Nota van beantwoording zienswijzen MRDH begroting 2022

Nota van beantwoording - Zienswijzen ontwerp begroting MRDH 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025

Pagina 1 van 75

Inleiding De koers van de MRDH, vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid, hebben 23 gemeenten in een strategische agenda vastgelegd. Voor deze bestuursperiode is dat de Strategische Agenda MRDH 2022: Samen aan het werk! Werken aan een betere bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie. Dát is de missie van de 23 gemeenten die daarvoor hun kennis en krachten bundelen in het samenwerkingsverband van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. En dat alles voor groei van de welvaart en het welzijn van de bijna 2,4 miljoen inwoners in onze regio. De afgelopen jaren hebben laten zien dat samenwerken loont en dat dit tot zichtbare resultaten leidt. Zo is het gebiedsprogramma MoVe (Mobiliteit en Verstedelijking) opgestart en heeft dit programma al tot eerste resultaten (projecten, plannen en verkenningen) geleid, werken we gezamenlijk aan een netwerk van metropolitane fietsroutes, heeft de campusontwikkeling een impuls gekregen, werken we samen aan duurzame mobiliteit, ketenmobiliteit en verkeersveiligheid en beschikken we over het best benutte en door de reizigers best gewaardeerde OV-netwerk van Nederland. Het meest recente aansprekende resultaat en voorbeeld van regionale samenwerking is de Groeiagenda Zuid-Holland, die door een brede regionale coalitie (overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven) waar de MRDH onderdeel van is, is opgesteld.

Deze regionale Groeiagenda vormt de basis voor de gezamenlijke regionale (lobby) inzet vanuit de regio naar het Rijk en in het bijzonder naar de formatie en het nieuwe kabinet. Vanuit de Groeiagenda Zuid-Holland werken we voorstellen en proposities uit voor volgende tranches voor groei- en herstelfondsen vanuit het Rijk en Europa. Meerdere proposities uit de Groeiagenda zijn ingediend voor de eerste tranche van het Nationaal Groeifonds. Onze regio heeft bovengemiddeld goed gescoord in de toekenning van financiële middelen uit deze eerste tranche. Dit bewijst dat samenwerken aan gezamenlijke doelstellingen, ambities en lobby tot resultaten en vooral investeringen in onze regio leidt. Met deze eerste resultaten zetten we een belangrijke eerste stap op weg naar de uitvoering van de Groeiagenda. En hier profiteren alle MRDH-gemeenten van, direct of indirect. De MRDH begroting 2022 geeft op basis van de strategische agenda op hoofdlijnen zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies.

Zienswijzen Het dagelijks bestuur heeft op 23 maart 2021 de ontwerp begroting MRDH 2022 aan de gemeenteraden ter zienswijze voorgelegd met het verzoek om uiterlijk 25 mei 2021 te reageren. Het dagelijks bestuur heeft van alle 23 gemeenten een reactie ontvangen. De gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel heeft de MRDH per brief laten weten geen zienswijze in te dienen. De ontvangen zienswijzen zijn separaat als bijlage bijgevoegd. Tijdens de zienswijzeperiode zijn reeds een aantal technische wijzigingen doorgevoerd op de ontwerp begroting. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verwerken van de cijfers uit de voorlopige jaarrekening 2020 en de cijfers uit de voorlopige 1e begrotingswijziging 2021. Het financieel beeld wijzigt daardoor beperkt, er is eind 2025 volgens de ramingen € 10 miljoen meer beschikbaar in het fonds BDU. Dit wordt veroorzaakt doordat een stelpost voor het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa), onderdeel kleine projecten, kon vervallen omdat al een concrete invulling van die stelpost heeft plaatsgevonden.

Pagina 2 van 75

De bijlagen van het IPVa 2021 (bijlage 2 in de begroting) zijn tijdens de zienswijzeperiode geactualiseerd tot juni 2021. De actualisaties bestaan voornamelijk uit het omzetten van aanmeldingen in subsidiebeschikkingen (Bijlage B1) en het omzetten van subsidiebeschikkingen naar gerealiseerde projecten (Bijlage B3). Overzicht ontvangen zienswijzen Hierna wordt op hoofdlijnen een overzicht gegeven van de ontvangen zienswijzen. Tot slot is een tabel toegevoegd, waarin alle zienswijzen zijn voorzien van een reactie van het algemeen bestuur. De zienswijzen geven op een paar onderdelen aanleiding om de ontwerp begroting aan te passen, dat betreft de passages over onderliggend wegennet/ hoofdwegennet als gevolg van het beëindigen van dat specifieke programma in het najaar van 2020 (zienswijze Vlaardingen). Dat betreft voor de begroting hoofdstuk 2.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer, waar het programma genoemd stond onder de hoofdpunten van het IPVa. In het IPVa betreft het hoofdstuk 3, Integrale programma’s, waar dit programma genoemd stond. De zienswijzen bevatten verder vooral vragen of suggesties die inhoudelijk van aard zijn of die voortkomen uit een informatiebehoefte van de betreffende gemeente(n) en die de financiële opzet van de begroting niet raken.

Daarnaast leent het detailniveau van de begroting zich niet om alle activiteiten die de MRDH uitvoert specifiek te vermelden. Voor meerdere opmerkingen zal het nuttig zijn om verder op de inhoud met elkaar van gedachten te wisselen. Daar bieden de bestuurscommissies, inclusief de ambtelijke voorbereiding hiervan, en de adviescommissies de mogelijkheden voor waar het meer regionale onderwerpen betreft. Daarnaast zal er op individuele onderwerpen verder met de gemeenten worden afgestemd, de MRDH organisatie zal hiervoor het initiatief nemen. Instemmende zienswijze De gemeenten reageren over het algemeen positief op de ontwerpbegroting, bijvoorbeeld omdat deze voldoet aan de gestelde kaders (gemeenten Brielle, Hellevoetsluis, Nissewaard, Rijswijk, Schiedam, Westvoorne). De gemeente Wassenaar geeft aan achter de keuzes te staan die worden voorgesteld in de Ontwerpbegroting. De gemeente Lansingerland merkt op dat door de koppeling tussen de ontwerpbegroting en de strategische agenda die twee jaar geleden is vastgesteld, is er een meer samenhangende en duidelijke visie op de MRDH programma’s in de komende jaren.

De gemeente Pijnacker-Nootdorp is van mening dat de ontwerpbegroting 2022 MRDH helder en uitgebreid van opzet is.Volgens de gemeente Rotterdam geeft de ontwerpbegroting een helder overzicht van ambities en activiteiten van de MRDH en geeft deze geen aanleiding voor het maken van opmerkingen over structuur of leesbaarheid. De gemeente Zoetermeer spreekt haar dank uit voor de heldere en uitgebreide ontwerpbegroting. Waardering inzet MRDH rondom corona Meerdere gemeenten spreken hun waardering uit over de manier waarop de MRDH aan de slag is gegaan met de gevolgen van de Coronacrisis. De gemeenten Albrandswaard en Barendrecht waarderen de wijze waarop de MRDH voortvarend aan de slag is gegaan met de gevolgen van de Coronacrisis. De gemeente Delft waardeert de helderheid en snelheid waarmee de raadsdelegatie en de raadsleden via brieven en informatiesessies over de totstandkoming van dat programma op de hoogte zijn gehouden. De gemeente Nissewaard waardeert de inzet van de MRDH voor de afspraken met het Rijk en vervoerders om het openbaar vervoer in onze regio beschikbaar te houden en toekomstbestendig te maken en is van mening dat de gemeenten goed betrokken zijn door de MRDH. De gemeente Vlaardingen waardeert de manier waarop de MRDH de afgelopen tijd in dit dossier heeft opgetreden en de wijze waarop de gemeenten hierbij zijn betrokken.

