Handelingen raadsvergadering 4 april 2024
Tekst van het document
Daarnaast wil Onafhankelijk Delft graag aandacht vragen voor de vele initiatieven van lokale inwoners die zich hebben verenigd zonder dat zij zijn meegenomen in dit traject en zonder enige participatie. Uiteraard nogmaals dank aan de insprekers in de commissie, die wel aangehoord worden maar waar nóg niet - wie weet? - naar is geluisterd. Van goed bestuur wordt verwacht dat inwoners in ieder geval mee worden genomen in vraagstukken zoals deze. Hoe kijkt de wethouder hiertegen aan? Graag een reactie. Uit de antwoorden op schriftelijke vragen die Onafhankelijk Delft mede ingediend heeft, komt naar voren dat als andere gemeenten niet ook voor de metropolitane route kiezen, de subsidie vanuit de MRDH dan niet maximaal 70% maar maximaal 50% is. Aangezien er - nu 41
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
komt er een soort motievorm - een aantasting van de natuur gaat plaatsvinden door dit tracé, er grote hoeveelheden piepschuim zullen worden gebruikt, wat het woord "duurzaamheid" ons inziens tot een lachertje maakt, net als de zin in de omgevingsvisie dat er steeds meer bodemvervuiling plaatsvindt, waar we hier in Delft ons inziens prima aan meewerken … De VOORZITTER: Mevrouw Timmermans, ik wachtte even op de punt, maar die komt niet. De heer GOMMERS (STIP): Wij lazen in de motie dat Onafhankelijk Delft blijkbaar heeft geconstateerd dat piepschuim gebruikt gaat worden. Dit werd ook gesuggereerd door de insprekers, maar omdat er momenteel nog geen ontwerp is gemaakt, weten we simpelweg nog niet wat de keuze voor de materialen gaat zijn. Ik vraag me af hoe Onafhankelijk Delft aan deze informatie komt en of dit niet voorbarig is voor de uitvoering. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Dat vind ik een terechte vraag, maar kijkend naar hoe het tracé loopt, dat bovendien in de bermboezem wordt aangelegd, is het eigenlijk haast de enige mogelijkheid om een geasfalteerd pad niet te laten zinken. We ontkomen er dus niet aan. Ik snap dat mijn motie vooruitstrevend is - ik heb hier ook weleens iets over drones voorbij horen komen - maar ik ga daar toch mee door. De heer GOMMERS (STIP): Dat is duidelijk. Ik ben geen civiel ingenieur.
Misschien bent u dat wel, maar ik wil de wethouder vragen of zij hierop zou kunnen reflecteren. De VOORZITTER: Dat zal zij vast genoteerd hebben. Ja, ik zie haar knikken. Mevrouw Timmermans, was u klaar met uw betoog? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Nee, voorzitter, nog lang niet. We gaan dus vrolijk verder. De VOORZITTER: Prima. U heeft nog zeven minuten. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja, precies. Ik zit hier nog even. Ik had een fantastische lijst met overwegingen gemaakt. Er is in ieder geval geen kostenplaatje, maar ik moet STIP nageven dat er geen kostenplaatje bestaat voor hoe piepschuim aangevuld moet worden, ook onder dat asfalt. Het fietspad zal zeer waarschijnlijk vaak onder water staan omdat het in een bermboezem wordt aangelegd. Ons inziens wordt er ook een goede extra plek gecreëerd voor criminaliteit, want wie gaat daar ooit handhaven? Door belanghebbenden zijn ook veel minder fietsers geteld dan de MRDH ons tot nu toe doet geloven. In de telling bestond bijna de helft aan scholieren. Scholieren hebben geen auto. De CO2-uitstoot dring je hier dus ook niet echt mee terug. De heer VAN DER STEEG (PvdA): U zegt dat het heel onveilig wordt omdat er niet wordt gehandhaafd. Onafhankelijk Delft dient wel een motie in over de alternatieven.
Wordt daar nu dan wél gehandhaafd? Mis ik iets? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Het lijkt mij geen goed idee om door een soort verlaten weiland nog een extra fietspad te creëren. Je hebt daar ook gewoon geen zicht op. Misschien is het wat voorbarig - maar dat horen we dan graag van de wethouder - om te zeggen dat er nog geen milieueffectrapportage is gemaakt. Er is inderdaad ook al bestaande infrastructuur voor een dergelijke fietsroute, onder andere via de Zwethtunnel. 42
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
Onafhankelijk Delft heeft zich aangesloten bij de motie van het CDA, die oproept tot het onderzoeken van alternatieve routes. Onafhankelijk Delft heeft zich ook aangesloten bij de motie van Volt, die Volt straks zelf zal verdedigen. Als je een ecoduct maakt, zorg er dan ook voor dat de overgang van dieren daadwerkelijk de inzet is. Onafhankelijk Delft heeft zich ook aangesloten bij de motie om niet meer dan € 1,2 miljoen uit te geven. Als er inderdaad met piepschuim gaat worden gewerkt - dat horen we straks misschien van de wethouder - lijkt dat ons best bijzonder, want dat slijt en moet opnieuw aangevuld worden. Daar zit waarschijnlijk een structureel kostenplaatje achter; daar komen we dus graag op terug. Onafhankelijk Delft komt zelf met een motie over de milieueffectrapportage die moet worden gedaan en de motie Natuur heeft voorrang, die ingaat op piepschuim. De heer GOMMERS (STIP): