Handelingen raadsvergadering 9 maart 2023

22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer HOMBERGEN (PvdA): Als we de motie goed lezen, zien we dat we dezelfde definitie hanteren, want die heb ik in een voetnoot al overgenomen. Ik vraag u alleen om die definitie zo te interpreteren dat we net wat meer aandacht hebben, niet alleen voor het laatste stadium, de moord, maar ook voor de vroege stadia daarvóór zodat we die goed herkennen. Ik ben blij met uw toezegging dat u niet alleen vanuit de politie kijkt, maar bijvoorbeeld ook vanuit Veilig Thuis en het sociaal domein, maar dat is ook precies wat wij in de motie stellen. Eigenlijk zie ik zo langzamerhand het verschil dus niet meer tussen wat echt in de motie staat en wat we willen doen. De VOORZITTER: Ik kijk even wie van het college ik het woord kan geven. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Misschien één puntje en dan kan de wethouder Zorg het volgens mij heel mooi aanvullen. Het gaat mij met name om de derde bullet, het onderbrengen in het Veiligheidsplan Samen Veilig. Daarvan zeg ik: nee, doe dat niet, want ik kan niks toevoegen aan wat we op dit moment doen. Maar voordat de heer Hombergen het woord krijgt, lijkt het mij goed dat mevrouw Schrederhof even toelicht hoe zij dit wil aanvliegen vanuit Veilig Thuis. De VOORZITTER: De heer Hombergen wil toch reageren op u.

De heer HOMBERGEN (PvdA): We hebben ook niet gevraagd om het op te nemen in het Veiligheidsplan, maar in de uitvoering van het Veiligheidsplan. Dat is een klein, maar essentieel verschil. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Uitvoering van het Veiligheidsplan wil zeggen dat je vanuit het Veiligheidsplan werkt. Ik geef aan dat wij in het college geconstateerd hebben dat, wat dit punt van de motie betreft, juist die preventieve kant, het vroeg signaleren en op tijd interveniëren echt taken zijn van Veilig Thuis. Maar nogmaals, dan ga ik het gras voor de voeten wegmaaien. De VOORZITTER: Prima, dan geef ik het woord aan wethouder Schrederhof. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Volgens mij kan het heel kort. Het is de taak van Veilig Thuis om dat huiselijk geweld in een vroegtijdig stadium te zien en ook te stoppen. Ik denk dat het heel logisch is dat je daar patronen in hebt; het is ook heel interessant om het artikel in de Volkskrant daarover te lezen. We hebben net met Veilig Thuis afgesproken dat het via de bestaande definitie in beeld brengt welke interventies het op dat punt doet. Zij maken daarin natuurlijk ook die relatie met de politie. Aan die preventieve kant ligt de regie dus bij Veilig Thuis. Ik denk dat u er in de motie nogal op geattendeerd heeft dat dat een hele belangrijke is. Er wordt steeds in viermaandsrapportages gerapporteerd.

Vier maanden, de eerste vier maanden, is een beetje kort, maar het zou mogelijk moeten zijn om in de achtmaandsrapportage een korte briefing te geven over hoe dit aangepakt kan worden en om daarover op een goede manier langjarig te rapporteren. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik wil de heer Hombergen ondersteunen, want het gaat daadwerkelijk om de uitvoering van het Veiligheidsplan. Wat er op dit moment gebeurt, is dat de politie komt als iemand door iemand wordt belaagd en dat de politie dan zegt: er is nog niks gebeurd en zolang er niks gebeurd is, kunnen we niks doen. Dat is wat er gebeurt. Pas als er iets gebeurd is, gaat de politie ingrijpen. Wij willen dat femicide met de aangepaste definitie hoger op de agenda staat en dat iemand al geholpen wordt voordat er geweld gepleegd wordt. Dat is eigenlijk wat we hiermee proberen te bereiken.

23

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Ik kijk wie van het college ik het woord kan geven. De burgemeester? Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Als de wethouder daar nog iets op zou willen aanvullen, is dat wat mij betreft prima, maar dat is natuurlijk aan u, voorzitter. Maar ik denk dat je eigenlijk twee fasen kunt onderscheiden. Je hebt het voortraject, de preventie. Daarbij speelt de politie natuurlijk wel degelijk een rol, want de politie geeft die signalen acuut door aan Veilig Thuis. En natuurlijk kijken ze met elkaar. Soms doen we ook uithuisplaatsingen. Dan is de politie degene die mij of de dienstdoend wethouder in het piket daarop attendeert en dan geven wij een huisverbod. Die interactie is er dus, maar als je meer wil doen aan die voorkant, is het volgens mij goed om dat niet vanuit het Veiligheidsplan te doen, omdat we het dan gewoon niet goed zouden beleggen, maar vanuit Veilig Thuis. Eigenlijk komen we helemaal tegemoet aan wat hier ligt: het voortraject goed doen en bij de veiligheidsmonitor aangeven hoeveel situaties er zijn geweest. De VOORZTTER: Ik kijk of de wethouder nog iets wil aanvullen. Wethouder SCHREDERHOF: Nee, ik denk dat het belangrijk is om te weten dat die melding bij Veilig Thuis plaatsvindt als de politie dit ziet en dat de actie dan ook door Veilig Thuis wordt uitgevoerd en niet vanuit het politiedomein. Dat zou immers natuurlijk onterecht zijn.

Je moet die situatie juist proberen te de-escaleren of andere maatregelen nemen. Mevrouw GREMMEN (Volt): Ik heb een vraag naar aanleiding van de laatste opmerking van de burgemeester. U geeft aan dat hierover wordt gerapporteerd in de veiligheidsmonitor, maar dat is natuurlijk een subjectief onderzoek. Eerder hoorde ik een soort halve toezegging dat we, omdat u met de politie werkt, ook een kwantificeerbaar deel deze kant op kunnen verwachten. Dat gaat dus over hoeveel femicides hier daadwerkelijk plaatsvinden. Ik werk zelf ook heel veel met deze cijfers. Dat was precies mijn kritiek op de eerdere versie van deze motie, waarin nog om dat kwantitatieve deel gevraagd werd. Ik vraag me dus eigenlijk af of die toezegging uitvoerbaar is. De VOORZITTER: Probeer interrupties kort en krachtig te houden; ze worden steeds langer. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ja, want wij krijgen die cijfers aangeleverd. Die cijfers geef ik door. Dat zijn de cijfers conform de inmiddels gezamenlijke dank daarvoor, meneer Hombergen - definitie. Die geeft dit qua uitkomst. Ik ben graag bereid om dat in de monitor mee te geven. Ik kom bij het vijfpuntenplan als inspiratiebron. Ik ben zelf natuurlijk ook van de afdeling inspiratiebronnen. Ik herken dus de vele verhalen die naar voren komen, maar ik denk dat het als volgt bedoeld is. Wij hebben hier het debat met elkaar gehad.