De gemeenten benoemen in hun zienswijzen daarnaast meerdere aandachtspunten. Op een aantal onderwerpen wordt door meerdere gemeenten ingegaan:

-

Transitieprogramma OV en corona Benut het volle potentieel van de metropoolregio Pagina 3 van 75

-

Betrokkenheid raden Oproep voortzetten Sterker uit de crisis programma Hanteren nullijn en efficiënte bedrijfsvoering

Transitieprogramma OV en corona Twaalf gemeenten gaan in hun zienswijze in op het Transitieprogramma OV en corona. Een aantal gemeenten vraagt hierbij aandacht voor specifieke lijnen (gemeente Albrandswaard en gemeente Midden-Delfland) en andere gemeenten hebben een meer algemene oproep voor het opschalen van het OV na de crisis. Gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne stellen in dit kader dat bewaakt moet worden dat bestaande OV-lijnen niet permanent verdwijnen. Zij zijn van mening dat met een aantrekkende mobiliteitsbehoefte na de crisis ook weer makkelijk opgeschaald moet kunnen worden. De gemeente Den Haag wil graag (direct) worden betrokken bij besluiten over de herijkingen van het Transitieprogramma OV en corona die voortkomen uit de moeilijke financiële positie van de OV-bedrijven ten gevolge van de coronacrisis. De gemeente Vlaardingen is van mening dat de pijnlijke maatregelen die momenteel onvermijdelijk zijn, dan ook een tijdelijk karakter moeten hebben. Reactie algemeen bestuur De vervoerkundige maatregelen, die nodig zijn om de financiële gevolgen van corona op te vangen zijn tijdelijk van aard, zo is door de bestuurscommissie Vervoersauitoriteit op 24 maart jl. bij het vaststellen van het regionale Transitieprogramma OV en corona besloten.

Bijsturing (op/afschaling of bestendiging van tijdelijke maatregelen) vindt plaats via de bestuurlijke herijkingsmomenten. Het moment waarop aanpassingen worden doorgevoerd en/of het moment waarop er wordt bijgestuurd is onder meer afhankelijk van aanvullende rijkssteun en de ontwikkelingen in het aantal reizigers, waaronder de mate van groei in of afname van het aantal reizigers in combinatie met het totale beeld binnen de betreffende concessie. In dit proces van herijken zullen opnieuw ook de gemeenteraden actief (via informatiebrieven, informatiesessies en via formele advisering in de adviescommissie Vervoersautoriteit) worden betrokken. In het Plan van Aanpak Herijkingen Transitieprogramma OV en corona zoals vastgesteld in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van 14 april jl. is in de planning ruimte opgenomen voor het overleg tussen wethouders en gemeenteraden. Herijking is nodig om in te kunnen spelen op de actualiteit en vraagt dus om een hoge frequentie van besluitvorming rond de herijking van het Transitieprogramma. De volgende herijkingsmomenten zijn voorzien; 22 september en 12 december 2021 en juni en november 2022 en verder.

De voorgestelde herijkingsprocedure heeft per herijkingsmoment de volgende kenmerken: • De adviescommissie Vervoersautoriteit (waarin per gemeente twee raadsleden zijn vertegenwoordigd) krijgt wederom het verzoek te adviseren over de voorgestelde maatregelen. Om te zorgen dat de adviescommissie over maximaal inzicht beschikt om dat goed te kunnen doen, wordt de week voorafgaand aan de adviesvergadering een informatieve sessie voor de adviescommissie georganiseerd. Deze uitnodigingen zullen eveneens worden verzonden aan alle raadsleden in MRDH. • Om de rol en positie van de raden te borgen is in het Plan van Aanpak Herijkingen Transitieprogramma reeds nu al een aantal weken ingepland waarin colleges met raden het gesprek kunnen voeren voorafgaand aan de besluitvorming in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Hoewel vanwege de korte doorlooptijd geen sprake is van een formele zienswijzeprocedure, hecht MRDH eraan deze wel als zodanig te beschouwen; dat wil zeggen, in de geplande periode hebben raden nadrukkelijk de mogelijkheid en gelegenheid met hun wethouder te spreken over de voorgenomen herijking, wensen, zorgen en adviezen mee te geven. De, vanwege de korte volgtijd tussen de herijkmomenten en de dynamiek in de ontwikkeling, compacte procedure vraagt aandacht voor het inplannen van de behandeling in college en eventueel de Raad(-scommissie).

Pagina 4 van 75

Benut het volle potentieel van de metropoolregio Meerdere gemeenten roepen de MRDH op om oog te blijven houden voor de gehele metropoolregio. De gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne vragen expliciete en blijvende aandacht voor gebalanceerde investeringen over het totaal van de MRDH-regio en hebben een zorgpunt ten aanzien van het tot uitvoering brengen van de initiatieven en projecten van de AB Commissie regionale projecten en initiatieven en de Bestuurlijke tafel groenblauwe leefomgeving als de middelen schaars zijn. De gemeenten Nissewaard, Vlaardingen en Westland merken op dat een brede aandacht voor de gehele regio wenselijk is, met aandacht voor de goede verhouding tussen centrumgebieden en periferie. Deze gemeenten zijn van mening dat het merendeel van de investeringen dient te landen waar zij het grootste economische effect hebben omdat dit op een positieve manier afstraalt op de hele regio. De gemeente roept de MRDH wel op om de kansen van gebieden buiten deze as te verzilveren door de MRDHregio als één grote metropolitane agglomeratie te blijven bezien. De gemeente Wasssenaar geeft aan dat het in balans op laten gaan van verstedelijking en leefbaarheid bijdraagt aan het versterken van de agglomeratiekracht en concurrentiepositie. Het verheugt de gemeente Zoetermeer dat de Oude Lijn op een substantiële investering blijkt te kunnen rekenen.

Tegelijk baart het de gemeente zorgen dat het Rijk ook een significante eis voor de omvang van cofinanciering bekend heeft gemaakt. De gemeente is van mening dat dit een aanvullend beroep zal doen op de toch al schaarse middelen van de MRDH en daardoor investeringen in andere prioriteiten binnen de MRDH-regio bemoeilijken. Meerdere gemeenten roepen de MRDH daarom op om externe financieringsbronnen te verkennen. Reactie algemeen bestuur De strategische agenda van de MRDH en de recent opgeleverde Groeiagenda Zuid-Holland, een samenwerking van maar liefst 80 regionale overheden, kennisinstellingen en bedrijven waaronder de MRDH laat zien dat de metropoolregio serieus werk maakt van het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. De inzet van de MRDH is gericht op het héle gebied. De ontwikkeling van campussen in Brielle, Vlaardingen, Westland en Zoetermeer zijn hier een goed voorbeeld van. Maar ook duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid kennen een regiobrede aanpak. De erkenning van de lijn Leiden-Dordrecht door het Groeifonds is een mooie stap. Terecht wordt opgemerkt dat dit ook consequenties heeft voor alle partijen en dus ook voor de MRDH. Op dit moment is nog onduidelijk hoe de cofinanciering wordt vormgegeven. Wel is duidelijk dat de 1 miljard aan cofinanciering door de ministeries, de regio en derden opgebracht moeten worden.

