Panteia Eindrapport Onderzoek ZZP Delft mei 2022

5 . 3 . 2 W i j z e wa a ro p de g e me en te o nd e rs te un in g k a n b i e d en a a n z zp ’e r s d ie m o e it e h e bb en h et ho of d bo v en wa te r t e h ou de n ook i n r e la t i e to t B B Z De gemeente zou kunnen beginnen om te onderzoeken wat de redenen zijn dat bepaalde zzp’ers in de bijstand terecht komen geven geïnterviewde organisaties aan. Door hen op tijd te gaan ondersteunen kan voorkomen worden dat ze in de bijstand terecht komen. Gedurende corona zijn er problemen ontstaan en is binnen de gemeente Delft hard gewerkt aan oplossingen en heeft men gebruik kunnen maken van ‘makersregelingen’. Ook geïnterviewde zzp’ers geven aan dat via een ZZP-loket meer voorlichting gegeven kan worden over het nut en de noodzaak voor verzekeringen tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid, reserveren van gelden voor belastingafdracht en de noodzaak voor pensioenopbouw.

35

5 . 3 . 3 W i j z e wa a ro p de d i en stv e r le n in g va n de g em ee nt e a a n z zp ’ er s in De l ft v e rb e te r d k a n w o rd en en h oe k a n d e ge m ee nt e he l p en b i j he t n e tw er k e n en v e rb i nd en va n zz p’ e rs? De gemeente zou onder meer betaalbaar aanbod van werkruimtes en kantoren kunnen faciliteren geven geïnterviewde organisaties aan. De gemeente zou ook de cultuursector meer kunnen ondersteunen door het geven van su bsidies, aangezien deze sector afhankelijk is van subsidies. Ook kan gedacht worden aan het faciliteren van goede informatievoorziening voor zelfstandigen en doorverwijzen naar het Kamer van Koophandel loket. Het voorkomen van de schijnzelfstandigheidconst ructies is ook een veelgenoemd aandachtspunt. De ondernemers die nu werken in de Kabelfabriek zijn dringend op zoek naar een nieuwe broedplaats. Hulp vanuit de gemeente is hierbij van harte welkom. Op de website van de gemeente wordt wel wat beschreven onder de rubriek Netwerken maar men komt daar pas via het item “Ondernemingsklimaat” op de pagina Ondernemen. Vervolgens komt men pas via de rubriek Netwerken bij delft.business. Geïnterviewde zzp’ers geven aan dat er betaalbare werkplekken of overlegmogelijkheden zijn zoals het Coachhuis, Cultuurhuis, Delftstede, The Student Hotel, Mach22, Vakwerkhuis, maar dat dit niet bij iedere zzp’ers bekend zal zijn.

Het zou kunnen helpen als de gemeente op de website in de rubriek ZZP een lijst met betaalbare werklocaties zou opnemen. De gemeente Delft zou daarin kunnen faciliteren en stimuleren, omdat de werklocaties schaars zijn. Mogelijk kan ook periodiek een ZZP-café door de gemeente georganiseerd worden waar de gemeente aandacht vraagt wat zij aan dienstverlening aan zzp’ers doet of juist peilt waaraan behoefte is. Een inlooploket voor zzp’ers is ook genoemd, evenals het oprichten van een panel van zzp’ers om regelmatig te peilen hoe zij aankijken tegen werklocaties, netwerkbijeenkomsten en andere belangrijke issues. In gebiedsvisies en omgevingsvisie moet ook aandacht zijn voor zzp’ers en vestigingsmogelijkheden voor eigen inwoners qua startersplekken of werklocaties. Tot slot kan de gemeente meer aandacht besteden aan het verlenen van opdrachten of lokale inhuur v ia aanbestedingen aan lokale zzp’ers via het Dynamisch Aankoop Systeem (DAS) en dit bekender maken onder zzp’ers. 5 . 3 . 4 H o e k a n d e g e me en te he l p en b i j co mm un ica t ie d oo r z zp ’e r s? Bij de geïnterviewde organisaties en zzp’ers leeft niet de behoefte dat gemeente De lft kan helpen bij communicatie door zzp’ers zelf richting hun klanten. 5 . 3 .

5 H o e i s de d o e lg ro e p va n z z p’ e rs h et b es te t e be r e ik en d oo r d e ge me en te Via KVK-gegevens kijken in welke sectoren de zzp’ ers werkzaam zijn en daar gericht netwerkbijeenkomsten op organiseren en bijeenkomsten gericht op starters worden genoemd geven geïnterviewde organisaties aan. Via scholen toelichting geven over schijnzelfstandigheid omdat het veelal jonge mensen betreft die hiermee te maken krijgen. Voorlichten wat hier de voor- en nadelen van zijn. Via bestaande netwerken de zzp’ers benaderen en goede contacten onderhouden. De website van gemeente Delft wordt door de geïnterviewde organisatie niet of nauwelijks bekeken. Zoals eerder gezegd vinden geïnterviewde zzp-ers dat als er een aparte rubriek ZZP op de pagina Ondernemen zou komen er dan ook een taak ligt voor de gemeente om via publiciteit ervoor te zorgen dat zzp’ers ook daadwerkelijk naar de website komen en daar gebruik van gaan maken. Bijvoorbeeld via een rubriek in “Delft o p Zondag”. Daarnaast worden nieuwsbrieven, mailingen, een app, social media en eventueel een digitaal platform als mogelijkheden genoemd om de zzp’ers door gemeente te bereiken.

36

6

Benchmark Delft met andere gemeenten Via regiodata van de Kamer van Koophandel is de gemeente Delft qua zzp’ers vergeleken met andere gemeenten. Wij hebben daarvoor gemeenten gekozen die vergelijkbaar zijn met Delft. Dat betreft Leiden, Dordrecht, Eindhoven en Zoetermeer.

