Najaars-rapportage 2024
Tekst van het document
Najaarsrapportage 2024
Najaars-rapportage 2024
Inhoudsopgave Inleiding.................................................................................................................................
3
Financiële samenvatting........................................................................................................ 4 Financiële effecten programma's.....................................................................................................
5
Meicirculaire 2024...........................................................................................................................
5
Meerjarige effecten..........................................................................................................................
6
Verantwoording per programma............................................................................................
7
Duurzame stad................................................................................................................................
7
Bereikbare stad...............................................................................................................................
8
Goed wonen....................................................................................................................................
9
Schone en veilige stad.................................................................................................................... 12 Gezonde en sociale stad................................................................................................................. 14 Samenleven, onderwijs en cultuur................................................................................................... 17 Werk en inkomen............................................................................................................................. 21 Economie en Vastgoed.................................................................................................................... 22 Stad en Bestuur............................................................................................................................... 24 Raad................................................................................................................................................ 25
Algemene dekkingsmiddelen en Overhead........................................................................... 26 Financiën......................................................................................................................................... 26 Overhead......................................................................................................................................... 28
Actualisatie reserves............................................................................................................. 30 Actualisatie kapitaallasten..................................................................................................... 31 Fasering investeringen.......................................................................................................... 32 Bijlagen.................................................................................................................................. 35 Inhuur derden.................................................................................................................................. 36 Stand van zaken taakstellingen....................................................................................................... 37
2
Najaars-rapportage 2024
Inleiding Hierbij biedt het college de Najaarsrapportage 2024 aan. In deze Najaarsrapportage rapporteren wij U over de uitvoering van de Programmabegroting 2024, het bijbehorende investeringsprogramma en de geprognosticeerde (financiële) afwijkingen inclusief eventuele reservemutaties. Het resultaat op basis van de prognose in de Najaarsrapportage 2024 is € 1,9 miljoen voordeliger dan het saldo begroting na de Kadernota 2024 (€ 0,1 miljoen positief) en wordt voornamelijk veroorzaakt door effecten van de mei-circulaire 2024 en per saldo een voordeel op de exploitatie. Een financieel overzicht kunt u vinden in de financiele samenvatting. Voor het lopende begrotingsjaar 2024 geldt dat de geprognosticeerde uitkomst is bepaald op basis van de realisatie in het eerste halfjaar van het lopende begrotingsjaar 2024 en een prognose over de resterende maanden. De uitgangspositie is het saldo van de begroting tot en met de Kadernota 2024. De afwijkingen (mee- en tegenvallers) en de financiële gevolgen van voorstellen verwerken we in de begrotingswijziging die bij de Najaarsrapportage 2024 is gevoegd. Vertragingen in de realisatie, knelpunten in de capaciteit, onvoorziene marktontwikkelingen en afwijkingen in de uitkomsten van grondexploitaties (MeerjarenPlanGrondontwikkeling) kunnen nog tot belangrijke afwijkingen leiden, die pas bij de Jaarrekening 2024 bekend zijn.
Bijvoorbeeld doordat zaken niet op 31 december van dit jaar zijn gerealiseerd of doordat extra kosten moeten worden gemaakt, om zaken tijdig te realiseren. In de bijlage is nadere informatie opgenomen over inhuur derden en de stand van zaken van de openstaande taakstellingen uit het Herstelplan ‘Delft in Balans’. Bij de Najaarsrapportage 2024 hoort onderstaande separate bijlage: 1. TMPG 2024-2027 (Tussentijds MeerjarenProgramma Grondontwikkeling)
Inleiding
3
Najaars-rapportage 2024
Financiële samenvatting De Najaarsrapportage is een afwijkingenrapportage die per programma inzicht geeft in de verwachte voor- en nadelen in de exploitatie, reservemutaties, kapitaallasten en investeringen. Totaal bedraagt de prognose van de Najaarsrapportage 2024 een voordelig resultaat na bestemming van € 2,0 miljoen. Dit resultaat is opgebouwd uit het saldo van de Kadernota 2024 , de meicirculaire 2024 over de uitkering van het gemeentefonds, actuele prognoses voor de begrotingsprogramma's en actualisaties van reserves en investeringen (en dus kapitaallasten). Saldo begroting 2024 Stand begroting 2024 na Kadernota 2024 Vastgesteld na Kadernota 2024: Effect Meicirculaire 2024 Effect actualisatie GREXEN Per saldo effecten tot aan NJR 2024 Stand begroting 2024 voor NJR 2024 Exploitatie NJR (excl.kapitaallasten) Kapitaallasten NJR (afschrijvingen) Per saldo effecten NJR 2024
(bedragen × € 1.000) 112 673 -153 520 632 1.416 -73
Saldo begroting 2024 na Najaarsrapportage 2024
1.343 1.975
Ten opzichte van de actuele begroting ( € 112.000 voordeel) verbetert het saldo met ca. € 1,9 miljoen. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn: 1. Meicirculaire: effect voor 2024 € 0,7 miljoen voordeel. 2. Verwerking actualisatie GREXEN nav MPG 2024 € 0,1 miljoen nadeel. 3. Belangrijkste afwijkingen exploitatie: per saldo afgerond € 1,3 miljoen voordeel. Uitschieters qua afwijkingen (bedragen > € 1 miljoen) binnen de reguliere exploitatie: • • • • • • • •
Afboeken stelposten binnen het programma financiën € 2,5 miljoen voordeel. Hogere renteopbrengsten € 1,9 miljoen voordeel. Lagere opbrengsten leges Omgevingsvergunningen € 1,7 miljoen nadeel. Lagere lasten omgevingsvergunningen € 1,1 miljoen voordeel. Gemeentefonds € 1,5 miljoen voordeel. Hogere lasten beheren van onze assets (Openbare ruimte en Vastgoedbedrijf) € 1,5 miljoen nadeel. Overhead per saldo € 1,3 miljoen nadeel. Aanvullende storting voorziening Wethouderspensioenen € 1,0 miljoen nadeel.
De individuele posten worden toegelicht binnen de verschillende programma's. De hogere renteopbrengsten en een deel van de hogere overhead kennen een meerjarig effect en zijn al verwerkt in de concept Programmabegroting 2025-2028. Voor het overige zijn de genoemde afwijkingen vooralsnog incidenteel van karakter. Een beperkt aantal posten volgend uit de NJR2024 leidt in het kader van realistisch ramen tot het aanpassen van de ramingen 2025 en verder (zie tabel meerjarige effecten).
Financiële samenvatting
4
Najaars-rapportage 2024
Financiële effecten programma's
Programma Duurzame stad Bereikbare stad Goed wonen Schone en veilige stad Gezonde en sociale stad Samenleving, onderwijs en cultuur Werk en inkomen Economie en Vastgoed Stad en bestuur Raad Financiën Overhead
Effecten voor bestemming 7.429 485 805 -267 2.325 -1.350 -880 -1.025 -10 6.212 -1.715
Reserve mutaties (stortingen): -1.605 -374 -2.000 -100 -
Reserve mutaties (onttrekkingen): -6.209
200 35
(bedragen × € 1.000) Saldo Najaarsrapportage -385 485 -769 -267 325 -765 -880 -1.050 -10 6.412 -1.680
12.008
-4.078
-6.514
1.416
Totaal
-1.200
585 100 -25
Voor een compleet inzicht in het begrotingssaldo en de reserves maken we onderscheid tussen het resultaat vóór bestemming (op basis van lasten en baten) en het resultaat ná bestemming (inclusief reservemutaties). Het totaal van de kolom Reserve mutaties (onttrekkingen) levert een nadeel op van € 6,5 miljoen. Dit komt omdat we per saldo minder middelen aan de reserves onttrekken omdat de uitgaven die daar tegenover staan ook niet in 2024 plaatsvinden. Het betreft met name de programma's Duurzame Stad (middelen aanvragen Volkshuisvestingsfonds) en Goed Wonen (Schieoevers en Innovatiedistrict Delft). Voor een nadere toelichting van alle effecten en reservemutaties wordt verwezen naar het volgende hoofdstuk met de financiële verantwoording per programma.