Een belangrijke uitgave in dat kader is de ondermijning geweest. Die is natuurlijk wel degelijk echt ook op basis van het vijfpuntenplan scherp naar voren gekomen. Dat heeft uiteindelijk ook zijn beslag gekregen in dit plan. Daarom kunnen ik en ook het college eigenlijk buitengewoon goed uit de voeten met beide moties. Ja, het vijfpuntenplan als inspiratiebron is prima, want we hebben uiteindelijk met elkaar die discussie hier gehad. Die heb ik meegenomen en die hebben we uiteindelijk ook vertaald. De ondermijning is daar een lichtend voorbeeld van. Wij hebben dus geen bezwaar tegen deze moties. Verder laat ik het debat graag aan de raad over. Daar ga ik me niet mee bemoeien; ieder heeft zo zijn eigen taken. Dat brengt mij bij het laatste onderwerp, namelijk de openbare orde en veiligheid, de taak van de burgemeester. Misschien moet ik gewoon even naar de overwegingen kijken die daar zijn. Ik respecteer alle zorgen om de dingen zo goed mogelijk te doen, maar ik neem 24

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

afstand van het feit dat we tegen de wet in zouden gaan als we iets dergelijks zouden doen. Dat is nog niet een feit. Het zou kunnen, maar het zou ook zeker níét kunnen, want de wet geeft heel veel ruimte. Dat is ook het voordeel: als je uiteindelijk hiertoe zou beslissen - dat zal ik met heel veel rust, toewijding en wijsheid doen als het zo moge zijn; ik heb het tot op heden ook nog niet gedaan - is er inderdaad de rechtsstaat waar de heer Van der Woerd het heel duidelijk over had en die uiteindelijk, indien nodig, kan zeggen: nee, dit niet. Zo is dat ook bij de APV gebeurd. Maar laat één ding helder zijn: het besluit van Utrecht - er wordt op dit moment overigens in Utrecht vergaderd over de vraag of men in hoger beroep zal gaan was een besluit op basis van de APV. De gedachte is dan dat de APV nooit benut mag worden voor het tegengaan van de vrije meningsuiting. Dat was eigenlijk het essentiële punt bij de enkelvoudige kamer; laten we dat laatste ook even in de gaten houden. Het gaat erom dat ik, indien ik dit zou doen, dat zou doen op basis van artikel 172 van de Gemeentewet. Dat artikel is heel nadrukkelijk verbonden aan de rol en de taak van de burgemeester. Dan zal de rechter hier uiteindelijk een bindend oordeel over kunnen geven en niet de gemeenteraad van Delft.

De VOORZITTER: Mevrouw Gerritsen gaf al in een vroeg stadium van dit punt aan een interruptie te willen plaatsen. Ik dacht dat ik u even uw zin zou laten afmaken, maar het was een nogal lange zin. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik ben benieuwd waar de burgemeester de ruimte in de wet ziet. Ik vraag me ook af hoe de burgemeester oordeelt over de uitspraak van de universitair hoofddocent staatsrecht van de Radboud Universiteit Nijmegen, die ik in mijn betoog al noemde: "de burgemeester mag geen maatregelen nemen die zijn gericht op een uiting. De vraag welke uiting je mag doen, staat in het Wetboek van Strafrecht, niet in de Gemeentewet." De VOORZITTER: We pakken meteen de interrupties van mevrouw Verduijn mee. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Ik vraag me af hoe de portefeuillehouder naar het risico kijkt voor het vertrouwen dat je als gemeente, als overheid, zelf schept in de eigen rechten van het land als je als gemeente een rechtszaak aan je broek hebt hangen. De VOORZITTER: Er is ook een interruptie van mevrouw Timmermans. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja, mevrouw Timmermans wil graag weten waarom we het apparaat dat "rechtspraak" heet en dat al zo zwaarbelast is, ook met dit soort dingen zouden belasten als we ook gewoon kunnen besluiten dat dit nu geen optie is waaraan we willen meewerken.

Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik begin met de vraag van mevrouw Verduijn, want dat is natuurlijk een principiële vraag. Wij hebben in Nederland gewoon een systeem waarin ook tegen beslissingen van de overheid rechtspraak mogelijk is. Dat is maar goed ook en dat gebeurt vaker. Ik moet eerlijk zeggen dat ik af en toe weleens een huis sluit vanwege een drugssituatie, ongelegitimeerde seksuele activiteiten of anderszins. Dan probeert men gewoon te voorkomen dat het dichtgaat. Dat gebeurt. Soms krijg ik het deksel op mijn neus. Dan denk ik: het zij zo. Heel vaak krijg ik dat gelukkig niet en krijg ik gewoon gelijk van de rechter. Dat is de reguliere gang der dingen en dat is juist het mooie van onze rechtsstaat. Het aardige is ook dat het jurisprudentie biedt. Daarmee creëren we zekerheid, want wij spreken hier over onzekerheid. Je kan op deze manier zekerheid creëren. Dat is één.

25

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Dan de professor. Met alle respect voor juristen - mijn man is ook jurist; ik houd hem heel erg in ere en het is een geweldige kerel - zeg ik: vijf juristen, zes meningen. Daar ben ik gewoon erg nuchter in. Er is ook een heel verschillend beeld; dat is ook de werkelijkheid. Het is net waar je te rade gaat. Daar zou ik dus niet echt direct op af willen gaan. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik ben uiteraard heel erg geïnteresseerd in wat voor jurist uw man is, maar dat kunnen we misschien een andere keer bespreken. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Hij is geen jurist op dit terrein. Mevrouw GERRITSEN (D66): Precies. U zegt "vijf juristen, zes meningen". Ik ben benieuwd welke jurist de portefeuillehouder gevonden heeft die deze route ondersteunt. Zoals ik ook in de motie geschreven heb: geen onlinegebiedsverbod zolang daar geen juridische basis voor is. Dat betekent ook dat er heel erg voor opensta als er wél een juridische basis is. Daar ben ik juist heel benieuwd naar. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik word allereerst geadviseerd door mijn eigen juristen, maar bijvoorbeeld ook in Haarlem is op basis van dit artikel een onlineverbod toegepast.

Overigens is vanavond in Spijkenisse in een net iets andere situatie, maar wel naar aanleiding van onlinedreiging om uiteindelijk ergens ellende te gaan veroorzaken, op basis van de APV toch weer opnieuw een verbod ingesteld. In het APVtraject is Utrecht op een rem gekomen. Ik neem gewoon de Gemeentewet. Aan de hand van de Gemeentewet is mij de opdracht gegeven. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik vroeg eigenlijk niet waar het allemaal is toegepast, maar meer waar de portefeuillehouder heeft gevonden dat dit juridisch houdbaar zou kunnen zijn en welke jurist dat kan onderbouwen. Daar ben ik heel benieuwd naar. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik ben het op dit moment aan het onderbouwen vanuit het juridisch advies dat ik gekregen heb. We hebben gewoon hele degelijke juristen bij ons in huis. Er is een artikel 172 van de Gemeentewet dat de burgemeester de opdracht geeft om de openbare orde en veiligheid zo goed mogelijk te garanderen. Dat brengt mij gelijk ook bij de vraag van mevrouw Timmermans. Ik benut het apparaat, de rechtspraak, niet, maar waarom zou ik iemand de ruimte bieden om tegen zoiets in bezwaar te gaan? Het verschil is ook dat het strafrecht heel veel tijd kost. De insteek van een last onder dwangsom is dat je zegt: "denk erom: je moet nu stoppen met dit soort uitingen".

Bijvoorbeeld: "ik ga morgen om 12.00 uur in Zoetermeer die en die doodsteken; kom allemaal". Het spijt me, maar op dat moment vind ik dat ik echt een legitimatie heb om op basis van dat artikel met een last onder dwangsom - die brengen wij later langs bij het desbetreffende huisgezin, hetzij door de politie, hetzij zelf - te zeggen: let op, gij zult dit niet meer doen. We hebben het bijvoorbeeld over de drillrap met criminele effecten. Ik vind echt dat wat het zwaarst is, het zwaarst moet wegen. Ik vind dat artikel 172 van de Gemeentewet mij daar de ruimte voor biedt en ik vind het inderdaad de moeite waard om dat te doen, want dat is mijn taak. Vervolgens zal, indien men bezwaar maakt, moeten blijken of de rechter zegt: dat heeft u niet terecht gedaan. Dat zal moeten blijken, maar ik ga ervoor om dat wél te kunnen doen, vanuit het belang van de veiligheid. De rechter zal hierover dus een oordeel moeten geven. Het is het handelen van de burgemeester als orgaan. Bij het tweede punt staat dat "het de taak van de gemeente is alleen bevoegdheden in te zetten als daarvoor een duidelijke wettelijke basis is". Daarvan heb ik al aangegeven dat er ook jurisprudentie is als dit uiteindelijk een verloop langs de rechtsstaat krijgt. Dat kan het 26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

alleen maar scherper en helderder maken. Dat is prima. Het hoort ook gewoon bij ons rechtssysteem om dat te benutten. Dat is twee. Daarbij komt dat de grondslag voor de bevoegdheid bij de burgemeester ligt; die ligt dus niet zozeer bij de gemeente maar bij de burgemeester. Ik heb al eerder gezegd dat ik deze bevoegdheid echt met heel veel zorgvuldigheid en terughoudendheid zal toepassen. Je wilt het gewoon zo goed mogelijk op allerlei manieren doen. Dit zal op die manier gedaan worden, maar ik heb ook in de commissie gezegd dat ik dit niet bij voorbaat níét wil benutten. Dat gaat mij echt te ver. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Misschien kreeg ik in het laatste zinnetje toch antwoord op mijn vraag, maar u wilt dus inderdaad niet de pionier zijn om dit allemaal uit te gaan proberen, terwijl we misschien nog kunnen wachten op de rechtszekerheid die ons wellicht van hogerhand wordt geboden. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Het is natuurlijk het meest wenselijk dat er op landelijk niveau gewerkt wordt aan het goed bekijken van überhaupt die hele wetgeving, want de werkelijkheid van onze jonge mensen is veel meer digitaal aan het worden, soms haast nog meer digitaal dan fysiek.

Dat moet echt veel breder goed geplaatst worden in de wetgeving, maar de werkelijkheid is dat ik tussentijds gewoon als burgemeester de taak en de verantwoordelijkheid heb om te handhaven en de openbare orde uiteindelijk op een goede wijze te borgen. Dan zeg ik: artikel 172 van de Gemeentewet biedt mij die mogelijkheid en die wil ik ook werkelijk benutten. Tot slot staat er dat politici de verantwoordelijkheid hebben om zich aan de wet te houden. Daar ben ik het zeer mee eens. Naar mijn gevoel doe ik dat met artikel 172. Aan de andere kant is het neveneffect dat, als er uiteindelijk ook een rechtsgang plaatsvindt, jurisprudentie uiteindelijk nadere zekerheid kan bieden over het benutten van dit instrument. Dat is eigenlijk de reactie op wat er ligt. Ik kijk nog even naar de motie zelf, maar ik denk dat ik er voor dit moment voldoende over gezegd heb. De VOORZITTER: Ik heb in elk geval de toezegging gehoord dat u in de politiemonitor kwantitatief aandacht zal geven aan het aantal gevallen van femicide. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ja. De VOORZITTER: Dat noteren we dus als een toezegging. We gaan beginnen aan de tweede termijn. De heer HOMBERGEN (PvdA): Meneer de voorzitter, ik zou graag vijf minuten schorsen om overleg te hebben met de initiatiefnemers van de motie over femicide. De VOORZITTER: Prima. De vergadering wordt enige tijd geschorst.

De VOORZITTER: Meneer Hombergen, heeft de schorsing iets opgeleverd? De heer HOMBERGEN (PvdA): Jazeker, voorzitter. Dank voor de schorsing. We hebben goed met elkaar overlegd en we hebben daarvoor ook goed geluisterd naar de antwoorden van de burgemeester en de wethouder en naar de toezeggingen. We zien dat er een betere afstemming komt tussen het Veiligheidsplan en de preventie van Veilig Thuis. Daarom willen wij de motie handhaven, maar het derde dictum weghalen. Dat is het dictum: "dit op te 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

nemen in de uitvoering van het Veiligheidsplan 'Samen veilig in Delft'." Het eerste, tweede en vierde dictum willen we dus handhaven. De aangepaste motie willen wij verder brengen. De VOORZITTER: U schrapt dus het derde dictum in de motie Stel paal en perk aan partnergeweld. Zijn er nog andere wijzigingen afgesproken in de schorsing? De heer HOMBERGEN (PvdA): Nee, meneer de voorzitter. De VOORZITTER: Ook niet bij andere partijen met andere moties? Dat is niet het geval. Dan gaan we nu naar de tweede termijn, op volgorde van handopsteken. Mevrouw GERRITSEN (D66): Voorzitter. D66 is er nog niet van overtuigd dat het onlinegebiedsverbod via de burgemeester op een wettige manier kan, althans nu. We zijn dus nog steeds van plan om de motie in stemming te laten brengen. Ik zou graag willen vragen wat de vervolgstappen zullen zijn van de portefeuillehouder als de motie aangenomen wordt. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Dank aan de burgemeester voor haar heldere beantwoording en voor haar mededeling dat de burgemeester en het college met de twee moties ten aanzien van het vijfpuntenplan uit de voeten kunnen. Omdat zij geen bezwaar heeft, ben ik benieuwd of de burgemeester bereid is om beide dicta uit de moties toe te zeggen. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter.

Net als aan het einde van de commissievergadering is STIP met de reactie van de portefeuillehouder nog niet helemaal overtuigd van hoe ze het gaat doen met het wel of niet invoeren van een onlinegebiedsverbod. Daarom vragen we ons net als D66 af wat de portefeuillehouder gaat doen met de kritische signalen die uit deze raad komen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik sluit me aan bij wat zojuist door D66 en STIP gezegd is. Ik wil als jurist betwisten dat dit voortvloeit uit artikel 172 van de Gemeentewet. De VOORZITTER: Een mededeling voordat ik het woord aan de burgemeester geef: zojuist heeft vrij lang de microfoon opengestaan toen u aan het woord was, waardoor tijd voor het college weggelekt is die niet als spreektijd gebruikt is. Ik stel voor om het college drie minuten extra te geven, zodat we weer in balans zijn. Met uw goedvinden krijgt het college dus drie minuten terug voor de tijd dat de microfoon open is blijven staan. Ik constateer dat daar geen bezwaar tegen is. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Voorzitter. Dat komt voort uit het feit dat je als voorzitter altijd de tijd aan jezelf hebt. Excuus aan de collega's, maar dank voor deze mooie oplossing. Nogmaals heel hartelijk dank voor de inbreng. Dank ook voor de aanpassing. Ik heb begrepen dat de derde bullet nu gaat over het Veilig Thuis-plan.

Dat is prima; daar kan ik mee uit de voeten. Dan gaan we dat gewoon aldus doen. Tot slot: hoe gaat de burgemeester om met een aangenomen motie over het onlineverbod? Wij hebben allebei een eigen verantwoordelijkheid, de gemeenteraad en de burgemeester. Als burgemeester ben ik verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en voor het waarborgen daarvan. Indien nodig - ik zal dat buitengewoon zorgvuldig wegen; daar mag u 28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

echt van uitgaan - wil ik de optie wel openhouden, maar ik heb een kleine nuancering op de uitspraak van de heer Jaff dat de burgemeester na afloop verantwoording zal afleggen. Dat doe ik niet, want dat moet ik alleen doen daar waar dat in dezen ook dient te worden gedaan. Maar na afloop zal ik uitleg geven over wat ik gedaan heb en waarom ik dat gedaan heb. Daar heb ik geen bezwaar tegen en dat zal ik dan ook zo spoedig mogelijk doen om u daar in ieder geval helderheid over te verschaffen. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik had de burgemeester gevraagd of zij, omdat zij al had aangegeven geen bezwaar te hebben tegen de twee moties ten aanzien van het vijfpuntenplan, bereid is om beide dicta toe te zeggen. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik heb vanmiddag in het college al aangegeven dat het collegeplan, als deze moties aangenomen worden, opnieuw vastgesteld zal worden met de hier vermelde aanpassingen, want dan zijn ze daadwerkelijk keurig verwerkt. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik hoorde de verwijzing van de burgemeester naar het derde dictum. Ze zei volgens mij dat we daarbij beter kunnen verwijzen naar Veilig Thuis. Die verwijzing wil ik bevestigen. We zitten dus op dezelfde lijn. We kijken daarbij ook even naar alle mede-indieners.

