Najaars-rapportage 2023 (inclusief erratum)

Najaarsrapportage 2023

Najaars-rapportage 2023

Inhoudsopgave Inleiding.................................................................................................................................

3

Financiële samenvatting........................................................................................................ 4 Financiële effecten programma's.....................................................................................................

5

Meicirculaire 2023...........................................................................................................................

5

Structurele effecten.........................................................................................................................

7

Verantwoording per programma............................................................................................

8

Duurzame stad................................................................................................................................

8

Bereikbare stad...............................................................................................................................

9

Goed wonen.................................................................................................................................... 10 Schone en veilige stad.................................................................................................................... 13 Gezonde en sociale stad................................................................................................................. 16 Samenleven, onderwijs en cultuur................................................................................................... 19 Werk en inkomen............................................................................................................................. 25 Economie en Vastgoed.................................................................................................................... 28 Stad en Bestuur............................................................................................................................... 29 Raad................................................................................................................................................ 30

Algemene dekkingsmiddelen en Overhead........................................................................... 31 Financiën......................................................................................................................................... 31 Overhead......................................................................................................................................... 32

Actualisatie reserves............................................................................................................. 34 Actualisatie kapitaallasten..................................................................................................... 36 Fasering investeringen.......................................................................................................... 37 Bijlagen.................................................................................................................................. 40 Audit................................................................................................................................................ 40 Inhuur derden.................................................................................................................................. 42

2

Najaars-rapportage 2023

Inleiding Hierbij biedt het college de Najaarsrapportage 2023 aan. In deze Najaarsrapportage rapporteren wij U over de uitvoering van de Programmabegroting 2023, het bijbehorende investeringsprogramma en de geprognosticeerde (financiële) afwijkingen inclusief eventuele reservemutaties. Het resultaat op basis van de prognose in de Najaarsrapportage 2023 is € 0,4 miljoen negatiever dan het saldo begroting na de Kadernota 2023 en wordt voornamelijk veroorzaakt door nadelige effecten van de mei-circulaire en per saldo een voordeel op de exploitatie. Een financieel overzicht kunt u vinden in de financiele samenvatting. Voor het lopende begrotingsjaar 2023 geldt dat de geprognosticeerde uitkomst is bepaald op basis van de realisatie in de eerste acht maanden van het lopende begrotingsjaar 2023 en een prognose over de resterende vier maanden. De uitgangspositie is het saldo van de begroting tot en met de Kadernota 2023. De afwijkingen (mee- en tegenvallers) en de financiële gevolgen van voorstellen verwerken we in de begrotingswijziging die bij de Najaarsrapportage 2023 is gevoegd. Vertragingen in de realisatie, knelpunten in de capaciteit, onvoorziene marktontwikkelingen en afwijkingen in de uitkomsten van grondexploitaties (MPG) kunnen nog tot belangrijke afwijkingen leiden, die pas bij de jaarrekening 2023 bekend zijn.

Bijvoorbeeld doordat zaken niet op 31 december van dit jaar zijn gerealiseerd of doordat extra kosten moeten worden gemaakt, om zaken tijdig te realiseren. Bij de Najaarsrapportage 2023 horen onderstaande separate bijlagen: 1. TMPG 2023-2026 (Tussentijds MeerjarenProgramma Grondontwikkeling) 2. Rapportages over de stand van zaken van bezuinigingen (bezuinigingsmonitor en tekstuele voortgangsrapportage).

Inleiding

3

Najaars-rapportage 2023

Financiële samenvatting De najaarsrapportage is een afwijkingenrapportage die per programma inzicht geeft in de verwachte voor- en nadelen in de exploitatie, reservemutaties, kapitaallasten en investeringen. Totaal bedraagt de prognose van de Najaarsrapportage 2023 een nadelig resultaat na bestemming van € 5,0 miljoen. Dit resultaat is opgebouwd uit het saldo van de kadernota 2023 , de meicirculaire 2023 over de uitkering van het gemeentefonds, actuele prognoses voor de begrotingsprogramma's en actualisaties van reserves en investeringen (en dus kapitaallasten). Saldo begroting 2023

(bedragen × € 1.000)

Stand begroting na Kadernota 2023

-4.561

Meicirculaire 2023

-1.343

Saldo meicirculaire 2023

-1.343

Exploitatie Kapitaallasten Reserves

976 -77 -

Saldo Najaarsrapportage 2023

899

Saldo begroting 2023 na Najaarsrapportage 2023

-5.005

Ten opzichte van de actuele begroting ( - € 4,6 miljoen) verslechtert het saldo met ca. € 0,4 miljoen. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn: 1. Meicirculaire: effect voor 2023 € 1,3 miljoen nadeel van de in juni verschenen circulaire. 2. Belangrijkste afwijkingen exploitatie: per saldo afgerond € 1,0 miljoen voordeel. • • • • • • • •

Jeugdhulp € 2,6 miljoen nadeel WMO € 0,9 miljoen voordeel Rijksbudget bijstand € 0,9 miljoen voordeel Opvang vluchtelingen € 0,6 miljoen voordeel Grond/vastgoedtransacties € 0,8 miljoen voordeel Financieringsresultaat € 0,9 miljoen voordeel Overhead € 0,6 miljoen nadeel Saldo overige afwijkingen € 0,1 voordeel

Genoemde afwijkingen hebben allen een incidenteel karakter en leiden in het kader van realistisch ramen niet tot het aanpassen van de ramingen 2024 en verder. 3. Kapitaallasten : nadeel € 0,1 miljoen

Financiële samenvatting

4

Najaars-rapportage 2023

Financiële effecten programma's

Programma Duurzame stad Bereikbare stad Goed wonen Schone en veilige stad Gezonde en sociale stad Samenleving, onderwijs en cultuur Werk en inkomen Economie en Vastgoed Stad en bestuur Raad Financiën Overhead Totaal

Effecten voor bestemming 3.027 700 1.474 60 3.273 -2.572 7.565 -3.293 -139 -22 755 -627 10.201

(bedragen × Reserve € 1.000) Saldo mutaties Najaarsrapportage -3.027 700 -1.475 -1 60 -5.273 -2.000 2.149 -423 -5.670 1.895 4.086 793 -15 -154 -22 755 -627 -9.225

976

Voor een compleet inzicht in het begrotingssaldo en de reserves maken we onderscheid tussen het resultaat vóór bestemming (op basis van lasten en baten) en het resultaat ná bestemming (inclusief reservemutaties). Voor een nadere toelichting van alle effecten en reservemutaties wordt verwezen naar het volgende hoofdstuk met de financiële verantwoording per programma.

Meicirculaire 2023

Effecten van de Meicirculaire Toename uitkering Gemeentefonds Reeds verwerkt extra LPO (loonprijsontwikkeling) Taakmutaties Aanpassing decentralisatie- en integratie-uitkeringen

(bedragen × € 1.000) 3.363 -1.500 -773 -2.433

Effect Financieel meerjarenbeeld - jaarschijf 2023

-1.343

De meicirculaire is gepubliceerd op 31 mei 2023 en geeft aan wat de bijstellingen zijn in de Algemene uitkering (AU), de decentralisatie- (DU) en integratie-uitkeringen (IU). Een nadere toelichting is opgenomen in de 'Bestuurlijke reactie meicirculaire 2023' (van 20 juni 2023, kenmerk 5550144).

Financiële samenvatting / Financiële effecten programma's

5

Najaars-rapportage 2023

Programma / onderwerp Goed wonen Verdeling structurele middelen wet Goed Verhuurderschap Wet Goed Verhuurderschap Gezonde en sociale stad Compensatieregeling voogdij 18+ Werkdrukverlaging jeugdbescherming Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+ Voorschoolse educatie Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Vrouwenopvang (DU) Nationaal Actieplan Dakloosheid Beschermd Wonen (IU) Samenleving, onderwijs en cultuur Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Leerlingenvervoer Oekraïne Jeugdcontributie bibliotheken Werk en inkomen Flankerend beleid energiearmoede Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Taal voor ontheemden uit Oekraïne Maatschappelijke begeleiding Einde lening Inburgeringsplicht (ELIP) Participatie (IU) Stad en Bestuur Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag Financiën Inkomstenderving 2020 en 2021 Taakmutaties IDU/IU

(bedragen × € 1.000) 21 103 -148 -50 251 13 -4 8 363 1.319 -423 -9 95 115 344 275 46 9 60 55 12 703 20 28 -773 -2.433

Effect taakmutaties en DU/IU 2023

-

De belangrijkste effecten voor het jaar 2023 uit de meicirculaire zijn taakmutaties (€ 0,8 miljoen extra als gevolg van aanpassing van takenpakket en de daarbijhorende lasten) en decentralisatieen integratieuitkeringen (€ 2,4 miljoen extra als gevolg van uitbreiding van takenpakket en/of loonen prijsbijstelling). De extra middelen als gevolg van taakmutaties en en aanpassingen in decentralisatie- en integratieuitkeringen zijn in 2023 budgetneutraal verwerkt bij de programma's. De meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2024-2027.