Meicirculaire 2024
Effecten van de Meicirculaire Toename uitkering Gemeentefonds Reeds verwerkt in kadernota 2024 (afr.btw compensatiefonds 2023) Aframen stelpost loonprijsontwikkeling Taakmutaties Verrekening oude jaren Aanpassing decentralisatie- (DU) en integratie-uitkeringen (IU) Effect Financieel meerjarenbeeld - jaarschijf 2024
(bedragen × € 1.000) 6.668 -1.285 595 -438 -1.625 -3.242 673
De meicirculaire is gepubliceerd op 27 mei 2024 en geeft aan wat de bijstellingen zijn in de Algemene uitkering (AU), de decentralisatie- (DU) en integratie-uitkeringen (IU). Een nadere toelichting is opgenomen in de 'Bestuurlijke reactie meicirculaire 2024' (van 25 juni 2024, kenmerk 5890789).
Financiële samenvatting / Financiële effecten programma's
5
Najaars-rapportage 2024
(bedragen × € 1.000)
Programma / onderwerp Goed Wonen Uitvoeringskosten Omgevingswet (DU) Schone en veilige stad Gemeentelijke anti-discriminatie voorzieningen (DU) Gezonde en sociale stad Werkdrukverlaging jeugdbescherming WMO hulpmiddelen Vrouwenopvang (DU) Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Nationaal Actieplan Dakloosheid (DU) Beschermd Wonen (IU) Samenleving, onderwijs en cultuur LHBTI-beleid Regenboogsteden (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Ex-ante impact analyse NPL (DU) Werk en inkomen Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Einde lening Inburgeringsplicht (DU) Participatie (IU) Stad en Bestuur Basisregistratie Personen (BRP) experiment Financiën Taakmutaties DU/IU Overhead Handelsregister
299 15 147 23 30 22 379 1.081 20 -1 12 272 4 1.381 2 -438 -3.242 -6
Effect taakmutaties en DU/IU 2024
-
De belangrijkste effecten voor het jaar 2024 uit de meicirculaire zijn taakmutaties (€ 0,4 miljoen extra als gevolg van aanpassing van takenpakket en de daarbijhorende lasten) en decentralisatie- en integratieuitkeringen (€ 3,2 miljoen extra als gevolg van uitbreiding van takenpakket en/of loon- en prijsbijstelling). De extra middelen als gevolg van taakmutaties en aanpassingen in decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn in 2024 budgetneutraal verwerkt bij de programma's. De meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2025-2028.
Meerjarige effecten In de Najaarsrapportage 2024 doen zich een paar posten voor die een meerjarige gevolg hebben voor de begroting. In onderstaande tabel zijn mutaties en de betreffende begrotingsprogramma's weergegeven. Per saldo hebben deze mutaties een beperkte invloed op het financieel meerjarenbeeld. Een uitgebreide toelichting is terug te vinden in de betreffende programma's. Begrotingssaldo 2025-2028 Programmabegroting 2025-2028 Meerjarige posten Najaarsrapportage 2024 Duurzame Stad: bijdrage ODH Goed Wonen: omgevingswet Samenleving, Onderwijs en Cultuur : sportcentrum MD Samenleving, Onderwijs en Cultuur : Omroep Delft Raad : reis- en verblijfkosten Begrotingssaldo na Najaarsrapportage 2024
Financiële samenvatting / Meerjarige effecten
2025
2026
2027
2028
60
-4.088
-4.196
75
-80 80 300
-80 80
-80 80
-80 80
-10
50 -10
-10
-10
350
-4.048
-4.206
65
6
Najaars-rapportage 2024
Verantwoording per programma Duurzame stad
Financiële afwijkingen Duurzame stad
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking
-
-
-
-555
4.500
-4.330
Taakvelden 72 Riolering Riolering:Grondwateronttrekking 74 Milieubeheer Milieubeheer: Milieu Milieubeheer: Extra bijdrage ODH ivm bodemtaken Milieubeheer: Energietransitie Meerkosten Energietransitie Voorbereidingskosten Warmtenet Subsidie WarmtePompCentrale (WPC) Herfasering onttrekking isolatieplan naar 2025 (incl. subsidieregeling ondersteuning inwoners bij ET) Correctie opbrengsten kostenverhaal Trafo en WPC 83 Wonen en Bouwen Wonen en bouwen: aanvragen Volkshuisvestingsfonds Herfasering middelen VHF naar 2025 en 2026 Herfasering cofinancieringsmiddelen VHF Totaal financiële afwijkingen
Incidenteleel/ Structureel
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
-80
S
-250 -200 4.000
I I I
200 -4.000
500
I
-475
I
-55 -3.484
I I
-1.934 -1.550
-25 -4.391
7.875
-4.391
6.325 1.550
-4.946
12.375
-7.814
Toelichting: Milieubeheer : Extra bijdrage OmgevingsDienstHaaglanden (ODH) •
Voor de bodemtaken welke met de invoering van de omgevingswet van Provincie naar gemeente zijn overgeheveld is de dienstverleningsovereenkomst met de ODH met €80.000 aangepast. In 2024 kan het nadeel incidenteel ten laste van de budgetruimte van de omgevingswet worden gebracht. Zie ook toelichting programma Goed Wonen.
Voorstel is om dit bedrag structureel vanaf 2025 uit het budget van de omgevingswet over te hevelen naar Milieubeheer ten behoeve van de opdrachtverlening ODH. Milieubeheer : Energietransitie • In 2024 worden meerkosten (€ 250.000) verwacht inzake energietransitie (met name meer personeelskosten als gevolg van extra inhuur om de gevolgen van netcongestie zoveel mogelijk te beperken en extra werkzaamheden als gevolg van het warmtenet) die niet door de huidige rijksmiddelen (SPUK's) afgedekt kunnen worden. • Conform besluit bij de jaarrekening 2023 worden de voorbereidingskosten (€ 200.000) inzake het Warmtenet in 2024 ten laste van de reserve Energie in de wijken gebracht. • De subsidie WarmtePompCentrale (WPC), ten laste van de reserve Stad, ad € 4 miljoen is in een onjuist boekjaar opgenomen. Schuift door naar 2026.
Verantwoording per programma / Duurzame stad
7
Najaars-rapportage 2024
•
De middelen Isolatieplan (€ 500.000) ten laste van de reserve Beleid en Uitvoering worden doorgeschoven naar 2025, omdat de uitgaven in 2024 al afgedekt zijn door een SPUK-regeling . Daarnaast wordt rekening gehouden met € 25.000 aan budget 2024 voor de subsidieregeling Ondersteuning bij Energietransitie. Ook voor de jaren 2025 tm 2027 wordt € 100.000 per jaar voor deze subsidieregeling onttrokken aan de reserve Beleid en Uitvoering.
Wonen en bouwen : aanvragen Volkshuisvestingsfonds •
•
Naar aanleiding van de toegekende aanvraag (1e tranche) uit het Volkshuisvestingsfonds (VHF) zijn alle middelen (€ 6,3 miljoen) in 2024 geraamd. De daadwerkelijke besteding van deze middelen vindt naar verwachting in 2025 en 2026 plaats. De middelen (inclusief co-financiering ten laste van de reserve Beleid en Uitvoering) worden in 2024 afgeraamd en weer opgevoerd in 2025 en 2026. Naar aanleiding van een motie in de Raad is een bedrag ad € 1,55 miljoen geraamd in 2024 voor extra co-financiering ten behoeve van nieuwe aanvragen VHF (3e tranche) Omdat we dit jaar het budget niet gaan benuten wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve Beleid en Uitvoering. De verwachting is dat dit bedrag in de komende jaren onttrokken zal worden aan de reserve.
Bereikbare stad
Financiële afwijkingen Bereikbare stad Taakvelden 21 Verkeer en vervoer 22 Parkeren Hogere baten straat-, vergunningenparkeren en ontheffingen Lagere uitgaven straatparkeren Fietsparkeren (lagere huurkosten) Fietsparkeren (lagere beheerkosten) 23 Recreatieve havens 25 Openbaar vervoer Totaal financiële afwijkingen
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking -
Incidenteleel/ Structureel
485
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie -
120
I I I I
-
130 145 90 -
-
485
-
Toelichting: Parkeren: Dit taakveld kent een voordeel van € 485.000. Hogere opbrengsten uit straat-, vergunningparkeren en ontheffingen leveren een voordeel op van € 120.000. De uitgaven straatparkeren vallen € 130.000 lager uit. Doordat we op dit moment nog volop in de parkeertransitie zitten is de verwachting dat deze extra inkomsten de komende jaren niet structureel terugkomen. Fietsparkeren levert een voordeel op van € 235.000 waarvan € 145.000 (lagere huurkosten) verklaard wordt doordat de realisatie van een nieuwe fietsenstalling op de Oude Langedijk iets vertraagd is. Wanneer het pand in gebruik is genomen zijn de kosten naar verwachting weer conform begroting.
