Document · PDF

Monitoring Abtswoudseweg 2023 Definitief 2023

Commissie Ruimte en Verkeer 16 januari 2025, gemeente DelftBij agendapunt: College van B&W - Monitoring S-bocht (nr. 2451685)11.286 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Rapport

MONITORING ABTSWOUDSEWEG 2023 Gemeente Delft

COLOFON

Titel: Subtitel:

Rapport

Monitoring Abtswoudseweg 2023 Gemeente Delft

Opdrachtgever:

Gemeente Delft Ruud Spijkers

Opdrachtnemer:

DTV Consultants B.V. Kim de Wit

Datum:

18 januari 2024

Kenmerk:

230159/KWi

Status rapport:

DEFINITIEF

INLEIDING

1.1

Aanleiding

1.2

Doel en aanpak van het onderzoek

1.3

Leeswijzer

KRUISPUNT 1. NIEUWE GRACHT – MERCURIUSPAD

2.1

Beschrijving huidige situatie

2.2

Telling

2.3

Wachttijden

2.4

Verkeersveiligheidsanalyse

2.5

Conclusie monitor 2023

2.6

Verschillen monitor 2021 – monitor 2023

KRUISPUNT 2. ENGELSESTRAAT – ABTSWOUDSEWEG – DELTAWEG 20

3.1

Beschrijving huidige situatie

3.2

Telling

3.3

Wachttijden

3.4

Verkeersveiligheidsanalyse

3.5

Conclusie monitor 2023

3.6

Verschillen monitor 2021 – monitor 2023

KRUISPUNT ABTSWOUDSEWEG – ZUIDEINDE

4.1

Beschrijving huidige situatie

4.2

Telling

4.3

Wachttijden

4.4

Wachtrijlengte

4.5

Verkeersveiligheidsanalyse

4.6

Conclusie monitor 2023

4.7

Verschillen monitor 2021 – monitor 2023

INLEIDING

1.1

AANLEIDING Op 29 november 2018 is het bestemmingsplan “Nieuw Delft, zuidelijke velden” vastgesteld. Het plan heeft geleid tot diverse zienswijzen op de ontworpen verkeersstructuur voor de routes Nieuwe Gracht – Deltaweg en Engelsestraat – Deltaweg en de fietsroute Abtswoudseweg – Mercuriuspad die beide routes kruist. Kern van de zienswijzen betreft enerzijds de verkeersveiligheid als gevolg van zichtlijnen en verschil in voorrangsregeling en anderzijds een slechte verkeersafwikkeling als gevolg van grote fietsstromen richting de campus van TU Delft. Naar aanleiding van deze zienswijzen heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college van burgemeester en wethouders wordt verzocht om de ontworpen verkeersstructuur te monitoren. In 2021 heeft DTV Consultants de eerste monitoring uitgevoerd (kenmerk 200531/LSc). DTV Consultants is gevraagd om een tweede monitoring uit te voeren, bestaande uit een verkeerstelling, een onderzoek naar wachttijden en een analyse en beoordeling van de verkeersveiligheid op de volgende locaties (zie afbeelding 1): 1.

Het kruispunt van de Nieuwe Gracht met het Mercuriuspad (gemotoriseerd verkeer heeft voorrang op fietsverkeer)

Het kruispunt van de Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg bestaande uit: a. Engelsestraat – Abtswoudseweg: het fietspad Abtswoudseweg (verkeer van/naar de erftoegangsweg Engelsestraat verleent voorrang aan overig verkeer)

Het kruispunt Deltaweg met de Engelsestraat (De Engelsestraat is een uitritconstructie, voorrang voor verkeer Deltaweg)

Het kruispunt Abtswoudseweg met het Zuideinde (gelijkwaardig kruispunt)

Afbeelding 1: Onderzoekslocaties Abtswoudseweg

1.2

DOEL EN AANPAK VAN HET ONDERZOEK Ten behoeve van de monitoring is een cameraonderzoek uitgevoerd op de verschillende onderzoekslocaties. Op de eerdergenoemde kruispunten zijn video-opnamen gemaakt op de volgende momenten: •

•

Donderdag 28 september 2023: o 07:30 – 09:30 uur (ochtendspits) o 16:00 – 18:00 uur (avondspits) o 20:30 – 22:30 uur (duisternis) Zaterdag 30 september 2023: o 15:00 – 17:00 uur

Op basis van de gemaakte camerabeelden zijn ten eerste kruispunttellingen uitgevoerd van de ochtendspits, avondspits en de zaterdagmiddag. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen verschillende modaliteiten, namelijk zwaar gemotoriseerd verkeer (zware vrachtvoertuigen), middelzwaar gemotoriseerd verkeer (bus, lichte vrachtvoertuigen), licht gemotoriseerd verkeer (motoren, personenauto’s, bestelbus), snor- en bromfietsers, fietsers en voetgangers. Ook zijn de (gemiddelde) wachttijden (van de eerst wachtenden) in kaart gebracht van het verkeer dat voorrang moet verlenen. Dit is per modaliteit geregistreerd van de ochtendspits, avondspits en zaterdagmiddag. Hierbij is aangehouden dat zodra een motorvoertuig of voetganger stopt of een (brom/snor)fietser zijn voet aan de grond zet, deze persoon een wachtende is en de timer gaat lopen. Motorvoertuigen, (brom/snor)fietsers of voetgangers die als wachtenden aansluiten, zijn wel genoteerd als wachtend, maar hun wachttijd is niet apart opgenomen. Daarnaast is voor kruispunt 3 (Abtswoudseweg – Zuideinde) naast de wachttijd ook de wachtrijlengte en het aantal fietsers in de wachtrij in beeld gebracht. Tot slot is op basis van alle video-opnamen, dus ook de beelden gemaakt tijdens duisternis, een verkeersveiligheidsanalyse (conflictobservatie) uitgevoerd, waarbij conflictsituaties in beeld zijn gebracht.

Voor kruispunt 1 (Nieuwe Gracht – fietspad Mercuriuspad) zijn hierbij ook de aantallen van een aantal specifieke gedragingen in beeld gebracht. Verschillen monitoring 2021 In 2021 heeft DTV Consultants de eerste monitoring uitgevoerd. De verschillende onderzoeken uit beide monitoren zijn op dezelfde manier uitgevoerd, waardoor de resultaten goed vergelijkbaar zijn. Echter hebben er enkele veranderingen plaatsgevonden ten opzichte van de monitoring in 2021. Zo is in de vorige monitoring een verkeersveiligheidsschouw uitgevoerd en in de huidige monitoring niet. Daarnaast is een belangrijk verschil dat tijdens de monitoring in 2021 sprake was van de coronapandemie in Nederland. Gedurende de meting in april 2021 was sprake van een avondklok vanaf 22:00 uur. Dit kan invloed hebben gehad op de resultaten van de monitor in 2021. Ten slotte is er meer bebouwd terrein bijgekomen in de directe omgeving van de Abtswoudseweg.

1.3

LEESWIJZER De resultaten van de tellingen, wachttijden en verkeersveiligheidsanalyse zijn per kruispunt beschreven. Hoofdstuk 2 beschrijft de resultaten van kruispunt 1: Nieuwe Gracht – fietspad Mercuriuspad, hoofdstuk 3 de resultaten van het kruispunt 2a en 2b: Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg en hoofdstuk 4 de resultaten van kruispunt 3: Abtswoudseweg – Zuideinde.

KRUISPUNT 1. NIEUWE GRACHT – MERCURIUSPAD

2.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

Afbeelding 2: Camerastandpunt kruispunt 1: Nieuwe Gracht - fietspad Mercuriuspad

Het kruispunt Nieuwe Gracht – Mercuriuspad is een kruispunt waarbij de Nieuwe Gracht, een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u, het Mercuriuspad, een fiets/bromfietspad, kruist. Op afbeelding 2 is het camerastandpunt en bijbehorend camerabeeld van het kruispunt weergegeven. Verkeer afkomstig van het fiets-/bromfietspad (Mercuriuspad) dient voorrang te verlenen aan verkeer rijdend op de gebiedsontsluitingsweg (Nieuwe Gracht). De voorrangssituatie is aangegeven door middel van haaientanden en voorrangsborden. Daarnaast is aan de noordkant van het fiets-/bromfietspad een voetpad gelegen. Inrichting De oversteek voor langzaam verkeer op de Nieuwe Gracht is op een wegvak gelegen en gelijkvloers. Volgens de CROW-publicatie Basiskenmerken Wegontwerp steekt langzaam verkeer in de ideale situatie niet gelijkvloers over op wegvakken, maar vindt oversteken geconcentreerd plaats bij kruispunten of ongelijkvloers. Het kruispunt voldoet dus niet aan de ideale richtlijnen. Volgens de minimale basiskenmerken wegontwerp moet er op wegvakken waar gelijkvloers wordt overgestoken een voorziening worden getroffen. Dit is bijvoorbeeld een zebrapad op een plateau of een middeneiland zodat in twee fasen kan worden overgestoken, wat de verkeersveiligheid ten goede komt.

De oversteek op de Nieuwe Gracht is niet voorzien van deze (of vergelijkbare) voorzieningen, waardoor de oversteek niet aan de minimale richtlijnen voldoet. In de Ontwerpwijzer Fietsverkeer van het CROW wordt het aanbrengen van een middeneiland genoemd als aanvullende maatregel ter verbetering van de oversteeksituatie voor fietsverkeer. De oversteekbaarheid kan op gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom worden verbeterd wanneer op de hoofdrijbaan een middeneiland (≥2,50 meter breed) wordt aangelegd. Wanneer geen middeneiland aanwezig is, is sprake van een slechte oversteekbaarheid bij een intensiteit van meer dan 800 mvt/h op gebiedsontsluitingswegen. In de volgende paragraaf is toegelicht dat de intensiteit op dit betreffende kruispunt lager ligt.

2.2

TELLING Op drie verschillende onderzoeksmomenten zijn alle modaliteiten1 geteld op het kruispunt: • • •

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits middag

Per onderzoeksmoment is van het drukste uur een stroomdiagram gemaakt voor motorvoertuigen (MVT) en een stroomdiagram voor fietsverkeer. Deze stroomdiagrammen en de totale intensiteiten gedurende de onderzoeksmomenten zijn in bijlage 1 weergegeven. In de volgende alinea’s zijn per telmoment kort de bevindingen beschreven van het drukste uur. Ochtendspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op de Nieuwe Gracht tijdens het drukste uur van de ochtendspits (08:10 – 09:10 uur) is 299 motorvoertuigen. Voor het fietsverkeer geldt hetzelfde drukste uur in de ochtendspits, waarbij de totale fietsintensiteit tijdens dit uur 1453 fietsers is. Voor het fietsverkeer is een duidelijke hoofdstroom te zien van Mercuriuspad west naar Mercuriuspad oost, met een intensiteit van 1195 fietsers. Opvallend is dat enkele fietsers op de Nieuwe gracht zijn geconstateerd, terwijl hier een verbod geldt voor fietsers. Daarnaast zijn tijdens het drukste uur in de ochtendspits in totaal 50 brom- en snorfietsers geteld, waarvan 33 op het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad. Ook zijn tijdens dit drukste uur in totaal 59 voetgangers geteld, waarbij de meeste voetgangers de Nieuwe Gracht oversteken richting het oosten. Avondspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op de Nieuwe Gracht tijdens het drukste uur van de avondspits (16:00 – 17:00 uur) is 348 motorvoertuigen.

Voor het fietsverkeer geldt hetzelfde drukste uur in de avondspits, waarbij de totale fietsintensiteit tijdens dit uur 933 fietsers is. Voor het fietsverkeer is de hoofdstroom in tegengestelde richting vergeleken met de ochtendspits, dus van Mercuriuspad oost naar Mercuriuspad west. Ook gedurende de avondspits zijn ondanks het fietsverbod enkele fietsers op de Nieuwe Gracht geconstateerd. Daarnaast zijn tijdens het drukste uur in de avondspits in totaal 72 brom- en snorfietsers geteld, waarvan 56 op het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad. Ook zijn tijdens dit drukste uur in totaal 75 voetgangers geteld, waarbij de meeste voetgangers de Nieuwe Gracht oversteken richting het westen.

Zwaar gemotoriseerd verkeer (zware vrachtvoertuigen), middelzwaar gemotoriseerd verkeer (bus, lichte vrachtvoertuigen), licht gemotoriseerd verkeer (motoren, personenauto’s, bestelbus), snor- en bromfietsers, fietsers en voetgangers.

Zaterdagmiddag drukste uur Tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag 30 september (15:00 – 16:00 uur) is de intensiteit van gemotoriseerd verkeer 419 voertuigen en van fietsverkeer 581 fietsers. Er is vergeleken met de drukste uren van de ochtendspits en avondspits op de zaterdagmiddag geen hoofdstroom van fietsers (307 fietsers richting het westen en 261 fietsers richting het oosten). Ook op de zaterdagmiddag zijn ondanks het fietsverbod enkele fietsers op de Nieuwe Gracht geconstateerd. Daarnaast zijn tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag in totaal 50 brom- en snorfietsers geteld, waarvan 36 op het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad. Ook zijn tijdens dit drukste uur in totaal 137 voetgangers geteld. De meeste voetgangers steken de Nieuwe Gracht over. Conclusie Uit de intensiteitsgegevens blijkt dat de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de ochtendspits (299 motorvoertuigen) lager ligt dan de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de avondspits (348 motorvoertuigen). De totale intensiteit van gemotoriseerd verkeer in het drukste uur op de zaterdagmiddag is met 419 voertuigen het hoogst van de gemeten drukste uren. De totale intensiteit van fietsverkeer is in het drukste uur van de ochtendspits aanzienlijk hoger dan het drukste uur in de avondspits, namelijk 1453 ten opzichte van 933 fietsers.

Dit is een verschil van 56 procent. De fietsintensiteit op zaterdagmiddag ligt met 581 fietsers in het drukste uur beduidend lager. Ten slotte zijn gedurende het drukste uur op de zaterdagmiddag de meeste voetgangers geteld, namelijk 137. Het merendeel hiervan steekt de Nieuw Gracht over.

2.3

WACHTTIJDEN Van drie verschillende onderzoeksmomenten zijn de wachttijden in kaart gebracht van het verkeer dat voorrang moet verlenen. Hierbij is aangehouden dat zodra een motorvoertuig of voetganger stopt of een (brom/snor)fietser zijn voet aan de grond zet, deze persoon een wachtende is en de timer gaat lopen. De volgende onderzoeksmomenten zijn aangehouden: • • •

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits middag

In bijlage 1 zijn de resultaten van de wachttijdmeting op het kruispunt opgenomen. Hierin is de gemiddelde wachttijd (van de eerst wachtenden) en het totaal aantal geconstateerde wachtenden per meetperiode en per arm van het kruispunt weergegeven. De wachttijden zijn uitgedrukt in seconden en zijn afgerond op hele getallen. Op afbeelding 3 is te zien op welke manier de verschillende armen van het kruispunt zijn genummerd.

Afbeelding 3: Armnummers kruispunt 1

Op alle vier de armen van het kruispunt is de gemiddelde wachttijd over alle tijdmomenten even hoog, namelijk 8 seconden. Opvallend is dat het totaal aantal wachtenden in de ochtendspits op arm 3 van het kruispunt aanzienlijk hoger ligt dan op de tegenovergestelde arm (arm 1); 206 wachtenden ten opzichte van 44 wachtenden. Ook is het totaal aantal wachtenden op arm 4 in de ochtendspits hoger dan op de andere tijdmomenten. Een aannemelijke verklaring voor beide constateringen is dat de fietsstroom richting de universiteit in de ochtend dominanter is dan in de middag of in de avond. Verder is het opmerkelijk dat, ondanks dat het verkeer op de Nieuwe Gracht voorrangsgerechtigd is, er toch redelijk veel wachtende voertuigen op arm 2 en 4 zijn geregistreerd, namelijk 88 wachtenden gedurende de onderzoeksperiode.

2.4

VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE

2.4.1

Conflictobservatie Als derde onderdeel van de monitoring is de verkeersveiligheid op het betreffende kruispunt geanalyseerd. Hierbij is op basis van de camerabeelden een conflictobservatie uitgevoerd. De volgende onderzoeksmomenten zijn geanalyseerd: • • • •

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 20:30 – 22:30 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits duister2 middag

Tijdens het onderzoeksmoment in het duister zijn weinig tot geen conflicten of opvallende gedragingen waargenomen, waardoor in de rapportage weinig aandacht is besteed aan dit onderzoeksmoment.