Financiële samenvatting / Meicirculaire 2023

6

Najaars-rapportage 2023

Structurele effecten In de Najaarsrapportage 2023 doen zich een paar posten voor die een structureel gevolg hebben voor de begroting. Deze zijn terug te vinden in het programma's Samenleving, onderwijs en Cultuur en Raad. Per saldo hebben deze mutaties een beperkte invloed op het financieel meerjarenbeeld. Begrotingssaldo 2024-2027 Programmabegroting 2024

2024

2025

2026

2027

34

50

-4.367

-9.745

Structurele posten Najaarsrapportage 2023 Buitensport (inflatie) Bodemsanering (buiten) sportaccommodaties Zwembad Maria Duystlaan Huur onderwijsgebouwen Accountantskosten Individuele opleidingskosten (raad)

-50 -150 200 -125 -12 -10

-50

-50

-50

-125 -12 -10

-125 -12 -10

-125 -12 -10

Begrotingssaldo na Najaarsrapportage

-113

-147

-4.564

-9.942

Een uitgebreide toelichting is terug te vinden in de betreffende programma's.

Financiële samenvatting / Structurele effecten

7

Najaars-rapportage 2023

Verantwoording per programma Duurzame stad

Financiële afwijkingen Duurzame stad

Nadelige financiële afwijking

Financiële afwijkingen 1 Energietransitie Motie energie in de wijken 2 - onttrekking reserve beleid en uitvoering Motie energie in de wijken - storting reserve Energie in de wijken Totaal financiële afwijkingen

Voordelige financiële afwijking 3.027

-

3.027

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

I

-3.027

I

5.500

I

-5.500 -3.027

Toelichting: 1. Energietransitie De subsidie Netverder draagt bij aan project Open Warmtenet waarmee komende jaren 15.000 woningen kunnen overstappen van aardgas naar duurzame warmte. Het is een complex project met meerdere partners en gedurende 2023 heeft het projecten enkele weken vertraging opgelopen. Het uitkeren van deze subsidie (€ 3.027.000) was gepland in december 2023 en is door de uitloop naar 2024 verschoven. De bijdrage aan NetVerder wordt dus naar verwachting begin 2024 voldaan. 2. Energie in de wijken Op grond van het amendement motie energie in de wijken wordt € 5,5 miljoen overgeheveld van de reserve Beleid en Uitvoering naar de reserve Energie in de wijken ten behoeve van voorstellen die, vanuit een integrale aanpak van wijkopgaven in voornamelijk de kwetsbare wijken, het traject van warmte-uitvoeringsplannen versterken en versnelllen.

Verantwoording per programma / Duurzame stad

8

Najaars-rapportage 2023

Bereikbare stad

Financiële afwijkingen Bereikbare stad

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking

Financiële afwijkingen 1 Parkeren (lasten) Totaal financiële afwijkingen

700 -

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

I

700

-

Toelichting: 1. Parkeren -baten en lasten (€ 700k voordeel) Er is geen (noemswaardige) afwijking op de parkeerbaten te melden. Zie onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen De afwijking op de lastenkant van straatparkeren wordt geprognosticeerd op een voordeel van € 450k. De bijstelling bij de kadernota voor extra kostenstijgingen als gevolg van indexering door externe partijen, door parkerenDelft gemeld, zal zich in 2023 niet voordoen. Daarnaast zullen de kosten voor beleidsondersteuning, als gevolg van minder beschikbare ambtelijk capaciteit. lager zijn. Ook vallen de uitgaven voor incidentele maatregelen in de openbare ruimte voor het geregelueerd parkeergebied lager uit (borden wegmarkering e.d.). Het beheer van de fietsenstallingen is overgegaan naar U-stall, waardoor aanbestedingsvoordelen zijn behaald. Deze voordelen (€ 250k) zijn vooralsnog incidenteel, omdat de kosten van de bemensing in de fietsenstalling in de toekomst hoger zullen zijn, door verruiming van de openingstijden, en er minder beroep kan worden gedaan op mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Op dit moment hebben we geen indicatie van de kosten van de vervanging van de fietsenrekken in stalling twee. Dat wordt op dit moment uitgezocht. Afhankelijk van de prijs en het beoogde moment van vervanging wordt mogelijk het overschot als gevolg van de aanbestedingen de komende jaren bestemd voor dekking van deze investering.

Verantwoording per programma / Bereikbare stad

9

Najaars-rapportage 2023

Goed wonen Inhoud: In 2023 staat het maakproces van de te actualiseren woonvisie centraal. De fase van ter inzagelegging is afgerond, eind september start de finale besluitvorming. De documenten dienen ook als onderligger voor gesprekken over de te maken prestatieafspraken met de corporaties en huurdersraden. Er is met succes gewerkt om rijksmiddelen voor woningbouwversnelling te ontvangen. In juni heeft het Rijk Woningbouwimpulsgelden toegekend voor Delft West en Stationsgebied Delft Campus. Met BZK, de provincie Zuid-Holland, de negen regiogemeenten en corporaties is een regionale realisatieagenda woningbouw gemaakt. Ondertekening vond in maart plaats. De agenda bevat wederkerige proces- en inhoudelijke afspraken over de bouw van woningen en daartoe weg te nemen belemmeringen. De monitoring van bouwprojecten is onder leiding van de provincie geïntensiveerd en wordt verder uitgebreid. De Delftse Huisvestingsverordening is per 1 juli geactualiseerd en uitgebreid met opkoopbescherming en aanpak toeristische verhuur. De gemeente heeft subsidie verleend voor de promotie van hospita-verhuur. Een aantal zaken loopt vertraging op, dan wel wordt in 2023 niet opgepakt. Het Huurteam start in Q4 2023, het onderzoek naar realisatie sociale koop schuiven we door naar 2024. De wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders realiseren we in 2023 naar verwachting niet.

Realisatie van flexwoningen voor statushouders en spoedzoekers is in 2023 niet meer mogelijk. We zijn scherp op veranderingen van de bouwmarkt maar het is lastig hier goed op in te spelen. Het is een onzekere tijd en dat zie je terug in het aantal (grote) aanvragen. Dit neemt niet weg dat de inzet op reeds verleende vergunningen niet minder is geworden. Het beoordelen van constructies, houden van toezicht (verbouw, nieuwbouw en monumenten) en advisering is niet minder geworden. De inzet op handhaving, conform de handhaving strategie en het VTH jaarplan, wordt steeds een nadrukkelijker onderdeel van ons werk. Ook hier is geen afname te zien eerder een toename. De gebiedsontwikkelingen worden nauwkeurig gemonitord op de economische ontwikkelingen. In Delft zijn, in tegenstelling tot wat we zien in andere steden, nog geen projecten stilgevallen. Wel zien we dat bij een aantal ontwikkelingen de vraag komt of herprogrammering mogelijk is. Vooralsnog zijn we hier zeer terughoudend in: de ontwikkeling moet aansluiten en invulling (blijven) geven aan de opgave die we als stad hebben. Niet alleen op het gebied van de woningbouw opgave, maar ook op het gebied van de economische doelstellingen, de maatschappelijke voorzieningen, de doelstellingen vanuit duurzaamheid en moeten ze bijdragen aan een leefbare stad.

Een vraag voor herprogrammering zorgt wel voor vertraging in het project en extra personele inzet.