Verantwoording per programma / Bereikbare stad
8
Najaars-rapportage 2024
Goed wonen
Financiële afwijkingen Goed wonen
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking
-210
100
Taakvelden Beheer overige gebouwen 03 en gronden Afronding project grondgebruik ("snippergroen") Inhaalslag beleidsproducten Actief werken aan de stad (strategisch grondbeleid) 81 Ruimtelijke en leefomgeving Ruimtelijke leefomgeving (algemeen) AO TU Campus IO Teding van Berkhoutlaan Teding van Berkhoutlaan Teding van Berkhoutlaan IO Paradijspoort Addendum de Hoven Implementatie omgevingswet Ruimtelijke leefomgeving (Schieoevers) Schieoevers-project Noordkavel en Strip Innovatiedistrict Delft Grondexploitatie (niet82 bedrijventerreinen) Voorbereidingskosten GREX Noordkavel Idem activering Voorbereidingskosten GREX de Reiger Idem activering Voorbereidingskosten GREX Gillis Delfia Activering voorbereidingskosten 83 Wonen en bouwen Wonen en bouwen : omgevingsvergunningen Totaal financiële afwijkingen
Incidenteleel/ Structureel
-100
-100
I
-110
I 100
-123
-
I
1.644
-35 -88
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
-100 -1.474
42 25 202
I I I I I I I
88 212 -212 -42 -25 -120
800
I
-800
575
I
-575
-
-1.070
I
1.070
I
-300
I
300
I
-720
I
720 1.087
-1.693
I
1.087
-1.693
754
51
I -1.574
Toelichting: • Beheer overige gebouwen en gronden Afronding van het project grondgebruik ("snippergroen") kost relatief meer inspanning waarbij sprake is van beperkte grondopbrengsten. Hierdoor is sprake van een nadelig resultaat van € 100.000 verdeeld over baten en lasten. Het restant €110.000 is een gevolg van extra personele inzet voor de inhaalslag die we moeten maken bij de op te leveren beleidsproducten. In 2024 wordt van het toegekende budget Actief Werken aan de stad (€150.000) het niet gebruikte deel ( € 100.000) niet onttrokken aan de Algemene reserve (reservering IDD) . Daarmee is dit een financieel neutrale mutatie.
Verantwoording per programma / Goed wonen
9
Najaars-rapportage 2024
•
Ruimtelijke leefomgeving (Algemeen)
IntentieOvereenkomst (IO) Teding van Berkhoutlaan: In het verleden zijn er bij de verkoop van de grond middelen in de reserve Beleid en Uitvoering geplaatst om kosten die worden gemaakt die voortvloeien uit de anterieure overeenkomst te bekostigen. De uitgaven in de exploitatie stijgen met € 120.000, deze worden gedeeltelijk gedekt uit opbrengsten die worden ontvangen € 32.000 en de rest wordt gedekt uit de reserve Beleid en Uitvoering € 88.000. Technische mutatie: het restant in de reserve Beleid en Uitvoering, € 212.000 worden overgeheveld naar de reserve Dekking kapitaallasten voor de investering die is gedaan voor de Teding van Berkhoutlaan. IntentieOvereenkomst (IO) Paradijspoort: De anterieure overeenkomst is afgerond en er is een vergoeding ontvangen voor kostenverhaal. Hierdoor zal een baat begroot worden van € 41.500 en dit bedrag zal in de reserve Kostenverhaal worden gestort. Implementatie omgevingswet: Voor de implementatie omgevingswet is in de begroting budget opgenomen. De benodigde automatisering heeft vertraging opgelopen waardoor een deel van het budget (€ 202.000) onbenut blijft. Vanuit het Rijk zijn in december 2023 en in mei 2024 bijdragen voor de uitvoeringskosten van de omgevingswet beschikbaar gesteld. Deze zijn gelabeld in de Algemene reserve (€ 433.000) en voor een deel in de reserve Automatisering (€299.000).
Deze middelen zijn gereserveerd om de vertraging bij het Rijk in de uitvoering in de komende jaren financieel op te kunnen vangen. Van het verwachte overschot 2024 (€ 202.000) wordt gevraagd om € 120.000 voor hetzelfde doel te reserveren en toe te voegen aan de reserve Beleid en Uitvoering. Het achterblijven van het Rijk in de facilitering (met name ICT) leidt tot vertragingen bij alle gemeenten. Voor de bodemtaken welke met de invoering van de omgevingswet van provincie naar gemeente zijn overgeheveld is de dienstverleningsovereenkomst met de ODH met €80.000 aangepast. In 2024 zal dit nadeel (€ 80.000) incidenteel ten laste van eerdergenoemd overschot (€ 202.000) worden gebracht. Zie toelichting programma Duurzame stad. De implementatie van de omgevingswet gaat trager dan oorspronkelijk gepland. Dit is een probleem waar alle gemeenten mee van doen hebben en wat leidt tot het voorlopig blijven werken volgens de oude methode (onder andere via BuitenplanseOmgevingsPlanActviteiten (BOPA’s), die op termijn alsnog moeten worden overgezet. •
Ruimtelijke leefomgeving (Schieoevers)
De gebiedsvisie Station Delft Campus vertraagt tot Q4 van 2024. Als gevolg hiervan kunnen de projecten Noordkavel en De Strip pas in 2025 volop in gang gezet worden. Dit betekent dat een groot deel van de geraamde plankosten in 2024 voor deze projecten doorschuift naar 2025 en volgende jaren. Hierdoor ontstaat er in 2024 naar verwachting een voordeel van € 800.000. Dit leidt tot een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Schieoevers. Per saldo betreft dit een budgetneutrale afwijking. De geprognotiseerde begroting en daarmee het voorgestelde budget InnovatieDistrictDelft (IDD) voor het jaar 2024 wordt niet volledig benut in 2024. Grotendeels is sprake van een latere start van de afzonderlijke onderdelen (‘Gebundeld budget Visie en Strategie’ en ‘Kwalitatief openbare ruimte’) of een aangepaste fasering (‘Uitvoeringsbudget verbindingszone Kruithuisweg’). Hierdoor ontstaat er in 2024 naar verwachting een voordeel van € 575.000. Voorgesteld wordt om deze middelen niet te onttrekken aan de Algemene reserve onder het label InnovatieDistrictDelft. Per saldo betreft dit een budgetneutrale afwijking. De beleidsdoelen blijven ongewijzigd.
Verantwoording per programma / Goed wonen
10
Najaars-rapportage 2024
•
Grondexploitatie (voorbereidingskosten GREXen)
Op grond van het BesluitBegrotingVerantwoording (BBV) is het mogelijk om voorbereidingskosten voor toekomstige grondexploitaties te activeren. Bij vaststelling van deze grondexploitaties kunnen deze immateriële vaste activa op een later moment als boekwaarde worden ingebracht. Daarmee zijn deze voorbereidingskosten gedekt via de toekomstige grondexploitaties. Hiervan is sprake door vaststelling van het Ontwikkelplan Schieoevers in 2019 (in relatie tot de Noordkavel). Voor de Noordkavel wordt een aanvullend voorbereidingkrediet gevraagd van € 1,07 miljoen. Voor De Reiger heeft de raad al een bestemmingsplan vastgesteld. Voor de Reiger wordt een aanvullend voorbereidingskrediet gevraagd van € 300.000. Voor Gillis/Delfia heeft de raad in het voorjaar van 2023 een voorbereidingskrediet vastgesteld. De huidige aanvraag betreft een ophoging (met € 720.000) van het eerder vastgestelde bedrag. In totaal wordt instemming gevraagd voor € 2,09 miljoen voorbereidingskrediet. Omdat deze kosten geactiveerd worden heeft het, in afwachting van de vastgestelde GREXEN, geen financieel resultaat. •
Grondexploitatie (Tussentijds-MeerjarenProgramma Grondontwikkeling/ T-MPG)
In het T-MPG 2024 wordt voor het eerst ook gerapporteerd over Kop van de Buitenhof. De netto contante waarde (NCW) van alle grondexploitaties is het verwachte financieel resultaat op prijspeil 1-1-2024. Er zijn ten opzichte van het MPG 2024 geen significante wijzigingen voor wat betreft de NCW te melden. Voor nadere informatie wordt verwezen naar het TMPG 2024 (bijlage bij de NJR 2024). •
Wonen en bouwen - omgevingsvergunningen
In de begroting is een bedrag geraamd van € 3,8 miljoen inkomsten uit leges omgevingsvergunningen. Hiervan wordt qua prognose € 2,1 gehaald. Met andere woorden € 1,7 miljoen minder inkomsten. Het geprognotiseerde tekort na verrekening (inzet volledige saldo voorziening, overschot niet gemaakte kosten, overschot niet ingezette vacatureruimte, gereserveerd budget vanuit project Omgevingswet) is voor het geheel € 0,6 miljoen. Het eerste half jaar zijn de aantallen aanvragen met lage bouwkosten en daarmee lage legesinkomsten redelijk volgens verwachting ontvangen. De aanvragen met hoge(re) bouwkosten zijn veel lager dan verwacht. Voor nu is het niet te voorspellen of de geprognotiseerde aantallen aanvragen alsnog zullen worden ingediend. Dit blijft lastig ook voor de grotere ontwikkelingen. De afname van aantallen en daarmee baten, is geen 1:1 afname aan kosten (inzet en materieel budget).