De bijdrage van de MRDH zal ook afhankelijk zijn van het regionale belang van de projecten. Zodra er financieel meer duidelijkheid is zal dit afgewogen worden binnen de gehele begroting. Het is de ambitie van de MRDH om op het totale gebiedsprogramma MoVe en dus ook voor de gebiedsuitwerkingen Voorne-Putten en Westland investeringen vanuit het Nationaal Groeifonds, vanuit BO-mirt of andere middelen te realiseren. De Schaalsprong van het OV (de ruggengraat èn de ribben) is voor onze regio belangrijk. De MRDH heeft daarbij extra aandacht voor de projecten die voor de MRDH van belang zijn. Dit zijn de regionale OV verbindingen en knooppunten. Het is en blijft daarbij belangrijk een brede afweging te maken van de ambities in de gehele MRDH en de beschikbare middelen. Om het potentieel van de metropoolregio optimaal te benutten is het belangrijk dat de MRDH extra inzet pleegt op het ophalen van lokale projecten en bespreekt hoe deze op te werken zijn in een regionale context. Regionale verbinding maakt projecten krachtiger. De gemeenten worden van harte uitgenodigd om met deze projecten naar voren te komen. De AB-commissie Regionale projecten is een jaar geleden van start gegaan en heeft nu een drietal projecten besproken. Doel van de AB-commissie is onder andere projecten verder te helpen en klaar te maken voor bespreking in de bestuurscommissies en het algemeen bestuur.

Daar wordt uiteindelijke besloten welke projecten een financiële bijdragen van de MRDH ontvangen. Daarbij hoort ook het streven Pagina 5 van 75

naar een evenwichtige verdeling van middelen over de regio. Leefbaarheid is daarbij, binnen onze kerntaken Verkeer en Vervoer en Economisch Vestigingsklimaat onderwerp van gesprek. Ook op die manier zal het potentieel van de metropoolregio beter worden benut. De bestuurlijke tafel groenblauwe leefomgeving is eind 2020 op initiatief van een vijftal gemeenten opgericht waarbij de MRDH op verzoek ondersteuning op het gebied van verslaglegging en vergaderfaciliteiten biedt. Vanuit de strategische agenda van de MRDH vormt de dimensie van water en groen een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven en bewoners en voor de leefbaarheid van onze regio. Doel van de gemeenten die samenwerken in deze bestuurlijke tafel is om de leefbaarheid binnen de MRDH-regio te blijven borgen door: - ideeën en initiatieven op het gebied van water en groen te delen; - het stimuleren en tot uitvoer brengen van die ideeën en initiatieven; - regie te voeren; - het organiseren van financiering; - verbinding te leggen op gebiedsdelen overstijgende niveau tussen verschillende partijen; - overkoepelende onderwerpen te bespreken 2021 zal worden benut om te starten met het organiseren van financiering, waarbij het in kaart brengen van regionale, nationale en Europese financierings-mogelijkheden een van de eerste stappen zal zijn.

Voor het creëren van meer investeringsruimte ziet de MRDH ook kansen bij het opstellen van een nieuw regeerakkoord. De lobby zal ook daar op gericht zijn. De MRDH zoekt samen met partners (IQ/provincie) naar zoveel mogelijk opties voor mogelijke financiering van (boven)regionale projecten. De MRDH is actief deelnemer van de werkgroep RAEF. Doel van de werkgroep is om zoveel mogelijk middelen uit de lopende EU begrotingsperiode te benutten, die tot 2023 besteed kunnen worden.

Betrokkenheid raden Een aantal gemeenten vraagt aandacht voor het goed betrekken van de raden bij de besluitvorming door de MRDH. De gemeente Delft deelt in dit kader de aandacht van de Raad van state voor de risico’s voor gebrek aan bestuurlijke legitimiteit, die de verscheidenheid aan regionale samenwerking met zich meebrengt (‘Voorlichting RvS interbestuurlijke verhoudingen’, een risico als gevolg van de ambtelijke en bestuurlijke belasting van vele overlegtafels). De gemeenten Albrandswaard, Barendrecht en Schiedam worden graag betrokken bij de prioritering van projecten. De gemeente Den Haag is van mening dat de democratische legitimiteit van de MRDH nog te wensen overlaat en dat het besluitvormingsproces van de Metropoolregio nog niet voldoende transparant is. Reactie algemeen bestuur De betrokkenheid van de raden bij de MRDH als verlengd lokaal bestuur is een blijvend aandachtspunt. Versterking van de betrokkenheid van raden en colleges en transparante samenwerking binnen de metropoolregio zijn ook voor het algemeen bestuur en de werkorganisatie MRDH belangrijke waarden. Tijdens de coronacrisis is extra inzet gepleegd om in deze penibele situatie colleges van B&W en de gemeenteraden mee te nemen en invloed te laten hebben op besluitvorming binnen de MRDH. Met extra informatieve sessies, besprekingen, rapportages en videoboodschappen kreeg die inzet vorm en inhoud.

Daarbij werden wethouders in positie gebracht om hierover met hun raden in gesprek te gaan, voordat ze hierover in de bestuurscommissie een besluit moesten nemen. De ervaringen die nu zijn opgedaan tijdens de coronacrisis en de afspraken die zijn gemaakt voor het betrekken van de raden bij het herijken van het Transitieprogramma OV en corona, wil het algemeen bestuur ook graag in gaan zetten bij andere trajecten, zoals het prioriteren van projecten. Samen met de gemeenten zoeken we naar een vorm waarin de betrokkenheid van raden en colleges geborgd wordt. We benutten hiervoor Pagina 6 van 75

graag de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling MRDH die in het najaar start, waarbij we ook kijken hoe dit binnen de gemeenten is georganiseerd.

Oproep voortzetten Sterker uit de crisis programma Vijf gemeenten vragen het Sterker uit de crisis programma binnen het programma Economisch vestigingsklimaat voort te zetten. De gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne zijn blij met de snelle opzet van het programma ‘Sterker uit de crisis’ maar dat in de ontwerpbegroting de economische herstelopgave niet expliciet wordt benoemd. Ook de gemeente Pijnacker-Nootdorp mist het herstelprogramma in de begroting 2022. De gemeenten Nissewaard en Zoetermeer pleiten voor een adaptief ‘sterker uit de crisis’ programma om daarmee, al naar gelang de economische situatie, te investeren op thema’s die een belangrijke rol spelen in het herstel van onze regionale economie. Reactie algemeen bestuur In het sterker uit de crisis programma hebben we in 2020 en 2021 een aantal initiatieven uitgelicht en gebundeld die onderdeel waren van al lopende programma’s zoals campusontwikkeling en de innovatieprogramma’s Zorgtech en SMITZH. De energie die op deze thema’s is ontstaan houden we ook in 2022 vast. Het is dan niet meer een apart crisisprogramma, maar bestendigd in de structuren van waaruit de initiatieven verder ontwikkeld zijn. Mocht blijken dat er aanvullend toch extra inzet op bepaalde thema’s nodig is, dan kunnen we daar budget voor reserveren aan het begin van het jaar.

Voor digitalisering MKB verkennen we de mogelijkheden voor opschaling naar een toekomstbestendig MKB programma.

Hanteren nullijn en efficiënte bedrijfsvoering Vanwege de blijvende druk op de gemeentefinanciën vragen drie gemeenten (Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk) de MRDH om mee te denken over het toepassen van een nullijn bij de indexering van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat. De gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg en Zoetermeer kondigen op dit onderwerp aan dat in de Kaderbrief van de colleges voor de Begroting 2023 nader op de bezuinigingsopties zal worden ingegaan. De gemeente Den Haag ziet graag dat de MRDH toewerkt naar een lager percentage loonkosten en overhead binnen het economische programma. Reactie algemeen bestuur De MRDH gaat hierover graag het gesprek met de gemeenten aan in aanloop naar de begroting 2023. Het algemeen bestuur vindt het belangrijk om blijvend aandacht te houden voor efficiënt werken en hier verantwoording over af te leggen. De organisatiewijzigingen van 2017 (het terugbrengen van de afdeling bedrijfsvoering tot een bureau Middelen & Control en het inrichten van een bureau Strategie en Bestuur op concernniveau) en 2019 (aanpassing topstructuur) hebben geleid tot een kleiner apparaat dan bij de start van de MRDH is overeengenkomen. Voor een aantal functies (HRM, ICT, Audit,Treasury) maken we ook bewust gebruik van de expertise binnen de deelnemende gemeenten.