De VOORZITTER: Om misverstanden te voorkomen: u had net gezegd dat het derde dictum geschrapt moest worden, maar het derde dictum wordt nu dus een verwijzing naar Veilig Thuis. De heer HOMBERGEN (PvdA): Correct, voorzitter. De VOORZITTER: Dan passen we de gewijzigde motie nog aan met een derde dictum met een verwijzing naar Veilig Thuis. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik heb begrepen dat ik de vraag van mevrouw Voogt toch niet goed begrepen heb. De VOORZITTER: Daar komen we zo op terug. Ik wil vaststellen hoe de motie definitief gewijzigd wordt. Het derde dictum wordt dus veranderd in een verwijzing naar Veilig Thuis in plaats van geschrapt. Ik zie de heer Hombergen knikken. De gewijzigde motie 6.1.4 (Stel paal en perk aan partnergeweld) van de fracties van de PvdA, de VVD, GroenLinks, het CDA, D66, de SP, de ChristenUnie, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft luidt: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 maart ter bespreking van het Veiligheidsplan 2023-2026 'Samen Veilig in Delft', constaterende dat: • • • •

Eurostat Nederland in 2018 op de 6e plek van femicide in Europa zette; de afgelopen 5 jaren circa 97.000 vrouwen in Nederland structureel te maken hadden met fysiek of seksueel geweld; er elke 8 dagen in Nederland een vrouw wordt vermoord; recentelijk ook een geweldsincident in Delft heeft plaatsgevonden waarbij een jonge vrouw werd gedood en haar ouders ernstig werden verwond; 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• •

uit CBS-cijfers (2022) blijkt dat bij 6 op de 10 vrouwen die tussen 2017 en 2021 in Nederland zijn vermoord, de partner de vermoedelijke dader was; uit de factsheet 'Gendernormen en geweld onder jongeren' blijkt dat 13% van de bevraagde jongens het slaan van zijn vriendin soms noodzakelijk vindt om respect af te dwingen (4% van de bevraagde meiden is het hiermee eens);

overwegende dat: • • • •

het geweld tegen vrouwen en partnerdoding in Nederland lijkt toe te nemen; er intussen ook meer wetenschappelijk inzicht uit het VK is over patronen van femicide, en ook vroege stadia van femicide beter herkend kunnen worden; volgens cijfers van het CBS in 96% van de gevallen de dader al voor de fatale afloop in beeld is bij de politie en vormen van femicide nu nog vaak niet als zodanig worden herkend; het begrip femicide niet eenduidig wordt gebruikt en daardoor leidt tot spraakverwarring;

draagt het college op: • • • •

de gangbare definitie van femicide in Nederland te hanteren met actief oog voor de aangegeven context van partnergeweld; signalen van risico's van femicide vroeger en beter te leren onderkennen en te zorgen voor preventie, steun en hulp, ook in samenwerking tussen politie en het sociaal domein; dit op te nemen in de uitvoering van Veilig Thuis; de raad periodiek (bijvoorbeeld als paragraaf binnen de veiligheidsmonitor) kwalitatief en eventueel kwantitatief te informeren over femicide of gevaar daartoe in Delft, alsmede over de acties (herkenning, preventie) die worden ondernomen om femicide in Delft te bestrijden,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VOOGT (VVD): Ik had in de tweede termijn gevraagd of de burgemeester kan toezeggen dat zij bereid is om het document vijfpuntenplan ook op te nemen in de opsomming van de documenten. Dat is dus een kleine aanvulling op het coalitieakkoord door ook het vijfpuntenplan te noemen. De vraag is dus of zij de dicta van beide moties kan toezeggen. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ja, ik meen dat dat met het aannemen hiervan gewoon geschiedt. Dat ga ik dan dus gewoon doen. Er zijn eigenlijk twee dingen: het rijtje van alle documenten die relevant waren en ik zou ook nog iets over de inspiratie schrijven indien die motie ook aangenomen wordt. Ja, daar kan mevrouw Voogt op rekenen. De VOORZITTER: Mevrouw Voogt is tevreden. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik vraag me toch af wat er vanavond precies gebeurd is met de stap richting de raad. We hebben hier een behoorlijk debat over gehad in de commissievergadering en vandaag weer, zelfs ondersteund door een motie die waarschijnlijk wordt aangenomen. Als dat gebeurt, wordt er geen extra stap gedaan naast wat al aangeboden was tijdens de commissievergadering. Ik zie geen extra reikende hand. 30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Daarnaast valt me op dat we achteraf geïnformeerd zullen worden. Bij mij rijst nu toch nog de vraag of het misschien al is gebeurd. Is er al ergens een onlinegebiedsverbod opgelegd? Dat zou ik nog graag willen weten. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Er is nog geen onlineverbod geweest. Op het moment dat het plaatsvindt, heb ik helemaal geen tijd om te zeggen: geachte gemeenteraad, ik ben van plan om vanuit mijn eigen verantwoordelijkheid dit te gaan doen. Want dan is het gewoon een kwestie van acteren. Op dat moment moet je ook gewoon zorgen dat je, als je dit instrument gebruikt, ook effectief bent en dat de problematiek of de ellende niet al heeft plaatsgevonden, want dan ben je gewoon te laat. Ik weeg dus heel zorgvuldig voordat ik het doe; daarom heb ik het tot op heden ook niet gedaan. Maar het kan zijn dat de situatie zich voordoet. Dan wil ik die optie als burgemeester, als orgaan, houden. Dat is ook mijn verantwoordelijkheid en mijn bevoegdheid. Dan zal ik die optie benutten. Ik zeg u toe dat ik dan na afloop uitleg dat ik het gedaan heb en waarom ik het gedaan heb. Kort en krachtig; dat wel, maar dat zal ik doen. Mevrouw VOOGT (VVD): Zouden we heel even kunnen schorsen om nog heel even iets af te stemmen ten aanzien van de inspiratiebronnen en de moties daarover? De VOORZITTER: Is een minuut genoeg voor u? Mevrouw VOOGT (VVD): Ja.

De VOORZITTER: Dan schors ik de vergadering voor een minuut. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Mevrouw Voogt, wat heeft de schorsing opgeleverd? Mevrouw VOOGT (VVD): De schorsing heeft het volgende opgeleverd. Wij hebben de burgemeester gevraagd om toe te zeggen dat zij deze documenten - het vijfpuntenplan en de motie Ondermijning onderwereld - zal toevoegen aan de opsomming, zoals de dicta ook opdragen. Als beide dicta worden toegezegd, hoeven de moties dus niet in stemming te worden gebracht. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ik kan ja zeggen. Toen dit punt in de commissie aan de orde was, onderkende ik gelijk dat in elk geval voor mij beide gelden. We hebben het vanmiddag besproken en ik ga dat netjes toevoegen. De VOORZITTER: Dan is dit mooi opgelost en worden de moties 6.1.2 en 6.1.3 dus ingetrokken. Ik sluit de beraadslaging. In stemming komt motie 6.1.1 (Geen onwettig onlinegebiedsverbod) van D66, STIP, Onafhankelijk Delft, Volt, de SP en GroenLinks. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij zijn blij dat de burgemeester haar verantwoordelijkheid pakt in dit digitale tijdperk. Artikel 172 van de Gemeentewet, hier al een paar keer genoemd, belast de burgemeester met de handhaving van de openbare orde.

Hart voor Delft vindt het niet wenselijk dat de raad de mogelijkheden voor de burgemeester om op te treden, beperkt. Daarnaast heeft de rechtbank geen 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

uitspraak gedaan over het gebruik van de Gemeentewet waarop deze proef berust om onlineverstoring van de openbare orde te voorkomen. Van een ontoelaatbare beperking van de in het derde lid van artikel 7 van de Grondwet neergelegde vrijheid van meningsuiting … De VOORZITTER: Een stemverklaring moet kort en krachtig zijn, mevrouw De Jongh Swemer. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): … is dus allerminst sprake. Hart voor Delft blijft bij zijn standpunt dat het juist wenselijk is dat er meer juridische duiding wordt gegeven, zodat de landelijke wetgever eerder geneigd zal zijn om de wet aan te passen en een expliciete grondslag te creëren voor een onlinegebiedsverbod. Om deze redenen zullen wij tegen deze motie stemmen. De VOORZITTER: Een stemverklaring moet kort en krachtig zijn. Dit had beter in de termijn gekund. De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. In onze beleving heeft een heleboel discussie plaatsgevonden over het onlinegebiedsverbod en hebben we echt van beide kanten alle goede kanten gehoord. Er zijn aan beide zijden krachtige argumenten gewisseld. Daar hebben we goede notie van genomen. Het was moeilijk om dan een keuze te maken, maar uiteindelijk steunen wij de rolopvatting van de burgemeester. We zullen de motie dan ook niet steunen. Ik moet wel zeggen dat dit een zware afweging was op basis van een hele goede discussie.

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 23 tegen 14 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, Onafhankelijk Delft, de SP, STIP en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt de gewijzigde motie 6.1.4 (Stel paal en perk aan partnergeweld) van de PvdA, de VVD, GroenLinks, het CDA, D66, de SP, de ChristenUnie, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft. De gewijzigde motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik kwam er al even op terug: wij vinden het Omnibusonderzoek een beetje apart. Wij gaan dus bij het volgende onderzoek bekijken wat wij daarbij als raad mee kunnen geven. Daarnaast vindt Onafhankelijk Delft het echt ongehoord dat er gemeenschapsgeld ingezet kan worden voor een bevoegdheid die ons inziens niet bij de portefeuillehouder ligt. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De VOORZITTER: Ik sluit dit agendapunt en maak weer plaats voor de burgemeester. (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Valk.) 29. Voorstel van het college aan de raad inzake zienswijze Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag (nr. 2304038). 32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Ik begin bij Volt, want Volt brengt het nodige in. Mevrouw GREMMEN (Volt): Voorzitter. Voordat ik deze termijn inhoudelijk induik, wil ik graag een momentje aandacht vragen voor ons commissielid Eva Brussaard, die toevallig op de publieke tribune zit. Zij heeft zich niet alleen namens Volt, maar namens de hele raad ontzettend ingezet voor de Strategische Agenda van de MRDH. Hoewel ik vanavond de amendementen mag toelichten en ze mag ondertekenen, verdient zij eigenlijk alle lof en waardering voor haar inspanningen in de afgelopen tijd, want zij is er echt al weken druk mee. Dat wil ik bij dezen benadrukken. Ik hoop dat jullie dat steunen. De VOORZITTER: Waarvan akte! (Applaus) Mevrouw GREMMEN (Volt): Dan de inhoud. Ons huidige economische systeem heeft ons een ongekende welvaart gebracht. De Europese Unie is het grootste handelsblok ter wereld en de derde grootste economie. Nederland profiteert daar als handelsland enorm van, maar in de zoektocht naar het meest efficiënte systeem zijn wij natuurlijke grenzen en de menselijke maat voorbijgegaan. De natuur is enkel een productiemiddel geworden en is onderhevig aan slijtage, terwijl prestatie zo belangrijk is geworden dat we onszelf voorbijlopen.

Daarom deelde mijn collega mevrouw Brussaard de oproep in de commissie, al een paar weken geleden, om ook vanuit de MRDH, vanuit de oorsprong een samenwerkingsverband voor economische groei, ook naar brede welvaart te kijken. Volt wil de transformatie maken naar een duurzame economie, die duurzaam is voor mens én milieu. Voor ons is een duurzame economie ook een stabiele en sterke economie. Voor meer economische veiligheid en economische zekerheid moeten we niet alleen binnen Europa verder integreren en gezamenlijk werken aan een stabiele en innovatieve toekomst, maar ook binnen Nederland en dus ook binnen de regionale samenwerking van de MRDH. Met de amendementen op de zienswijze geven we vanavond niet alleen een signaal af aan de regio over wat we als Delft belangrijk vinden; ook geven we als raad een duidelijk handvat mee aan onze wethouders en de burgemeester, die zij mee kunnen nemen naar de MRDH. We hebben bij elk amendement een uitgebreide toelichting opgenomen. Eigenlijk wil ik daar verder nu dus geen spreektijd aan wijden. Ik laat het aan de raad of er verder nog vragen of opmerkingen over de afzonderlijke amendementen zijn.

Door de fracties van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, STIP, de PvdA en D66 wordt amendement 6.2.A (Aandacht voor Europese samenwerking) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 maart 2023 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Zienswijze op conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026, Besluit Beslispunt 1 van het ontwerpbesluit Zienswijze strategische Agenda MRDH als volgt te wijzigen: '1. de zienswijze over de concept ontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen' wordt vervangen door: 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

'1. de zienswijze over het conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen met de volgende toevoeging onder de tekst bij het kopje 'Economisch Vestigingsklimaat': Europese samenwerking De Europese Unie biedt kansen voor de MRDH, kansen voor economische bloei, op kennisdeling en samenwerking met andere regio's. Met aandacht voor Europese inzet en deelname aan Europese programma's kan de MRDH haar internationale economische positie versterken. Daarom zou bij de nieuwe Strategische Agenda moeten worden nagedacht met welke thema's de MRDH aansluit op Europese doelstellingen, zoals bijvoorbeeld de transitie naar klimaatneutraliteit, en hoe daar met focus op kan worden ingezet. Om deel te nemen aan grotere EU-projecten wordt vaak cofinanciering gevraagd en is betere onderlinge samenwerking tussen de MRDH-gemeenten van groot belang. De Vliegende Brigade, die gemeenten gaat helpen bij het schrijven van projectaanvragen, kan gemeenten ook helpen in hun kennis over EU-subsidies. Zo kan via de MRDH een project van een gemeente worden opgeschaald naar een Europees niveau. De resultaten kunnen vervolgens worden gedeeld in de gehele regio.

Zo profiteren alle gemeenten uit de MRDH van de Europese inzet.'" Door de fracties van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, STIP en de PvdA wordt amendement 6.2.B (Aandacht voor de ontwikkeling van (sleutel)technologieën) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 maart 2023 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Zienswijze op conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026, Besluit Beslispunt 1 van het ontwerpbesluit Zienswijze Strategische Agenda MRDH als volgt te wijzigen: '1. de zienswijze over de concept ontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen' wordt vervangen door: '1. de zienswijze over het conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen met de volgende toevoeging onder de tekst bij het kopje 'Economisch vestigingsklimaat': Ontwikkeling van (sleutel)technologieën stimuleren (Sleutel)technologieën spelen een onmisbare rol in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling en toepassing van o.a. kunstmatige intelligentie, waterstof, nanotechnologie, kwantumtechnologie en biotechnologie. Door gezamenlijk te investeren in de kracht van de regio kunnen we nieuwe productmarktcombinaties creëren voor maatschappelijke uitdagingen en als regio van betekenis blijven, in Europa en daarbuiten.

Wij stellen voor om de kennis- en innovatieketen in de regio te versterken en gericht in te zetten op het ontwikkelen van een aantal slim gekozen sleuteltechnologieën, passend bij de identiteit van de regio. Door betrokkenheid van de MRDH kan dan een hefboomwerking ontstaan. Doel van deze inzet is om met de toepassing van nieuwe technologieën op regionaal niveau bij te dragen aan een sterkere 34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

concurrentiepositie, nieuwe markten en meer werkgelegenheid op alle niveaus.'" Door de fracties van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA wordt amendement 6.2.C (Een duidelijker economisch profiel voor de MRDH) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 maart 2023 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Zienswijze op conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026, Besluit Beslispunt 1 van het ontwerpbesluit Zienswijze Strategische Agenda MRDH als volgt te wijzigen: '1. de zienswijze over de concept ontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen' wordt vervangen door: '1. de zienswijze over het conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen met de volgende toevoeging onder de tekst bij het kopje 'Economisch vestigingsklimaat': Een duidelijker economisch profiel voor MRDH In aanvulling op de geformuleerde opdrachten voor het economisch vestigingsklimaat zijn de conclusies uit het OESO-rapport uit 2016 nog steeds actueel: 'Naar binnen focussen om een betere integratie van de MRDH te bevorderen en naar buiten kijken om het nationale en internationale profiel van de MRDH te stimuleren'.

Om naast de interne focus op het werkgebied van de MRDH en de inzet op talent en werklocaties ook het nationale en internationale profiel van de MRDH te versterken, stellen wij voor om als MRDH een duidelijke visie te ontwikkelen en een sterk economisch profiel vast te stellen. De meerwaarde van de MRDH zit in de samenwerking, elkaar versterken en gezamenlijk aan de slag gaan met grote opgaven. Daarom vragen wij als onderdeel van opdracht 2 'toekomstbestendige economie stimuleren' in de Strategische Agenda extra aandacht voor het ontwikkelen van een duidelijk economisch profiel voor de regio.'" Door de fracties van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA, de PvdA en Hart voor Delft wordt amendement 6.2.D (Brede welvaart als vertrekpunt voor de MRDH) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 maart 2023 ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Zienswijze op conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026, Besluit Beslispunt 1 van het ontwerpbesluit Zienswijze Strategische Agenda MRDH als volgt te wijzigen: '1. de zienswijze over de concept ontwerp Strategische Agenda MRDH 2023- 2026 vast te stellen'

35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

wordt vervangen door: '1. de zienswijze over het conceptontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026 vast te stellen met de volgende toevoeging onder de tekst bij het kopje 'Economisch vestigingsklimaat': Brede welvaart We zijn blij te zien dat het thema brede welvaart voor alle huidige en toekomstige inwoners in de MRDH-regio meerdere malen terugkomt in het voorgelegde ontwerp van de Strategische Agenda. We zien dit onder andere terug bij thema's rondom mobiliteit en arbeidsmarkt. Ook in MRDH-verband moeten we nadenken over de impact van onze inspanningen op de wereld en voorkomen dat economische groei gepaard gaat met een groei in gebruik van materialen en energie. Daarom roepen wij op om het uitgangspunt van de MRDH op het gebied van economisch vestigingsklimaat hand in hand te laten gaan met het behoud of het verhogen van de brede welvaart. Het CBS heeft een Regionale Monitor Brede Welvaart ontwikkeld. Delft ziet graag dat de MRDH deze definitie van brede welvaart en de monitor als handvat gebruikt voor haar agenda.'" Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Voorzitter. Allereerst wil ik mevrouw Brussaard inderdaad bedanken voor de coördinatie van de vier amendementen. We vertegenwoordigen in de adviescommissie inderdaad de hele raad. Daarmee hoop ik dat er ook steun is voor de voorliggende amendementen.

De kern van de amendementen is de vraag hoe we als regio sterker, groener en gezonder worden. Het antwoord ligt in kennis, innovatie en technologie. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe technologieën voor slimme elektriciteitsnetten of slimme ideeën voor de zorg of aan het projectvoorstel dat onlangs in de MRDH voorbijkwam voor het toepassen van nieuwe 5G-technologie van de TU Delft in de glastuinbouw om digitale innovatie in de tuinbouwsector in de regio te versnellen. Voor het ontwikkelen en toepassen van deze nieuwe technologie en innovaties moeten we als gemeente de krachten bundelen. De maatschappelijke opgaven, zoals verduurzaming, zijn complex en urgent en kunnen we als gemeente alleen uitvoeren als we samenwerken, de kennis en denkkracht en de bedrijven die dit ook kunnen maken, op elkaar afstemmen en als partners samenwerken met het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de provincie. In de commissie heb ik dat "samenwerken alsof we één gemeente zijn" en "als partners optrekken richting de rijksoverheid en de Europese Unie" genoemd. Dat is nodig. Economische groei kwam al voorbij, maar die is de afgelopen decennia in deze regio achtergebleven bij die in andere regio's in het land. Niet alleen de economische groei, maar ook de door mevrouw Gremmen al genoemde brede welvaart blijft achter.

Uit een recent onderzoek van de Rabobank komt naar voren dat de brede welvaart in de regio behoort tot de laagste van het land. Dit betekent dat we als regio een dubbele opgave hebben: de economische structuur versterken en de brede welvaart verbeteren voor de inwoners van Zuid-Holland. Ingaand op de vraag hoe we die transitie naar een sterkere, groenere en gezondere regio kunnen maken en versnellen en daarbij kunnen aansluiten op het OESO-advies om naar buiten te kijken naar het nationale en internationale profiel van de MRDH, hebben wij vier amendementen voorgesteld. Daarbij gaat het in de eerste plaats om een duidelijker economisch profiel, dus een richtinggevende visie, waarin de MRDH duidelijkere keuzes zou kunnen maken in aansluiting op de identiteit van de regio, een visie die richting geeft en verbindt vanuit de kracht van de regio, overheden, bedrijfsleven en de kennisinstellingen. Het tweede amendement gaat over het stimuleren van de ontwikkeling van technologie en het versterken van de kennis- en innovatieketen, gericht op het ontwikkelen van een aantal slim gekozen sleuteltechnologieën. Dat kan bijvoorbeeld AI, biotechnologie of kwantum zijn, maar die keuze is aan de MRDH. Het derde amendement gaat over de Europese 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

samenwerking. Door een actieve Europese inzet kan de MRDH kennis delen en uitwisselen en haar internationale positie versterken. Tot slot de brede welvaart, met de oproep om de economische vernieuwing hand in hand te laten gaan met het vergroten van de brede welvaart. Deze Strategische Agenda wordt één keer in de vier jaar opgesteld. Vanuit deze agenda worden de regionale vraagstukken opgepakt. Naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek van Rotterdam zal de financieringsregeling van de MRDH worden herzien voor het economisch vestigingsklimaat. De doelen van deze agenda vormen hiervoor de basis. Daarom is het belangrijk dat deze agenda een goede basis biedt om de economische structuur van de regio te versterken. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie heef niets toe te voegen aan het verhaal van GroenLinks en Volt. Ook de ChristenUnie heeft de complimenten aan mevrouw Brussaard genoteerd. De heer DAG (STIP): Voorzitter. Vanwege het mooie debat in de commissie en ook de mooie woorden van Volt en GroenLinks zal ik niet uitgebreid bij dit agendapunt stilstaan. STIP heeft de amendementen over Europese samenwerking en sleuteltechnologieën van harte mede-ingediend. Zo roept het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling de MRDH heel duidelijk op om de blik meer naar buiten te richten.