In deze paragraaf zijn de belangrijkste opvallendheden ten aanzien van het gedrag van verkeersdeelnemers beschreven. De volgende type conflicten en gedragingen 3 zijn geconstateerd: • • • • • • • •

Fietsers op de rijbaan Fietsers en voetgangers krijgen én nemen voorrang Fietsers en voetgangers wachten op de rijbaan Voetgangers op het fietspad Voetganger steekt schuin over Fietsverkeer rijdt achter motorvoertuig langs over (gedeelte) van het trottoir Voetganger op de rijbaan Overige opvallendheden Gedurende de analyse is gekeken naar “potentiële conflicten”. Hierdoor is onderscheid gemaakt tussen een ontmoeting tussen verschillende weggebruikers, een conflict met een lichte conflicternst (een gecontroleerde handeling), een conflict met een ernstige conflicternst (een ongecontroleerde handeling) en een botsing. De verkeersonveilige situaties die hieruit voortkomen, zijn weergegeven in de voorliggende paragraaf.

Fietsers op de rijbaan Uit de telling blijkt dat tijdens de onderzoeksmomenten meerdere keren fietsverkeer is geconstateerd op de rijbaan van de Nieuwe Gracht, zie afbeelding 4, ondanks het vigerende verbod voor fietsers op de rijbaan. Dit is gedurende de verschillende onderzoeksmomenten geconstateerd. Op de Nieuwe Gracht zijn dan ook geen fietsvoorzieningen aanwezig, waardoor de fietser zich mengt tussen motorvoertuigen die hier met een maximumsnelheid van 50 km/u mogen rijden. De aanwezigheid van fietsverkeer op de rijbaan is hierdoor een verkeersveiligheidsrisico. Van de verschillende type conflicten en gedragingen die zijn geconstateerd, komt onder andere deze gedraging vaak voor gedurende de onderzoeksperiode. Gedurende de onderzoeksperiode heeft deze situatie enkele keren tot een conflict geleid, waarbij het overig verkeer moest anticiperen. Op afbeelding 5 is een conflictsituatie weergegeven waarin een automobilist anticipeert door af te remmen (zie rode cirkel). Hierbij kan deze personenauto de fietser niet inhalen vanwege het verkeer uit de tegengestelde richting. De aanwezigheid van fietsverkeer op de rijbaan in combinatie met een eventueel onverwachte manoeuvre (bijvoorbeeld afslaan richting het Mercuriuspad) kan tot onveilige situaties leiden.

De type conflicten en gedragingen in deze sub-paragraaf zijn tot stand gekomen door middel van een kwalitatieve conflictobservatie. De aantallen gedragingen die zijn weergegeven in paragraaf 2.4.2. zijn afzonderlijk van deze conflictobservatie middels een telling in beeld gebracht.

Afbeelding 4: Conflict tussen fietser op de rijbaan en personenauto

Afbeelding 5: Personenauto anticipeert op afslaande fietser op de rijbaan,

Fietsers en voetgangers krijgen én nemen voorrang Op het betreffende kruispunt komt het tijdens alle onderzoeksmomenten regelmatig voor dat met name fietsverkeer (en af en toe voetgangers) voorrang krijgen of voorrang nemen, ondanks dat het gemotoriseerd verkeer op de Nieuwe Gracht voorrangsgerechtigd is. Van de verschillende type conflicten en gedragingen die zijn geconstateerd, komt ook deze categorie vaak voor gedurende de onderzoeksperiode. Gedurende de onderzoeksperiode heeft deze situatie meerdere keren tot een conflict geleid, waarbij fietsverkeer voorrang neemt. In meerdere conflictsituaties wordt gemotoriseerd verkeer gedwongen om af te remmen om een botsing met de betreffende voorrang nemende fietser te voorkomen, zie afbeelding 6. In afbeelding 7 is een voorbeeldsituatie weergegeven waarin een personenauto vlak voor de oversteekplaats afremt om een botsing met meerdere voorrang nemende fietsers te voorkomen. Daarnaast is tijdens de onderzoeksperiode opgevallen dat fietsverkeer soms pas laat voor de oversteekplaats afremt om voorrang te verlenen. Hierdoor is het mogelijk dat gemotoriseerd verkeer voorrang verleent in een vorm van anticipatiegedrag. Dit kan mogelijk tot verwarring en onzekerheid bij weggebruikers zorgen over de voorrangssituatie, maar is tijdens de onderzoeksperiode niet geconstateerd.

Afbeelding 6: Conflict tussen fietser die voorrang neemt en gemotoriseerd verkeer

Afbeelding 7: Conflict tussen fietsers die voorrang nemen en personenauto

Fietsers en voetgangers wachten op de rijbaan Gedurende de onderzoeksperiode komt het tijdens de verschillende onderzoeksmomenten (behalve in het duister) meerdere keren voor dat fietsverkeer en voetgangers doorrijden of doorlopen tot de as van de rijbaan om vervolgens hier te wachten en voorrang te verlenen aan het verkeer op de Nieuwe Gracht, zie afbeeldingen 8 en 9. Het plaatsvinden van deze gedraging geeft inzicht in de behoefte van het langzaam verkeer aan een middeneiland. In sommige gevallen gaat het fietsverkeer met een boog om het gemotoriseerd verkeer heen. Tijdens de onderzoeksperiode heeft deze situatie niet tot conflicten of onveilige situaties geleid.

Afbeelding 8: Fietsverkeer wacht op de rijbaan om voorrang te verlenen aan gemotoriseerd verkeer

Afbeelding 9: Voetganger wacht op de as van de rijbaan om voorrang te verlenen

Voetgangers op het fietspad Gedurende de onderzoeksperiode is een aantal keer geconstateerd dat voetgangers gebruik maken van het fiets-/bromfietspad (om over te steken), ondanks dat hier ook een trottoir ligt (zie afbeeldingen 10 en 11). Dit vond met name tijdens de avondspits plaats. Het gaat hierbij om voetgangers afkomstig van het Mercuriuspad (west) richting Mercuriuspad (oost). Deze situatie heeft tijdens de onderzoeksperiode niet tot conflicten of onveilige situaties geleid. Er is geen duidelijke reden te constateren waarom enkele voetgangers gebruik maken van het fiets-/bromfietspad. Een deel van deze voetgangers zijn hardlopers die naar verwachting vanuit comfort kiezen voor het asfalt.

Afbeelding 10: Voetganger maakt gebruik van het fiets-/bromfietspad

Afbeelding 11: Voetganger maakt gebruik van het fiets-/bromfietspad

Voetganger steekt schuin over Gedurende de onderzoeksperiode is een aantal keer tijdens de ochtend- en avondspits geconstateerd dat voetgangers de Nieuwe Gracht schuin oversteken, zie afbeeldingen 12 en 13. Het gaat hierbij om voetgangers van en naar de parallelweg ten zuiden van het fiets/bromfietspad. Ondanks de aanwezigheid van het trottoir, kiezen voetgangers er toch af en toe voor om hun weg te vervolgen via de parallelweg. Tijdens de onderzoeksperiode heeft deze situatie niet tot conflicten of onveilige situaties geleid.

Afbeelding 12: Voetganger steekt schuin over

Afbeelding 13: Voetganger steekt schuin over

Fietsverkeer rijdt achter motorvoertuig langs over (gedeelte) van het trottoir Gedurende de onderzoeksperiode is in de avondspits enkele keren geconstateerd dat fietsverkeer vanaf het Mercuriuspad (zowel oost als west) via het trottoir en voetgangersgedeelte van de oversteek, achter een motorvoertuig langsrijdt, zie afbeeldingen 14 en 15. Tijdens de onderzoeksperiode heeft deze situatie niet tot conflicten of onveilige situaties geleid.

Afbeelding 14: Fietser vanaf het Mercuriuspad rijdt achter een motorvoertuig langs

Afbeelding 15: Fietser vanaf het Mercuriuspad rijdt achter een motorvoertuig langs

Voetganger op de rijbaan Gedurende de onderzoeksperiode is een enkele keer een voetganger op de rijbaan van de Nieuwe Gracht geconstateerd, zie afbeelding 16. Deze voetganger loopt met een koffer aan de hand. Aangezien de rijbaan uitsluitend bedoeld is voor gemotoriseerd verkeer (met een maximumsnelheid van 50 km/u), vormt de aanwezigheid van de voetganger een verkeersveiligheidsrisico. Deze situatie heeft tijdens de observatie niet tot een conflict geleid.

Afbeelding 16: Voetganger loopt op de rijbaan van de Nieuwe Gracht

Overige opvallendheden Naast de genoemde conflicten en gedragingen zijn enkele overige opvallendheden geconstateerd gedurende de onderzoeksperiode. Zo is het enkele keren voorgekomen dat inhalend fietsverkeer op het fiets-/bromfietspad voor onveilige situaties zorgt. Een voorbeeld hiervan is weergegeven op afbeelding 17. Daarnaast is één keer geconstateerd dat gemotoriseerd verkeer op het fiets-/bromfietspad rijdt, zie afbeelding 18.

Afbeelding 17: Inhalend fietsverkeer op het drukke fiets-/bromfietspad zorgt voor een onveilige situatie

Afbeelding 18: Gemotoriseerd verkeer op het fiets/bromfietspad slaat af richting het noorden op de Nieuwe Gracht

2.4.2

Aantallen per gedraging Aanvullend op de conflictobservatie zijn voor het kruispunt Nieuwe Gracht – Mercuriuspad tijdens de eerdergenoemde onderzoeksmomenten de aantallen in beeld gebracht van de volgende gedragingen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Auto verleent voorrang aan fietser Fietser verleent geen voorrang, waardoor auto voorrang moet verlenen Fietser rijdt achter auto langs over voetpad Fietser stopt op de as van de Nieuwe Gracht om voorrang te verlenen Auto verleent voorrang aan voetganger Voetganger steekt schuin over Stroom fietsers ‘dwingt’ voorrang af

In tabel 2 zijn de resultaten van deze telling weergegeven. Aan de hoeveelheid gedragingen is met name te zien dat gemotoriseerd verkeer regelmatig voorrang verleent aan fietsverkeer, ondanks dat het gemotoriseerde verkeer op de Nieuwe Gracht voorrangsgerechtigd is. Tabel 1: Aantallen per gedraging

Gedragingen 1. Auto verleent voorrang aan fietser 2. Fietser verleent geen voorrang, waardoor auto voorrang moet verlenen 3. Fietser rijdt achter auto langs over voetpad 4. Fietser stopt op de as van de Nieuwe Gracht om voorrang te verlenen 5. Auto verleent voorrang aan voetganger 6. Voetganger steekt schuin over 7. Stroom fietsers ‘dwingt’ voorrang af

Aantal 52 15 5 7 21 8 9

2.5

CONCLUSIE MONITOR 2023 Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat sprake is van een hoog aandeel fietsverkeer op het kruispunt. Tijdens het drukste uur in de ochtendspits is de intensiteit van het fietsverkeer het hoogst met 1453 fietsers. De intensiteit van het gemotoriseerd verkeer is het hoogst tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag met een intensiteit van 419 voertuigen. Daarnaast voldoet de oversteek van het Mercuriuspad over de Nieuwe Gracht niet aan de ideale en minimale basiskenmerken Wegontwerp van het CROW. De oversteek is namelijk op een wegvak gelegen en er zijn geen voorzieningen aanwezig ten behoeve van de oversteekbaarheid, zoals een middeneiland zodat in twee fasen kan worden overgestoken. De hoogst gemeten gemiddelde wachttijd op het kruispunt is 9 seconden. Volgens de CROWrichtlijnen in de ASVV4 komt in situaties zonder verkeerslichten met een gemiddelde wachttijd van circa 15 seconden of meer (voor fietsverkeer en voetgangers) de oversteekbaarheid van fietsverkeer in het geding. De gemeten wachttijd van 9 seconden zit ruim onder deze norm en is dus acceptabel. Uit zowel de wachttijdmeting als de verkeersveiligheidsanalyse blijkt dat het voorrangsgerechtigd gemotoriseerd verkeer op de Nieuwe Gracht toch voorrang verleend aan fietsverkeer en voetgangers. Ook is regelmatig te zien dat fietsverkeer en voetgangers voorrang nemen.

Dit heeft tijdens de onderzoeksperiode meerdere keren tot verkeersonveilige situaties geleid. Ook is tijdens de onderzoeksperiode opgevallen dat fietsverkeer soms pas laat voor de oversteekplaats afremt om voorrang te verlenen en dat zowel fietsers als voetgangers doorrijden of -lopen tot de as van de rijbaan om hier vervolgens te wachten. Op basis van bovenstaande conclusies van de onderzoeksresultaten wordt aanbevolen om de oversteekbaarheid op het kruispunt te verbeteren door een middeneiland aan te leggen, waardoor in twee fasen kan worden overgestoken. Hiermee kunnen verkeersonveilige situaties voorkomen worden die ontstaan doordat in de huidige situatie fietsverkeer en voetgangers op de as van de rijbaan wachten om voorrang te verlenen aan gemotoriseerd verkeer. Deze maatregel sluit aan op de basiskenmerken Wegontwerp van het CROW.

De CROW-publicatie ASVV 2021 is een bundeling van kennis over verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom inclusief aanbevelingen en wordt landelijk gebruikt door verkeerskundig ontwerpers, adviseurs, wegbeheerders, beleidsmedewerkers en juristen.

2.6

VERSCHILLEN MONITOR 2021 – MONITOR 2023 Bij het inzichtelijk maken van de verschillen tussen de monitor in 2021 en de monitor in 2023 is het belangrijk om de nuance aan te brengen dat in de meting van april 2021 sprake was van de coronapandemie in Nederland (inclusief een avondklok vanaf 22:00 uur), wat invloed kan hebben gehad op de resultaten van de monitor in 2021. Tijdens de meting in 2023 ligt met name de hoeveelheid fietsverkeer aanzienlijk hoger vergeleken met de meting in 2021. De intensiteit van het fietsverkeer is in 2023 het hoogst in de ochtendspits met een intensiteit van 1503 (brom-/snor)fietsers in het drukste uur en in 2021 het hoogst in de avondspits met een intensiteit van 688 (brom-/snor)fietsers in het drukste uur. In de meting van 2023 is de hoogst gemeten gemiddelde wachttijd 9 seconden en in de meting van 2021 was dit 10 seconden. Dit is geen noemenswaardig verschil. Wat wél opvalt is dat de gemiddelde wachttijd voor de gehele meetperiode in 2023 op alle vier de armen even hoog is, namelijk 8 seconden. In 2021 was dit het hoogst op het Mercuriuspad met een gemiddelde van 5 seconden. Ten opzichte van de verkeersveiligheidsanalyse in 2021 valt met name op dat voetgangers vaker gebruik maken van het trottoir aan de noordkant van het Mercuriuspad om de Nieuwe Gracht over te steken.

In 2023 zijn 8 voetgangers geteld die de rijbaan schuin oversteken, in 2021 was dit aantal 64. Vergelijkbaar met de analyse in 2021 is dat het nog steeds voorkomt dat fietsverkeer pas laat voor de oversteekplaats afremt om voorrang te verlenen en dat zowel fietsers als voetgangers doorrijden of doorlopen tot de as van de rijbaan om hier vervolgens te wachten. Echter komt het in de analyse van 2023 vaker voor dat fietsverkeer en voetgangers daadwerkelijk voorrang nemen of krijgen: 57 keer in 2021 en 88 keer in 2023. Het krijgen en nemen van voorrang door fietsverkeer en voetgangers heeft tijdens de analyse in 2023 meerdere keren tot een conflict geleid. Tot slot is zowel in de monitor van 2021 als 2023 regelmatig waargenomen dat fietsverkeer op de rijbaan van de Nieuwe Gracht rijdt, ondanks het vigerende verbod voor fietsers op de rijbaan.

KRUISPUNT 2. ENGELSESTRAAT – ABTSWOUDSEWEG – DELTAWEG

3.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

Afbeelding 19: Locaties kruispunten 2a en 2b Abtswoudseweg

Het kruispunt Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg bestaat uit twee kruispunten die in elkaar overlopen. De kruispunten zijn in afbeelding 19 aangeduid als kruispunt 2a en kruispunt 2b. In de volgende alinea’s zijn de kruispunten afzonderlijk van elkaar toegelicht. Kruispunt 2a. Engelsestraat – Abtswoudseweg De Abtswoudseweg is een fietsstraat die op het kruispunt 2a Engelsestraat – Abtswoudseweg richting het westen overgaat in het verplicht tweerichtings fiets-/bromfietspad Mercuriuspad. De Abtswoudseweg is de hoofdrichting en kruist de Engelsestraat. Het verkeer vanaf de Engelsestraat dient voorrang te verlenen aan het verkeer op de Abtswoudseweg. Op afbeelding 20 is het camerastandpunt en bijbehorend camerabeeld van het kruispunt weergegeven.

Afbeelding 20: Camerastandpunt kruispunt 2a: Engelsestraat - Abtswoudseweg

Inrichting Op dit kruispunt is op zowel de Engelsestraat noord als de Engelsestraat zuid sprake van een in/uitritconstructie. Dit betekent dat het verkeer dat hiervandaan komt al het verkeer op de Abtswoudseweg voorrang dient te verlenen. De in-/uitritconstructie wijkt echter af van de richtlijnen volgens de CROW-publicatie Drempels, plateaus en uitritten. De verharding van het trottoir moet volgens deze richtlijnen zo veel mogelijk doorlopen in hetzelfde materiaal en dezelfde kleur. Dit is ter herkenbaarheid van de in-/uitritconstructie. Op dit kruispunt zijn echter betonstraatstenen gebruikt in plaats van de trottoirtegels. Dit kan ertoe leiden dat het voor automobilisten onduidelijk is of zij voorrang dienen te verlenen aan voetgangers. Kruispunt 2b. Deltaweg – Engelsestraat Kruispunt 2b is een ongelijkwaardig driearms kruispunt waar de Deltaweg kruist met de Engelsestraat. Twee van de drie armen zijn aangemerkt als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u. De derde arm ligt in het verlengde van de Engelsestraat en is ingericht als een in-/uitritconstructie. Het verkeer op de gebiedsontsluitingsweg heeft voorrang op het verkeer vanuit de uitritconstructie. Op het kruispunt kan gemotoriseerd verkeer de weg vervolgen op de 50 km-weg of de in/uitritconstructie oprijden en vice versa.

Bij het inrijden van de Engelsestraat via de in/uitritconstructie rijdt verkeer een 30 km/u-zone in. Vervolgens kruist dit verkeer met het de fietsstraat Abtswoudseweg (kruispunt 2a) om de weg op de Engelsestraat te vervolgen. Op afbeelding 21 is het camerastandpunt en bijbehorend camerabeeld van het kruispunt weergegeven.

Afbeelding 21: Camerastandpunt kruispunt 2b: Deltaweg - Engelsestraat

Inrichting De 50 km/uur-weg bestaat uit gesloten verharding. Ter hoogte van het kruispunt zijn een fysieke rijrichtingscheiding en opsluitbanden aanwezig. In de bocht de fysieke rijrichtingscheiding onderbroken in verband met de afslag richting de Engelsestraat. Het eerste gedeelte van de rijbaan na de bocht (richting het zuiden) maakt nog onderdeel uit van de Engelsestraat (zuid) en loopt hierna door in de Deltaweg. Op dit gedeelte van de rijbaan is geen fietsvoorziening aanwezig en zijn fietsers op de rijbaan toegestaan. Hiermee voldoet de weg niet aan de minimale richtlijnen uit de Basiskenmerken Wegontwerp van het CROW, waarin staat dat op gebiedsontsluitingswegen met een maximumsnelheid van 50 km/uur minimaal (rode) fietsstroken aanwezig moeten zijn als fietsvoorziening.

3.2

TELLING Op drie verschillende onderzoeksmomenten zijn alle modaliteiten 5 geteld op de kruispunten: • • •

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits middag

Per onderzoeksmoment is van het drukste uur een stroomdiagram gemaakt voor motorvoertuigen (MVT) en een stroomdiagram voor fietsverkeer. Deze stroomdiagrammen en de totale intensiteiten gedurende de onderzoeksmomenten zijn in bijlage 2 weergegeven. In de volgende alinea’s zijn per telmoment kort de bevindingen beschreven van het drukste uur. Er is hierbij geen onderscheid gemaakt in kruispunt 2a en kruispunt 2b. Ochtendspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg tijdens het drukste uur van de ochtendspits (08:10 – 09:10 uur) is 333 motorvoertuigen. Het merendeel van de voertuigen rijdt op de Deltaweg (in de bocht met de Nieuwe Gracht). De hoofdstroom is het doorgaande verkeer vanaf de Nieuwe Gracht richting de Deltaweg met een intensiteit van 140 motorvoertuigen. De totale fietsintensiteit tijdens dit uur is 1491 fietsers. Met een intensiteit van 1179 fietsers is er een duidelijke hoofdstroom van fietsverkeer te zien in de richting vanaf het Mercuriuspad richting de fietsstraat Abtswoudseweg. Tijdens dit drukste uur zijn in totaal 49 brom- en snorfietsen geteld, waarvan 30 op het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad en de fietsstraat Abtswoudseweg. Ten slotte zijn tijdens dit drukste uur in totaal 59 voetgangers geteld. Het merendeel, 30 voetgangers, steekt de Engelsestraat over richting de Abtswoudseweg.

Avondspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg tijdens het drukste uur van de avondspits (16:00 – 17:00 uur) is 385 motorvoertuigen. Net zoals tijdens de ochtendspits rijdt het merendeel van de voertuigen op de Deltaweg (in de bocht met de Nieuwe Gracht). De hoofdstroom van het doorgaande verkeer is vergeleken met de ochtendspits de tegengestelde richting, dus vanaf de Deltaweg richting de Nieuwe Gracht, met een intensiteit van 165 motorvoertuigen. De totale fietsintensiteit is tijdens het drukste uur in de avondspits 922 fietsers. Ook hier geldt dat ten opzichte van de ochtendspits de tegengestelde richting de hoofdstroom is: vanaf de fietsstraat Abtswoudseweg richting het Mercuriuspad. Deze stroom betreft 540 fietsers. Daarnaast zijn tijdens dit uur in totaal 73 brom- en snorfietsen geteld, waarvan 53 op het fiets/bromfietspad Mercuriuspad en de fietsstraat Abtswoudseweg. Ten slotte zijn in dit uur in totaal 65 voetgangers geteld. De grootste stroom voetgangers, bestaande uit 22 voetgangers, steekt de Engelsestraat over richting het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad.

Zaterdagmiddag drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Engelsestraat – Abtswoudseweg – Deltaweg tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag 30 september (15:00 – 16:00 uur) is 448 motorvoertuigen. Net zoals tijdens de ochtend- en avondspits rijdt het merendeel van de voertuigen op de Deltaweg (in de bocht met de Nieuwe Gracht). De hoofdstroom van het doorgaande verkeer is vanaf de Nieuwe Gracht richting de Deltaweg en bestaat uit 208 motorvoertuigen. De intensiteit van het fietsverkeer is tijdens dit drukste uur 567 fietsers. Vergeleken met de drukste uren van de ochtendspits en avondspits is op de zaterdagmiddag geen hoofdstroom van het fietsverkeer: 238 fietsers richting het Mercuriuspad en 215 fietsers richting de Abtswoudseweg. Daarnaast zijn tijdens dit uur in totaal 50 brom- en snorfietsen geteld, waarvan 38 op het fiets-/bromfietspad Mercuriuspad en de fietsstraat Abtswoudseweg. Ten slotte zijn in dit uur in totaal 64 voetgangers geteld. Conclusie Uit de intensiteitsgegevens blijkt dat de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de ochtendspits (333 motorvoertuigen) lager ligt dan de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de avondspits (385 motorvoertuigen).

De totale intensiteit van gemotoriseerd verkeer in het drukste uur op de zaterdagmiddag is met 448 voertuigen het hoogst van de gemeten drukste uren. De totale intensiteit van fietsverkeer is in het drukste uur van de ochtendspits aanzienlijk hoger dan het drukste uur in de avondspits, namelijk 1491 ten opzichte van 922 fietsers. Dit is een verschil van 62 procent. De fietsintensiteit op zaterdagmiddag ligt met 567 fietsers in het drukste uur beduidend lager. In de ochtendspits is een duidelijke hoofdstroom van fietsverkeer te zien in de richting vanaf het Mercuriuspad richting de fietsstraat Abtswoudseweg. In de avondspits is dit de tegengestelde richting. Ten slotte zijn gedurende de verschillende meetperioden circa 60 voetgangers per drukste meet uur geteld.