Verantwoording per programma / Goed wonen

10

Najaars-rapportage 2023

Financiële afwijkingen Goed wonen Financiële afwijkingen 1 Projecten Schieoevers Idem (tlv reservering IDD) 2 Omgevingswet 3 Woon- en wijkenbeleid Ruimtelijke 4 en leefomgeving 5 Wonen en bouwen Grondexploitatie 6 (Voorhof NW) Totaal financiële afwijkingen

Nadelige financiële afwijking

-90

Voordelige financiële afwijking

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

700

I

-700

475

I

-475

164 100

I I

-100

I

-200

200

-75

I

-1.334

1.334

-1.499

2.973

I -1.475

Toelichting: 1. Projecten Schieoevers De gebiedsvisie Station Delft Campus vertraagt tot Q4 van 2023. Als gevolg hiervan kunnen de projecten Noordkavel en De Strip pas in 2024 volop in gang gezet worden. Dit betekent dat een groot deel van de geraamde plankosten in 2023 voor deze projecten doorschuift naar 2024 en volgende jaren. Hierdoor ontstaat er in 2023 naar verwachting een voordeel van € 700.000. Dit leidt tot een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Schieoevers. Per saldo betreft dit een budget-neutrale afwijking. In de Kadernota 2023 zijn er incidentele middelen gereserveerd tbv Innovatiedistrict Delft. Ook is er voor 2023 een drietal bestedingsvoorstellen gedaan die ten laste zijn gekomen van deze reservering te weten : Visie en strategie Schieoevers Zuid (250k), Verkenning Vulcanusweg (100k) en Vervolgonderzoek visie Rotterdamseweg (125k). De uitvoering van deze voorgestelde opdrachten vanuit IDD zal mogelijk leiden tot een scope uitbreiding van het programma Schieoevers. De drie opdrachten schuiven door naar 2024. Er ontstaat een voordeel in 2023 van € 475.000. Voorgesteld wordt om deze middelen terug te storten in de algemene reserve onder de label IDD. Per saldo betreft dit een budget-neutrale afwijking door de lagere onttrekking uit de algemene reserve. 2.

Omgevingswet (€ 164k voordeel) Vanuit het project Omgevingswet is geld vrijgemaakt om vooraf ingeschatte risico’s op te vangen. De Omgevingswet is echter uitgesteld tot 1 januari 2024 derhalve worden de beschikbare middelen tbv BBO (€ 164.000) voor 2023 niet ingezet. 3. Woon-en wijkenbeleid In de programmabegroting 2023-2026 is opgenomen dat we onderzoeken of we met de inzet van erfpacht, woongarant of andere constructies betaalbare koop mogelijk kunnen maken. Hiermee willen we het voor starters beter mogelijk maken om een woning te kopen. Vanwege andere prioriteiten lukt het niet om dit in 2023 op te pakken. Het onderwerp blijft belangrijk, maar het heeft geen gevolgen voor concrete beleidsdoelen. We stellen voor om dit incidentele voordeel van € 100.000 te storten in de reserve Beleid & Uitvoering. In 2024 volgt een voorstel om het bedrag te onttrekken aan de reserve. 4. Ruimtelijke en leefomgeving (€ 90k nadeel) Er zijn hogere kosten voor het project Panjo locatie door extra werk aan het bestemmingsplan en een aantal WOB-verzoeken rondom dit plan (€ 90.000 nadeel).

Verantwoording per programma / Goed wonen

11

Najaars-rapportage 2023

In april 2023 hebben de vijf partijen die samenwerken aan de verdere ontwikkeling van Innovatiedistrict Delft een samenwerkingsovereenkomst getekend voor het eerste uitvoeringsjaar. Hierin is afgesproken dat alle partners financieel bijdragen aan de kosten van het eerste uitvoeringsjaar. Dit betekent dat een budget van € 2 ton niet in 2023 wordt uitgegeven. De intentie is om meerjarig samen te werken en het bedrag is daarom benodigd in 2024. Voorgesteld wordt om deze middelen terug te storten in de algemene reserve onder de label IDD. Per saldo betreft dit een budget-neutrale afwijking door de lagere onttrekking uit de algemene reserve. 5. Wonen en bouwen (€ 75k nadeel) Bij de programmabegroting 2024-2027 is budget aangevraagd voor Regionale realisatie agenda woningbouw (RRAW) voor de jaren 2024 en 2025. De werkzaamheden zijn in 2023 al gestart en hierdoor zijn er al middelen in 2023 benodigd. Meerkosten € 75.000 6. Grondexploitatie (Voorhof NW) Binnen het complex van grondexploitaties is sprake van een budgettair neutraal effect in jaarschijf 2023. De meerkosten (voor 2023) zijn het gevolg van enerzijds het eerder uitvoeren van werkzaamheden (bouwrijp maken) en anderzijds het later realiseren van grondopbrengsten in het project Voorhof Noord-West. Deze verschuiving van geldstromen zorgt voor een hogere grondwaarde in 2023 en werkt daarom financieel neutraal uit.

Voor nadere informatie wordt verwezen naar het TMPG 2023.

Prognose investeringen Goed Wonen `Teding van Berkhoutlaan, aanpassingen in 1 openbare ruimte Idem bijdrage derden

Datum gereedmelding

(bedragen × € 1.000) Realisatie 2023/2024

2024

285

2024

-69

1 Investering Teding van Berkhoutlaan (€ 285.000) Aanpassingen in openbare ruimte. Dekking volgt uit vergoeding initiatiefnemer en deels herbestemmen van verkoopopbrengst aan deze investering.

Verantwoording per programma / Goed wonen

12

Najaars-rapportage 2023

Schone en veilige stad Inhoud: In 2023 is de Delftse ondermijningsaanpak verder versterkt, onder andere door het actualiseren en verbreden van het Bibob-beleid per 1 april 2023. Daarnaast is de werkwijze op de aanpak van verschillende vormen van overlast, zoals jeugdoverlast en overlast door drugshandel, doorontwikkeld. Verder kunnen we de aanpak van jeugdcriminaliteit fors intensiveren door de toekenning van Rijksfinanciering voor Preventie met Gezag in Delft-West. De toegekende middelen maken een brede inzet samen met onze partners mogelijk op vier urgente hoofdthema’s uit de aanvraag mogelijk (Drugsbezit- & handel, Rivaliserende jeugdgroepen, Wapens & geweld en gedigitaliseerde criminaliteit). In dit jaar, zonder handhaving op Coronaregels, is de inzet op reguliere handhavingstaken weer intensiever opgepakt. Extra inzet (ten opzichte van eerder jaren) is er geweest op naleving van de Alcoholwetgeving, de coffeeshops, reinigingsinspectie, de fietshandhaving en overlastsituaties in de openbare ruimte. In de wijken en met name in Delft West wordt de informatiepositie versterkt door meer met ketenpartners samen te werken en frequenter aanwezig te zijn.

Financiële afwijkingen Schone en veiligs stad

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking 120

I

-1.200

1.200

I

-650 -156 -200

590 156 200

I I I

-2.206

2.266

Financiële afwijkingen 1 Aanpak ondermijning Verkeer en Vervoer 2 (degeneratievergoeding) 3 Openbaar Groen 4 Reiniging 5 Riolering Totaal financiële afwijkingen

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

-

Toelichting 1. Aanpak ondermijning (€ 120K voordeel) Het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) leek aanvankelijk met nieuwe beleidsvelden uitgebreid te kunnen worden, waarvoor in 2023 incidenteel budget gereserveerd was. Echter, bij de inrichting van het VIK, zowel op technisch als privacy-technisch vlak, is gebleken dat uitbreiding van nieuwe beleidsvelden/koppeling met nieuwe informatiebronnen lastig uitvoerbaar is. Daarbij achten we, gelet op de reeds ingezette versterking van de aanpak ondermijning, uitbreiding van het VIK met nieuwe beleidsvelden/koppelingen met andere informatiebronnen op dit moment niet opportuun. We verwachten al met de huidige inrichting van het VIK een verbetering van de gemeentelijke informatiepositie te kunnen realiseren. Er zijn daarom geen gevolgen voor het behalen van de beleidsdoelen. 2. Verkeer en Vervoer Als gevolg van een grotere hoeveelheid graafwerkzaamheden door de aanleg van glasvezel zal de ontvangen degeneratievergoeding in 2023 veel hoger uitvallen dan begroot. De hogere inkomsten (naar schatting minimaal € 1.2 mln) worden bij de jaarrekening 2023 conform afspraak gedoteerd aan de voorziening degeneratie. 3. Openbaar groen (€ 60k nadeel)