We lopen duidelijk achter op de regio's Brainport en Amsterdam en laten zo kansen onbenut. STIP wil dat we die kansen gaan pakken. Daarnaast staan in de Groeiagenda van de provincie Zuid-Holland mooie ambities over die sleuteltechnologieën, zoals AI en kwantum. Deze terechte ambities zijn helaas nog niet geland in de Strategische Agenda, waar we de komende vier jaar echt mee aan de slag gaan. Daarom heeft STIP dat amendement mede-ingediend. STIP stemt voor het amendement over brede welvaart. Het is goed om naast economische groei ook andere meerwaarden te creëren en in het zicht te houden. STIP is ook voorstander van het ontwikkelen van een duidelijker economisch profiel, een visie. Wel horen we graag van de wethouder of dat nu al gaat gebeuren. Dat komt al enigszins terug in de Groeiagenda. We willen echt van de wethouder horen of dit daarmee niet overbodig is. De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. Ook vanuit de PvdA dank aan de opstellers van Volt en GroenLinks voor de fijne samenwerking bij deze vier amendementen. Wij steunen uiteindelijk alle vier de amendementen. De PvdA vindt het belangrijk om in het beleid van de MRDH meer focus te hebben op de zaken die wij willen aanbrengen en willen doen.

Wij vinden dat ook belangrijk voor de brede welvaart om te voorkomen dat wij een verkeerde groei ingaan, want wij leren in dit tijdsgewricht dat het bijsturen daarvan ons naderhand heel veel geld kan kosten. Dat is zonde van onze energie en van onze inspanning. De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. D66 is blij met de heldere voorzet van het college voor de zienswijze. Wat ons betreft is een effectieve zienswijze er één met een heldere boodschap. Te veel willen toevoegen verwatert de boodschap. Daarom steunen wij alleen de amendementen over de brede welvaart en de Europese samenwerking. Over het eerstgenoemde amendement is al voldoende gezegd. Over het tweede wil ik aanvullen dat het amendement wat ons betreft vraagt om meer aansluiting bij EU-doelen, zoals de gemeente Delft ook heeft gedaan in de notitie Delft, Europa en financiering. Wij zijn ook blij dat dit is geland in de toelichting. Het gaat dus niet per se om nieuw beleid, maar echt om die aansluiting en het stroomlijnen van de contacten tussen de regio en de EU. Ook vragen we om meer kennis over EU-samenwerking en -subsidies onder te brengen in de Vliegende

37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Brigade, waarvoor de MRDH nog met een voorstel moet komen. Dat lijkt ons een heel mooie kans om te benutten. Dan de andere twee amendementen. Hoewel wij de inhoud ervan steunen, maakt D66 een andere afweging tussen de lengte van de zienswijze en de toegevoegde waarde van de amendementen. Zo heeft de MRDH met de Groeiagenda wat ons betreft een goede visie gegeven op de sleuteltechnologieën. Zuid-Holland kiest hierin om een AI-hub en het hart van het Nederlandse of zelfs Europese kwantumecosysteem te worden. Het amendement over het economisch profiel vraagt echt om nieuwe taken bij de MRDH. D66 ziet liever dat de MRDH de taken die zij heeft en waarvoor er eigenlijk al te weinig middelen zijn, goed kan uitvoeren, zodat we voorkomen dat de inzet echt een schot hagel wordt. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): In de Groeiagenda worden de sleuteltechnologieën inderdaad genoemd, maar als die niet terugkomen in de Strategische Agenda, besteedt de MRDH daar dus geen tijd en middelen aan. Hoe ziet D66 dat? De heer ANALIKWU (D66): Dat is een goede vraag, maar je kunt niet alles laten landen in zo'n Strategische Agenda. Wij zien als inzet van de MRDH juist om mee te doen in die Groeiagenda en om die sleuteltechnologieën daar ook echt een prominente plaats in te geven.

Het indienen van een zienswijze die vraagt om na te gaan over sleuteltechnologieën en om daar een keuze in te maken, terwijl die keuze al is gemaakt, lijkt ons overbodig. Dat doet ook af aan de kracht van de andere ontzettend goede punten die in de zienswijze worden genoemd. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Daar borduur ik toch op voort. In de Strategische Agenda wordt door de MRDH nu dus niet ingezet op innovatie en de sleuteltechnologieën als onderdeel van de Groeiagenda. Die zitten nu dus niet in de Strategische Agenda en daarmee niet in het werkpakket van de MRDH. Het staat wel in de Groeiagenda, maar de MRDH geeft daar nu met haar voorstel geen invulling aan. Hoe gaan we die Groeiagenda uitvoeren als de MRDH daar niet op inzet? Hoe zien jullie dat? De heer ANALIKWU (D66): Ik heb dat vertrouwen wel. Daarbij maak ik de afweging toch anders. Ik zie de boodschap die GroenLinks hiermee wil brengen, maar er staan ook heel veel andere goede punten in de zienswijze. Ik ben bang dat die verwateren als we dit soort punten gaan toevoegen. Ik maak die afweging dus gewoon anders dan GroenLinks, denk ik. Mevrouw GREMMEN (Volt): Misschien heb ik het niet helemaal goed begrepen of gehoord. Dit is dus eigenlijk een verduidelijkende vraag. U geeft aan dat we door het creëren van een duidelijker economisch profiel ook meer werk creëren.

Op dit moment zijn er wel twee opdrachten geformuleerd in de Strategische Agenda, maar er is helemaal niet aangeduid waarmee dat moet gebeuren. Het hoe en het wat zijn dus aangeduid, maar niet hoe dat uitvoerbaar is. Volgens mij proberen wij juist te pinpointen dat je met beperkte middelen ook goed moet nadenken over waar je dan op inzet. Dit is juist een oproep om … De VOORZITTER: Een interruptie moet kort zijn, mevrouw Gremmen. Mevrouw GREMMEN (Volt): Ja, dan rond ik de interruptie af. De VOORZITTER: Ik denk dat de boodschap helder is. De heer ANALIKWU (D66): Dat is weer een goede vraag, maar op dit moment zien we bij de MRDH dat er eigenlijk geen prioritering gemaakt hoeft te worden in de voorstellen over het 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

economisch vestigingsklimaat. Wat dat betreft denk ik dat de uitdaging vooral daar ligt. Ik vertrouw dan op de inzet van de Delftse delegatie in die vergadering van de MRDH om daar dit punt aan te kaarten, maar wat ons betreft is de Strategische Agenda niet het vehikel om dit nu aan te kaarten, ook omdat we echt andere belangrijke punten in de zienswijze naar voren willen brengen. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Wij hebben twee amendementen mede-ingediend: het amendement over het economisch profiel en het amendement over de brede welvaart. We zien dat als goede aanvullingen op de zienswijze en als versterkingen van de tekst. Dan nog heel kort over de amendementen over Europa en sleuteltechnologieën. Voor ons is belangrijk dat de MRDH niet absoluut is, geen wet van Meden en Perzen die altijd gevolgd en ingezet moet worden. Maar waar nodig en waar zij een meerwaarde kan zijn, is het goed om de MRDH als vehikel in te zetten. Het gaat dus om doel en middel. Met die nuances zullen we de amendementen over Europa en sleuteltechnologieën wel steunen. Mij rest om mevrouw Wattel en in het bijzonder mevrouw Brussaard te danken voor alle inspanningen rondom de amendementen en voor de samenwerking in de delegatie richting de adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij scharen ons achter de zienswijze zoals die er nu ligt.