Daarnaast dient in overweging te worden genomen dat de juridische vorm van de MRDH, de gemeenschappelijke regeling, voor een groot deel dezelfde taken met zich meebrengt als die bij de gemeente spelen. Bijvoorbeeld op het gebied van financiën (begroting en jaarrekening met de daarbij behorende interne controle) en ICT (archiefwet, informatiebeveiliging). Het algemeen bestuur is van mening dat de organisatie op dit moment op een efficiënte manier is toegerust voor haar taken. Er is bij het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat, waar een inwonerbijdrage van de gemeenten aan de orde is, gekozen voor een kleine maar zeer hoogwaardige kern van medewerkers die actief de verbinding legt met zowel de gemeentelijke ambtelijke apparaten, als ook overige partners in de triple helix (bedrijfsleven, kennisinstellingen). De formatie bedraagt 10 fte bestaande uit een manager en 9 fte medewerkers. Het organisatiemodel en de inschaling is Pagina 7 van 75

onderbouwd en vastgelegd in de HR21 systematiek, een door de overheid veel gebruikte functiewaarderingssystematiek. Het toepassen van een structurele nullijn gaat op termijn, vanwege de autonome stijging van de vaste apparaatsasten, ten laste van het beschikbare investeringsbudget. Daardoor kan op termijn minder inzet gepleegd worden op bepaalde programma’s of is er minder budget voor bijdragen aan gemeentelijke projecten beschikbaar. Bij de start van de MRDH is afgesproken dat van de toenmalige inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat van € 2,45 maximaal 1 euro (prijspeil 2015) aan personele en materiële apparaatslasten mocht worden besteed. Dat is 41%. De apparaatslasten in de begroting 2022 die ten laste worden gebracht van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat bedragen € 2,4 miljoen ten opzichte van de inwonerbijdrage van € 6,6 miljoen, dat is 36% (inclusief personele en materiële overhead zoals huisvesting en ICT). Dat is dus minder dan de maximale 41%.

Hierna volgt de beantwoording van de zienswijzen per gemeente.

Pagina 8 van 75

Albrandswaard De begroting als sturingsinstrument: graag betrokkenheid bij keuzes over de koers Wij hebben u vorig jaar gevraagd om de begroting meer ondersteunend te laten zijn aan het gesprek over de koers van de MRDH. Wij zijn positief over hoe het document van de begroting is verbeterd ten opzichte van vorig jaar, doordat u meer inzicht geeft in het Meerjarenbeeld. U stelt op blz. 7 dat er keuzes gemaakt moeten worden. Wij zouden als gemeente graag onze zienswijze geven wanneer deze keuzes voorliggen. Wij vragen de MRDH om dan deze keuzes en hun consequenties goed in beeld te brengen. Reactie algemeen bestuur Wij zijn blij te constateren dat de begroting u meer inzicht geeft in het meerjarenbeeld en de keuzes die hierin gemaakt moeten worden. Op ambtelijk niveau is daar met uw gemeente meerdere malen over doorgepraat. De koers van de MRDH, vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid, hebben 23 gemeenten in een strategische agenda vastgelegd. Voor deze bestuursperiode is dat de Strategische Agenda MRDH 2022: Samen aan het werk! De voorliggende begroting geeft op basis van de strategische agenda op hoofdlijnen zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost.

Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies. Verdere uitwerking van programma’s en projecten voor het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid wordt geoperationaliseerd in de bestuurscommissies en adviescommissies, met daarin de raadsleden van de gemeenten. Het werken aan de verdere ontwikkeling van de regio gaat gepaard met het formuleren van ambities en het ontwikkelen van voorstellen, programma’s en projecten. Daarbij gaat het ook om de bekostiging van die plannen en projecten. De gevraagde cofinanciering vanuit de regio voor de bereikbaarheidspropositie voor het Nationaal Groeifonds is daar een voorbeeld van. De ambities die op diverse plekken en op verschillende terreinen binnen de metropoolregio bestaan zijn groter dan de daarvoor in de MRDH-begroting beschikbare middelen. Dat betekent dat er keuzes zullen moeten worden gemaakt welke programma’s en projecten vanuit de MRDH zullen worden ondersteund en van een financiële bijdrage worden voorzien. Van belang is dat dit keuzeproces binnen de MRDH transparant en effectief verloopt en dat er in dat proces gewerkt wordt met heldere criteria. Ambtelijk wordt er gewerkt aan het ontwerp van dit proces.

Na de zomervakantie worden in de diverse gremia van de MRDH (algemeen bestuur, bestuurscommissies en adviescommissies) een aantal scenario’s gepresenteerd over hoe dat keuzeproces er uit zou kunnen zien. Daarbij worden voorstellen gepresenteerd welk afwegingskader en welke criteria daarbij van toepassing zijn, op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. Ook de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen algemeen bestuur en de bestuurscommissies in het financiële keuzeproces komt daarbij aan de orde. De betrokkenheid van de raden bij de MRDH als verlengd lokaal bestuur is een blijvend aandachtspunt. Versterking van de betrokkenheid van raden en colleges en transparante samenwerking binnen de metropoolregio zijn ook voor het algemeen bestuur en de werkorganisatie MRDH belangrijke waarden. Tijdens de coronacrisis is extra inzet gepleegd om in deze penibele situatie colleges van B&W en de gemeenteraden mee te nemen en invloed te laten hebben op besluitvorming binnen de MRDH. Met extra informatieve sessies, besprekingen, rapportages en videoboodschappen kreeg die inzet vorm en inhoud. Daarbij werden wethouders in positie gebracht om hierover met hun raden in gesprek te gaan, voordat ze hierover in de bestuurscommissie een besluit moesten nemen.

De ervaringen die nu zijn opgedaan tijdens de coronacrisis en de afspraken die zijn gemaakt voor het betrekken van de raden bij het herijken van het Transitieprogramma OV en corona, wil het algemeen bestuur ook graag in gaan zetten bij andere trajecten, zoals het prioriteren van projecten. Samen met de gemeenten zoeken we naar een vorm waarin de betrokkenheid van raden en colleges geborgd wordt. We benutten hiervoor graag de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling MRDH die in het najaar start, waarbij we ook kijken hoe dit binnen de gemeenten is georganiseerd. Inhoudelijke keuzes voor het Meerjarenbeeld: prioriteit voor fiets, OV en veiligheid Pagina 9 van 75

De grote MRDH-ambities voor de middellange termijn zijn o.a. de MIRT- en gebiedsverkenningen, schaalsprong van het OV, metropolitane fietsroutes en ketenmobiliteit. Onze gemeente onderstreept de prioriteit voor OV, ketenmobiliteit, fiets en veiligheid, in het belang van duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Wij zien dit grotendeels terug in de prioriteiten van de MRDH, en vragen de MRDH daarnaast om budgettair voldoende ruimte te geven aan verkeersveiligheid. Reactie algemeen bestuur Voor infrastructurele verkeersveiligheidsprojecten worden in de Uitvoeringsregeling Vervoersautoriteit nieuwe toetsingskaders opgenomen. Deze zijn gericht op risico gestuurde maatregelen. Aan de hand van aanmeldingen die de wegbeheerders dit jaar doen, zal worden bepaald welk budget gereserveerd dient te worden voor het programma Kleine projecten 2022. Indien de omvang van de aanmeldingen aanzienlijk hoger is dan het subsidieplafond van € 30 miljoen, zal het algemeen bestuur via de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden gevraagd om het subsidieplafond naar boven bij te stellen. Oproep tot soberheid Wij hebben ook in onze vorige zienswijze aandacht gevraagd voor de financiële krapte bij gemeenten. We waarderen het werk van de MRDH, onderkennen het belang van de regionale samenwerking en het versterken van het economisch vestigingsklimaat.