3.3

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits middag

In bijlage 2 zijn de resultaten van de wachttijdmeting op alle armen van de kruispunten 2a en 2b opgenomen. Hierin is de gemiddelde wachttijd (van de eerst wachtenden) en het totaal aantal geconstateerde wachtenden per meetperiode weergegeven. De wachttijden zijn uitgedrukt in seconden en zijn afgerond op hele getallen. Op afbeelding 22 is te zien op welke manier de verschillende armen van het kruispunt zijn genummerd.

Afbeelding 22: Armnummers kruispunt 2

De gemiddelde wachttijd over alle tijdmomenten is het hoogst op arm 3 van het kruispunt: 13 seconden. In de ochtendspits is op deze arm zelfs een gemiddelde wachttijd van 18 seconden geregistreerd. Dit is de hoogst gemeten (gemiddelde) wachttijd op het kruispunt. Dit kan verklaard worden, doordat verkeer dat linksaf de Engelsestraat (noord) op wil gaan, direct op een volgend kruispunt terecht komt waar voorrang moet worden verleend aan verkeer op de Abtswoudseweg/Mercuriuspad. Wanneer hier één voertuig staat te wachten, is de opstelruimte vol en dient overig verkeer op de rijbaan te wachten. Daarnaast valt op dat er aan de noordkant van de Engelsestraat (arm 5) op alle tijdmomenten meer wachtende voertuigen zijn geregistreerd dan aan de zuidkant (arm 2); 180 wachtenden ten opzichte van 74 wachtenden. Dit verkeer moet voorrang verlenen aan verkeer op de Abtswoudseweg/Mercuriuspad.

3.4

VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE

3.4.1

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 20:30 – 22:30 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits duister6 middag

Tijdens het onderzoeksmoment in het duister zijn weinig tot geen conflicten of opvallende gedragingen waargenomen, waardoor in de rapportage weinig aandacht is besteed aan dit onderzoeksmoment.

In deze paragraaf is de conflictobservatie uitgesplitst voor de kruispunten 2a en 2b. In de volgende sub-paragrafen zijn de belangrijkste opvallendheden ten aanzien van het gedrag van verkeersdeelnemers beschreven. De volgende type conflicten en gedragingen zijn geconstateerd: •

Kruispunt 2a. Engelsestraat – Abtswoudseweg: o Fietsers op het trottoir o Fietsers snijden af over het trottoir o Voetganger loopt op fiets-/bromfietspad o Geen voorrang verlenen o Overige opvallendheden

•

Kruispunt 2b. Deltaweg – Engelsestraat: o Fietsers op de rijbaan o Voetgangers op de rijbaan o Overige opvallendheden Gedurende de analyse is gekeken naar “potentiële conflicten”. Hierdoor is onderscheid gemaakt tussen een ontmoeting tussen verschillende weggebruikers, een conflict met een lichte conflicternst (een gecontroleerde handeling), een conflict met een ernstige conflicternst (een ongecontroleerde handeling) en een botsing. De verkeersonveilige situaties die hieruit voortkomen, zijn weergegeven in de voorliggende paragraaf.

Kruispunt 2a. Engelsestraat – Abtswoudseweg Fietsers op het trottoir Gedurende de onderzoeksperiode is tijdens de verschillende onderzoeksmomenten regelmatig waargenomen dat fietsverkeer richting/vanaf de woonboulevard de route afsnijdt via het trottoir, zoals weergegeven op afbeeldingen 23 en 24. Tijdens de onderzoeksperiode heeft deze situatie niet tot conflicten of onveilige situaties geleid. Echter kan deze situatie mogelijk wel tot een conflict leiden wanneer een voetganger of fietser zich in tegengestelde richting op het trottoir bevindt. Daarnaast kan dit gedrag er mogelijk toe leiden dat deze fietsers niet worden waargenomen door gemotoriseerd verkeer, omdat fietsverkeer vanuit een onverwachte hoek komt.

Afbeelding 23: Fietsers snijden via het trottoir hun route af vanaf de woonboulevard

Afbeelding 24: Fietsers snijden via het trottoir hun route af richting de woonboulevard

Fietsers snijden af over het trottoir Gedurende de onderzoeksperiode is tijdens de verschillende onderzoeksmomenten meerdere keren geconstateerd dat fietsverkeer via het trottoir hun route afsnijdt. In bijvoorbeeld de ochtendspits gebeurt dit ongeveer om de 10 minuten. Dit vindt onder andere plaats bij fietsverkeer vanuit de Engelsestraat (noord) richting het Mercuriuspad, zie afbeeldingen 25, 26 en 27. Dit gedrag lijkt met name voor te komen wanneer er vanaf de Abtswoudseweg fietsverkeer komt aanrijden, waaraan zij voorrang dienen te verlenen. Om te voorkomen dat ze stil moeten staan om voorrang te verlenen, fietsen de betreffende fietsers over het trottoir om een conflict met de fietsers vanaf de Abtswoudseweg te voorkomen en tegelijkertijd in te voegen. Enkele keren snijdt fietsverkeer de route richting de Deltaweg af via het trottoir, zie afbeelding 28.

Afbeelding 25: Fietser snijdt af via het trottoir

Afbeelding 26: Fietser snijdt af via het trottoir en verleent geen voorrang aan andere fietser

Afbeelding 27: Fietser snijdt af via het trottoir

Afbeelding 28: Fietser snijdt richting de Deltaweg af via het trottoir

Voetganger loopt op fiets-/bromfietspad Gedurende de onderzoeksperiode is enkele keren geconstateerd dat voetgangers geen gebruik maken van het trottoir, maar op het fiets-/bromfietspad lopen. Het gaat met name om hardlopers, zowel richting de Abtswoudseweg als richting het Mercuriuspad. Tijdens de onderzoeksperiode heeft deze situatie niet tot conflicten of gevaarlijke situaties geleid. Een enkele keer moest fietsverkeer uitwijken voor een voetganger, zie afbeelding 30.

Afbeelding 29: Hardloper op het fiets/bromfietspad

Afbeelding 30: Voetganger op het fiets/bromfietspad wordt ingehaald door fietsverkeer

Geen voorrang verlenen Gedurende de onderzoeksperiode is het niet voorgekomen dat gemotoriseerd verkeer (vanuit de Engelsestraat (noord)) geen voorrang verleent aan fietsverkeer op de Abtswoudseweg. Er is één conflict geconstateerd waarbij een personenauto erg laat voorrang verleent, waardoor de betreffende fietser anticipeert door uit te wijken om een botsing te voorkomen, zie afbeelding 31.

Afbeelding 31: Personenauto verleent laat voorrang, waardoor een fietser moet uitwijken om een botsing te voorkomen

Overige opvallendheden Naast de genoemde conflicten en gedragingen zijn enkele overige opvallendheden geconstateerd gedurende de onderzoeksperiode. Zo is het enkele keren voorgekomen dat inhalend fietsverkeer op het fiets-/bromfietspad voor onveilige situaties zorgt. Op afbeelding 32 is een conflict te zien waarbij een fietser ander fietsverkeer inhaalt, terwijl tegelijkertijd een gemotoriseerd voertuig de fietsstraat in wil rijden. Op afbeelding 33 is een conflict te zien tussen een fietser die wil afslaan richting de Engelsestraat noord en een inhalende fietser.