6.1

Aantal zzp’ers per 10.000 inwoners Circa 8% van de inwoners uit Delft is zzp’er, Dit percentage is vergelijkbaar met Dordrecht en Zoetermeer. In Eindhoven en Leiden ligt dit percentage (afgerond) op 9%. Als we kijken in welke sectoren de zzp’ers werkzaam zijn, dat valt het op dat de gemeente Delft, net zoals de andere 4 gemeenten, veel zzp’ers heeft die actief zijn de sector zakelijke dienstverlening. Daarentegen heeft Delft meer dan de andere 4 gemeenten zzp’ers die werkzaam zijn in de ICT en media en in de land- en tuinbouw. De overige sectoren zijn min of meer vergelijkbaar met de andere 4 steden. figuur 16

Aantal zzp’ers

Bron: KvK regiodata

6.2

Aantal in sectoren Zoals hierboven gezegd, zijn de meeste zzp’ers werkzaam in de zakelijke dienstverlening (32%). 11% is werkzaam in de bouw en eveneens 11% in de gezondheidszorg. 9% is actief in de ICT en media. 7% is actief in de detailhandel en nog eens 7% in de cultuur, sport en recreatie. Figuur 17 toont de verdeling over alle sectoren.

37

figuur 17

Aantal zzp’ers naar sector

Bron: KvK regiodata

Meer gedetailleerde gegevens over de benchmark van Delft met andere gemeenten zijn opgenomen in Bijlage 2.

38

Bijlage 1

Onderzoeksverantwoording Het Kamer van Koophandelbestand heeft als basis gediend voor de selectie van zelfstandigen zonder personeel. In totaal zijn 8.196 zzp’ers geselecteerd , waarvan 1.477 actief zijn in de sector ‘creatieve industrie’. In overleg met de gemeente Delft is de sector creatieve industrie als volgt afgebakend: SBI5

Sectoromschrijving

90011

Beoefening van podiumkunst

90012

Producenten van podiumkunst

9002

Dienstverlening voor uitvoerende kunst

9003

Schrijven en overige scheppende kunst

91019

Overige culturele uitleencentra en openbare archieven

91021

Musea

9103

Monumentenzorg

58

Uitgeverijen

59

Productie en distributie van films en televisieprogramma´s; maken en uitgeven van geluidsopnamen

74201

Fotografie

7021

Public relationsbureaus

7111

Architecten

7311

Reclamebureaus

741

Industrieel ontwerp en vormgeving

Alle 8.196 zzp’ers hebben begin februari van de gemeente Delft een brief ontvangen waarin ze gevraagd werden om deel te nemen aan het onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van een internetvragenlijst. De enquête kende twee voorloopvragen waarin gevraagd werd of men zzp’er is en of het bedrijf gevestigd is in Delft. Zzp’ers konden tot 1 maart 2022 de vragenlijst invullen. Om zowel uitspraken over de totale populatie zzp’ers te kunnen doen als in te kunnen zoomen op de sector ‘creatieve industrie’, was een minimum respons van 400 respondenten gewenst, waarvan 125 uit de creatieve industrie zouden komen. Op 1 maart 2022 was door 372 zzp’ers gerespondeerd, waarvan 71 werkzaam zijn in de creatieve industrie. Om het gewenste netto aantal van 125 in deze se ctor te verkrijgen, zijn van 7 tot en met 16 maart nog 54 gesprekken per telefoon gevoerd. Hierdoor kwam de totale respons uit op 426, waarvan 125 binnen de creatieve industrie. Dit betekent een respons van 5%.

5

SBI = Standaard Bedrijfs Indeling. Een SBI-code geeft aan wat de activiteit van een onderneming is. De Kamer van Koophandel stelt de SBI-code vast aan de hand van een beschrijving van wat een onderneming doet.

39

Bijlage 2

Benchmark met andere gemeenten Zzp'ers in Delft vergeleken met vier andere gemeenten, per 1 januari 2022

Gemeenten

Delft

Dordrecht

Eindhoven

Leiden

Inwoners KvK Totaal ZZP Aandeel ZZP in totaal inwoners Aantal ZZP per 10.000 inwoners Zakelijke diensten Bouw Gezondheid IC T en media Detailhandel C ultuur, sport en recreatie Persoonlijke dienstverlening Logistiek Industrie Horeca Groothandel Land- en tuinbouw Financiële instellingen Energie, water en milieu Overig Totaal ZZP 2022 Mutatie 2021-2022 Totaal ZZP 2021 Mutatie 2020-201 Totaal ZZP 2020

103.450 8.465 8,2%

119.220 9.597 8,0%

234.280 20.167 8,6%

123.970 11.069 8,9%

Aantal ZZP Zakelijke diensten Bouw Gezondheid IC T en media Overig Detailhandel C ultuur, sport en recreatie Persoonlijke dienstverlening Logisitek Industrie Horeca Groothandel Land- en tuinbouw Financiële instellingen Energie, water en milieu Totaal ZZP

Delft

Dordrecht 261,1 90,1 88,0 77,0 60,6 53,0 31,1 25,6 20,9 19,9 13,5 8,5 4,2 1,2 63,6 818,3 9,0% 751,0 5,8% 710,0

Eindhoven 207,0 137,9 93,0 38,2 73,0 41,8 43,3 30,8 32,9 13,5 25,7 4,9 4,9 2,3 55,8 805,0 10,0% 732,0 5,6% 693,0

Leiden 261,1 81,0 87,4 66,8 81,0 62,7 43,7 31,4 26,5 21,0 24,8 1,7 6,1 1,1 64,5 860,8 8,0% 797,0 4,7% 761,0

Zoetermeer

125.110 9.396 7,5% Zoetermeer 269,0 203,3 101,4 97,1 120,3 99,5 64,8 55,0 58,4 70,1 80,8 31,8 28,0 46,7 21,6 20,4 18,4 17,4 19,9 11,9 14,7 20,0 1,1 5,8 5,9 6,1 0,6 1,0 88,0 64,9 892,9 751,0 7,4% 8,1% 831,0 695,0 5,3% 4,7% 789,0 664,0