Verantwoording per programma / Schone en veilige stad

13

Najaars-rapportage 2023

De voornaamste oorzaak van de afwijking voor Openbaar Groen en Water is te vinden in kosten die in de afgelopen jaren sterker zijn gestegen dan vooraf verwacht. In 2020 is het beheerplan Groen en Water vastgesteld voor de periode 2020 -2023. Nadat het plan is vastgesteld zijn de kosten voor grondstoffen, materiaal en mensen veel harder gestegen dan waar in het plan rekening mee is gehouden. Daarnaast is meer inzet nodig voor onderhoud en calamiteiten. Nadelig effect op de begroting: € 530.000. Inmiddels is een nieuw beheerplan voor de jaren 2024-2027 opgesteld waarin rekening is gehouden met voornoemde kosten. Daarnaast zijn in de Harnaschpolder diverse speelplekken aangelegd waar achteraf bleek dat de valondergrond niet voldeed aan de gestelde normen. Het is helaas niet mogelijk om de kosten te verhalen op de aannemende partij. Door toegenomen gebruik van speeltoestellen wordt ervaren dat meer onderhoud noodzakelijk is en dat daardoor de lasten eveneens hoger uitvallen. Verder is er een naheffing geweest van Evides voor het watergebruik van de afgelopen drie jaar van een waterspeelplek. De extra kosten bedragen € 120.000 Door de Provincie Zuid Holland is een subsidie (€ 590.000) toegekend aan Gemeente Delft voor het beheer en onderhoud van het recreatiegebied Delftse Hout. Per saldo is er sprake van een nadeel van € 60k (€ 530K + € 120k -/- €590k) 4.

Reiniging Door de gestegen kosten voor het verzamelen van afval en de keuze het afvaltarief in 2023 gelijk te houden aan dat van 2022 zal een financieel nadeel ontstaan. Zoals bij voorjaarsnota/kadernota gemeld is er een tekort op de lopende begroting Avalex. Hiervoor zijn aanvullende middellen (€ 200.000) voor het lopende jaar beschikbaar gesteld. Ondanks deze extra middelen wordt alsnog een budgetoverschrijding (€ 156.000) verwacht op inzamelingskosten Avalex. Voor het te verwachten tekort op het product reiniging wordt een bedrag onttrokken aan de egalisatievoorziening reiniging (€ 156.000). 5. Riolering In verband met het toegenomen aantal aansluitingen op het riool zijn de opbrengsten voor het riool tm 2022 hoger uitgevallen dan vooraf ingeschat. Als gevolg van het hogere aantal aansluitingen worden in de toekomst meer kosten voor vervanging van de riolering verwacht. Hierdoor dient € 200.000 vanuit de egalisatievoorziening riolering toegevoegd te worden aan de voorziening Toekomstige Vervanging Riool.

Prognose investeringen Schone en veilige stad 1 Uitplaatsen Stedin / beheerplan OV

Datum gereedmelding (bedragen × € 1.000) Realisatie 2023/2024 2024 100

Toelichting 1. Uitplaatsing Stedin / Beheerplan Openbare verlichting Bij deze investering (geraamd € 258k) is een tekort ontstaan als gevolg van gestegen materiaal kosten. Het tekort bedraagt op dit moment ca. € 100.000 in 2024.

Prognose voorzieningen 1. Voorziening Reiniging Voor het te verwachten tekort op het product reiniging wordt een bedrag onttrokken aan de egalisatievoorziening reiniging (€ 156.000).

Verantwoording per programma / Schone en veilige stad

14

Najaars-rapportage 2023

2. Voorziening Riolering In verband met het toegenomen aantal aansluitingen op het riool zijn de opbrengsten voor het riool tm 2022 hoger uitgevallen dan vooraf ingeschat. Als gevolg van het hogere aantal aansluitingen worden in de toekomst meer kosten voor vervanging van de riolering verwacht. Hierdoor dient € 200.000 vanuit de egalisatievoorziening riolering toegevoegd te worden aan de voorziening Toekomstige Vervanging Riool.

Verantwoording per programma / Schone en veilige stad

15

Najaars-rapportage 2023

Gezonde en sociale stad Inhoud: Door extra inzet op voorliggende voorzieningen hopen we op de lange termijn inzet van jeugd- en opvoedhulp vaker te voorkomen. Om deze reden is er dit jaar meer laagdrempelig (digitaal) aanbod voor opvoedondersteuning van ouders ingezet. Dit krijgt ook de komende jaren een vervolg. Ook wordt er vanuit Delft intensief ingezet op contractmanagement om kwaliteit en betaalbaarheid van de hulpverlening te bevorderen. Er is nog steeds de wens om ook voor Delft te komen tot integrale ambulante jeugdhulp producten om op die manier passende zorg te blijven bieden vanuit reguliere regionale contracten, hier wordt dit jaar op ingezet. Ook is het convenant bemoeizorg tot stand gekomen. Beschermd wonen/beschermd thuis is opnieuw ingekocht, waardoor er goede voortgang zit op deze transitie. Het plan voor de aanvraag van de Brede SPUK is gemaakt en aangevraagd, waarmee een stap is gezet richting de implementatie van de landelijke akkoorden IZA en GALA. Ten slotte is het laatste deel van de Wmo maatregelen uit het actieplan sociaal domein geïmplementeerd. Het (uitvoerings)beleid van WMO is ontwikkeling net als de daarbij horende handhaving strategie. De wet schrijft voor dat er toezicht gehouden dient te worden op de rechtmatigheid. In 2023 is dit ook gebeurd. Het inrichten van aaneengesloten werkprocessen alsmede bijhorende afspraken is een lopende ontwikkeling.

Financiële afwijkingen Gezonde en sociale stad Financiële afwijkingen WMO 1 Beschermd wonen 2 WMO - Dienstverlening 3 Delft Support 4 Versterken wijkteams 5 Jeugd regionaal 6 Jeugd lokaal Totaal financiële afwijkingen

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

5.000

I

-5.000

850

I I I I I

-273

-250 273 -1.700 -900 -2.850

Incidenteleel/ Structureel

6.123

-5.273

Toelichting 1. Wmo - Beschermd wonen Ook in 2023 wordt er een positief resultaat (ca € 5,0 miljoen) op beschermd wonen verwacht doordat de inkomsten vanuit het Rijk wederom hoger zijn dan de uitgaven die we hebben. Voorgesteld wordt om dat conform de (regionale) afspraken te storten in de reserve Beschermd Wonen. De verwachting is dat vanaf 2025-2029 middelen worden gedecentraliseerd en dat we de reserve moeten inzetten voor transformatie en doorontwikkeling op MO en BW. Daarbij geeft het Rijk aan dat er mogelijk vanaf 2025 gekort wordt op de BW bijdrage aan gemeenten ter dekking voor de gestegen WLZ kosten. 2. Wmo - Dienstverlening (€ 850k voordeel) Er ontstaat een voordeel van ca. € 650.000 a.g.v. het gunstiger uitpakken van de actieplan maatregel ‘Systeem nieuwe aanbesteding' en doordat zorg achterblijft a.g.v de wachtlijst. Het effect van de actieplan maatregel is grotendeels structureel, maar omdat de begroting 2024 m.b.t. aantallen en tarieven nog

Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad

16

Najaars-rapportage 2023

onzeker is en het aandeel van de wachtlijst zullen we het structurele component bij de jaarstukken 2023 en de kaderbrief 2024 beoordelen o.b.v. de daadwerkelijke realisatie. Er ontstaat op PGB een voordeel ad € 100.000 en op begeleiding a.g.v. wachtlijsten bij m.n. psychiatrie en somatiek (6 maanden) ad € 100.000. Indien (zoals gewenst) de wachtlijst wordt ingelopen is dit een risico, omdat het budget dan wellicht niet toereikend is. 3. Delft Support (€ 250k nadeel) Delft Support meldt in hun halfjaarlijkse verslag een tekort van ca. € 250.000 op hun personeelslasten a.g.v. niet in te vullen vacatures en daardoor hogere inhuurkosten. 4. Versterken wijkteams De vier uitvoeringsorganisaties binnen het sociaal domein (Delft Support, Werkse!, Delft voor Elkaar en gemeentelijke KCC) doorlopen met elkaar een intensief traject om de dienstverlening naar inwoners te verbeteren. Dit traject is nog niet afgerond. Voor de eventuele consequenties van de bevindingen zullen naar alle waarschijnlijk middelen benodigd zijn, daarom wordt voorgesteld het verwachtte overschot in 2023 (€ 273.000) te storten in de reserve Sociaal domein. 5. Jeugd regionaal (€ 1,7 miljoen nadeel) Binnen de regio en in Delft is een flinke stijging te zien van de kosten jeugdhulp. De schatting voor 2023 is op vier verschillende manieren uitgewerkt.