Afbeelding 32: Conflict tussen fietser en gemotoriseerd voertuig

Afbeelding 33: Conflict tussen afslaande fietser en inhalende fietser

Kruispunt 2b. Deltaweg – Engelsestraat Fietsers op de rijbaan Uit de telling blijkt dat tijdens de verschillende onderzoeksmomenten meerdere keren fietsverkeer is geconstateerd op de rijbaan van de Deltaweg. Ook op de camerabeelden is te zien dat fietsverkeer met regelmaat over de rijbaan rijdt. In de ochtend- en avondspits is ongeveer elk kwartier een fietser op de rijbaan geconstateerd. Op de Deltaweg zijn geen fietsvoorzieningen aanwezig, waardoor de fietser zich mengt tussen motorvoertuigen die hier met een maximumsnelheid van 50 km/u mogen rijden. De aanwezigheid van fietsverkeer op de rijbaan is onder andere vanwege het grote snelheidsverschil een verkeersveiligheidsrisico. Van de verschillende type conflicten en gedragingen die zijn geconstateerd, komt deze categorie het meest voor gedurende de onderzoeksperiode. Deze situatie heeft tijdens de onderzoeksperiode niet tot conflicten of onveilige situaties geleid. Het is enkele keren voorgekomen dat gemotoriseerd verkeer snelheid mindert en achter het betreffende fietsverkeer blijft rijden, zoals is weergegeven op afbeelding 36. Tijdens de observatie blijkt dat fietsverkeer vanuit verschillende richtingen op de rijbaan fietst: • • • •

Vanaf de Engelsestraat (noord) richting de Deltaweg (zuid) en andersom; Vanaf het Mercuriuspad richting de Deltaweg (zuid) en andersom; Vanaf de Nieuwe Gracht richting de Deltaweg (zuid) en andersom; Vanaf de fietsstraat Abtswoudseweg richting de Deltaweg (zuid) en andersom.

Afbeelding 34: Fietser op de rijbaan vanaf de Engelsestraat (noord) richting de Deltaweg (zuid)

Afbeelding 35: Fietser op de rijbaan vanaf de Nieuwe Gracht richting de Deltaweg (zuid)

Afbeelding 36: Personenauto mindert snelheid en blijft achter fietser rijden

Voetgangers op de rijbaan Gedurende de onderzoeksperiode zijn tijdens de avondspits en op zaterdagmiddag enkele keren voetgangers op de rijbaan geconstateerd. Dit is erg opvallend, aangezien er een trottoir aan één zijde van de rijbaan aanwezig is en dit trottoir tevens doorloopt tot aan het fiets/bromfietspad. Op afbeeldingen 37 en 38 zijn twee situaties weergegeven. Tijdens de onderzoeksperiode heeft dit niet tot conflicten of onveilige situaties geleid.

Afbeelding 37: Voetganger op de rijbaan van de Deltaweg

Afbeelding 38: Voetganger gedeeltelijk op rijbaan van de Deltaweg en vervolgens op groenstrook

Overige opvallendheden Naast de genoemde conflicten en gedragingen zijn enkele overige opvallendheden geconstateerd gedurende de onderzoeksperiode. Zo is tijdens de observatie opgevallen dat het meerdere keren voorkomt dat gemotoriseerd verkeer keert op de rijbaan van de Deltaweg. Dit heeft tijdens de onderzoeksperiode niet tot conflicten of onveilige situaties geleid. Daarnaast is een conflict geconstateerd tussen gemotoriseerd onderling. In deze situatie wordt door afslaand gemotoriseerd verkeer op de Deltaweg (vanaf de Nieuwe Gracht) geen voorrang verleend aan het rechtdoorgaand verkeer op de Deltaweg, zie afbeelding 39. Daarnaast is één keer waargenomen dat een gemotoriseerd voertuig – onbedoeld – op de verkeerde weghelft rijdt, zie afbeelding 40.

Afbeelding 39: Conflict tussen gemotoriseerd verkeer onderling

Afbeelding 40: Personenauto rijdt op de verkeerde weghelft

3.5

CONCLUSIE MONITOR 2023 Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat ook op dit kruispunt sprake is van een hoog aandeel fietsverkeer. Tijdens het drukste uur in de ochtendspits is de intensiteit van het fietsverkeer het hoogst met 1491 fietsers. De intensiteit van het gemotoriseerd verkeer is het hoogst tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag met een intensiteit van 448 voertuigen. In de ochtendspits is een duidelijke hoofdstroom van fietsverkeer te zien in de richting vanaf het Mercuriuspad richting de fietsstraat Abtswoudseweg. In de avondspits is dit de tegengestelde richting. Daarnaast wijkt de inrichting van kruispunt 2a af van de richtlijnen volgens de CROW-publicatie Drempels, plateaus en uitritten. De verharding van het trottoir moet volgens deze richtlijnen zo veel mogelijk doorlopen in hetzelfde materiaal en dezelfde kleur ter herkenbaarheid van de in/uitritconstructie. Op het kruispunt zijn echter betonstraatstenen gebruikt in plaats van trottoirtegels. Dit kan ertoe leiden dat het voor automobilisten onduidelijk is of zij voorrang dienen te verlenen aan voetgangers. Ook kruispunt 2b voldoet niet aan de richtlijnen uit de Basiskenmerken Wegontwerp van het CROW. Op het gedeelte van de Deltaweg (Engelsestraat zuid) waar wél fietsers zijn toegestaan, is geen fietsvoorziening aanwezig.

Volgens de Basiskenmerken Wegontwerp van het CROW moeten op gebiedsontsluitingswegen met een maximumsnelheid van 50 km/uur minimaal (rode) fietsstroken aanwezig zijn als fietsvoorziening. De hoogst gemeten gemiddelde wachttijd op het kruispunt is 18 seconden en gemeten op arm 3 Nieuwe Gracht. Hier is fietsverkeer op de rijbaan verboden. De hoogst gemeten gemiddelde wachttijd voor het fietsverkeer is 16 seconden en gemeten op arm 4, oftewel het Mercuriuspad. Volgens de ASVV komt hiermee de oversteekbaarheid van fietsverkeer in het geding, aangezien sprake is van een gemiddelde wachttijd hoger dan 15 seconden. Over het algemeen hebben de verschillende gedragingen en conflicten die tijdens de verkeersveiligheidsanalyse zijn geconstateerd tijdens de onderzoeksperiode niet tot onveilige situaties geleid. Het is enkele keren voorgekomen dat inhalend fietsverkeer op het fiets/bromfietspad voor onveilige situaties zorgt. Zowel uit de telling als de verkeersveiligheidsanalyse blijkt dat fietsverkeer met regelmaat over de rijbaan rijdt waar geen fietsvoorzieningen aanwezig zijn. Hierdoor mengt de fietser zich tussen motorvoertuigen die hier met een maximumsnelheid van 50 km/uur mogen rijden. Ondanks dat deze situatie tijdens de onderzoeksperiode niet tot conflicten of onveilige situaties heeft geleid, vormt dit een potentieel verkeersveiligheidsrisico.

Op basis van bovenstaande conclusies van de onderzoeksresultaten blijkt dat het gehele kruispunt in eerste instantie niet tot verkeersonveiligheid leidt, maar zijn er wel mogelijke risico’s. Er wordt in ieder geval aanbevolen om de in-/uitritconstructie volgens de richtlijnen in te richten, waardoor de verharding moet worden aangepast. Om aan de richtlijnen te voldoen en gezien de aanwezigheid van fietsverkeer op de rijbaan, wordt aangeraden om fietsvoorzieningen te realiseren op het gedeelte van de Deltaweg waar fietsverkeer is toegestaan of fietsverkeer een alternatieve route aan te bieden/te verbieden op de rijbaan.

3.6

VERSCHILLEN MONITOR 2021 – MONITOR 2023 Bij het inzichtelijk maken van de verschillen tussen de monitor in 2021 en de monitor in 2023 is het belangrijk om de nuance aan te brengen dat in de meting van april 2021 sprake was van de coronapandemie in Nederland (inclusief een avondklok vanaf 22:00 uur), wat invloed kan hebben gehad op de resultaten van de monitor in 2021. Tijdens de meting in 2023 ligt de hoeveelheid fietsverkeer aanzienlijk hoger vergeleken met de meting in 2023. De intensiteit van het fietsverkeer is in 2023 het hoogst in de ochtendspits met een intensiteit van 1491 fietsers in het drukste uur en in 2021 het hoogst in de avondspits met een intensiteit van 804 fietsers in het drukste uur. Zowel in de meting van 2021 als 2023 is in de ochtendspits een duidelijke hoofdstroom van fietsverkeer te zien in de richting vanaf het Mercuriuspad richting de fietsstraat Abtswoudseweg. In de meting van 2023 ligt de gemiddelde wachttijd over alle meetperiodes op de arm 3 Nieuwe Gracht (zuidwest) het hoogst met een gemiddelde wachttijd van 13 seconden. In de meting en rapportage van 2021 wordt deze richting Arm 2 Deltaweg genoemd van kruispunt 2b. In de meting van 2021 ligt de gemiddelde wachttijd over alle meetperiodes op arm Engelsestraat noord het hoogst met een gemiddelde wachttijd van 4 seconden. Dit is een opvallend groot verschil.