Verantwoording per programma / Goed wonen
11
Najaars-rapportage 2024
Schone en veilige stad
Financiële afwijkingen Nadelige financiële afwijking Schone en veilige stad Taakvelden 11 Crisisbeheersing en brandweer 12 Openbare orde en veilgheid Onderschrijding personeelskosten 21 Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer : Openbare verlichting Verkeer en vervoer : Wegen, straten en pleinen 57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 63 Inkomensregelingen 72 Riolering 73 Afval Opbrengst grondstoffen 74 Milieubeheer Onverwachtte bodemverontreinigingen 75 Begraafplaatsen en crematoria Totaal financiële afwijkingen
-
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ Structureel
233 233 350
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
I
-550 -200 -350 -406 -406 -300 -300 -
-
350 406 406 -
-
-1.256
989
-
I I I I
Toelichting • Openbare orde en veiligheid Het incidentele voordeel (€233.000) is ontstaan door niet ingevulde formatieruimte. Door het herprioriteren en het anders organiseren van het werk wordt het afgesproken beleid uitgevoerd en de doelen bereikt. •
Verkeer en Vervoer
Openbare verlichting (€ 200.000 nadeel): Door de slechte staat van de spanverlichting in de binnenstad zijn extra inspecties uitgevoerd. Deze inspecties dienen elk half jaar te worden uitgevoerd. Op deze manier kan de veiligheid gegarandeerd worden. Daarnaast zijn de energielasten hoger dan begroot. Wegen, straten en pleinen: Dit jaar zijn de diverse nutsbedrijven bezig met werkzaamheden aan de ondergrondse infrastructuur. Hierdoor is sprake van meer degeneratie waar tegenover vergoedingen staan. Deze meeropbrengst (€ 350.000) wordt conform afspraak gestort in de voorziening Degeneratievergoedingen en daar later uit onttrokken. •
Afval
Opbrengsten grondstoffen: De ingezamelde grondstoffen leveren inkomsten op, de inkomsten zijn echter lager dan begroot als gevolg van lagere eenheidsprijzen voor onder andere papier en PMD. Daarnaast is er een eenmalige vergoeding binnen gekomen voor de inzameling van PMD uit de jaren 2022 en 2023. De oorzaak van deze late betaling heeft te maken met de recent gesloten overeenkomst tussen Verpact en Huisvuilcentrale (HVC). Per saldo wordt € 256.000 gestort in de egalisatievoorziening afval.
Verantwoording per programma / Schone en veilige stad
12
Najaars-rapportage 2024
•
Milieubeheer
Als gevolg van diverse projecten in de stad zijn er onverwachte bodemverontreinigingen gevonden. Deze verontreinigingen dienen gesaneerd te worden. De kosten hiervan bedragen naar verwachting voor 2024 € 300.000. Wanneer de saneringen niet gedaan worden kunnen de werkzaamheden aan bijvoorbeeld riolering niet gerealiseerd worden.
Prognose investeringen Toelichting
Schone en veilige stad Beheerplan Civiele constructies 2 Beheerplan Groen en Water 3 Waterberging Beheerplan 4 Openbare Verlichting 5 Beheerplan Wegen 6 Verbreed GRP Bovenplanse voorzieningen 7 aanpassen rioolstelsel
Geplande Investeringsbudget datum gereed Nieuwe planning Investeringsbudget - Jaarschijf PB 2024 PB 2024 gereed - Jaarschijf PB 2024 na herfasering
1
•
2024
2025
2025
Prognose uitgaven jaarschijf 2024
6.435
7.935
5.800
1.103 970
2.105 500
2.000 290
2.700
2.647
2.650
3.100 7.101
3.184 7.101
4.000 7.500
3.500
-
-
Beheerplan Civiele constructies:
De investering in de bruggen over de Schie wordt op verzoek van de Provincie gefaseerd over de komende jaren heen. Als eerste wordt gestart met het opknappen van de Hambrug. •
Waterberging:
Het beschikbare budget loopt mee bij integrale projecten, het resterend budget dient hergefaseerd te worden naar 2025. •
Beheerplan Wegen:
Door diverse ernstige schadebeelden zijn er versneld werkzaamheden uitgevoerd om de veiligheid te waarborgen. Hierdoor is een overschrijding ontstaan. De looptijd van de beheerplannen is nog enkele jaren, dus is bijstelling van de investeringskredieten nog niet aan de orde. •
Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan:
Op dit moment is er onder andere door enkele schadebeelden aan de riolering een overbesteding gedaan. De looptijd van de beheerplannen is nog enkele jaren, dus is bijstelling van de investeringskredieten nog niet aan de orde. •
Bovenplanse voorzieningen aanpassing rioolstelsel:
Als gevolg van een vertraging in de gebiedsontwikkeling zijn de werkzaamheden om de vergroting van het gemaal Zuidplantsoen mogelijk te maken doorgeschoven maar wel in voorbereiding. De verwachting is dat deze investering in 2025 gerealiseerd wordt, het bedrag van 3,5 miljoen voor de vergroting capaciteit gemaal Zuidplantsoen, aanpassing vrijverval en de uitbreiding buffer afvalwater dienen herfaseerd te worden naar 2025.
