD Visie en strategie SO Zuid (IDD) Verkenning Vulcanusweg (IDD) Vervolgonderzoek visie op en rond Rotterdamseweg (IDD) Totaal - Goed wonen
-69
-150 -10.186
Toelichting op de mutaties Regionale realisatie agenda woningbouw (RRAW) (-/- € 170.000) In 2024 en 2025 van deze programmabegroting worden incidentele impulsen van respectievelijk € 170.000 en € 145.000 per jaar geraamd. Dit voor de (tijdelijke) programmamanager woningbouw, in combinatie met de oprichting van een lokale Bouwtafel. Dit om in regionaal verband (Haaglanden) per gemeente het bouwtempo te stimuleren en het woningbouwprogramma intensiever te kunnen monitoren en bijsturen. Seniorenmakelaar (-/- € 40.000) Voor de in het coalitieakkoord opgenomen seniorenmakelaar is met ingang van 2024 structureel € 40.000 in deze programmabegroting opgenomen. De seniorenmakelaar draagt eraan bij dat ouderen beter doorstromen op de woningmarkt. Huurteam (-/- € 110.000) De raming voor het huurteam stamt uit de Programmabegroting 2023-2026 en het coalitieakkoord. Het ondersteunt huurders in hun contact met de verhuurder. Voor 2024 ramen we éénmalig € 110.000. Nominale ontwikkeling (-/- € 9.000) De nominale ontwikkeling is toegelicht in het hoofdstuk Financiële positie (bij het onderdeel Begrotingssaldo). Meicirculaire 2023 (-/- € 23.000) De Wet Goed Verhuurderschap (WGV) past in de beweging dat het Rijk meer regie neemt op de woningmarkt. In dit geval met als doel om ongewenste verhuurpraktijken en misstanden bij de verhuur van woning aan te pakken en te voorkomen.
De middelen zijn voor ieen meldpunt en handhaving.
Beleidsbegroting / Goed wonen
65
Programma-begroting 2024-2027
Herijken investeringsplanning (-/- € 14.000) Dit betreft het effect van de actualisering van het investeringsprogramma op de kapitaallasten. Het actuele investeringsprogramma staat hieronder (Overzicht Investeringen). Actualisatie businesscase Schieoevers (-/- € 983.000) Binnen het financieel kader van het Programma Schieoevers is, naar aanleiding van de actualisatie van de businesscase in 2023, ook het meerjarig beeld herzien evenals de onttrekking uit de bestemmingsreserve Schieoevers. Voor Innovatiedistrict Delft (zie ook hoofdstuk Focus op de drie opgaven) zijn de volgende posten opgenomen in dit begrotingsprogramma: • • • •
Programmakosten Innovatiedistrict Delft (-/- € 200.000) Visie en strategie Schieoevers Zuid (-/- € 200.000) Verkenning Vulcanusweg (-/- € 150.000) Vervolgonderzoek visie op en rond Rotterdamseweg (-/- € 150.000)
Beleidsbegroting / Goed wonen
66
Programma-begroting 2024-2027
4 Schone en veilige stad (bedragen × € 1.000) Totale baten: Totale lasten:
€ 35.660 € 67.402
Algemeen We zetten in op een woon- en leefomgeving die aantrekkelijk is voor bewoners, bezoekers en mensen die hier werken. De inzet is een schone leefomgeving waar mensen prettig kunnen verblijven. En we werken aan een veilige stad, waarin criminaliteit en onveiligheid het dagelijks leven niet belemmeren (opgave Delft-West). Dit programma sluit aan bij de bestuurlijke accenten 'een gezonde en veilige stad' en 'een duurzame stad'. Relevante beleidskaders • Beheervisie Openbare Ruimte Delft • Beheerplan Schoon 2024-2027 • Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 • Beheerplan Openbare Verlichting 2024-2027 • Beheerplan Wegen 2019-2023 • Beheerplan Civiele constructies 2019-2023 • Beheerplan Groen en Water 2024-2027 • verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan • Beheerplan Spelen • Algemene verordening Ondergrondse Infra • Uitvoeringsbesluiten Ondergrondse Infra • Grip op grondstoffen • Verordening kwijtscheldingsbeleid • Veiligheidsplan 2023-2026 “Samen veilig in Delft” • Aanpak extremisme, polarisatie en radicalisering. Delft, Midden-Delfland, Rijswijk en Westland v.a.
2020 • Regionaal Crisisplan, Rampenbestrijding en crisisbeheersing, VRH 30 januari 2019 • Regionaal Risicoprofiel, Rampenbestrijding en crisisbeheersing, VRH 27 januari 2023 • Beleidsnota iedereen Delftenaar, over respectvol samenleven, vrijheid en gelijke kansen • Nota Dierenwelzijn Onder dit programma vallen deze onderwerpen: Het schoonmaken van de openbare ruimte, verkeersvoorzieningen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties, wegen, straten en pleinen, civiele constructies, verkeer en vervoer algemeen, groen en water, speelvoorzieningen, recreatiegebieden, riolering, afval, ongediertebestrijding, begraafplaatsen en crematoria en de inkomensregelingen die onder dit programma vallen (begrafenissen onvermogenden, kwijtschelding rioolrechten, kwijtschelding afvalstoffenheffing), crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid, anti-discriminatie, dierenwelzijn en kostenverdeelstaat (ureninzet op het programma). .