Totaal in gemeente Totaal in gemeente Totaal in gemeente Totaal in gemeente Totaal in gemeente 2.701 2.468 6.117 3.335 2.543 932 1.644 1.898 1.257 1.215 910 1.109 2.048 1.491 1.245 797 455 1.565 803 688 658 665 1.511 1.091 812 627 870 1.898 724 877 548 498 1.469 1.002 398 322 516 1.024 347 584 265 367 736 268 255 216 392 621 228 218 206 161 492 247 149 140 306 581 182 250 88 58 40 14 73 43 58 143 73 76 12 27 26 7 13 8.465 9.597 20.167 11.069 9.396

40

Bijlage 3

Open antwoorden ontevredenheid dienstverlening Onderstaande een overzicht van de toelichting waarom mensen (heel) ontevreden zijn met de dienstverlening van de gemeente. Heel ontevreden  Wij worden niet geïnformeerd, niet gehoord, niet serieus genomen, van enquêtes of gesprekken wordt nooit terugkoppeling gegeven. Ineens is er een beleid. Het democratisch gehalte is laag. Dat ervaar ik zowel als inwoner en als zzp’er van deze gemeente.  Atelierverhuur is naar Vastgoed gegaan, alles moet kostendekkend: prijzen zijn van 78 euro m2 naar 103 euro m2 gestegen! Gemeente pronkt met oude meesters, de VAK die goed van ontslag door de gemeente Delft is uitgegroeid naar coöperatie en een goed bedrijf.  Het huidige beleid om ondernemers met schulden te helpen via schuldhulpverleningsbedrijven is niet perfect. Soms komen de nieuwe ondernemers buiten hun schuld in de problemen of komen ze in de problemen en krijgen geen hulp van een advocaat omdat de gemeente geen advocatenhonoraria betaalt.  I once contacted people in the kennisbedrijven group. A staff member forwarded me someone at Planet Bio and said if there was to be a meeting he'd like to attend. It struck me as an odd thing to ask to attend a meeting because I was asking for his help.  De lockdown en covid zorgden ervoor dat mijn bedrijf praktisch failliet is en de Nederlandse overheid of de gemeente Delft niet helpt.

 Ik heb screenshots van BOA's die mij vertelden dat ik met mijn bedrijf moet oprotten uit de binnenstad, omdat zulke bedrijven niet rond de binnenstad horen, en dat ze mij tijdens het laden/lossen speciaal boetes zouden uitschrijven alsof ik parkeerde.  Ik heb in 20 jaar geen informatie of verwelkoming of netwerk/contactuitnodiging gehad van de gemeente. Ik ben gewoon zelf aan het werk en ik vond het lang erg zwaar. Nu niet meer, ik ben gewend en inmiddels tevreden, ik heb op dit moment geen behoefte meer.  Gemeente biedt geen gesubsidieerde werkruimte voor startende ondernemers.  Er wordt niet naar de ondernemer geluisterd.  Omdat de gemeente Delft niets doet voor zijn ondernemers, klussen worden nooit aangeboden dit gaat allemaal naar de grote bedrijven die de juiste wegen kennen. Dus als kleine zelfstandige hoef je niets te verwachten van de gemeente Delft behalve de belasting. Ontevreden  Omdat er geen goede regelingen zijn voor mensen die als zzp'er werken en uitvallen door burn out.  Er is weinig samenwerking, begeleiding of interesse  Ik heb contact gehad met parkeerbeleid omtrent de knip. Ik moet daar een vergunning kopen omdat ik 5 meter naast de grens woon. Dus ik moet omrijden wat veel kosten met zich meeneemt. Dus voor de economie doet Delft niet veel.  Er is geen dienstverlening.

Ik functioneer zelfstandig en ontvang geen steun op welke wijze dan ook van de gemeente.  Er wordt weinig gedaan voor transportondernemingen in Delft, terwijl daar toch wel nodig behoefte aan is.  Gedrag gemeente personeel is onaangenaam.  Omdat de gemeente mij tijdens de Corona crisis enorm heeft laten zitten.  Ik heb geen contact gehad met de gemeente, maar ik zie of hoor ook niet dat ze iets voor zzp'ers doen.

41

 De gemeente Delft betekent voor mij als zzp’er niets. Bovengemiddelde lasten, betaald parkeren, meer aandacht voor niet-belastingbetalende studenten die na een paar jaar de stad verlaten. Wanstaltig links financieel beleid dat de stad failliet heeft gemaakt.  Voorheen bood ik mijn klanten aan om de materiaalresten als laminaat, hout, e.a. naar Avalex te brengen. Daar mag ik sinds enkele jaren niet meer komen met mijn bedrijfsauto. Ook niet als de klant meerijdt met zijn eigen pasje.  De gemeente onderhoudt geen contacten met zzp’ers; wel met ondernemersverenigingen in de binnenstad. De periferie en wie niet een mkb’er is, wordt niet gezien. Zo ervaar ik dat.  Is niet echt een doelgroep voor de gemeente heb ik het gevoel. Wel de TU, bewoners en minderheden.  I asked for flowers to be placed on light poles in my street but nothing has happened.  Ik hoor en verneem niks van de gemeente. Dit is de eerste keer dat er iets aan je gevraagd wordt.  Parkeerbeleid voor ondernemers in de stad.  Parkeerbeleid of gebruik van de auto. Het is tegenwoordig gebruikelijk voor de linkse hobbyisten om mensen die hard werken voor henzelf en de maatschappij het lastig te maken zodra er een auto in het spel is.  Delft is meer op studenten dan op ondernemers gericht merk ik als het om kantoorruimte gaat i.c.m. parkeren.

 Er is geen hulp, aan werkruimte vergaderruimte opslag, niks gewoon niks, lijkt wel of het de gemeente niks uitmaakt. ZZP is in Delft van geen belang, zover is het duidelijk.  Geen idee wat er aan dienstverlening is vanuit de gemeente.  Hulpmiddelen algemeen.  Geen contact of hulp gehad van de gemeente.  Ik heb geen contact gehad met de gemeente, dus ofwel niet van toepassing, of de gemeente mag wat proactiever naar zzp'ers worden.  Weinig ruggespraak.