Ook zijn we ons bewust van de ratio van het indexeren. Als gemeente staan we echter op het punt dat we pijnlijke keuzes moeten maken. We vragen daarom de MRDH mee te denken over het toepassen van een nullijn. Reactie algemeen bestuur De MRDH gaat hierover graag het gesprek met u aan. Wij stellen voor dit vanuit de Kring van gemeentesecretarissen te doen waarin het jaarlijkse indexeringsvoorstel voor GR-en wordt bepaald. Het algemeen bestuur vindt het belangrijk om blijvend aandacht te houden voor efficiënt werken en hier verantwoording over af te leggen. De organisatiewijzigingen van 2017 (het terugbrengen van de afdeling bedrijfsvoering tot een bureau Middelen & Control en het inrichten van een bureau Strategie en Bestuur op concernniveau) en 2019 (aanpassing topstructuur) hebben geleid tot een kleiner apparaat dan bij de start van de MRDH is overeengenkomen. Voor een aantal functies (HRM, ICT, Audit,Treasury) maken we ook bewust gebruik van de expertise binnen de deelnemende gemeenten. Daarnaast dient in overweging te worden genomen dat de juridische vorm van de MRDH, de gemeenschappelijke regeling, voor een groot deel dezelfde taken met zich meebrengt als die welke bij de gemeente spelen. Bijvoorbeeld op het gebied van financiën (begroting en jaarrekening met de daarbij behorende interne controle) en ICT (archiefwet, informatiebeveiliging).

Het algemeen bestuur is van mening dat de organisatie op dit moment op een efficiënte manier is toegerust voor haar taken. Er is bij het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat, waar een inwonerbijdrage van de gemeenten aan de orde is, gekozen voor een kleine maar zeer hoogwaardige kern van medewerkers die actief de verbinding legt met zowel de gemeentelijke ambtelijke apparaten, als ook overige partners in de triple helix (bedrijfsleven, kennisinstellingen). De formatie bedraagt 10 fte bestaande uit een manager en 9 fte medewerkers. Het organisatiemodel en de inschaling is onderbouwd en vastgelegd in de HR21 systematiek, een door de overheid veel gebruikte functiewaarderingssystematiek. Deze systematiek is doorgevoerd in het functieboek van de MRDH. De salariskosten behorende bij deze formatie bedragen € 1,2 miljoen euro en vormen een deel van de totale apparaatslasten. Daarnaast wordt vanuit Economisch Vestigingsklimaat voor 20% bijgedragen aan de salariskosten van de secretaris - algemeen directeur (andere 80% uit de BDU). Dezelfde verdeelsleutel wordt gehanteerd voor de overige stafkosten en de materiële overhead zoals huur en ICT. Het toepassen van een structurele nullijn gaat op termijn, vanwege de autonome stijging van de vaste apparaatsasten, ten laste van het beschikbare investeringsbudget.

Bij de start van de MRDH is afgesproken dat van de toenmalige inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat van € 2,45 maximaal 1 euro (prijspeil 2015) aan personele en materiële apparaatslasten mocht worden besteed. Dat is 41%. De apparaatslasten in de begroting 2022 die ten laste worden gebracht van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat bedragen € 2,4 miljoen ten opzichte van de inwonerbijdrage van € 6,6 miljoen, dat is 36% (inclusief personele en materiële overhead zoals huisvesting en ICT). Dat is dus minder dan de maximale 41%. Overigens is de overhead die Pagina 10 van 75

ten laste wordt gebracht van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat in de begroting 2022 verlaagd. De toerekening van de secretaris - algemeen directeur is verlaagd van 50% naar 20% van de kosten, zodat deze in lijn is met de doorberekening van de overige stafkosten. Waardering voor ondersteuning bestuurlijke tafel Groen Blauwe Leefomgeving Onze burgemeester is één van de initiatiefnemers voor de oprichting van de bestuurlijke tafel Groen Blauwe Leefomgeving. Het algemeen bestuur van de MRDH heeft in december formeel besloten om deze tafel te ondersteunen. De ondersteuning heeft een facilitair/secretarieel karakter, en impliceert dus geen beleidsinhoudelijke bemoeienis van de MRDH met dit thema en het ontstaan van een extra pijler. Wij waarderen de bijdrage die de MRDH tot nu toe heeft geleverd aan de oprichting van deze tafel, en kijken uit naar de samenwerking met de gemeenten, MRDH en andere betrokkenen. Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur bedankt de gemeente Albrandswaard voor de uitgesproken waardering. We vinden het belangrijk dat de bestuurlijke tafel Groen Blauwe Leefomgeving zo optimaal mogelijk kan functioneren en kijken uit naar de verdere samenwerking met de MRDH-gemeenten en andere betrokkenen. Waardering voor inzet MRDH rond Corona Wij waarderen de wijze waarop de MRDH voortvarend aan de slag is gegaan met de gevolgen van de Coronacrisis.

Zowel met de impact voor de OV-exploitatie, als met het protocol stedelijke mobiliteit, als met het programma ‘sterker uit de crisis’. Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur bedankt de gemeente voor deze positieve reactie. Blijvende aandacht voor de bereikbaarheid, specifiek van Antes / Kijvelanden De Transitieplannen OV en Corona leiden helaas tot pijnlijke keuzes. Voor ons staat het waarborgen van de bereikbaarheid voor de reiziger op de eerste plaats. Wij roepen u daarom op om de tijdelijke versoberingen van de dienstregeling weer zo snel mogelijk op te schalen zodra de omstandigheden dit toelaten. Dit geldt specifiek in onze gemeente voor lijn 79 naar Antes / Kijvelanden. De MRDH heeft besloten om deze lijn tijdelijk te laten vervallen op zaterdag en zondag. Door de perifere ligging is het aantal reizigers relatief laag, maar de locatie heeft een groot regionaal belang en een doelgroep die veelal niet beschikt over vervoersalternatieven. Reactie algemeen bestuur De door u genoemde vervoerkundige maatregel op lijn 79 maakt onderdeel uit van de op 24 maart 2021 door de bestuurscommissie vervoerautoriteit benoemde korte termijn maatregelen die nodig zijn om de financiële gevolgen van corona op te vangen. Deze zijn tijdelijk van aard. Bijsturing (op-/afschaling of bestendiging van tijdelijke maatregelen) vindt plaats via de bestuurlijke herijkingsmomenten.