Verantwoording per programma / Schone en veilige stad
13
Najaars-rapportage 2024
Gezonde en sociale stad
Financiële afwijkingen Gezonde en sociale stad
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ Structureel
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
Taakvelden 62 Maatwerkvoorziening (WMO)
-
-
671a Huishoudelijke hulp (WMO)
-
900
I
-
671b Begeleiding (WMO)
-
825
I
-
2.000
I I I
-2.000
681a Beschermd wonen (WMO) 672d Jeugdhulp zonder verblijf 674b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ
Totaal financiële afwijkingen
-900 -500
-1.400
-
3.725
-2.000
Toelichting • Maatwerkvoorzieningen (WMO) Uitgaven op WMO hulpmiddelen laten zich moeilijk voorspellen. Bij de Kadernota 2024 is afgesproken het mogelijke tekort deels op te lossen, deels als risico te nemen. Een deel lijkt inderdaad opgevangen te worden. Daarnaast is het een wettelijke verplichting vanuit brandveiligheid, om ervoor te zorgen dat scootmobielen veilig in/bij flatgebouwen worden “geparkeerd”. De gemeente werkt hierin samen met de woningcorporaties. Het realiseren van deze scootmobielstallingen zorgt voor extra kosten. Mogelijk ontstaat er richting de jaarstukken 2024 een tekort, naar verwachting op dit moment maximaal € 150.000. Voorgesteld wordt deze post vooralsnog alleen als risico te melden en niet als tegenvaller op te nemen. •
Huishoudelijke hulp (WMO) (€ 900.000 voordeel)
De afgelopen jaren zijn de actieplan maatregelen zoals Powerfull ageing en de nieuwe inkoop met meer differentiatie in zorgzwaarte en de wasverzorging als plusproduct, ingevoerd. Inmiddels is iedereen geherindiceerd naar de nieuwe treden. Het effect van de maatregel is veel groter dan vooraf verwacht, doordat meer mensen in een lagere behoefte en zonder wasverzorging geïndiceerd konden worden. Door de maatregelen zijn de kosten voor de nieuwe instroom ook lager dan verwacht. Dit effect stopt wel op een bepaald moment, doordat er geen verdere daling van de kosten meer tegenover de groei van nieuwe cliënten en stijgende kosten als gevolg van indexatie tegenover staat. We verwachten nu dat dit omslagpunt eind dit jaar/begin volgend jaar zal ontstaan. Powerfull ageing heeft hier nog deels effect op, maar ook hiervan is niet bekend hoe lang deze maatregel mensen uit de ondersteuning houdt (het uitstel van de ondersteuning is ook van veel variabele factoren afhankelijk). Dit heeft deels een structureel effect en dit zal betrokken worden bij de kadernota 2025 als we de definitieve aantallen 2024 en kosten voor 2025 weten. •
Begeleiding (WMO) (€ 825.000 voordeel)
Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad
14
Najaars-rapportage 2024
Het verwachtte voordeel voor 2024 ligt tussen de € 550.000 en € 1,7 miljoen. Het meest waarschijnlijke is een resultaat rond de € 825.000, deels gebaseerd op de achterblijvende groei van het aantal cliënten (< 2% ipv de verwachte 3,7%). In het verleden zaten we iets boven het landelijk gemiddelde, dus het schommelt wel. Het voordeel ontstaat ook doordat in 2024 financieel specialisten structureel ingezet worden op het resultaatgebied financiën en dit leidt tot lagere uitgaven op dit resultaatgebied. Tot slot is er een incidenteel voordeel van € 230.000 op het onderhandenwerk 2023. De lagere lasten 2023 werken dubbel door, omdat de begroting 2024 ook op een te hoog bedrag was gebaseerd. Dit heeft deels een structureel effect en dit zal betrokken worden bij de Kadernota 2025 als we de definitieve aantallen en kosten voor 2025 weten. •
Beschermd wonen (WMO)
De rijksbijdrage is op dit moment nog hoger dan de uitgaven op Maatschappelijke Opvang-Beschermd Wonen (MO-BW). Conform regionale afspraken wordt voorgesteld dit verwachte voordeel (€ 2 miljoen) te storten in de reserve MO-BW. Deze afspraken in de regio en de hoogte van de reserve zullen worden betrokken bij de mogelijkheden van het handelingsperspektief. •
Jeugdhulp zonder verblijf (€ 900.000 nadeel)
De huidige realisatie bedraagt € 1,1 miljoen. Voor de resterende maanden van het jaar is een prognose opgesteld, waarbij de verwachte totale kosten uitkomen op € 1,9 miljoen. Aangezien het beschikbare budget € 1 miljoen bedraagt, wordt een overschrijding van € 0,9 miljoen verwacht. Er zijn verschillende ontwikkelingen die het tekort op lokaal maatwerk verklaren: • Hiaten in het regionale zorglandschap - met name verblijfsvoorzieningen en ambulante hulp buiten kantoortijden. • Wachttijden bij ingekochte zorgvoorzieningen waardoor overbruggingszorg wordt ingezet. We zien dat er met name verblijfsvoorzieningen worden ingezet vanuit dit budget. Regionaal wordt op dit moment vanuit de opgave kostenbeheersing verkend welke behoeften er zijn rondom verblijfsvoorzieningen en wat dat betekent voor de toekomstige inrichting van het zorglandschap. De uitkomsten hiervan moeten leiden tot een beter dekkend zorglandschap vanaf 2027. Delft wijkt niet af van het landelijke en regionale beeld. De kosten in de jeugdzorg zijn moeilijk te beïnvloeden. Dit komt voornamelijk door beperkte sturingsmogelijkheden en de complexiteit van de zorgvraag. De stijging in uitgaven wordt verder versterkt door factoren zoals indexering, demografische ontwikkelingen en de toenemende zwaarte en duur van de zorg. De genoemde afwijkingen hebben geen invloed op het behalen van de beleidsdoelen. •
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ (€ 500.000 nadeel)
Binnen de regio, en specifiek in Delft, is een aanzienlijke stijging te zien in de kosten voor jeugdhulp. Volgens de methodiek die aansluit bij voorgaande jaren, komen de kosten uit op € 202 miljoen voor de regio (H8) en € 34,9 miljoen voor Delft. Dit betekent een stijging ten opzichte van 2023 van 15,3% voor de regio en 16,3% voor Delft. De grootste kostenstijging is te zien bij het perceel ambulante jeugd (24%) en het perceel verblijf (9%). Dit tekort zal gedeeltelijk worden gedempt door een incidentele vrijval van middelen uit onderhanden werk van ongeveer € 0,9 miljoen. Deze incidentele meevaller heeft betrekking op de afwikkeling van declaraties tot en met 2023. Per saldo is er echter nog steeds sprake van een nadeel van € 1 miljoen. Gezien de onzekerheid van de prognose wordt er voor de kosten van de regionale jeugdhulp geen tekort geclaimd.
Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad
15
Najaars-rapportage 2024
Voor het landelijke arrangement jeugd is echter wel een tekort vastgesteld dat niet binnen de regio valt. De realisatie bedraagt momenteel € 0,7 miljoen. Op basis van een prognose voor de resterende maanden van het jaar wordt verwacht dat de kosten zal oplopen tot € 1,1 miljoen. Het beschikbare budget is € 0,6 miljoen, wat resulteert in een verwachte overschrijding van € 0,5 miljoen. In Q1 2024 zien we een forse stijging van zowel het aantal cliënten als de gemiddelde kosten per client. Vanaf april 2024 zien we in beiden een daling van ongeveer 20%. Deze zorgvormen zijn erg specialistisch en weinig voorkomend en daardoor moeilijk voorspelbaar. Gezien de trend van de afgelopen jaren verwachten we dat de hogere kosten in 2024 incidenteel zijn.
Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad
16
Najaars-rapportage 2024
Samenleven, onderwijs en cultuur
Financiële afwijkingen Samenleving, onderwijs en cultuur Taakvelden 41 Openbaar basisonderwijs 42 Onderwijshuisvesting Tijdelijke huisvesting ISK Meerkosten Gele Scheikunde IGVO 43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 52 Sportaccommodaties Subsidie planvorming sportcentrum MD van 2025 naar 2024 Vrijval budget bodemsanering Pauwmolen 53 Cultuurpresentatie, cultuur Energiekostenregeling culturele organisaties Dekking bestaande budget voor extra indexatie 54 Musea Museum Prinsenhof energiekosten (gas) Museum Prinsenhof schoonmaaken beveiligingskosten Museum Prinsenhof inkomsten verhuringen Herhuisvesting Erfgoed 55 Cultureel erfgoed 56 Media VAK : onderzoek geluidsoverlast Omroep Delft herfasering 2024 vs 2026 61 Samenkracht en burgerparticipatie DW: wijkcentrum buitengewoon naar 2025 DW : stimuleren sporten, bewegen in OR naar 2025 Wijkcentra onttrekking reserve maatsch voorz Totaal financiële afwijkingen
Nadelige financiële afwijking
Voordelige Incidenteleel/ financiële afwijking Structureel
-850 -460 -390 -300
230 230
-100 -100 -367 -45
360 I I
150
-300
360 -
I 150 100 100 -
I I I 62 I
-160
I
-100 -62 -81 -31 -50 -282
I I I I
62 31 31
150 100
I
132 -100
50
I
-50
I
282
-282 -1.980
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
630
585
Toelichting • Onderwijshuisvesting Tijdelijke huisvesting ISK (€ 230.000 nadeel): In de Jaarrekening 2023 is reeds aangegeven dat de oplevering van de tijdelijke huisvesting internationale schakelklassen (ISK) vertraging heeft opgelopen. Kosten en opbrengsten (ontvangen maatwerkbekostiging van COA) rondom deze huisvesting zijn deels doorgeschoven van 2023 naar 2024. Gele Scheikunde IGVO: Zoals in de jaarrekening 2023 is toegelicht, mag de grondwaarde niet hoger zijn dan € 845.000, daarom worden de meerkosten van deze investering ten laste van de exploitatie gebracht met als dekking de destijds hiervoor gereserveerde middelen in de reserve Beleid en Uitvoering. Hier is nog € 360.000 beschikbaar en wordt nu volledig gebruikt. De lasten vallen € 30.000 hoger uit en de werkzaamheden zijn klaar.
Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur
17
Najaars-rapportage 2024
•
Sportaccommodaties
In de Kadernota 2024 is verwerkt dat de subsidiebijdrage planvorming sportcentrum Maria Duyst voor 2024 € 700.000 is en voor 2025 € 300.000. Na afstemming met Sportfondsen blijkt dat het volledige bedrag dit jaar wordt gedeclareerd. Tegenover het nadeel in 2024 staat een even groot voordeel in 2025. Voor saneringswerkzaamheden bij de (buiten)sportaccommodaties is bij de Najaarsrapportage 2023 € 150.000 aangevraagd. Bij het opstellen van de Jaarstukken 2023 is echter ook een voorziening gevormd voor o.a. deze saneringswerkzaamheden (op basis van het BBV). Hierdoor is het verstrekte budget van € 150.000 niet meer nodig en valt vrij. •
Cultuurpresentatie, cultuur
De gestegen energielasten drukken onevenredig op de exploitatie van organisaties. Dit gaat ten koste van activiteiten voor inwoners. Daarnaast hebben beeldend kunstenaars te maken met dusdanig hoge energiekosten, waardoor het realistisch is dat kunstenaars atelierruimte niet meer kunnen betalen en leegstand kan ontstaan. De kosten kunnen niet of slechts gedeeltelijk gedekt worden door de indexatie van de subsidies. Bij de Programmabegroting 2024-2027 was € 757.000 budget ter beschikking gesteld om subsidies voor maatschappelijke instellingen extra te indexeren vanwege de hoge inflatie. Dit budget biedt in 2024 ruimte voor dekking van dit voorstel. We stellen voor om (budgetneutraal) € 100.000 ter beschikking te stellen voor de Energiekostenregeling culturele instellingen, en dit te dekken door het bestaande subsidiebudget voor extra indexatie te verlagen. •
Musea
Museum Prinsenhof: De kosten van gas zijn enorm gestegen, in 2024 van €0,60 per m3 naar €1,61 per m3. Nadeel € 45.000. Of de hoge gasprijs een structureel nadeel gaat opleveren, is nog niet duidelijk. Bij de verbouwing en vernieuwing van Museum Prinsenhof Delft (vanaf januari 2025) gaat het gebouw van het gas af. Schoonmaak en beveiliging bij Museum Prinsenhof worden geleverd door de firma Werkse! Door aanpassingen in de CAO zijn personele kosten voor Werkse! gestegen en deze worden een-op-een doorberekend. Waar dit in 2023 al een afwijking liet zien ten opzichte van de begroting, neemt dit verschil in 2024 nog meer toe. Voor de schoonmaakkosten komt dit uit op zo’n € 40.000 (in 2023 al € 23.000) en voor de kosten van de beveiliging gaat het om een verschil van € 120.000 (in 2023 al € 50.000). Alhoewel de stijging van de personele lasten bij Werkse! structureel is, heeft dit incidenteel gevolgen voor het museum. Vanaf 2025 krijgen deze lasten een andere vorm doordat het museum de deuren sluit en de museale organisatie op een tijdelijke (en kleinere) locatie terechtkomt waar geen beveiliging nodig is. Door de grote druk op de organisatie in het laatste jaar voor sluiting zijn er minder mogelijkheden voor (commerciële) verhuur waardoor de inkomsten hiervan achterblijven (€ 100.000 nadeel). Dit is een incidentele afwijking in verband met sluiting van het museum voor de verbouwing en vernieuwing.
Erfgoed: Vooruitlopend op een besluit over herhuisvesting van de afdeling Erfgoed treft de organisatie de noodzakelijke voorbereidingen. Er is een verhuisplan nodig voor de (archeologie)collectie. En erfgoedbreed bekijken we doorontwikkeling van het publieks- en dienstverlenings concept voor een nieuwe locatie. Op deze manier kan dienstverlening en collectiebeheer gecontinueerd worden. Via de Jaarrekening 2023 is € 62.000 gestort in de reserve Cultureel erfgoed, omdat de besteding van een deel van de voorbereidingskosten van het onderzoek naar de herhuisvesting van Erfgoed niet in 2023, maar in 2024 plaatsvindt. We stellen voor om in 2024 € 62.000 te onttrekken aan de reserve Cultureel erfgoed en dit als budget op te nemen op taakveld Musea.
Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur
18
Najaars-rapportage 2024
•
Media
Onderzoek van Peutz (akoestisch adviseur) heeft aangetoond dat in OPEN door bepaalde activiteiten van De VAK de geluidsnormen worden overschreden. Omwonenden hebben hier last van. Om dit te verminderen zijn forse fysieke ingrepen nodig de komende jaren waarmee aanzienlijke kosten gepaard gaan. In de reserve VAK hebben we € 32.000 gespaard om een deel van deze kosten te dekken. We stellen voor om voor genoemd doel € 32.000 te onttrekken aan de reserve en als budget op te nemen op taakveld Media. In de Kadernota 2024 is voor aanvullende subsidie aan Omroep Delft in zowel 2025 als 2026 een bedrag van € 50.000 gereserveerd. Op verzoek van Omroep Delft die een aanvraag doet bij het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek ad € 250.000 is de aanvullende subsidie van 2026 al in 2024 beschikbaar gesteld. Met deze subsidie kan Omroep Delft voldoen aan de voorwaarden van genoemd Fonds w.o. het in dienst hebben van 2fte, waardoor de kansen op honorering van de aanvraag bij het Fonds aanmerkelijk stijgen. Deze extra bijdrage van € 50.000 wordt verleend ondervoorwaarden van toekenning van subsidie door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Het voorstel is om de € 50.000 uit de jaarschijf 2026 te herfaseren naar 2024 (budgetneutraal). •
Samenkracht en burgerparticipatie
Het budget van € 100.000 voor de nieuwbouw van de voorziening Buitengewoon en het budget van € 50.000 Stimuleren sporten en bewegen in de Openbare Ruimte zal niet worden besteed in 2024. Wij stellen voor om de besteding van het budget door te schuiven door naar 2025 (budgetneutraal). De gemeente Delft werkt aan de integrale opgave (gebiedsontwikkeling) voor de Delfia – Gillesbuurt. Om Delft West in de basis te kunnen voorzien is het goed functioneren van wijkcentrum Buitengewoon van belang. Het is van belang dat de huidige voorzieningen in deze buurt meegroeien. Een verdubbeling van de huidige oppervlakte is daarom opgenomen als uitgangspunt. Enerzijds is er vertraging door het tempo en de planvorming van de gebiedsontwikkeling. Anderzijds is het van belang om in samenhang te bekijken met het concept Buurtfabriek en de verdere doorontwikkeling in relatie tot wensen en behoeften. De herstructurering Buitengewoon is onderdeel van de aanvraag Regiodeal, deze middelen zijn daarmee ook deels cofinanciering voor deze aanvraag. De voorbereiding vraagt meer tijd, verdere afstemming en uitwerking, alvorens tot een volgende fase (ontwerp) kan worden over gegaan. Het zoek- en boeksysteem, waarmee ruimten in de gemeentelijke welzijnsaccommodaties gehuurd kunnen worden, dient herbouwd te worden vanwege software technische redenen.
Indien het zoek- en boeksysteem niet tijdig vervangen is, kunnen de welzijnsaccommodaties niet meer op een eenvoudige wijze verhuurd worden. Daarnaast dient de keukenvoorzieningen in welzijnsaccommodaties Delft Noord en De Vleugel vervangen te worden. Tot slot moeten de armaturen van de verlichting in wijkcentrum De Wending vervangen en verduurzaamd worden.We stellen voor om deze uitgaven (in totaal € 252.000) in relatie tot de wijkcentra te onttrekken aan de reserve Maatschappelijke voorzieningen. De gemeente heeft referentiekaders voor Maatschappelijke Voorzieningen (o.a. sport en recreatie, onderwijs, cultuur, welzijn/zorg ) laten opstellen. Op basis hiervan heeft de gemeente inzicht gekregen in de huidige en de in de toekomst benodigde infrastructuur aan maatschappelijke voorzieningen in Delft. Uit dit inzicht komt een aanzienlijke kwantitatieve opgave naar voren. De gemeente laat momenteel een Koersdocumenten voor maatschappelijke voorzieningen opstellen. Hierin wordt een advies gegeven hoe welke ambitie de gemeente ten aanzien van maatschappelijke voorziening zou moeten nastreven en wat hiervan de impact is. Voorgesteld wordt om de kosten voor de externe advisering ten behoeve van het Koersdocument Maatschappelijke Voorzieningen ad € 30.000 te onttrekken aan de reserve Maatschappelijke voorzieningen.