Ondanks dat het verkeer op de Abtswoudseweg en het Mercuriuspad voorrangsgerechtigd is, zijn hier in totaal in 2023 28 wachtenden geregistreerd en in 2021 21 wachtenden. Ten opzichte van de verkeersveiligheidsanalyse in 2021 valt op dat dezelfde conflictsituaties en gedragingen zijn waargenomen, maar in mindere mate tijdens de onderzoeksperiode van 2023. Zo is tijdens de analyse in 2021 regelmatig fietsverkeer op het trottoir parallel aan de Abtswoudseweg geconstateerd, terwijl dat tijdens de analyse in 2023 niet is waargenomen. Vergelijkbaar met de analyse in 2021 zijn in de analyse van 2023 fietsers op de rijbaan geconstateerd, voetgangers op het fiets-/bromfietspad en in enkele gevallen op de rijbaan en fietsverkeer op het trottoir. Tijdens de analyse van 2023 heeft dit ietwat vaker tot conflicten en anticiperend gedrag geleid ten opzichte van de analyse in 2021. Een verklaring hiervoor kan een toenemend gebruik van het kruispunt zijn door verschillende verkeersdeelnemers, maar met name fietsverkeer.

KRUISPUNT ABTSWOUDSEWEG ZUIDEINDE

KRUISPUNT ABTSWOUDSEWEG – ZUIDEINDE

4.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

Afbeelding 41: Camerastandpunt kruispunt 3: Abtswoudseweg - Zuideinde

Het kruispunt Abtswoudseweg – Zuideinde is een gelijkwaardig kruispunt en maakt deel uit van de hoofdfietsroute richting de Universiteit van Delft. Het kruispunt bestaat uit vier armen, waarvan drie zijn ingericht als fietsstraat. Op afbeelding 41 is het camerastandpunt en bijbehorend camerabeeld van het kruispunt weergegeven. Eén arm is ingericht als een verplicht fiets-/bromfietspad: het Abtswoudsepad. Het Abtswoudsepad ligt op de Abtswoudsebrug en is aan beide zijden voorzien van een voetpad. Wanneer scheepsvaart de brug moet passeren, wordt de brug afgesloten met behulp van slagbomen. Fietsers en voetgangers hebben voor de brug een korte opstelplaats om te wachten tot de brug weer opengaat. Inrichting De fietsstraat op het Zuideinde bestaat uit één rijloper van circa 4 meter breed en is aan beide zijden voorzien van een rabatstrook. De fietsstraat op de Abtswoudseweg bestaat uit twee rijlopers en is circa 4,5 meter breed en ook voorzien van rabatstroken aan beide zijden. Hiermee voldoen beide fietsstraten aan de aanbevolen richtlijnen uit de notitie van het Fietsberaad over fietsstraten binnen de bebouwde kom (2019).

4.2

TELLING Op drie verschillende onderzoeksmomenten zijn alle modaliteiten 7 geteld op het kruispunt: • • •

Donderdag 28 september Donderdag 28 september Zaterdag 30 september

07:30 – 09:30 uur 16:00 – 18:00 uur 15:00 – 17:00 uur

ochtendspits avondspits middag

Ochtendspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Abtswoudseweg – Zuideinde is tijdens het drukste uur van de ochtendspits (08:05 – 09:05 uur) 31 motorvoertuigen. Vanwege dit lage aantal is geen duidelijke hoofdstroom te zien op het kruispunt. De grootste stroom bestaat uit 14 voertuigen die op het Zuideinde richting het zuiden rijden, oftewel richting Leeuwenstein. De totale fietsintensiteit tijdens het drukste uur in de ochtendspits (08:05 – 09:05 uur) is 3638 fietsers. Dit komt neer op gemiddeld elke seconde een fietser. Met een intensiteit van 1746 fietsers is een duidelijke hoofdstroom van fietsverkeer te zien in de richting vanaf het Zuideinde (noord) richting het fiets-/bromfietspad Abtswoudsepad, oftewel de Abtswoudsebrug. Ook de rechtdoor gaande richting vanaf de Abtswoudseweg richting de Abtswoudsebrug wordt intensief gebruikt, namelijk door 1083 fietsers. Tijdens dit drukste uur zijn in totaal 84 brom- en snorfietsen geteld, waarvan de grootste stroom (21 brom- en snorfietsen) vanaf het Zuideinde (noord) richting de Abtswoudsebrug rijden. Ten slotte zijn tijdens dit drukke uur in de ochtendspits in totaal 163 voetgangers geteld. Het merendeel van de voetgangers, in totaal 70, steekt het Zuideinde (zuid) over richting de Abtswoudsebrug.

Avondspits drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Abtswoudseweg – Zuideinde is tijdens het drukste uur van de avondspits (16:15 – 17:15 uur) 42 voertuigen. Vanwege dit lage aantal is geen duidelijke hoofdstroom te zien op het kruispunt. De grootste stroom bestaat uit 20 voertuigen die op het Zuideinde richting het noorden rijden, oftewel richting de Hillenlaan. De totale fietsintensiteit tijdens het drukste uur in de avondspits (16:15 – 17:15 uur) is 2003 fietsers. Het merendeel van de fietsers is afkomstig vanuit het fiets-/bromfietspad Abtswoudsepad, oftewel de Abtswoudsebrug. Dit zijn in totaal 1259 fietsers, waarvan 622 fietsers richting Zuideinde noord en 547 fietsers richting de Abtswoudseweg. Tijdens dit drukste uur zijn in totaal 113 brom- en snorfietsen geteld, waarvan de grootste stroom (25 brom- en snorfietsen) vanaf het Abtswoudsepad rechtdoor richting de Abtswoudseweg rijden. Ten slotte zijn tijdens dit drukke uur in de avondspits in totaal 84 voetgangers geteld. Zaterdagmiddag drukste uur De totale motorvoertuigintensiteit op het kruispunt Abtswoudseweg – Zuideinde is tijdens het drukste uur van de zaterdagmiddag (15:00 – 16:00 uur) 26 motorvoertuigen. Vanwege dit lage aantal is geen duidelijke hoofdstroom te zien op het kruispunt.

De grootste stroom bestaat uit 14 voertuigen die op het Zuideinde richting het noorden rijden, oftewel richting de Hillenlaan. De totale fietsintensiteit tijdens het drukste uur van de zaterdagmiddag is 1150 fietsers. De groottes van de verschillende fietsstromen zijn overeenkomstig. Het merendeel van het fietsverkeer, 426 fietsers, is afkomstig vanuit het Abtswoudsepad. Tijdens dit drukste uur zijn in totaal 60 brom- en snorfietsen geteld. Ook deze stromen zijn qua grootte overeenkomstig. Ten slotte zijn tijdens dit drukke uur in de middag in totaal 117 voetgangers geteld.

Conclusie Uit de intensiteitsgegeven blijkt dat de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de ochtendspits met 31 motorvoertuigen erg laag ligt. Bovendien ligt deze intensiteit lager dan de totale intensiteit van motorvoertuigen in het drukste uur van de avondspits, waarin 42 motorvoertuigen zijn geteld. De totale intensiteit van gemotoriseerd verkeer in het drukste uur op de zaterdagmiddag is met 26 motorvoertuigen het laagst van de gemeten drukste uren. De totale intensiteit van fietsverkeer is in het drukste uur van de ochtendspits opvallend veel hoger dan het drukste uur in de avondspits, namelijk 3638 ten opzichte van 2003 fietsers. 3638 fietsers in het drukste uur komt neer op gemiddeld elke seconde een fietser. Van de drie verschillende kruispunten op de Abtswoudseweg zijn onbetwistbaar de meeste fietsers geteld op dit kruispunt. De fietsintensiteit op zaterdagmiddag ligt met 1150 fietsers in het drukste uur beduidend lager. In het drukste uur van de ochtendspits is een duidelijke hoofdstroom van fietsers (1746 fietsers) te zien in richting vanaf het Zuideinde (noord) richting het fiets-/bromfietspad Abtswoudsepad, oftewel richting de Abtswoudsebrug. Ook wordt in dit uur de rechtdoor gaande richting vanaf de Abtswoudseweg richting de Abtswoudsebrug intensief gebruikt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14960900/1