Beleidsbegroting / Schone en veilige stad
67
Programma-begroting 2024-2027
4.1 Wat willen we bereiken? Algemeen Beheer en onderhoud openbare ruimte Met beheer en onderhoud houden we een aantrekkelijke en veilige fysieke leefomgeving in stand. De onderhoudsniveaus zijn vastgelegd in de Beheervisie Openbare Ruimte 2019. Het niveau van onderhoud is vastgesteld op de ondergrens van duurzaam technische instandhouding (CROW-niveau 'C', CROW staat voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) waarbij we kapitaalvernietiging voorkomen. Het merendeel van de stad onderhouden we op dit niveau, met uitzondering van de binnenstad en het Agnetapark, die we op een hoger niveau onderhouden (CROW-niveau 'B'). In het reguliere onderhoud wordt ingespeeld op de directe leefomgeving en de beleving van de openbare ruimte. Dus: schone straten, inzamelen van huishoudelijk afval, verwijderen van onkruid, laten branden van verlichting en het in orde zijn van de speelplekken. Met het groot onderhoud zorgen we ervoor dat de openbare ruimte de functie kan blijven vervullen en dat de beoogde levensduur behaald kan worden. Aan het einde van de levensduur vervangen we de openbare ruimte. Met het vaststellen van het nieuwe afvalbeleid geven we verdere invulling aan de realisatie van de Van Afval Naar Grondstof-doelstellingen (maximaal 100 kilogram restafval per inwoner). Dit draagt bij aan de ambities op het gebied van circulariteit.
De uitwerking van de zorgplichttaken voor hemel-, grond- en vuilwater zijn opgenomen in het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026. Veiligheid (bestuurlijk accent: gezonde en veilige stad) Delft is een prettige leefomgeving voor bewoners, bezoekers en mensen die hier werken. Daar werken we actief aan door onder andere de versterking van de Delftse aanpak tegen ondermijning. Criminaliteit en onveiligheid mogen het dagelijks leven niet belemmeren voor Delftenaren. In 2024 willen we dat het aantal misdaden verder afneemt. Jeugdcriminaliteit moet gaan dalen deze collegeperiode. In de coronatijd voelden inwoners in een aantal buurten zich veiliger; we willen dit vasthouden. We werken hierin samen met inwoners, sociale partners en partners in het veiligheidsdomein en het fysieke domein. De basis is vertrouwen, verantwoordelijkheid en initiatief van mensen zelf. We handhaven waar dat nodig is. Onze inzet is gericht op weten wat er speelt in de stad. Zo leveren we een actieve bijdrage aan een veilig en aantrekkelijk woon- en leefklimaat in Delft. Overzicht beleidsindicatoren Schone en veilige stad Stand: % Tevreden bewoners over openbare ruimte % Voelt zich veilig in de buurt Veiligheidsindex: misdrijven* Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten
77% 89% Index 12%
Streven: PB 2024 78% 89% -0,5% 12%
Streven: PB 2025 78% 89% -1% 12%
Streven: PB 2026 79% 89% -2% 12%
Streven: 2030 85% 90% -5% 10,5%
Toelichting op de beleidsindicatoren % Tevreden bewoners over de openbare ruimte De indicator '% Tevreden bewoners over de openbare ruimte' is een indicator die door meting (DIP) gescoord wordt. Het percentage voor de indicator Tevreden bewoners betreft de scores neutraal, tevreden en zeer tevreden bewoners over de openbare ruimte.
Beleidsbegroting / Schone en veilige stad
68
Programma-begroting 2024-2027
% Voelt zich veilig in de buurt De indicator ‘% Voelt zich veilig in de buurt’ is een indicator die wordt gemeten in de Omnibusenquête. Het percentage geeft aan hoeveel deelnemers de vraag “voelt u zich veilig in de buurt” positief beantwoorden. Veiligheidsindex: misdrijven De veiligheidsindex is aan het begin van de periode 100. Als de veiligheidsindex stijgt, naar bijvoorbeeld 102, dan neemt de criminaliteit toe. Als de veiligheidsindex zakt naar 98, dan neemt de criminaliteit af. We streven dus naar een afname van de criminaliteit in 2024: van 100 naar 99. Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten De indicator Jeugdcriminaliteit is een indicator die uit het incidentenregistratiesysteem van de politie komt en het aandeel minderjarigen weergeeft in het totale aantal geregistreerde verdachten. Het streven voor 2030 is naar beneden bijgesteld omdat we verwachten dat de extra impuls preventie met gezag impact gaat hebben.