42

Bijlage 4

Open antwoorden verbetering dienstverlening Suggesties met betrekking tot verbetering van de dienstverlening zijn:  Maak in zijn algemeenheid een keuze waar de zzp’er voor al zijn (mogelijke) vragen terecht kan (dus wellicht combineren met KvK?). Communiceer gericht (reclame) dat het bestaat en waar het online te vinden is als er (online) interessante zaken of waarde is.  Organiseer netwerkbijeenkomsten. Probeer overzicht te krijgen van werkplekken, bijvoorbeeld leegstaande ruimte die als atelier/studio gebruikt kunnen worden.  1x per jaar een Delftenaren netwerk/ontmoetingsdag organiseren, speciaal voor zzp’ers. Handig voor starters maar ook voor ervaren specialisten.  Aanbestedingen vanuit de gemeentelijke organisatie meer richten op lokale ondernemers.  Aanbieden werkplaatsen.  Accountmanagers van de gemeente moeten de business clubs bezoeken.  Actief benaderen zoals met deze enquête, want ik weet eigenlijk niet wat de gemeente Delft kan betekenen in mijn ondernemerschap.  Actief communiceren.  Actief contact opnemen. Ik weet op dit moment helemaal niets over de dienstverlening van de gemeente. Zeker als men (zoals ik) vanuit het buitenland naar Nederland komt en de taal niet beheerst, zou actief contact opnemen door de gemeente een grote hulp zijn.

 Actief versturen van (openbare) aanbestedingen op gebied van fotografie aan mij als ondernemer  Actiever benaderen / informeren.  Als gemeente graag een werkplek aanbieden, 1-dag/week, waar andere zelfstandig mensen kunnen samenwerken.  Als het weer kan netwerkgelegenheid en samenkomruimtes/werkplek.  Als ondernemer regel ik de dingen graag zelf, maar waardeer wel de inzet van de gemeente om ondernemers te ondersteunen. Ondernemers/zzp’ers en (lokale) overheid lijken ieder een eigen taal te spreken, maar hebben elkaar ook nodig. Een brug slaan tussen die twee werelden kan helpen. Waarom zijn de regels zoals ze zijn, waar kunnen we elkaar helpen. Mijn persoonlijke grote ergernis is deze. Ik doe (vrijwel) uitsluitend B2B-zaken. Waarom moet ik BTW rekenen naar mijn klanten die diezelfde BTW weer aftrekken. Waarom moeten mijn leveranciers mij BTW berekenen die in net zo hard weer aftrek. Ik heb daar nog nooit een bevredigend antwoord op gekregen. Ook bevriende boekhouders en accountants vinden dat normaal, maar kunnen mij niet overtuigen over het waarom. Als beide partijen een BTW nummer hebben, en zakelijk met elkaar in zee gaan, is het toch duidelijk? Uiteraard begrijp ik dat de gemeente hier niet over gaat :-) Meer als voorbeeld waarbij uitleg (of aanpassing) wenselijk is.

Veel succes!  Begeleid zzp'ers die gedwongen moeten stoppen met werken bij het aanvragen van een uitkering door: 1) Medewerkers bij de Gemeente Delft horen op de hoogte te zijn van de regelingen. 2) Samen alle formulieren invullen, evenals het ondernemingsplan.  Bekendheid vergroten.  Bereikbaarheid van de gemeente of functionarissen via email zou toegankelijker moeten zijn.  Beter communiceren dat zzp'ers hulp kunnen krijgen.  Beter digitaal toegankelijk i.p.v. mededeling dat je je financiële gegevens maar even naar info e-mail moet sturen, dat lijkt me niet conform AVG.  Betere informatie aan zzp'ers zoals over bijvoorbeeld bijstand.  Betere informatieverstrekking digitaal, maar ik kan ook een en ander gemist hebben.

43

 Betere voorlichting voor de atelierhuurders in geval van reparatie vervanging van lichtbakken, schilderwerken etc.  Bijeenkomsten organiseren, meer info delen als je bekend staat als zzp'er, servicedesk hiervoor ontwikkelen voor vragen en/ of samenwerkingen.  Collectieve voorzieningen voor vergaderen.  Communiceert de gemeente wel met zzp'ers, wel naar groter MKB+-niveau. Netwerken zoals van het Ondernemersfonds, Delft Business en VNO/MKB-ontmoetingen bezoek ik vaak maar daar zie ik geen handreiking naar zzp'ers. Natuurlijk zijn die ook niet voor niets  Creëer of focus op communities van zzp'ers. Zowel in doelgroep als levensfase. Biedt actief zaken aan vanuit de gemeente. Starters, Geld mindset, innovatie. Creëer accountability partnerships. Zodat ondernemers kunnen groeien en succesvol kunnen zijn.  Dat kan ik nog niet zeggen omdat ik jarenlang een winkel heb gehad in een andere gemeente, namelijk Amsterdam. Ik wil wel binnen een jaar een winkel, loods of hal gaan huren in of rondom Delft. Dus waarschijnlijk zal ik wel met de gemeente Delft in overleg gaan.  De afdeling beeldende kunst binnen de creatieve sector moet niet gezien worden als een doorsnee ondernemer. Een autonoom kunstenaar werkt doorgaans niet commercieel, d.w.z.