Delft West - gebiedsgerichte aanpak: Bij de kadernota 2023 is voor 3 jaar (2023 tm 2025) ca. € 1,1 miljoen per jaar beschikbaar gesteld om grotere en structurele bewegingen in gang te zetten. In 2023 is het volledige bedrag uitgegeven. Voor 2024 is dit nog een grote uitdaging. Dit budget is voor de wijken van Delft West en wordt vraaggericht besteed. Het budget dient beschikbaar te blijven in 2024 (en eventueel
Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur
19
Najaars-rapportage 2024
2025) voor initiatieven vanuit bewoners en voor eventuele gezamenlijke interventies met partners om de doelen van Wij West te realiseren.
Prognose investeringen Samenleving, onderwijs en Cultuur 1a Scheidingswand sporthal Tanthof Verlagen investering 1b Tanthof complexen Griegstraat 4 - renovatie naar 2 0 situatie
•
Geplande datum gereed PB 2024
2024
Nieuwe planning Investeringsbudget gereed - Jaarschijf PB 2024 2024 -
Investeringsbudget - Jaarschijf PB 2024 na Prognose uitgaven herfasering jaarschijf 2024 235.000
-
-235.000
-
363.000
2024
Scheidingswand sporthal Tanthof:
De gemeente wenst sportaccommodaties in Delft zoveel mogelijk multifunctioneel in te zetten. De gemeente ziet mogelijkheden meer bewegingsonderwijs onder te brengen in de Sporthal. Om gelijktijdig twee groepen of klassen bewegingsonderwijs te laten volgen in deze sporthal, is een scheidingswand benodigd. De kosten bedragen € 235.000. Voor de ontwikkeling van het onderwijs in de wijk Tanthof, is € 30.876.000 gereserveerd als investering (nieuwbouw) in de programmabegroting 2024-2027 onder de noemer “Tanthof complexen, programma Samenleven, onderwijs en cultuur”. Ambtelijk is hierin een onderverdeling gemaakt tussen de onderwijsgebouwen € 26.793.000 en sportzalen € 4.083.000. Het voorstel ziet op aanbrengen van een scheidingswand in een reeds bestaande sporthal. Daarom wordt een voorstel gedaan om maximaal € 235.000 van bovengenoemd investeringsbudget aan te wenden voor de scheidingswand en te alloceren als separate investering. •
Griegstraat 4::
In de Programmabegroting 2024 is budget opgenomen ter dekking van de afschrijvingskosten van de investering van € 363.000 en een deel exploitatiebijdrage voor jaarlijks onderhoud. Hierbij de specifieke aanvraag voor de investering zodat de werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden en het pand aan de wettelijke vereisten voldoet (nul-situatie). Dat wil zeggen geen achterstand in onderhoud en binnen tien jaar geen vervangingsopgave t.a.v. interieur.
Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur
20
Najaars-rapportage 2024
Werk en inkomen
Financiële afwijkingen Werk en inkomen
Nadelige financiële afwijking
Taakvelden 61 Samenkracht en burgerparticipatie 62 Toegang en eerste lijnsvoorzieningen 63 Inkomensregelingen 64 WSW en beschut werk 65 Arbeidsparticipatie Totaal financiële afwijkingen
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ Structureel
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
-
-
-
-
-
-
Toelichting Bij dit beleidsprogramma is aan de inkomstenkant het zogeheten BUIG-budget veelbepalend. Dit zijn de middelen die het Rijk verstrekt op basis van wat zij verwachten dat de gemeente uitgeeft aan bijstandsuitkeringen. Een beperkte aanpassing van dit budget op Rijksniveau leidt tot absoluut forse meer of minder inkomsten voor de gemeente Delft. De definitieve beschikking volgt echter pas in oktober. De daadwerkelijke verwachte uitgaven aan uitkeringen baseren wij niet op het BUIG-budget, conform budgetrecht van de raad. We begroten wat we verwachten daadwerkelijk kwijt te zijn aan uitkeringen. Anders zou de gemeente als het ware al jaren geld ‘overhouden’, omdat we al jarenlang een zogeheten voordeelgemeente zijn. Hoewel we voor deze uitkeringen trends volgen, blijkt in de praktijk dat veelal exogene moeilijk te voorspellen aspecten een rol spelen bij de daadwerkelijk uitgaven (hoe veel mensen daadwerkelijk gebruik maken van bijstand). Dit geldt ook voor de andere grote kostenpost op dit programma: bijzondere bijstand. Op basis van bovenstaande en ervaringen uit het verleden kiezen we er daarom dit jaar voor geen bijstellingen voor te stellen in dit programma.
Verantwoording per programma / Werk en inkomen
21
Najaars-rapportage 2024
Economie en Vastgoed
Financiële afwijkingen Toelichting Economie en Vastgoed Taakvelden 03 Beheer en overige gebouwen Overschrijdingen Vastgoedbedrijf Te voorziene extra leegstandskosten 2025 en 2026 31 Economische ontwikkeling Bijdrage huurgarantie 2024 NEXT - ASR 32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket 33 en bedrijfsregelingen 34 Economische promotie Totaal financiële afwijkingen
•
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ Structureel
-780 -780
-
-
-
-100
-
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie -100
I
-100
I
-100 100
I
100
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-880
-
-
Beheer en overige gebouwen (€ 780.000 nadeel)
De belangrijkste oorzaken voor de overschrijding Vastgoedbedrijf zijn: • De personeelslasten zijn met € 350.000 overschreden door marktomstandigheden, hogere kosten voor gekwalificeerd personeel, vervanging bij ziekte en extra juridische capaciteit. Toekomstige afdelingsontwikkelingen zijn nog niet in de begroting opgenomen, wat al zichtbaar is in de huidige cijfers. • Er is sprake van € 275.000 extra onderhoudslasten. Deze worden grotendeels veroorzaakt door de indexatie van ons regiecontract, aanvullende kosten voor sloop van een object (schuur nabij Ezelsveldlaan ivm beëindiging van een persoonlijk gebruiksrecht) en herstel van schade aan het bedieningsgebouw Koolhavenbrug. • Er is sprake van een nadeel van € 60.000 doordat (incidenteel) voor 2024 vooralsnog geen invulling van de taakstelling “VastgoedBedrijf ” wordt voorzien. Voor 2025 en verder is de inzet erop gericht deze restant-taakstelling af te wikkelen. Via de nota Vastgoedbedrijfanalyse die uw raad ontvangt en de komende Kadernota wordt dit geadresseerd. • Er is sprake van een nadeel van €60.000 op de leegstandskosten, dit bestaat enerzijds uit lagere opbrengsten en servicekosten die de gemeente draagt bij leegstand. Er is sprake van 3% leegstand op de verhuuropbrengsten. De incidentele afwijkingen hebben geen effect op de te behalen beleidsdoelen.
Te voorziene extra leegstandskosten 2025 en 2026: Omdat we nu al voorzien dat het beschikbare budget leegstand Vastgoedbedrijf voor 2025 en 2026 niet toereikend is, storten we eenmalig € 100.000 extra in de Algemene Reserve zodat we in 2025 en 2026 de extra leegstandskosten (€ 50.000 per jaar) kunnen opvangen. •
Economische ontwikkeling
Verantwoording per programma / Economie en Vastgoed
22
Najaars-rapportage 2024
Met ASR (NEXT) zijn in 2020 afspraken gemaakt aangaande een garantstelling voor gederfde huurinkomsten. De dekking daarvoor komt uit Reserve Stad. Het genoemde bedrag is de verwachtte bijdrage van de gemeente over 2024.