Een uitbreiding vinden wij dus niet echt nodig, afgezien van de uitbreiding dat er naast economische groei ook aandacht is voor de brede welvaart. De VOORZITTER: Voor de beantwoording begin ik bij de wethouder Economie, gevolgd door de wethouder Mobiliteit. Wethouder ZWART: Voorzitter. Laat ik ook beginnen met het bedanken van de Delftse delegatie van de MRDH voor de ontzettend fijne samenwerking maar ook voor de echt zeer inhoudelijke gesprekken van de afgelopen weken. Dus dank daarvoor. Daar zijn ook zeer inhoudelijke amendementen uit voortgekomen. Daar druipt het werk eigenlijk van af. Daar heeft u met elkaar dus iets heel moois van gemaakt. Aan mij zijn eigenlijk weinig vragen gesteld. Ik zal het dus kort houden. Ik wil u wel graag een aantal noties meegeven ten aanzien van de voorliggende amendementen. U roept op om als MRDH scherp te blijven op de Europese kansen die er zijn. Dat kunnen wij als college steunen. Tegelijkertijd geef ik daar wel de notie bij dat de MRDH beperkte ambtelijke capaciteit heeft en dat Europese samenwerking veel ambtelijke capaciteit vraagt. Dat is dus enigszins een disclaimer bij wat u hierbij vraagt en wat de MRDH daar waarschijnlijk in kan gaan leveren. Ik ben trouwens zeer benieuwd naar de reactie van de MRDH op dit punt als dit amendement het haalt.

De sleuteltechnologieën zijn inderdaad van groot belang voor onze stad, onze regio en natuurlijk ook ons land. Ze komen daarom inderdaad nadrukkelijk voor in de Groeiagenda van onze regio. Het is mogelijk om ze nu ook in die Strategische Agenda te noemen; een verwijzing naar de Groeiagenda kan ook. Dat geef ik ter overweging mee: we kunnen hier ook voortbouwen op de documenten en het denken dat er al ligt. Eigenlijk wil ik dezelfde notie meegeven ten aanzien van het economisch profiel. Onder andere het door u aangehaalde onderzoek van de Rabobank geeft aan dat de regio echt een sterker economisch profiel kan gebruiken, zeker ten aanzien van de brede welvaart en de duurzame transitie die nodig is. Tegelijkertijd: laten we niet van voren af aan beginnen. Er ligt echt al ontzettend veel, bijvoorbeeld die Groeiagenda. Ook daarbij zou ik dus de notie willen meegeven dat we zouden moeten starten vanaf de basis die er al ligt. Het college kan zich ook echt vinden in het amendement over de brede welvaart. Misschien is het leuk om te 39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

vertellen dat er al een aantal eerste zienswijzen zijn aangeleverd bij de MRDH en dat brede welvaart een van de rode draden is die daarin naar voren komen. Daar staat u als raad dus niet alleen in; dat wordt breder gedeeld in de regio. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Ik heb geen amendementen of opmerkingen over mobiliteit gehoord. De VOORZITTER: Ik constateer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Dan sluit ik de beraadslaging. In stemming komt amendement 6.2.A (Aandacht voor Europese samenwerking) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, STIP, de PvdA en D66. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft vindt het niet nodig om deze banden zo vast te leggen in dit document. Wij vertrouwen er volledig op dat de MRDH zelf die keuzes goed kan maken. Vandaar dat wij tegen dit amendement zullen stemmen, maar wel voor de andere amendementen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Wij begrijpen dat de EU potentieel invloed kan hebben, maar we zien onvoldoende toegevoegde waarde van het toevoegen van de voorgestelde tekst aan de zienswijze. Wij zullen daarom tegen dit amendement stemmen. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij vinden het niet nodig om nog extra nadruk te leggen op de Europese samenwerking.

Ook aandacht voor de ontwikkeling van sleuteltechnologieën vinden we niet nodig. De overige amendementen zullen we steunen. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 26 tegen 11 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 6.2.B (Aandacht voor de ontwikkeling van sleuteltechnologieën) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, STIP en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 24 tegen 13 stemmen, waarbij de fracties van D66, Hart voor Delft en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 6.2.C (Een duidelijker economisch profiel voor de MRDH) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA en de PvdA. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 29 tegen 8 stemmen, waarbij de fracties van D66 en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 6.2.D (Brede welvaart als vertrekpunt voor de MRDH) van Volt, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA, de PvdA en Hart voor Delft. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 35 tegen 2 stemmen, waarbij de fractie van de SP ertegen heeft gestemd. In stemming komt het geamendeerde voorstel. 40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Voorzitter. Wij zullen voor de zienswijze stemmen die de gemeente naar de Metropoolregio gaat sturen, omdat er goede toevoegingen over het openbaar vervoer in staan. Maar dat neemt niet weg dat de SP tegen de ondemocratische Metropoolregio is. Wij zouden willen dat de provincie of de gemeente, waar iedereen gewoon voor kan stemmen, ook weer komende woensdag, het openbaar vervoer organiseert. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Het MRDH-schip kan weer verder varen. Daar zijn we blij mee, want we houden van de MRDH. 30. Voorstel van het college aan de raad inzake Coördinatieprocedure bestemmingsplan Hoek Abtswoudseweg Zuideinde (nr. 2305049). De VOORZITTER: Er zijn de nodige moties. Ik begin met het CDA, want dat is de eerste indiener. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik zal heel eerlijk zijn: dit bestemmingsplan heeft onze fractie de nodige hoofdbrekens bezorgd. Aan de ene kant staan er heel mooie elementen in het plan. Het verloren hoekje wordt eindelijk opgeknapt. Er komt veel meer openbaar groen in dit gebied.

Dit plan draagt ook bij aan de door het CDA vaak genoemde gewenste doorstroming op de woningmarkt doordat er voor senioren aantrekkelijke appartementen komen, waardoor andere woningen weer vrijkomen. Maar er zijn ook zorgen. Die zijn duidelijk geuit door omwonenden en die zijn ook niet weggenomen. Wordt het openbaar groen straks geen hangplek voor jongeren of anderen, waardoor toekomstige eigenaren welhaast gedwongen worden om dit terrein permanent af te sluiten? En vooral: wat betekent Panjo voor het verkeer? Want een complex met 120 woningen is voor deze locatie een forse belasting. Eigenlijk zijn de straatjes niet zo geschikt voor het zware verkeer dat daar gaat komen: de drukte die er nu al is, zeker op de fietsstraten, en het extra verkeer dat daar gaat komen. In de commissie ging het ineens over verlaging van de parkeernorm. Voor een aantal partijen leek dat even het ei van Columbus. Ik moet eerlijk zeggen dat wij niet direct stonden te springen omdat wij het, ook in het kader van de betrouwbare overheid, moeilijk vinden om één minuut voor twaalf ineens de spelregels te veranderen, ook richting de ontwikkelaar. Als de ontwikkelaar hier geen bezwaar tegen zou hebben, zouden we dit gesteund hebben. Als mensen afspraken maken met de overheid, moeten zij er gewoon van uit kunnen gaan dat de overheid die afspraken nakomt.