dat het product dat hij/zij produceert meestal een unica is en niet markt gestuurd  De gemeente Delft kan een bijdrage leveren aan een gunstig vestigingsklimaat in Delft.  De gemeente helpt zzp niet, belemmert de hele tijd de activiteiten van kleine bedrijven.  De gemeente zou de oprichting van één algemene ondernemersvereniging voor alle ondernemers in de hele stad (ongeacht branche of locatie) kunnen initiëren.  De gemeente zou een meer zichtbaardere rol kunnen spelen door organiseren van bijeenkomsten.  De gemeente zou goedkope werkplekken kunnen aanbieden. De gemeente zou uit zichzelf zzp'ers moeten benaderen in een persoonlijk gesprek.  De gemeente zou informatie aan zzp'ers moeten sturen bijvoorbeeld over de bijstand en schuldhulpverlening. Maar ook over dat er info te vinden is op de website over ondernemen.  De gemeente zou mij als zzp'er kunnen helpen door mij informatie te bieden over bedrijven die bij de gemeente bekend zijn, die hulp nodig hebben, waarmee ik dan zaken zou kunnen doen. Daar zou een platform voor kunnen worden opgezet. Het zou kunnen helpen om de vindbaarheid van bedrijven te vergroten. Ik zou heel graag met de gemeente Delft aan tafel willen zitten om te bespreken hoe ik met ondernemers kan meedenken op het gebied van online marketing.  De mogelijkheden van de laatste punten in een brief naar de zzp'ers sturen.

 De regels gelden tot de AOW-leeftijd. Alsof je daarna niet meer geschikt bent om te werken en maar achter de geraniums moet gaan zitten. Ik beteken nog steeds veel voor mijn leerlingen en heb een schat aan ervaring.  De Regionale Belasting Groep geeft geen kwijtschelding voor de gemeentelijke belastingen als je zzp'er bent, ongeacht hoeveel je verdient. Dat is een belachelijke regel omdat het hebben van een bedrijf niks zegt over je vermogen: al helemaal niet voor studenten.  De uitnodiging voor de enquête is het eerste wat ik als ondernemer van de gemeente Delft hoor, terwijl er een portaal en meer voor ondernemers is. Qua voorlichting kan dat dus beter!  De weg naar de gemeente kan eenvoudig gevonden worden. De gemeentelijke site is wel duidelijk.  Dienstverlening verbeteren: juiste mensen op de juiste plek: dus mensen met hart voor de kunst op de posities die over kunst gaan als verhuurateliers, subsidies regelen voor beeldend kunstenaars die zij kunnen aanvragen en hier ook inzicht in geven.  D.m.v. brief meer informatie delen.  Door contact op te nemen tijdens crisis.  Door de zzp’er te informeren (mail-bief) over deze dienstverlening.

44

 Door hier meer bekendheid aan te geven en veel zichtbaarder te worden. Bijvoorbeeld op een plek waar je laagdrempelig kan binnenlopen en je vragen kunt stellen.  Een (gemeentelijk) online platform om mijn diensten zichtbaar te maken / aan te bieden zou mooi zijn.  Een aparte zzp-nieuwsbrief. Dat er maatwerk geleverd wordt wat de zzp’er van de gemeente kan verwachten.  Een informatieavond voor zzp'ers in regio, potentieel met een presentatie van de gemeente over dienstverlening voor zzp'ers.  Een makkelijk toegankelijke vergaderlocatie waar mijn relaties kunnen parkeren of met de trein naar toe kunnen komen, en waar ik een abonnement kan nemen of per los dagdeel kan reserveren.  Een netwerkbijeenkomst voor ondernemers zou handig zijn.  Een openbaar platform waar zzp'ers kunnen inzien welke ondernemers actief zijn in Delft. Op deze manier kunnen zzp'ers sneller tot elkaar komen en elkaar helpen of gebruik maken van elkaars diensten.  Een sociaal vangnet bieden bij ziekte en/of arbeidsongeschiktheid.  Een vrouwelijkere werkplek. Wat vriendelijker en vrolijker. Het meeste is allemaal heel mannelijk en zakelijk.  Er kunnen maand- of kwartaalbijeenkomsten zijn voor zzp'ers in Delft, of een digitaal platform voor communicatie tussen zzp'ers en gemeente Delft.  Evenementen promoten waar ondernemers elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar kunnen netwerken.

 Expositieruimtes in de gemeente zouden meer voor Delftse kunstenaars moeten openstaan.  Ga actief in gesprek, nodig ze uit, ga begrijpen hoe zzp’ers werken, laat niet altijd 'Delft kennisstad' leidend zijn, de wereld bestaat uit meer dan studenten, de TU en hippe start ups, doe iets met de geluiden die er zijn, en koppel dat vooral ook eens terug.  Geef ze informatie per post of per mail over wat mogelijk is aan ondersteuning en dergelijke.  Gemeente kan startende ondernemers zelf benaderen en mogelijkheden bieden op de verschillende terreinen. Alleen op de website informatie plaatsen voor een zzp-lening is niet voldoende.  Gemeente kan wellicht zelf wat innovatieruimte creëren om als klant van Delftse zzp'ers/startups te fungeren.  Goede informatievoorziening per mail of schriftelijk over mogelijkheden voor ondernemers binnen de gemeente.  Goedkopere marketing / advertentiemogelijkheden, nu Delftse Post weggevallen is.  Gratis advertenties in regionale kranten.  Gratis locaties waar je les kan geven die liefst ook dichtbij mijn huis zijn.  Hard werken met elkaar.  Het enige wat ik kan bedenken wat misschien handig is, is een soort postbus voor ondernemers zodat je niet je privé-adres in het KvK hoeft te registreren. Maar eigenlijk vind ik dit een probleem van de KvK en niet zozeer van de gemeente.