Het moment waarop aanpassingen worden doorgevoerd en/of het moment waarop er wordt bijgestuurd is onder meer afhankelijk van aanvullende rijkssteun en de ontwikkelingen in het aantal reizigers, waaronder de mate van groei in of afname van het aantal reizigers in combinatie met het totale beeld binnen de concessie Bus Rotterdam e.o. In dit proces van herijken zullen opnieuw ook de gemeenteraden actief (via informatiebrieven, informatiesessies en via formele advisering in de adviescommissie Vervoersautoriteit) worden betrokken. Tot slot Wij vertrouwen erop dat wij met deze zienswijze u deelgenoot hebben gemaakt van onze positie, en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking. Reactie algemeen bestuur Pagina 11 van 75

Het algemeen bestuur dankt u voor uw zienswijze en werkt graag met u en de overige MRDH-gemeenten verder samen aan het verbeteren van de bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie van de regio. Barendrecht De begroting als sturingsinstrument: graag betrokkenheid bij keuzes over de koers Wij hebben u vorig jaar gevraagd om de begroting meer ondersteunend te laten zijn aan het gesprek over de koers van de MRDH. Wij zijn positief over hoe het document van de begroting is verbeterd ten opzichte van vorig jaar, doordat u meer inzicht geeft in het Meerjarenbeeld. U stelt op blz. 7 dat er keuzes gemaakt moeten worden. Wij zouden als gemeente graag onze zienswijze geven wanneer deze keuzes voorliggen. Wij vragen de MRDH om dan deze keuzes en hun consequenties goed in beeld te brengen. Reactie algemeen bestuur Wij zijn blij te constateren dat de begroting u meer inzicht geeft in het meerjarenbeeld en de keuzes die hierin gemaakt moeten worden. Op ambtelijk niveau is daar met uw gemeente meerdere malen over doorgepraat. De koers van de MRDH, vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid, hebben 23 gemeenten in een strategische agenda vastgelegd.

Voor deze bestuursperiode is dat de Strategische Agenda MRDH 2022: Samen aan het werk! De voorliggende begroting geeft op basis van de strategische agenda op hoofdlijnen zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies. Verdere uitwerking van programma’s en projecten voor het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid wordt geoperationaliseerd in de bestuurscommissies en adviescommissies, met daarin de raadsleden van de gemeenten. Het werken aan de verdere ontwikkeling van de regio gaat gepaard met het formuleren van ambities en het ontwikkelen van voorstellen, programma’s en projecten. Daarbij gaat het ook om de bekostiging van die plannen en projecten. De gevraagde cofinanciering vanuit de regio voor de bereikbaarheidspropositie voor het Nationaal Groeifonds is daar een voorbeeld van. De ambities die op diverse plekken en op verschillende terreinen binnen de metropoolregio bestaan zijn groter dan de daarvoor in de MRDH-begroting beschikbare middelen. Dat betekent dat er keuzes zullen moeten worden gemaakt welke programma’s en projecten vanuit de MRDH zullen worden ondersteund en van een financiële bijdrage worden voorzien.

Van belang is dat dit keuzeproces binnen de MRDH transparant en effectief verloopt en dat er in dat proces gewerkt wordt met heldere criteria. Ambtelijk wordt er gewerkt aan het ontwerp van dit proces. Na de zomervakantie worden in de diverse gremia van de MRDH (algemeen bestuur, bestuurscommissies en adviescommissies) een aantal scenario’s gepresenteerd over hoe dat keuzeproces er uit zou kunnen zien. Daarbij worden voorstellen gepresenteerd welk afwegingskader en welke criteria daarbij van toepassing zijn, op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. Ook de verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen algemeen bestuur en de bestuurscommissies in het financiële keuzeproces komt daarbij aan de orde. De betrokkenheid van de raden bij de MRDH als verlengd lokaal bestuur is een blijvend aandachtspunt. Versterking van de betrokkenheid van raden en colleges en transparante samenwerking binnen de metropoolregio zijn ook voor het algemeen bestuur en de werkorganisatie MRDH belangrijke waarden. Tijdens de coronacrisis is extra inzet gepleegd om in deze penibele situatie colleges van B&W en de gemeenteraden mee te nemen en invloed te laten hebben op besluitvorming binnen de MRDH. Met extra informatieve sessies, besprekingen, rapportages en videoboodschappen kreeg die inzet vorm en inhoud.

Daarbij werden wethouders in positie gebracht om hierover met hun raden in gesprek te gaan, voordat ze hierover in de bestuurscommissie een besluit moesten nemen. De ervaringen die nu zijn opgedaan tijdens de coronacrisis en de afspraken die zijn gemaakt voor het betrekken van de raden bij het herijken van het Transitieprogramma OV en corona, wil het algemeen bestuur ook graag in gaan zetten bij andere trajecten, zoals het prioriteren van projecten. Samen met de gemeenten zoeken we naar een vorm waarin de betrokkenheid van raden en colleges geborgd wordt. We benutten hiervoor graag de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling MRDH die in het najaar start, waarbij we ook kijken hoe dit binnen de gemeenten is georganiseerd. Pagina 12 van 75

Inhoudelijke keuzes voor het Meerjarenbeeld: prioriteit voor fiets, OV en veiligheid De grote ambities voor de middellange termijn betreffen o.a. de MIRT- en gebiedsverkenningen, schaalsprong van het OV, metropolitane fietsroutes en ketenmobiliteit. Onze gemeente geeft prioriteit aan fiets, OV en veiligheid, in het belang van duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Wij zien dit grotendeels terug in de prioriteiten van de MRDH, en vragen de MRDH daarnaast om budgettair voldoende ruimte te geven aan verkeersveiligheid. Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur neemt kennis van uw prioriteiten en is blij dat u deze grotendeels terugziet in de begroting van de MRDH. Voor infrastructurele verkeersveiligheids-projecten worden in de Uitvoeringsregeling Vervoersautoriteit nieuwe toetsingskaders opgenomen. Deze zijn gericht op risico gestuurde maatregelen. Aan de hand van aanmeldingen die de wegbeheerders dit jaar doen, zal worden bepaald welk budget gereserveerd dient te worden voor het programma Kleine projecten 2022. Indien de omvang van de aanmeldingen aanzienlijk hoger is dan het subsidieplafond van € 30 miljoen, zal het algemeen bestuur via de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden gevraagd om het subsidieplafond naar boven bij te stellen. Oproep tot soberheid Wij hebben ook in onze vorige zienswijze aandacht gevraagd voor de financiële krapte bij gemeenten.

We waarderen het werk van de MRDH, onderkennen het belang van de regionale samenwerking en het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Ook zijn we ons bewust van de ratio van het indexeren. Als gemeente staan we echter op het punt dat we pijnlijke keuzes moeten maken. We vragen daarom de MRDH mee te denken over het toepassen van een nullijn. Reactie algemeen bestuur De MRDH gaat hierover graag het gesprek met u aan. Wij stellen voor dit vanuit de Kring van gemeentesecretarissen te doen waarin het jaarlijkse indexeringsvoorstel voor GR-en wordt bepaald. Het algemeen bestuur vindt het belangrijk om blijvend aandacht te houden voor efficiënt werken en hier verantwoording over af te leggen. De organisatiewijzigingen van 2017 (het terugbrengen van de afdeling bedrijfsvoering tot een bureau Middelen & Control en het inrichten van een bureau Strategie en Bestuur op concernniveau) en 2019 (aanpassing topstructuur) hebben geleid tot een kleiner apparaat dan bij de start van de MRDH is overeengenkomen. Voor een aantal functies (HRM, ICT, Audit,Treasury) maken we ook bewust gebruik van de expertise binnen de deelnemende gemeenten. Daarnaast dient in overweging te worden genomen dat de juridische vorm van de MRDH, de gemeenschappelijke regeling, voor een groot deel dezelfde taken met zich meebrengt als die welke bij de gemeente spelen.