De methodiek die aansluit bij die van afgelopen jaren, komt uit op een bedrag van EUR € 347,8 miljoen binnen regio en in het specifiek voor Delft € 31,2 mln. Wat neerkomt op een stijging t.o.v. 2022 van 14,0% binnen de regio en 17,3% voor Delft. Deze schatting heeft geleid tot een gezamenlijke duiding met aanbieders om tot verklaringen te komen. Voor Delft is de grootste stijging te zien bij het perceel ambulante jeugd & opvoedhulp (26%) en het perceel specialistische GGZ ambulant (16%). Bij beide percelen is vooral een toename in aantal jeugdigen te zien. Financieel gezien betekent dit meerkosten tot een bedrag van € 2,3 miljoen voor 2023. Dit tekort zal worden gedempt door een incidentele vrijval van middelen uit onderhanden werk van ca. € 0,6 mln. Deze incidentele meevaller heeft betrekking op de afwikkeling van declaraties uit 2021 en 2022. Per saldo is er sprake van een nadeel van € 1,7 miljoen. Een groot deel (€ 1,2 miljoen) van de verwachtte stijging voor Delft wordt veroorzaakt door 1 zeer complexe (en daarmee dure) casus waardoor de verwachting is dat het tekort deels incidenteel van aard is. In dit specifieke geval wordt verkend of deze kosten eventueel bij de WLZ (Wet langdurige zorg) thuishoren. Bij de jaarrekening 2023 en de Kaderbrief 2024 zullen we de beoordeling doen wat het structurele effect op de jeugdhulpkosten is.

6.Jeugd lokaal (€ 0,9 miljoen nadeel) De realisatie is momenteel € 1,4 mln. Er is een prognose gemaakt voor de resterende maanden van het jaar, waarbij de eerste prognose uitkomt op € 2,3 mln. Het beschikbare budget is € 600.000, waardoor er een overschrijding wordt verwacht van ruim € 1,7 mln. Omdat we daarnaast een voordeel verwachten op de SPUK-regeling (€ 0,8 miljoen) wordt een nadeel op jaarbasis verwacht van per saldo € 0,9 miljoen. Er zijn een aantal ontwikkelingen die het tekort verklaren: •

•

Diverse zorgverlening: bredere zorgverlening en langer lokaal ,omdat doorverwijzingen stokken, buiten de regiocontracten om, zoals bv Digibende en bureau Think Positive. Naast de regiocontracten biedt Delft een breed scala aan zorgdiensten om aan de zorgbehoefte van de inwoners te voldoen. Het is bekend dat de regiocontracten beperkingen hebben en niet altijd toereikend zijn voor de volledige zorgbehoefte; Complexe casus met verblijf voor 4 kinderen: kosten t/m mei 2023 zijn € 350.000. Vanaf mei zijn de jeugdigen overgeplaatst naar gecontracteerd aanbod binnen de H10. Deze casus is vorig

Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad

17

Najaars-rapportage 2023

•

jaar benoemd in de Jaarstukken 2022. Als beheersmaatregel is destijds aangegeven dat we de ontwikkelingen volgen om tijdig te kunnen anticiperen. Eén specifiek onvoorziene casus én aanbieders, die in 2023 nog over 2022 hebben gefactureerd: € 932.000. Voor de onvoorziene casus werkt het Rijk aan een SPUK[1] regeling. Als deze beschikbaar is kunnen we mogelijk hiervan de kosten dekken.

Woonplaatsbeginsel is hier een vraagstuk i.v.m. verblijf in het buitenland vandaar dat er mogelijk voor deze hele specifieke gevallen een landelijke regeling komt.

[1]

Verantwoording per programma / Gezonde en sociale stad

18

Najaars-rapportage 2023

Samenleven, onderwijs en cultuur Inhoud: Voor sport zijn dit jaar o.a. de volgende resultaten opgeleverd; realisatie nieuwe skatevoorziening, de Middenberm, renovaties meerdere sportvelden en de vaststelling Delfts Sportakkoord II. Dit jaar zijn de volgende projecten voor onderwijshuisvesting opgeleverd; tijdelijke noodlokalen voor de International School Delft, uitbreiding van het Kristal, tijdelijke huisvesting voor basisschool de Nieuwe Maan en de huisvesting voor de start van het Mercurius College (voortgezet onderwijs). De voorstellen/mutaties voor onderwijshuisvesting in de NJR worden gedaan in het kader van de wettelijke zorgplicht die de gemeente heeft op onderwijswetgeving voor de huisvesting van het (speciaal) basis- en voortgezet onderwijs. Enerzijds worden, in lijn met eerdere besluiten, middelen uit de reserve Onderwijshuisvesting onttrokken. Anderzijds worden additionele kosten voor wissellocaties, om uitvoering te kunnen geven aan het (in 2020) vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2035, verwerkt in de begroting. De Delftse educatieve agenda 2024-2027 is opgewerkt met drie ambities: aansluiten zorg en educatie, educatie van iedereen en kansen vergroten. Bij cultuur is de creatieve makersregeling uitgevoerd. Ook is er uitvoering van themaperiodes Vermeer, Slavernijverleden en Antoni van Leeuwenhoek.

Met partners zijn afspraken gemaakt en acties geïnitieerd voor de verdere uitvoering van het cultuurkader. Onderzoek naar Fair Pay is uitgevoerd en een vervolgtraject is geïnitieerd. Daarnaast is er een plan van aanpak verkenning broedplaatsenbeleid opgesteld. De aanvraag SPUK Bibliotheekvoorzieningen is ingediend en gehonoreerd. Cultuurparticipatie is onderdeel van de planvorming Delft West, het Plan van Aanpak brede SPUK aanvraag GALA / IZA gezond en actief leven akkoord, de SPUK Kansrijke wijk Er wordt uitvoering gegeven aan onder andere het plan binnen- en buitenschoolse cultuureducatie, Meemaakpodium, projecten Impuls Jongerencultuur, plan Pop Delft, impuls Uit-agenda. Ten slotte wordt het traject ingezet voor de herijking en eventuele doorontwikkeling van het welzijswerk en het preventieve veld. Het conserveringsproject archeologie vordert gestaag, de eerste batches van behandelde vondsten zijn weer terug in het Delftse depot.

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

19

Najaars-rapportage 2023

Financiële afwijkingen Samenleving, onderwijs en cultuur Financiële afwijkingen Ontwerp Project 1 Prinsenhof - reserve dekking kapitaallasten Ontwerp Project Prinsenhof - reserve Project Prinsenhof Project Prinsenhof besteding 2023 Museum 2 Prinsenhof Delft Doorontwikkeling 3 preventie Buitensport 4 (bodemsanering) 5 Buitensport (inflatie) 6 Binnensport Project Maria7 Duystlaan (zwembad) 8 Welzijnsaccommodaties Huur 9 onderwijsgebouwen Onderwijs 10 kosten wissellocaties 1e inrichting 11 Mercuriuscollege (reserve OHV) idem (reserve dekking kapitaallasten) Energiekosten 12 maatschappelijke instellingen Organisatiekosten 13 programmabureau Delft West Cultuur voorbereidingskosten 14 renovatie Rietveld Theater Totaal financiële afwijkingen

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

I

330

I

-330

I

1.612

121

I

96

300

I

-300

-1.612 -217

Incidenteleel/ Structureel

-100

I

-50 -146

S I 175

I

-162

I

-125

S

-1.057

I

579

I

564

I

-564

-500

478

I

500

I

-177

-4.146

162

I

1.574

2.149

Toelichting 1. Project Prinsenhof (MPD) De kosten voor de DO-fase van project MPD zijn geraamd op € 1.612.000. Conform het gestelde in de Najaarsrapportage 2022 hierover, worden deze kosten ten laste de bestemmingsreserve Project MPD gebracht. Deze afwijkingen zijn daarom in onderlinge samenhang budgetneutraal. In de bestemmingsreserve Dekking Kapitaallasten zat nog een restant van € 200.000 i.v.m. investeringen die zijn vervallen. Dit bedrag wordt in 2023 ook toegevoegd aan de bestemmingsreserve Project Museum Prinsenhof Delft. Door de onderlinge samenhang zijn deze afwijkingen per saldo budgetneutraal. 2. Museum Prinsenhof Delft Voor het project MPD is in het raadsbesluit van 6 juli 2021 opgenomen dat een bedrag van € 0,9 miljoen beschikbaar komt vanuit het investeringsplan Museum Prinsenhof Delft. Investeringen uit het investeringsplan voor het museum komen nl. niet meer tot realisatie. Daardoor vallen kapitaallasten vrij die wel waren geraamd. Deze vrijval in 2023 van € 130.000 wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Project MPD (en bouwt in de komende jaren op tot de genoemde € 0,9 miljoen).