 Het is wel interessant dat als er een nieuwe onderneming wordt geregistreerd in Delft, dan zou er door de gemeente een brief aan de betreffende zzp’er/ of e-mail kunnen worden gestuurd met alle voor zzp'ers relevante informatie vanuit de gemeente.  Het mogelijk maken om een pensioen op te bouwen. Dit kost me als ik het zelf regel meer dan dat ik op mijn oude dag ontvang.  Het zou op alle fronten superfijn zijn als er een soort inloop en ontmoetingsruimte is met open werk' hubs' voor ondernemers gericht op bepaalde sectoren; zoals; Kunst & Cultuur, AudioVisueel (video/muziek), Mind & Wellness (coaches), technische innovators.  Houdt zo veel mogelijk contact met deze ondernemers.  Huisvesting voor zzp'ers kan beter.  I have a suggestion that Gemeente Delft can collaborate with entrepreneurs in Delft in any long-term project plans (e.g. Smart City Delft)

45

 Iets meer aandacht voor parkeergelegenheid voor busjes, vrachtwagens, Ik heb het idee dat men dat graag helemaal weg wil hebben maar ik denk dat het toch wel belangrijk blijft.  Ik denk dat de dienstverlening aan zzp'ers in Delft verbeterd kan worden door meer aandacht aan deze doelgroep te besteden.  Ik denk dat het meerwaarde kan hebben als de gemeente zich meer zou richten op creatieve/culturele ondernemers. Er wordt nu vaak gekeken naar de technische industrie - vrij logisch voor Delft - maar ik denk dat er veel te winnen is op het gebied van de creatieve sector.  Ik heb als zzp’er voldoende werk en kan aan 2 inhuur zzp’ers werk bieden. Waar ik tegen aanloop als zzp’er is, dat er onvoldoende mogelijkheden zijn om te wonen. Koop is onmogelijk vanwege de torenhoge prijzen van woningen.  Ik heb een leuk bedrijfje op een pleintje in Delft. Een mooi pleintje waar het regelmatig vol met zwerfvuil ligt. Het zou mijn wens zijn dat er veel strenger wordt gehandhaafd op het zo maar neergooien van allerlei rotzooi. Slecht voor de leefbaarheid.  Ik heb in het verleden wel jonge Delftse ondernemers geholpen bij de eerste stappen van het ondernemerschap. Dat zou ik wel weer willen doen als dat georganiseerd zou worden en er behoefte aan is. De gemeente zou katalysator kunnen zijn in het bij elkaar brengen.

 Ik heb me nooit gerealiseerd dat de Delftse overheid informatie heeft over zzp'ers. Stuur informatie direct (bijv. mail) om ons te laten weten dat er informatie is. Maak evenementen voor ons om allemaal te verbinden.  Ik heb voorheen nooit op de website gekeken als ondernemer en kom er eigenlijk nu pas mee in aanraking door deze enquête, ik denk dat dat een punt van verbetering kan zijn. Ik zal me er dan ook in verdiepen.  Ik krijg eigenlijk alleen maar verzoek tot invullen enquête, nooit berichten over mogelijkheden tot hulp.  Ik vermoed dat betaalbare werkruimtes en ateliers voor de meeste zzp’ers erg belangrijk zijn. En die zijn schaars. Ik heb als zzp’er weinig tot niets van doen met de gemeente. Informatie over voorzieningen e.d. vind ik online zelf wel.  Ik vind dat de gemeente zich moet afvragen of zij een partij als de Laatste Eer het beheer over begraafplaats, crematorium en mortuarium mogen geven. Dit is concurrentievervalsing. Ik heb nu vaak dat ik de voorkeur geef aan Hofwijk in Rotterdam.  Ik vind het idee om het gebruik van inspirerende locaties te stimuleren wel heel interessant. Wellicht daar ook iets actiefs aan koppelen, bijv. meer uitwisselen van informatie en netwerken. Dit netwerk dan ook betrekken bij maatschappelijke acties, zoals nu de hulp aan Oekraïners die naar NL/ Delft komen.

 Ik wil graag dat zzp’ers kapitaalhulp kunnen krijgen van gemeente als subsidie.  Ik vind een onderzoek als dit goed. Als de corona voorbij is zou ik het fijn vinden om inloopdagen te plannen. Als dit fysiek is kunnen we mensen helpen om tips te geven en elkaar te helpen.  In de gebiedsvisies en omgevingsvisie rekening houden met locaties voor zzp'ers, innovatie en toekomstbestendig.  In geval van Corona mag er soepeler gereageerd worden. Kleine ondernemers hebben het best zwaar en dat heeft niet altijd even veel begrip van iedereen.  Informatie actief delen.  Informatieavond organiseren. Lezingen voor zzp'ers. Creativiteit bij jongeren via onderwijs stimuleren. Nodig bijvoorbeeld kunstenaars uit op school en breng zo jonge mensen in contact met kunstenaars.  Informeren wat er zo al is, beter bekend maken.  De gemeente moet een sectie beginnen om te helpen bij het stap voor stap aan de slag komen. Ze moeten vooral nieuwe ondernemers die geen Nederlandse werkcultuur en systeem en de Nederlandse taal kennen helpen. Dit zal juridische problemen voorkomen die naar de nieuwe professionals komen. De gemeente moet controleren of de schuld van de ondernemers legaal of illegaal is. Als blijkt dat de schuld legaal is, moeten ze helpen met het huidige schuldsysteem. Als de schuld illegaal wordt

46

     

 

 

     



      

 

  

gevonden en ze alleen door de advocaten kunnen worden geholpen vervolgens moet de gemeente de ondernemers concreet helpen door de advocaat door de aanklachten en de kosten van de advocaten te betalen. De gemeente moet ook nieuwe ondernemers helpen bij het verstrekken van mogelijke werk of verwijzen naar de juiste cliënt. Kabelfabriek niet slopen, het zou voor mij de perfecte plek geweest zijn om een ruimte te huren. Koppelen aan informatie vanuit KvK. Laat eens zien, gemeente, wat er in Delft te doen is. Laten zien/horen/lezen dat er zoiets als zzp'er-dienstverlening is. Dit onderzoek is een eerste stap. Less bureaucracy. Maak een internetpagina met de websites van alle ondernemers in Delft per branche (bijvoorbeeld), nog mooier maak een internetpagina waarop de kaart van Delft alle websites van de ondernemers van Delft afgebeeld staan en doorklikbaar zijn, met een zoekfunctie. Maak een ZZP-loket waar al deze dienstverlening aangegeven wordt. Maak één emailadres. Maak betaalbare werkunits in nieuw Delft! Nu kan het nog, als inwoner en zzp’er onder speciale voorwaarden, werkunit's verhuren, voor start-up en werk voor zzp-er, wij pakken daar de draad op voor verder overleg en organisatie "ZZP gebouw DELFT".