Bijvoorbeeld op het gebied van financiën (begroting en jaarrekening met de daarbij behorende interne controle) en ICT (archiefwet, informatiebeveiliging). Het algemeen bestuur is van mening dat de organisatie op dit moment op een efficiënte manier is toegerust voor haar taken. Er is bij het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat, waar een inwonerbijdrage van de gemeenten aan de orde is, gekozen voor een kleine maar zeer hoogwaardige kern van medewerkers die actief de verbinding legt met zowel de gemeentelijke ambtelijke apparaten, als ook overige partners in de triple helix (bedrijfsleven, kennisinstellingen). De formatie bedraagt 10 fte bestaande uit een manager en 9 fte medewerkers. Het organisatiemodel en de inschaling is onderbouwd en vastgelegd in de HR21 systematiek, een door de overheid veel gebruikte functiewaarderingssystematiek. Deze systematiek is doorgevoerd in het functieboek van de MRDH. De salariskosten behorende bij deze formatie bedragen € 1,2 miljoen euro en vormen een deel van de totale apparaatslasten. Daarnaast wordt vanuit Economisch Vestigingsklimaat voor 20% bijgedragen aan de salariskosten van de secretaris - algemeen directeur (andere 80% uit de BDU). Dezelfde verdeelsleutel wordt gehanteerd voor de overige stafkosten en de materiële overhead zoals huur en ICT.

Het toepassen van een structurele nullijn gaat op termijn, vanwege de autonome stijging van de vaste apparaatsasten, ten laste van het beschikbare investeringsbudget. Bij de start van de MRDH is afgesproken dat van de toenmalige inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat van € 2,45 maximaal 1 euro (prijspeil 2015) aan personele en materiële apparaatslasten mocht worden besteed. Dat is 41%. De apparaatslasten in de begroting 2022 die ten laste worden gebracht van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat bedragen € 2,4 miljoen ten opzichte van de inwonerbijdrage van € 6,6 Pagina 13 van 75

miljoen, dat is 36% (inclusief personele en materiële overhead zoals huisvesting en ICT). Dat is dus minder dan de maximale 41%. Overigens is de overhead die ten laste wordt gebracht van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat in de begroting 2022 verlaagd. De toerekening van de secretaris - algemeen directeur is verlaagd van 50% naar 20% van de kosten, zodat deze in lijn is met de doorberekening van de overige stafkosten. Waardering voor inzet MRDH rond Corona Wij waarderen de wijze waarop de MRDH voortvarend aan de slag is gegaan met de gevolgen van de Coronacrisis. Zowel met de impact voor de OV-exploitatie, als met het protocol stedelijke mobiliteit, als met het programma ‘sterker uit de crisis’. Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur bedankt de gemeente voor deze positieve reactie. Corona en OV-exploitatie (transitieplannen): afschalen dienstregeling als laatste optie U heeft binnen korte tijd gedegen plannen opgesteld waarmee u steun van het Rijk veilig stelt, de OV- bedrijven gezond houdt en de regio zo goed mogelijk bereikbaar houdt. Mede door de terugval in reizigersaantallen gaan deze plannen helaas gepaard met pijnlijke keuzes. Er is nog veel onzeker voor de periode na 2021, vooral hoe reizigersaantallen zich ontwikkelen en wat de steun van het Rijk zal zijn.

Wij zouden graag als gemeente betrokken zijn bij de bestuurlijke keuzes over de prioriteiten en de uitgangspunten voor het OV na 2021. Maatregelen die voor ons bespreekbaar zijn zijn besparingen op materieel of toezicht. Pas in laatste instantie zouden wij kiezen voor tariefsverhogingen of het afschalen van de dienstregeling. Met als nuance dat we ook geen lege bussen moeten laten rondrijden. Reactie algemeen bestuur In het Plan van Aanpak Herijkingen Transitieprogramma OV en corona zoals vastgesteld in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van 14 april jl. is in de planning ruimte opgenomen voor het overleg tussen wethouders en gemeenteraden. Herijking is nodig om in te kunnen spelen op de actualiteit en vraagt dus om een hoge frequentie van besluitvorming rond de herijking van het Transitieprogramma. De volgende herijkingsmomenten zijn voorzien; 22 september en 12 december 2021 en juni en november 2022 en verder. De voorgestelde herijkingsprocedure heeft per herijkingsmoment de volgende kenmerken: • De adviescommissie Vervoersautoriteit (waarin per gemeente twee raadsleden zijn vertegenwoordigd) krijgt wederom het verzoek te adviseren over de voorgestelde maatregelen. Om te zorgen dat de adviescommissie over maximaal inzicht beschikt om dat goed te kunnen doen, wordt de week voorafgaand aan de adviesvergadering een informatieve sessie voor de adviescommissie georganiseerd.

Deze uitnodigingen zullen eveneens worden verzonden aan alle raadsleden in MRDH. • Om de rol en positie van de raden te borgen is in het Plan van Aanpak Herijkingen Transitieprogramma reeds nu al een aantal weken ingepland waarin colleges met raden het gesprek kunnen voeren voorafgaand aan de besluitvorming in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Hoewel vanwege de korte doorlooptijd geen sprake is van een formele zienswijzeprocedure, hecht MRDH eraan deze wel als zodanig te beschouwen; dat wil zeggen, in de geplande periode hebben raden nadrukkelijk de mogelijkheid en gelegenheid met hun wethouder te spreken over de voorgenomen herijking, wensen, zorgen en adviezen mee te geven. De, vanwege de korte volgtijd tussen de herijkmomenten en de dynamiek in de ontwikkeling, compacte procedure vraagt aandacht voor het inplannen van de behandeling in college en eventueel de Raad(-scommissie). Dutch Fresh Port / Stationstuinen: intensieve en integrale samenwerking Wij intensiveren graag de constructieve samenwerking met de MRDH rond deze ontwikkelingen. Daarbij maken we, samen met onze partners, graag gebruik van uw aanbod voor ondersteuning die u benoemt bij uw ambitie “samen voortvarend werken aan de bereikbaarheid van woon- en werklocaties”. U noemt hierbij expliciet de locatie Barendrecht.

Actuele thema’s zijn bijvoorbeeld campusontwikkeling, transformatie en verduurzaming, en de integrale bereikbaarheid voor personen en goederen, zowel op innovatieve (mobiliteitshub, smart logistics, cargoloop) als op meer klassieke manieren (toerit A15). Pagina 14 van 75

Reactie algemeen bestuur Wij werken graag met u verder aan de integrale planvorming voor De Stationstuinen. Vanuit het MBO en HBO campusprogramma zal ook actief worden meegedacht over de aansluiting onderwijs en bedrijfsleven en wat daarvoor nodig is op het gebied van governance, campusinvulling, innovatie en bereikbaarheid. Ook op het gebied van goederenvervoer denken wij graag met u mee, bijvoorbeeld over de haalbaarheid en de mogelijke inpassing van een cargoloop. Tot slot Wij vertrouwen erop dat wij met deze zienswijze u deelgenoot hebben gemaakt van onze positie, en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking. Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur dankt u voor uw zienswijze en werkt graag met u en de overige MRDH-gemeenten verder samen aan het verbeteren van de bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie van de regio. Brielle Ontwerpbegroting 2022 De ontwerpbegroting 2022 omvat conform de voorschriften een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting fungeert tevens als werkplan 2022. Onze zienswijze op de begroting betreft daarom zowel een inhoudelijke als een financiële zienswijze. De begroting is vastgesteld conform de vastgestelde kaders. Wij stemmen op hoofdlijnen in met de geschetste inhoudelijke en financiële opgaven voor 2022.