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

20

Najaars-rapportage 2023

Museum Prinsenhof Delft doet jaarlijks kunstaankopen om de collectie te verrijken. Deze kunstaankopen kunnen niet op voorhand worden begroot. Zij worden onttrokken aan de reserve cultureel erfgoed. Dit jaar zijn objecten aangekocht voor € 167.000. Via fondsenwerving is voor deze aankopen € 121.000 binnen gehaald. Dat betekent dat wij voorstellen om € 46.000 te onttrekken aan de reserve cultureel erfgoed. Museum Prinsenhof Delft verwacht in 2023 voor € 50.000 aan kosten ten behoeve van de ontwikkeling van de nieuwe website. We stellen voor om deze kosten ad € 50.000 aan de reserve cultureel erfgoed te onttrekken. 3. Doorontwikkeling preventie Via de Kadernota 2023 is voor het doorontwikkelen van preventie in 2023 € 500.000 en vanaf 2024 jaarlijks € 1 mln budget beschikbaar gesteld. We zetten hiermee in op het organiseren van meer formele en informele ondersteuning dichtbij de mensen in de wijk, om zorgvragen in de toekomst te voorkomen. Op basis van onderzoek wordt de extra inzet bepaald. De voorbereidingen voor het traject zijn getroffen maar het onderzoek moet nog uitgevoerd worden, waardoor een gedeelte van de middelen naar verwachting volgend jaar ingezet gaat worden. Daarom wordt voorgesteld om € 300.000 toe te voegen aan de reserve sociaal domein. 4.

Bodemsanering (buiten)sportaccommodaties (€ 100K nadeel) Tijdens standaard bodemonderzoeken ter voorbereiding van een veldrenovatie is verontreinigde bodem op sportpark Pauwmolen aangetroffen. Voor het vaststellen van de contouren en sterkte van verontreiniging zijn verschillende bodemonderzoeken uitgevoerd. Een eerste kostenindicatie geeft een bedrag van € 150.000,-. Hoogstwaarschijnlijk zal in 2023/2024 een sanering moeten plaatsvinden. Sportpark Tanthof-Zuid: de Omgevingsdienst Haaglanden (hierna: ODH) heeft de gemeente een Last onder Dwangsom opgelegd, in het kader van de verspreiding van rubberkorrels. De last bestaat onder andere uit het zoveel mogelijk ongedaan maken van de verontreiniging. Voor het opstellen van een plan van aanpak zijn verschillende adviezen ingewonnen en onderzoeken uitgevoerd. In 2023 moeten kosten worden gemaakt zoals advieskosten (€ 100.000); voor saneringswerkzaamheden is in 2024 € 150.000 nodig. Dit risico was / is ook opgenomen in de risicoparagraaf van de Jaarstukken 2022 en de Programmabegroting 2024 als PM post. 5. Inflatie jaarlijks onderhoud sportvelden (€ 50k nadeel) Als gevolg van de hoge inflatie zijn marktprijzen voor het onderhoud van sportvelden boventrendmatig gestegen. Om deze prijsstijgingen op te vangen moeten de budgetten voor jaarlijkse onderhoud van de buitensportaccommodaties structureel met 10% opgehoogd worden.

Actualisatie van de kosten voor groot onderhoud sportvelden vindt jaarlijks plaats bij de kadernota op basis van een geactualiseerd beheerplan. 6. Subsidie (binnen)sportaccommodaties (€ 146k nadeel) Stichting Sporthal Fortuna (hierna: SSF) heeft grotendeels voor eigen rekening een (extra) tweede sporthal laten bouwen. Echter, door gestegen bouwkosten, aanvullende kosten en een korting op een rijkssubsidie heeft SSF op korte termijn een liquiditeitsprobleem en staat de financiële situatie van SSF op de langere termijn onder druk. Eind mei 2023 heeft SSF de gemeente gevraagd om financiële ondersteuning. Meerkosten € 146.000. Hier tegenover staat dat in de Investeringsagenda Sportaccommodaties (totaalbedrag (€ 9.700.000,-) een (deel) investering is opgenomen voor verbeteren /nieuwbouw basketbal

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

21

Najaars-rapportage 2023

accommodatie (€ 300.000,-). Aangezien de basketbalvereniging nu gebruikt maakt van de nieuwe sporthal van SSF, kan deze (deel) investering vervallen. Het vervallen van deze (deel)investering levert in 2023 geen voordeel op de kapitaallasten op maar wel de komende jaren. 7. Zwembad Maria Duystlaan (€ 175k voordeel) In 2023 worden er voorbereidingskosten gemaakt voor het Sportcentrum Maria Duystlaan. In de begroting is een stelpost opgenomen voor de exploitatiekosten in de eerste jaren. Per saldo kan in 2023 €175.000 vrijvallen. Voor 2024 wordt ook een voordeel (€ 200k) verwacht. 8. Welzijnsaccommodaties Bij welzijnsaccommodaties De Wending en Delft Noord (De Bras) zijn de verlichting (inclusief armaturen) en een deel van het plafond aan vervanging toe. De kosten zijn geraamd op € 162.000. Met de vervanging wordt de verlichting gelijk vervangen door de meer duurzame LED verlichting en wordt het plafond aangepast aan de nieuwe armaturen. Voor de welzijnsaccommodaties wordt gewerkt van meer incidenteel onderhoud naar een structurele meerjarenplanning voor het huurdersonderhoud. Vooruitlopend op het afronden van deze planning is geconstateerd dat deze werkzaamheden hard nodig zijn. Deze vervanging was daardoor op voorhand niet te voorzien. Mocht de meerjarenplanning leiden tot structureel hogere kosten, dan zal dit worden afgewogen bij de kadernota 2024.

Met het toekennen worden meerdere beleidsdoelen gehaald, namelijk het in stand houden van de wijkcentra en het verduurzamen van maatschappelijke voorzieningen. We stellen voor om de kosten te dekken uit de reserve maatschappelijke voorzieningen. 9. Onderwijs (€ 125k nadeel) De Primary School van de International School Delft is gehuisvest in een gebouw dat eigendom is van de TU Delft. De gemeente huurt dit gebouw. Vanaf 2013 t/m 2018 was er sprake van een huurvrij periode van 5 jaar. Daarna zijn er gesprekken gevoerd over aankoop van het gebouw voor deze school. In voorgaande jaren is besloten de post incidenteel op te nemen aangezien niet bekend was voor hoelang we het pand zouden blijven huren. Inmiddels is dit besloten het pand meerjarig te huren om in de behoeft van onderwijshuisvesting te kunnen voorzien. Voorstel is om de huur structureel in de begroting op te nemen. Mocht op termijn toch tot aankoop of nieuwbouw worden overgegaan, kan de huur dienen als dekking van de kapitaallasten. Meerkosten 2023 € 125.000. 10. Wissellocaties (€ 478k nadeel) Wissellocaties zijn schoolgebouwen die gebruikt worden om tijdens de bouw van een schoolgebouw de school tijdelijk ergens anders op te vangen, groei van bestaande scholen tijdelijk te huisvesten en nieuwe initiatieven te laten opstarten.