Beleidsbegroting / Schone en veilige stad
69
Programma-begroting 2024-2027
4.2 Wat gaan we ervoor doen? Beheer en onderhoud openbare ruimte Bij de vaststelling van de kadernota voor 2024 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Specifiek voor de beheerplannen Groen en Water, Wegen, Civiele Constructies gaan we nader in op de besteding van deze middelen. Daarnaast lichten we nog enkele specifieke werkzaamheden toe. Beheerplan Groen en water We gaan werken aan het inlopen en voorkomen van achterstallig onderhoud in het groen. Door intensiever dagelijks onderhoud en meer groot onderhoud uit te voeren, en in te zetten op vervanging van groen. We vergroenen, gaan ecologischer maaien, gaan de standplaatsen van bomen verbeteren en knappen elk jaar één park op. Beheerplan Wegen In het beheerplan wegen is geconstateerd dat er sprake is van achterstanden in onderhoud: het niveau zit voor een deel namelijk op CROW-niveau D (12%). In de komende jaren vervangen we meer wegen waardoor we op deze achterstanden inlopen. Beheerplan Civiele Constructies Steeds meer kunstwerken in de openbare ruimte zijn aan vervanging toe. In de komende jaren zetten we daarom in op het verder vervangen van de kunstwerken, zoals bruggen, kademuren en muren. Beheerplan Openbare verlichting In 2024 wordt de spanverlichting in de binnenstad vervangen door nieuwe spanverlichting. Daarnaast zorgen we ervoor dat we steeds vaker ledverlichting toepassen.
In 2024 zetten we daarnaast specifiek in op de volgende werkzaamheden: Vergroenen openbare ruimte We maken in 2024 volgens het beheerplan Groen en Water budget vrij. Dat doen we om groene initiatieven van bewoners en bedrijven op locaties waar we de komende jaren niet aan de slag gaan, te ondersteunen en realiseren. Gevel tot gevel projecten In 2024 werken we verder aan de voorbereiding van de rioolvervanging in Voorhof en Buitenhof. In Voorhof-Oost starten we eind 2024 met de uitvoering van de daadwerkelijke werkzaamheden. Beheervisie Openbare Ruimte De Beheervisie Openbare Ruimte Delft is in 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. Inmiddels zijn er ontwikkelingen waardoor het nodig is de Beheervisie te actualiseren. In 2024 starten we met deze actualisatie. Openbare orde en veiligheid Door de eigen verantwoordelijkheid, weerbaarheid en burgerbetrokkenheid te vergroten en het nemen van preventieve maatregelen dringen we het aantal slachtoffers van criminaliteit verder terug en dragen we bij aan de verdere verbetering van het veiligheidsgevoel van alle Delftenaren. Daarnaast blijft er veel aandacht voor de aanpak van overlast en blijven we gericht inzetten op het nieuw geprioriteerde thema gedigitaliseerde criminaliteit.
Tot slot zetten we ook in 2024 in op de aanpak van ondermijning en intensiveren we de aanpak van jeugdcriminaliteit via Preventie met Gezag (bestuurlijk accent: een gezonde en veilige stad). Veiligheid is niet alleen een taak voor politie, brandweer en gemeente. De stad kan niet zonder de eigen inbreng van inwoners, ondernemers en instellingen. Als gemeente werken we daarom nauw samen met verschillende partners in de stad.
Beleidsbegroting / Schone en veilige stad
70
Programma-begroting 2024-2027
Overlast We blijven inzetten op het voorkomen en bestrijden van de verschillende vormen van overlast. De focus zal daarbij liggen op de vormen die uit de overlastanalyse het meeste naar voren zijn gekomen. Jeugdoverlast, (woon)overlast door studenten, overlast door drugshandel, overlast door personen met verward gedrag, rommel op straat en verkeersoverlast. Gedigitaliseerde criminaliteit In 2024 zal verder uitvoering worden gegeven aan het in 2023 opgestelde plan van aanpak. De focus ligt op het creëren van bewustwording en het weerbaarder maken van de kwetsbare groepen. Op die manier willen we dat het slachtofferschap afneemt. Ondermijning Door de intensivering van de aanpak ondermijning kunnen we in 2024 steviger inzetten op het versterken van de gemeentelijke informatiepositie, zoals de ingebruikname van het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK). Ook verwachten we de bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente verder te versterken door het uitvoeren van meer Bibob-onderzoeken. En verder blijven we via diverse activiteiten, waaronder Dealbreakers, inzetten op het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijning. Radicalisering, Extremisme en polarisatie (maatschappelijk ongenoegen) Ook in 2024 zet de Zorg- en Veiligheidskamer Delft zich in voor het signaleren, voorkomen en tegengaan van radicalisering, extremisme en polarisatie.