Reactie algemeen bestuur Het algemeen bestuur bedankt de gemeente voor de instemming op hoofdlijnen. Gevolgen coronacrisis - vervoersbedrijven Voor het tweede jaar zijn ingrijpende Corona-maatregelen genomen die veel impact hebben voor vervoersbedrijven en ondernemers. De financiële opgave is enorm. De MRDH heeft met de vervoerders het Regionale Transitieprogramma OV opgesteld met daarin de inzet van MRDH-middelen. Daarnaast is er het perspectief van verlenging van de Rijksmaatregelen, vooralsnog tot en met het vierde kwartaal van 2021. Ondanks deze maatregelen sluiten we met u niet uit dat bestuurlijke keuzes noodzakelijk zullen zijn om te zorgen voor financieel gezonde en toekomstbestendige vervoersbedrijven. Aandachtspunt is de mogelijkheid om in de komende tijd van onzekerheid het vervoersaanbod flexibel op- en af te kunnen schalen op basis van de ontwikkelingen in de reizigersaantallen en de Rijkssteun, met bijzondere aandacht voor OV-verbindingen met weinig reizigers. Bewaakt moet worden dat bestaande OV-lijnen niet permanent verdwijnen. Met een aantrekkende mobiliteitsbehoefte na de crisis moet ook weer makkelijk opgeschaald kunnen worden. Reactie algemeen bestuur De vervoerkundige maatregelen, die nodig zijn om de financiële gevolgen van corona op te vangen zijn tijdelijk van aard, zo is door de bestuurscommissie Vervoersauitoriteit op 24 maart jl.

bij het vaststellen van het regionale Transitieprogramma OV en corona besloten. Bijsturing (op-/afschaling of bestendiging van tijdelijke maatregelen) vindt plaats via de bestuurlijke herijkingsmomenten. Het moment waarop aanpassingen worden doorgevoerd en/of het moment waarop er wordt bijgestuurd is onder meer afhankelijk van aanvullende rijkssteun en de ontwikkelingen in het aantal reizigers, waaronder de mate van groei in of afname van het aantal reizigers in combinatie met het totale beeld binnen de betreffende concessie. In dit proces van herijken zullen opnieuw ook de gemeenteraden actief (via informatiebrieven, informatiesessies en via formele advisering in de adviescommissie Vervoersautoriteit) worden betrokken. Gevolgen coronacrisis - ondernemers Pagina 15 van 75

Ook op onze ondernemers heeft de crisis grote impact. Wij zijn blij met de snelle opzet van het programma ‘Sterker uit de crisis’. Ook het jaar 2022 zal nog grotendeels in het teken staan van herstel na de coronacrisis. Het is van belang te blijven investeren in onze regionale economie. In de ontwerpbegroting MRDH 2022 wordt de economische herstelopgave (Sterker uit de crisis-programma) niet expliciet benoemd. Wij vragen de MRDH hier aandacht voor te hebben en aan te geven op welke wijze in 2022 het herstel programma wordt ingebed in het werkplan. Reactie algemeen bestuur In het sterker uit de crisis programma hebben we in 2020 en 2021 een aantal initiatieven uitgelicht en gebundeld die onderdeel waren van al lopende programma’s zoals campusontwikkeling en de innovatieprogramma’s Zorgtech en SMITZH. De energie die op deze thema’s is ontstaan houden we ook in 2022 vast. Het is dan niet meer een apart crisisprogramma, maar bestendigd in de structuren van waaruit de initiatieven verder ontwikkeld zijn. Mocht blijken dat er aanvullend toch extra inzet op bepaalde thema’s nodig is, dan kunnen we daar budget voor reserveren aan het begin van het jaar. Voor digitalisering MKB verkennen we de mogelijkheden voor opschaling naar een toekomstbestendig MKB programma.

2022 grotendeels in het teken van herstel na coronacrisis Wij herkennen in de beleidsbegroting 2022 de uitgangspunten van de strategische agenda MRDH, met daarbij de constatering dat 2022 grotendeels in het teken zal staan van herstel na de coronacrisis. Over dat laatste hebben wij in het bovenstaande onze opmerkingen geplaatst. Reactie algemeen bestuur Wij zijn blij dat de gemeente in de beleidsbegroting de uitgangspunten van de strategische agenda herkent en delen uw constatering dat 2022 grotendeels in het teken zal staan van herstel na de coronacrisis. Aandacht voor gebalanceerde investeringen over het totaal van de MRDH-regio De regio staat voor grote opgaven en wil daarin investeren. De Groeiagenda Zuid-Holland is een goede basis om samen met het Rijk te investeren in kennis en innovatie, maakindustrie, energie-infrastructuur, bereikbaarheid en human capital. De focus op economische transitie, innovatie en groei, en de daarmee samenhangende aandacht voor verstedelijking en verbinding van woon-werklocaties zou echter kunnen leiden tot een verminderde aandacht voor de eigenstandige waarden van de meer perifere gebieden. Wij vragen uw expliciete en blijvende aandacht voor gebalanceerde investeringen over het totaal van de MRDH-regio. Wij vragen de MRDH om ook bij de investeringen voortdurend een goede balans te zoeken tussen de (hoog)stedelijke centra en de groene gebieden.

Onze gemeenten liggen in zo’n groen gebied. Inwoners van de gehele MRDH-regio genieten van dit gebied, om te wonen of te recreëren. Wij zien daarom een gezamenlijke opgave om deze ‘tuin van de regio’ met elkaar kunnen behouden, versterken en de bereikbaarheid ervan te vergroten. Bereikbaarheid Versterking van de agglomeratiekracht en concurrentiepositie en het vergroten van de leefbaarheid staan centraal in de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid. Wij vragen u met nadruk om de totale MRDH-regio als één grote metropolitane agglomeratie te blijven zien. Binnen die agglomeratie hebben wij inwoners en ondernemers alles te bieden: hoogstedelijke centra met sterke economische dragers, sterke kennisinstellingen die bijdragen aan innovatie en concurrentiekracht, en suburbane en landelijke gebieden met sterke cultuurhistorische waarden, unieke woonkwaliteiten en voldoende ruimte voor natuur en recreatie. Dit maakt de MRDH tot een onderscheiden en sterke regio waar het goed werken, wonen en recreëren is. Reactie algemeen bestuur Voor een vitale regio zijn groene gebieden cruciaal om te koesteren. Om het potentieel van de metropoolregio optimaal te benutten is het belangrijk dat de MRDH extra inzet pleegt op het ophalen van lokale projecten en bespreekt hoe deze op te werken zijn in een regionale context. Regionale verbinding maakt projecten krachtiger.

De gemeente wordt van harte uitgenodigd om met deze projecten naar voren te komen. De AB-commissie Regionale projecten is een jaar geleden van start gegaan en heeft nu een drietal projecten besproken. Doel van de AB-commissie is onder andere projecten verder te helpen en klaar te maken voor Pagina 16 van 75

bespreking in de bestuurscommissies en het algemeen bestuur. Daar wordt uiteindelijke besloten welke projecten een financiële bijdragen van de MRDH ontvangen. Daarbij hoort ook het streven naar een evenwichtige verdeling van middelen over de regio. Leefbaarheid is daarbij, binnen onze kerntaken Verkeer en Vervoer en Economisch Vestigingsklimaat onderwerp van gesprek. Ook op die manier zal het potentieel van de metropoolregio beter worden benut. De oproep om de metropoolregio als één grote metropolitane agglomeratie te blijven bezien, deelt het bestuur van de MRDH met de gemeente Brielle. De inzet van de MRDH is gericht op het héle gebied. De ontwikkeling van campussen in Brielle, Vlaardingen, Westland en Zoetermeer zijn hier een goed voorbeeld van. Maar ook duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid kennen een regiobrede aanpak. De strategische agenda van de MRDH en de recent opgeleverde Groeiagenda Zuid Holland, een samenwerking van maar liefst 80 regionale overheden, kennisinstellingen en bedrijven waaronder de MRDH, laten zien dat de metropoolregio serieus werk maakt van het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Het is de ambitie van de MRDH om op het totale gebiedsprogramma MoVe en dus ook voor de gebiedsuitwerkingen VoornePutten en Westland investeringen vanuit het Nationaal Groeifonds, vanuit BO-mirt of andere middelen te realiseren.