Make a website with advertising and pool with all customers needs for all business people Make this information more accessible and if the city wants to attract more talents and become a more international city for entrepreneurs and professionals, and not only for students, then make all the information available in English too. Meehelpen om te voorkomen dat onze adresgegevens en telefoongegevens door KvK verkocht worden aan malafide bedrijven. Een hele nare situatie die al heel lang duurt. Meer betaalbare ruimte voor de maakindustrie. er is te weinig plek voor kleinere ondernemers die niet gelijk met de TU betrokken zijn. Meer bijeenkomsten voor zzp'ers organiseren. De gemeente kan dan tevens zelf zijn verhaal doen. Meer contact hebben en hulpverlening en telefonisch goed bereikbaar zijn. Meer contact met de zzp’ers. Meer denken vanuit positiviteit, verbinding en groei wat er nu online wordt aangeboden is alleen gericht op als het slecht gaat: schuldhulp, heroriëntatie, bijstand, ondernemers vanaf 60, hulp voor starters (alleen vanaf bijstand of WW) meer een actieve rol. Meer gericht communiceren over mogelijkheden en wellicht platform creëren voor onderlinge ontmoeting of een mogelijkheden voor betaalbaar bedrijfsverzamelgebouwen met faciliteiten voor onderlinge ontmoeting stimuleren. Meer goedkope kantoor/atelier ruimtes creëren.

Meer informatie delen met ons over wat de gemeente kan doen. Meer informatie en contact. Meer informatie via email. Of bijvoorbeeld een beurs organiseren voor zzp'ers. Meer informatie voor zzp'ers via nieuwsbrief. Meer informeren. Meer initiatief nemen om met ondernemers in gesprek te komen: eigen loket, maar ook om te verbinden en door nieuwe concepten te stimuleren (werken, wonen, vergaderen, horeca bij elkaar net als The Student Hotel). Meer interesse, wijzen op informatie, tonen van mogelijkheden tot samenwerking/netwerk. Meer kansen faciliteren om zzp'ers in Delft met elkaar in gesprek te laten komen. Ik ben er zeker van dat hieruit mooie initiatieven zullen ontstaan die de stad ten goede komen. Meer kantoorruimte of flexwerkplekken aanbieden. Meer kenbaar maken. Meer kleinschalige en goedkope werk/opslag/atelierruimte.

47

       

 

 

   

  







         

Meer naar de ondernemer luisteren i.p.v. teveel bureaucratie. Meer netwerkbijeenkomsten. Meer publieke plekken geschikt voor werken/contact met andere te komen. Meer ruimte voor kantoren plannen. Meer tailormade aanpak. Meer werkplekken voor ondernemers. Meer zichtbaarheid van deze dienstverlening. Men klaagt dat de hele binnenstad één grote lunchroom is, maar het hele beleid maakt het andere bedrijven onmogelijk om zich hier te vestigen. Bereikbaarheid, zowel voor klanten als leveranciers, is essentieel voor winkels en kantoren. Mijn enige wens is dat ik een parkeerplaats voor de deur krijg voor mijn cliënten. Mijn persoonlijke grootste zorg is hoe ik ooit aan een huis ga komen als zelfstandig ondernemer. Zelfs met een mooi inkomen lijkt het zo goed als onmogelijk. Ik hoop binnen nu en 5 jaar toch wel ergens iets aan te kunnen schaffen, maar met de huidige markt is dat lastig. Misschien iets meer actief contact zoeken richting zzp’ers. Misschien zouden ze meer per e-mail rechtstreeks kunnen informeren richting zzp'ers. Ik krijg wel de netwerkinformatienieuwsbrief voor ondernemers, maar volgens mij staat daar geen specifieke informatie in voor zzp'ers. Regelmatig een mailing of nieuwsbrief. Mochten er veranderingen komen, graag waken voor 'verrommeling' en 'handeltjes'. More networking events.

Na aanmelding bij KvK zou de gemeente een gesprek moeten plannen (fysiek of telefonisch). Bijvoorbeeld over het financiële gedeelte, de bijstand. Niet alles laten afhangen van de inkomsten van de partner. Als iemand met wie je samenwoont niet je partner is dan kun je geen gebruik van SHVO en Bijstand. En dat is niet terecht! Nieuwsbrief. Nieuwsbrief met informatie voor zzp'ers. Normale parkeervakken, niet van die miniparkeervakjes waar je met een bestelbus of zelfs een gewone auto niet of nauwelijks kunt parkeren. Daarnaast zouden er ook meer bedrijfsunits moeten worden gebouwd, er is helemaal niets te koop in Delft! Nu gericht op studenten en start ups. Doe ook iets met zzp'ers die in Delft wonen: bedrijfsverzamelgebouw, daar loket in. Betrek lokale ondernemers als het gaat om opdrachten/initiatieven van gemeente, neem dit mee in aanbesteding. Om ook de mensen in Delft met een kleiner budget tegemoet te komen, en zo meer mensen de mogelijkheid te kunnen bieden om een pedicurebehandeling te kunnen bekostigen. Een mogelijkheid zou kunnen zijn: om dit in de Delftpas op te nemen. Ondersteuning bij langdurige ziekte, zoals werknemers dat ook krijgen vanuit hun bedrijf. Dit is ook in het belang van de gemeente, aangezien ik het risico loop in de bijstand te eindigen, als ik niet opknap. Op dit moment niet, maar ik ben dan ook pas een jaar in Delft gevestigd.