Delft heeft jarenlang een redelijk stabiele leerlingenpopulatie gehad, inmiddels is er sprake van groei zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs. Ook zijn er met de International School Delft (Primary en Secondary), De Nieuwe Maan, Mercurius en de groei van de Internationale Schakelklassen relatief veel nieuwe initiatieven in de stad. Daarnaast heeft de gemeenteraad met het IHP de opgave meegegeven om relatief veel gebouwen tegelijk te vervangen. Dit vraagt om extra wissellocaties en daarmee ook om het organiseren van het gebruik, beheer en de exploitatie van deze wissellocaties. Een nieuwe gebruiker in een wissellocatie vraagt altijd een aantal aanpassingen . Ook zijn locaties vaak te groot voor de gebruiker, waarbij er onevenredig grote exploitatierisico’s liggen bij de school. Binnen het programma is de dekking gevonden voor een deel van de aanvullende kosten, omdat de investering nieuwbouw Stanislas door is geschoven. De volgende mutaties in de uitgaven met daarbij beschikbare dekking worden voorzien: ISD Colijnlaan: uitgaven € 337k volledige dekking uit reserve onderwijshuisvesting

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

22

Najaars-rapportage 2023

Wissellocatie Karrepad: uitgaven € 792k waarvan € 242k dekking uit reserve kapitaallasten Diverse wissellocaties: uitgaven € 200K mogelijke dekking restant reserve onderwijshuisvesting(€ 190k) Uitstel start bouw Stanislascollege: uitgaven -/- € 272k Per saldo € 1.057 waarvan € 579k gedekt, resteert € 478k nadeel 11. 1e inrichting Mercuriuscollege Het budget voor de 1e inrichting Mercuriuscollege (€ 564.000) zit nu nog in de reserve onderwijshuisvesting. Omdat de kosten geactiveerd moeten worden (zie ook kopje investeringen), wordt bedrag overgeheveld van de reserve onderwijshuisvesting naar de reserve dekking kapitaallasten. 12. Energiekosten maatschappelijke instellingen (€ 478k voordeel) Maatschappelijke organisaties konden subsidie aanvragen voor de hogere energiekosten (gas en elektra) die ze in 2022 gemaakt hebben ten opzichte van 2021. Daarmee wilden we voorkomen dat zij financieel in de problemen zouden komen. Hiervoor was de ‘Subsidieregeling noodsteun energiekosten maatschappelijke organisaties 2022’ ingesteld. Gebleken is dat de behoefte veel lager is dan de verwachting. Van het eenmalig ter beschikking gestelde budget van € 500.000 is slechts € 22.000 besteed. Het eenmalig voordeel bedraagt € 478.000. Naar aanleiding van het lage aantal aanvragen is onder de betreffende maatschappelijke instellingen een enquête uitgezet.

Hieruit komt naar voren dat de negatieve gevolgen van de hoger energieprijzen vooral in/vanaf 2023 spelen. Daarom willen we bij de Kadernota 2024 een nieuwe subsidieregeling voorleggen om aan deze noden tegemoet te komen. 13. Samenkracht en burgerparticipatie - Delft West De organisatiekosten van het programmabureau Delft West (geraamd € 500.000 per jaar) moeten worden gedekt uit de SPUK NPLV. Dit moet nog aan de lasten en de batenkant verwerkt worden. Dit geldt voor de jaren 2023 tm 2025. 14. Cultuur - voorbereidingskosten renovatie Rietveldtheater (€ 177k nadeel) Alleen die voorbereidingskosten (incl. een redelijk deel van de indirecte kosten), welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, worden geactiveerd. Dit conform het BBV (artikel 63, lid 3). Een deel van de indirecte kosten welke reeds zijn gemaakt inzake project Rietveld 49 dragen niet bij aan de totstandkoming van een materieel vast actief. Deze kosten zijn het resultaat van het proces om te komen tot een voorstel voor het bestuur als gevolg van de substantieel hogere raming van het concept VO ten opzichte van de PVE-raming. Dit betekent dat de gemaakte kosten, gerelateerd aan dit proces, met een bedrag van € 177.043 niet geactiveerd kunnen worden en ten laste van de exploitatie moeten worden gebracht.

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

23

Najaars-rapportage 2023

Prognose investeringen Samenleving, onderwijs en Cultuur 1 Uitbreiding hockeycomplex Ring Pass 2 Investering verenigingsopstallen 3 1e inrichting Mercurius College 4 Renovatie OHV Karrepad

Datum gereedmelding (bedragen × € 1.000) Realisatie 2023/2024 pm pm 564 0

Toelichting 1. Uitbreiding hockeycomplex Ring Pass Hockeyvereniging Ring Pass heeft structureel te weinig veldcapaciteit. In verband hiermee is in de Investeringsagenda Sportaccommodaties een investeringsopgave opgenomen rondom de realisatie van een extra hockeyveld op sportpark Hof van Delft. Hiervoor was een bedrag begroot van circa € 1.240.000,-. Inmiddels is gebleken dat het extra veld alleen gerealiseerd kan worden bij een herinrichting van Sportpark Hof van Delft. Dit betekent dat de beoogde uitbreiding van het hockeycomplex meer kost. De benodigde investering worden op dit moment inzichtelijk gemaakt. 2. Investering verenigingsopstallen In verband met de beoogde verplaatsing van honk- en softbalvereniging Blue Birds en de beoogde herinrichting van Sportpark Hof van Delft (zie punt 1) moet voor de twee betreffende verenigingen nieuwe clubaccommodaties (kleedkamers, kantine, enz.) gerealiseerd worden. In principe zijn verenigingen hier als eigenaar zelf verantwoordelijk voor. De benodigde investering voor de realisatie van nieuwe verenigingsopstallen is echter dusdanig hoog dat dit niet volledig door sportverenigingen gefinancierd kan worden. De gemeente werkt momenteel aan nieuw beleid voor financiering van verenigingsopstallen en is hierover met de betreffende verenigingen in gesprek.

Naar verwachting is het nieuwe beleid eind dit jaar/begin volgend jaar voorgelegd aan de raad. 3. 1e inrichting Mercurius college In lijn met eerdere besluiten worden de middelen uit de reserve Onderwijshuisvesting voor een bedrag ad € 564.000 ingezet voor eerste inrichting van het Mercurius College (zie ook toelichting financiëel afwijkingen punt 11) 4. Renovatie OHV Karrepad 2 In december 2022 is door de raad een investering (€ 242.000) vastgesteld voor ‘Renovatie OHV Karrepad 2’. In de uitvoering blijkt dat deze kosten niet activeerbaar zijn, oftewel de kosten moeten ten laste van de exploitatie worden verantwoord. Hierdoor kan deze investering vervallen. (zie mutaties bij de exploitatie). De dekking van de kapitaallasten uit de reserve Dekking kapitaallasten kan nu worden ingezet ter dekking van de hogere exploitatie lasten.

Verantwoording per programma / Samenleven, onderwijs en cultuur

24

Najaars-rapportage 2023

Werk en inkomen Inhoud: Bij de re-integratieopdracht uitgezet bij Werkse! zijn de belangrijkste doelstellingen op koers. De uitstroom uit de bijstand door het aanvaarden van werk is hoger dan bij onze referentiegemeenten. Alle re-integratieactiviteiten in de inburgeringstrajecten zijn uitgevoerd en de sluitende aanpak uit het speciaal- en praktijkonderwijs is nog steeds gegarandeerd. Het aantal verstrekte Loonkostensubsidies (LKS) kent nu een gelijke omvang als onze referentiegemeenten wat belangrijk is bij de toedeling van het BUIG-budget. Daarnaast loopt Delft landelijk en regionaal voorop met het toepassen van speciale trajecten (IPS) voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De afbouw van het SW-bestand gaat zoals voorspeld en er zijn nog voldoende plekken beschikbaar voor mensen die zijn aangewezen op een beschutte werkplek Dit jaar is de armoedenota vastgesteld. Wij proberen de gevolgen van een laag inkomen zoveel mogelijk te beperken. We nemen maatregelen tegen energiearmoede. Bovendien maken we werk van de opvang van Oekraïnse ontheemden. En helpen slachtoffers van de Kinderopvangtoeslagaffaire (KOTA) met het maken van een nieuwe start. Vanuit de Participatiewet dient toezicht en handhaving gehouden te worden op rechtmatigheid. Het werk is aan verandering onderhevig en daar wordt steeds meer op ingespeeld. Zo is er meer inzet geweest op IB-signalen, vanwege o.a.

arbeidskrapte m.b.t. de functies van sociaal rechercheur. Komend jaar wordt in afstemming met beleid en anderen nader gekeken waar de behoefte ligt en hoe wij als BBO ons voor moeten organiseren