Prognose investeringen
Economie en Vastgoed NIEUW: Vulcanusweg tijdelijke bouw 1 investering 150k Herhuisvesting erfgoed (naar 2 voren halen)
Geplande datum gereed PB 2024
Nieuwe planning gereed 2025
Investeringsbudget Investeringsbudget - Jaarschijf PB Prognose - Jaarschijf PB 2024 na uitgaven 2024 herfasering jaarschijf 2024 10 162
Toelichting •
Vulcanusweg (Nieuwe Investering):
Door aanpassing van de Vulcanusweg wordt centrale huisvesting gerealiseerd voor het serviceteam en de wijkbeheerders. De investeringskosten ad € 150.000 (€ 10.000 in 2024 en € 140.000 in 2025) en de daarmee samenhangende kapitaallasten worden in de gemeentelijke begroting verwerkt. •
Herhuisvesting Erfgoed:
De voorbereidingskosten voor de herhuisvesting van erfgoed worden deels gerealiseerd in 2024. Deze middelen zijn in de begroting 2025-2028 vanaf 2025 verwerkt, dit betreft een verschuiving in tijd en is daarmee budgetneutraal
Verantwoording per programma / Economie en Vastgoed
23
Najaars-rapportage 2024
Stad en Bestuur
Financiële afwijkingen Toelichting Stad en Bestuur
Nadelige Voordelige Incidenteleel/ (bedragen × € 1.000) financiële afwijking financiële afwijking Structureel Reserve mutatie
Taakvelden 01 Bestuur Extra storting voorziening pensioen wethouders 02 Burgerzaken Ontwikkelkosten dienstverlening DW Schuldhulpverlening 08 Overige baten en lasten 63 Inkomensregelingen 83 Wonen en bouwen Totaal financiële afwijkingen
•
-1.050
-
-1.050 -100
I
125 125
-100 -
-
-25 -125 100 -
-1.150
125
-25
I I
Bestuur
Op basis van het ontvangen tussentijdse overzicht van de pensioenuitvoerder, zal er naar verwachting (ca € 1 miljoen) moeten worden gedoteerd aan de voorziening Wethouderspensioenen. Dit is het gevolg van de dalende rekenrente (peildatum 31-7-2024) die wordt toegepast bij de actuariële berekening van deze voorziening. De hoogte van de dotatie kan nog wijzigen door de fluctuatie van de rekenrente, welke wordt toegepast bij de actuariële berekening op balansdatum (31-12-2024). Tevens kan de hoogte van de voorziening nog worden beïnvloed door mutaties in het deelnemersbestand. •
Burgerzaken
Ontwikkelkosten dienstverlening De kosten voor uitvoering van de visie op dienstverlening worden in 2024 en verder verwacht. Van het geraamde bedrag in 2024 wordt € 125.000 doorgeschoven naar 2025. Dit verloopt via de reserve Automatiseringsmiddelen. De planning van de realisatie verschuift in verband met beperkte capaciteit. DW schuldhulpverlening Voor 2024 was € 200.000 beschikbaar gesteld ten laste van de reservering € 10 miljoen Delft West. Dit bedrag wordt incidenteel verhoogd met € 100.000 voor 2024. Bij de Programmabegroting 2025 wordt een besluit genomen over de middelen 2025.
Verantwoording per programma / Stad en Bestuur
24
Najaars-rapportage 2024
Raad
Financiële afwijkingen Raad
Nadelige financiële afwijking
Taakvelden 01 Bestuur Reis- en verblijfskosten raadsen commissieleden
-10
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ (bedragen × € 1.000) Structureel Reserve mutatie -
-10 -10
S -
-
Toelichting •
Bestuur
Vanwege de wettelijke plicht om reis- en verblijfskosten te vergoeden aan raads- en commissieleden dient hiervoor structureel budget (€ 10.000) bij te worden geraamd. Het Fractievoorzittersoverleg heeft hiertoe een raadsvoorstel aangeboden gekregen dat geaccordeerd is in de raadsvergadering van 11 juli 2024.
Verantwoording per programma / Raad
25
Najaars-rapportage 2024
Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Financiën
Financiële afwijkingen Nadelige financiële afwijking Financiën Taakvelden 010 Mutaties reserves Vrijval reserves 05 Treasury hogere rentebaten 061 OZB : woningen hogere opbrengst als gevolg van areaaluitbreiding en waardestijgingen 062 OZB : niet woningen 063 Parkeerbelastingen 064 Overige belastingen 07 Algemene uitkering Inschatting effect septembercirculaire 2024 08 Overige baten en lasten Vrijval stelposten 09 Vennootschapsbelasting 34 Economische promotie Opbrengst toeristenbelasting Totaal financiële afwijkingen
-
Voordelige financiële afwijking
Incidenteleel/ Structureel
I
-
-150 -150 -150
1.871 1.871 537
S
537
I
1.500 1.500 2.454 2.454 -
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie 200 200 -
I I I
6.362
200
•
Mutaties reserves:Bij de Jaarrekening 2023 is abusievelijk bij de resultaatbestemming € 200.000 gestort in de reserve Energie in de Wijken voor voorbereidingskosten Warmtenet. Dit bedrag was al gereserveerd in de reserve Voorbereidingskosten Fonds 2040. Het bedrag (€ 200.000) in de reserve Voorbereidingskosten valt daarom nu vrij ten gunste van de algemene middelen.
•
Treasury:Op basis van een forse positieve ontwikkeling van het schatkistbankierensaldo in 2024, mede ontstaan door extra ontvangen rijkssubsidies (Versnellingsgelden) ad € 33 miljoen, de minder dan verwachte uitgaven en de hoger dan verwachte positieve rentepercentages, wordt rekening gehouden met extra rentebaten ad € 1,871 miljoen. Bij de Programmabegroting 2025-2028 worden de meerjarige perspectieven van de renteontwikkeling betrokken.
•
OZB -woningen:De extra opbrengsten OZB 2024 worden voor € 150.000 verklaard door een hogere areaaluitbreiding dan geraamd en voor € 387.000 door een verschil tussen de prognose van de WOZ waardeontwikkeling en de feitelijk vastgestelde (hogere) WOZ waarde voor belastingjaar 2024. Hiermee houden we echter weer rekening in 2025 door dit te corrigeren op de tarieven die nodig zijn om het geraamde bedrag voor 2025 op te halen. Daarmee is het voordeel incidenteel.
•
Algemene uitkering:Vooruitlopend op de (nog te ontvangen) septembercirculaire 2024 houden we rekening met bijstelling van de gemeentefondsuitkering 2024 voor een bedrag ad € 1,5 miljoen. We richten ons daarbij met name op de te verwachten bijsteling Ruimte onder BtwCompensatieFondsplafond en de bijstelling van maatstaven.
Algemene dekkingsmiddelen en Overhead / Financiën
26
Najaars-rapportage 2024
•
Overige baten en lasten:Enkele stelposten (o.a. restant nominale ontwikkelingen,en ongedekte uren) in 2024 kunnen vervallen. Dat levert een vooralsnog incidenteel voordeel (€ 2,5 miljoen) op
•
Economische promotie (toeristenbelasting):We verwachten een lagere opbrengst (€ 150.000) dan geraamd. Hierbij speelt wel mee dat het Campanile Hotel heel 2024 in gebruik is genomen door het COA. De gemeente en het COA zijn in gesprek over de compensatie van de misgelopen toeristenbelasting.
Algemene dekkingsmiddelen en Overhead / Financiën
27
Najaars-rapportage 2024
Overhead
Financiële afwijkingen Overhead Taakvelden 04 Overhead Informatievoorziening Nieuw financieel systeem Facilitaire producten Tijdelijke huisvesting Herfasering middelen gemeentelijke huisvesting Frontoffice en facilitair (afdelingskostenplaats) Overheadsbaten Totaal financiële afwijkingen
Nadelige financiële afwijking
Voordelige financiële afwijking
-2.565
850 200
Incidenteleel/ Structureel
35
-900 -600 -350
I I I I
-35
I
-680 650 -2.565
(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie
35
I I
850
35
Toelichting • Overhead Informatievoorziening: Op basis van de huidige inzichten en prognoses wordt er naar verwachting een voordeel verwacht van € 200.000 binnen alle budgetten van Informatievoorziening. Deze onderschrijding is het gevolg van het niet geheel kunnen uitvoeren van verbeteringen en ontwikkelingen binnen de oorspronkelijke planning van Informatievoorziening, welke grotendeels afhankelijk zijn van de beschikbaarheid op de (arbeids)markt. Nieuw financieel systeem: In 2023 is gestart met de opdracht en aanbesteding van een nieuw financieel systeem ter vervanging van het huidige GFS. In 2024 is tevens gestart met de inrichting en het in gebruik nemen van een nieuw rapportage programma. De onvermijdelijke kosten van inhuur van een projectleider, externe expertise Informatievoorziening, implementatie-, licentie- en consultancykosten leiden in 2024 tot een nadelige afwijking van € 900.000. De vervangingen zijn noodzakelijk om de (gemeentebrede) ambities waar te maken. De incidentele vervangingskosten moeten worden bekostigd uit extra incidentele middelen. Facilitaire producten: De afwijking bedraagt initieel € 900.000. Met de verkregen claim in de Kadernota 2024 van € 300.000 (incidenteel voor 2024) ontstaat een nadeel van € 600.000. Oorzaken van deze overschrijding zijn onder andere (niet limitatief): • Kostenstijgingen boven de indexatie; • Stijging kosten gas/elektra;