Ik heb nog geen actieve relatie gehad met de gemeente als ondernemer. Op zich is een enquête als deze een stap in de goede richting als je ermee inventariseert welke behoeften er leven. Optie voor contract met zelfstandige mantelzorgmakelaars in het kader van mantelzorgondersteuning. Organiseer eens een webinar. Per kwartaal een netwerkbijeenkomst met thema/spreker. Periodieke nieuwsbrief aan (geïnteresseerde) ondernemers. Plek voor (aankomende) kunstenaars, uitvinders, creatievelingen etc. om bij elkaar aan het werk te zijn. Questionnaires like this would be great to be offered in various languages. Samenkomsten organiseren. Bijvoorbeeld netwerkborrels. Voor thuiswerkende zzp'ers zou een shared space goed zijn, waar je gezamenlijk dingen kunt doen. Samenwerking met Dea Dia versterken, de vrouwelijke ondernemersvereniging van Delft.

48

 Schulden aan de gemeente na een aantal jaren kwijtschelden, zeker in of na coronatijden.  Specifiek voor beeldend kunstenaars: informatie over beschikbare atelierpanden delen op een publieke website.  Stel iemand aan in de gemeenteraad die specifiek zich gaat richten op zzp’ers. Naar zzp’ers toegaat en wellicht een zzp-inloopuurtje of borrel op het stadhuis :)  Subsidies voor startende ondernemers en ondernemersevents.  Trainingen en workshops op gebieden als omgaan met stress en onzekerheid als zzp’er en timemanagement. Koppeling van zzp’ers in de cultuursector.  U vraagt (in deze enquête) naar mijn ervaring met de dienstverlening van de gemeente aan de zzp'er, maar ik heb daar helemaal geen ervaring mee. Ik zou niet weten wat de gemeente biedt. Bekendheid vergroten zou dus 1 ding zijn.  Uit voorgaande antwoorden blijkt dat ik niets weet van welke regeling dan ook en ook niets van de gemeente verwacht, en er liever niets mee te maken heb, dat is helaas gebaseerd op mijn ervaring met de gemeente als bewoner van Delft.  Vergaderfaciliteiten zouden welkom zijn.  Vergadermogelijkheden faciliteren en netwerkbijeenkomsten/informatieavonden organiseren.  Verlagen lasten van de zzp’er als burger. De afvalstoffenheffing voor Avalex is absurd. Het warmteplan is onhaalbaar en de kosten gaan worden afgewenteld op de bewoners. De gemeentelijk lasten zijn veel te hoog.

 Verschaf goed openbaar vervoer richting de rest van de Randstad (wordt volop aangewerkt).  Verzamelgebouwen beschikbaar stellen en zzp’ers uitnodigen mee te denken over de opzet daarvan. Mijn interesse gaat uit naar een verzamelgebouw voor gezondheid. 'Gezond Delft vanuit breder perspectief' - niet alleen oog voor de reguliere zorg.  Voor mij zouden netwerkbijeenkomsten goed werken; ook samenwerking met nabije gemeenten zou goed zijn.  Voor mijn thuis keukenproducten plannen om het bedrijf uit te breiden naar de grotere markten zoals retailers, restaurants, enzovoort. Ik heb veel vragen over de regelgeving en procedures.  Voor mijn type werk heb ik niet heel veel ondersteuning nodig. Wel goed dat er ondersteuning is voor zzp'ers die dat wel nodig hebben.  Voor mij zijn de genoemde regels niet van belang en ik heb persoonlijk geen suggesties hoe de dienstverlening verbeterd kan worden.  Voor starters is het handig om meer netwerkmogelijkheden te hebben.  Vragen wat ze nodig hebben, zoals middels deze enquête. Goed initiatief! Nu is het dus zaak er iets mee te doen.  Waar mogelijk zorgen voor betere betaling zzp’ers.  Was blij verrast met deze brief vóór invoering vragenlijst. Hoop in het vervolg op meer informatie per post werkt goed.  Wellicht bij inschrijving als zzp'er in de gemeente hier actief informatie over aanbieden.

 Wellicht een digitale rubriek voor bedrijfsruimtes en alles wat daarop van toepassing is, bv. toekomstplannen ruimtelijk ordening. Het kosteloos aanbieden van bedrijfsruimtes in deze rubriek in samenwerking met makelaars uit de omgeving.  Wellicht via KvK een lijst van ondernemers in Delft aanvragen en een email sturen met basisinformatie en een uitnodiging voor een (groeps)gesprek.  WOZ voor bedrijfsunits en huurlocaties niet op privénaam maar op bedrijfsnaam factureren.  Zichtbaar worden. Ik zou niet weten wat Delft op dit punt doet.  Zoals eerder aangevinkt (een) locatie(s), liefst in het centrum of groene omgeving (park/natuurgebied), waarbij een werkplek en/of vergaderruimte geboekt/gehuurd kan worden, waar een goede bak koffie en/of lunch aangeboden kan worden.  Zodra iemand zich inschrijft als ondernemer bij de KvK, kan de Gemeente Delft een brief met informatie naar een zzp’er sturen.  Zorgen dat er geen coronatoegangsbewijzen of sluitingstijden worden gehanteerd.

49

 Zorgen dat KVK mijn nummer niet doorverkoopt. Proactieve hulp met administratief werk. MINDER organiseren van nieuwe bijeenkomsten, MEER informeren over bestaande netwerken/bijeenkomsten/faciliteiten.  Zorgen voor productieruimte!  Zou graag willen zien en met mij andere transportondernemingen in Delft dat er tegen betaalbare prijzen een afgesloten terrein komt waar de vrachtwagens netjes geparkeerd kunnen worden en met betaalbare prijzen heb ik wel een aantal voorbeelden van gemeenten.  Zzp’ers helpen met kantoor, vergaderlokaties en netwerken.  Zzp'ers kunnen vaak wat eenzaam werken, faciliteiten met meerdere zzp'ers kan van toegevoegde waarde zijn voor de zzp’er zelf  Zzp’ers zijn zeer divers (bouwvakker, verpleegkundige, advocaat, musicus, pedicure etc). Beleid en voorzieningen dienen rekening te houden met deze diversiteit.

50