Financiële afwijkingen Werk en inkomen Financiële afwijkingen Bouw en 1 Bijzonder Onderzoek 2 BUIG Opvangen 3 vluchtelingen Oekraïne Idem - reserve Beleid en Uitvoering Idem reserve kapitaallasten Bijzondere bijstand 4 - energietoeslag Flankeren 5 beleid energiearmoede 6 Arbeidsparticipatie 7 Werkse Werkse Totaal financiële afwijkingen

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking

-3.205

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

200

I

875

I

5.095

I

-1.270

I

3.610

I

-3.610

I

-3.500

3.500

I 300 600 200 -3.205

Verantwoording per programma / Werk en inkomen

10.770

I I I

-300 -600

-5.670

25

Najaars-rapportage 2023

Toelichting 1. Bouw en Bijzonder Onderzoek Door arbeidskrapte en beleidsontwikkeling worden de vacatures omtrent toezicht en handhaving Inkomensverstrekkingen naar verwachting nog niet ingevuld. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 2 ton. 2. BUIG De voorlopige compensatie van het Rijk voor de verhoging van de bijstandsuitkeringen (10% vanaf januari 2023 en 3% extra vanaf juli 2023) valt € 875.000 voordelig uit voor Delft. Begin oktober krijgen we de definitieve vaststelling van het BUIG-budget, zodat bij de jaarrekening 2023 de definitieve afwijking zichtbaar zal zijn. 3. Opvangen vluchtingen Oekraïne De rijksbijdrage voor 2023 (ca. € 5,1 miljoen) dient nog in de begroting verwerkt te worden. Tegenover deze baten staan de volgende lasten: -Reguliere exploitatielasten € 3,2 miljoen -Storting reserve dekking kapitaallasten ten behoeve van dekking investeringen Flexwoningen mozartlaan € 1,3 miljoen (zie prognose investeringen) Resteert een incidenteel positief saldo van ca. € 0,6 miljoen (€ 5,1 -/- € 3,2 -/- € 1,3 = € 0,6). De rijksvergoeding 2023 voor de opvang Oekraïners valt , net als het afgelopen jaar 2022, gunstig uit voor Delft. De vergoedingsregeling van het Rijk wordt vanaf 2024 bijgesteld. Bij de jaarrekening 2022 is het voordeel van de rijksvergoeding 2022 voor de opvang Oekraïners gestort in de reserve Beleid en Uitvoering.

Een bedrag ad € 3.610.000 is echter nodig voor de dekking van de investering Flexwoningen Mozartlaan. Dit bedrag wordt derhalve overgeheveld van de reserve beleid en uitvoering naar de reserve dekking kapitaallasten. 4. Bijzondere bijstand - energietoeslag We hebben alle energietoeslagen uitgekeerd die vielen onder de regeling 2022. Het Rijk heeft zeer recent (3 oktober) een wetsvoorstel aangenomen over de nieuwe voorwaarden 2023 waardoor we over kunnen gaan tot uitbetalen. De prognose is dat we € 6 miljoen van de beschikbare (rijks)middelen in 2023 kunnen uitkeren. We storten cf de motie Waarborgen Toekenning Energietoeslagen de resterende € 3,5 miljoen in de reserve Beleid & Uitvoering. 5. Flankerend beleid energiearmoede Via de meicirculaire 2023 hebben we incidenteel voor 2023 € 344.000 ontvangen. Op dit moment worden plannen uitgewerkt voor de besteding hiervan. De kans is groot dat het bedrag dit jaar niet geheel zal worden besteed, maar dat een gedeelte in 2024 nodig zal zijn. 6. Arbeidsparticipatie - financiële ondersteuning bij aanvaarding werk Bij de Kadernota 2023 is voor het voorstel ‘Financiële ondersteuning aanvaarding werk” dit jaar een bedrag van € 400.000 beschikbaar gesteld. Hiervan zal in 2023 ca. € 100.000 worden uitgegeven. De implementatie van het voorstel Kadernota 2023 heeft meer tijd nodig dan ingeschat.

Gezien het belang van dit voorstel en de verwachte besparingen in de toekomst, stellen wij voor de resterende € 300.000 van de jaarschijf 2023 te storten in de reserve Sociaal Domein.

Verantwoording per programma / Werk en inkomen

26

Najaars-rapportage 2023

7. Werkse (€ 800 k voordeel) Het subsidieresultaat van Werkse! ontwikkelde zich de afgelopen jaren gunstig. Een groot voordeel dit jaar is de indexatie van de rijksbijdrage voor de SW populatie. Het minimumloon is in januari met ruim 10% gestegen en de rijksbijdrage indexatie loopt meestal 1 jaar achter bij de indexatie van het wettelijk minimum loon. Dit jaar heeft het ministerie de rijkbijdrage toch extra verhoogd, waardoor we zo’n 700k meer rijksbijdrage ontvangen dan begroot. Daarnaast valt het operationele resultaat positiever uit dan begroot. Van dit voordeel (€ 800k) wordt een bedrag van € 600.000k expliciet gestort in de Algemene Reserve voor dekking van de kosten indexatie subsidies in 2024 (cf voorstel pb 2024-2027)..

Prognose investeringen

1 Flexwoningen Mozartlaan

Datum gereedmelding 2023

(bedragen × € 1.000) Realisatie 2023/2024 1.270

Toelichting 1. Flexwoningen Mozartlaan De kosten van de investering Flexwoningen Mozartlaan blijken uiteindelijk € 11.870.00 te bedragen. Dat is € 1.270.000 hoger dan eerder ingeschat. Deze verhoging kunnen we volledig dekken uit de vergoedingsregeling van het Rijk (zie toelichting financiële afwijkingen bij punt 3 opvang vluchtelingen Oekraine).

Verantwoording per programma / Werk en inkomen

27

Najaars-rapportage 2023

Economie en Vastgoed Inhoud: Vanuit eerdere evaluatie is de coördinatie van horecavergunningen losgeknipt van het binnenhalen van nieuwe ondernemers. Er is daarbij meer inzet gepleegd op het proces van de Bibob alsmede werkprocessen van horeca en evenementenvergunningen. Dit alles conform de beschikbare middelen.

Financiële afwijkingen Economie en Vastgoed Financiële afwijkingen Opbrengst 1 gronden (verhuur) Verkoop grond (Teding 2 van Berkhout) Omzetten reserve naar 3 voorziening onderhoud Exploitatie 4 Vastgoedbedrijf Totaal financiële afwijkingen

Nadelige financiële afwijking

Voordelige financiële afwijking

-60

Incidenteleel/ Structureel

(bedragen × € 1.000) Reserve mutatie

373

I

870

I

-300

I

4.386

-4.386 -310

220

-4.756

1.463

I

4.086

Toelichting 1. Opbrengst gronden (€ 373k voordeel) In 2022 heeft de gunning veilingrechten Prinses Beatrixlaan 10 plaatsgevonden. De fee bij start huurcontract zal volgens de BBV-regels als een vergoeding over de komende 10 jaar worden verspreid. Voor 2023 is dat een meerinkomst van € 373.000. Voor de periode vanaf 2024 is datzelfde bedrag jaarlijks opgenomen in de meerjarenbegroting. 2. Verkoop grond - Teding van Berkhout (€ 510k voordeel) De koop- en ontwikkelovereenkomst is opgesteld met een opbrengstwaarde ad € 870.000. De levering heeft in 2023 plaatsgevonden. Met deze opbrengst wordt in eerste instantie een nog resterende ombuiging 2023 (€ 60.100) incidenteel verrekend. Het restant is een incidentele meevaller van ca. € 810.000. Na de ondertekening van de overeenkomst is het plan verder uitgewerkt en zijn er ook aanvullende eisen / werkzaamheden in beeld gekomen. Het gaat om werkzaamheden in de openbare ruimte zoals Openbaar gebied opbreken en aanleggen, leveren en aanbrengen ballenvangers en verplaatsen doeltjes en aanleggen van verharding drempel/plateau en rioleringswerkzaamheden. Omdat niet alle kosten verhaald kunnen worden, zal een deel (€ 300.000) van de resterende incidentele opbrengst gereserveerd moeten worden voor de nog te maken kosten. Voorstel is het bedrag toe te voegen aan de reserve beleid en uitvoering. Per saldo meeropbrengst ca. € 510.000 3.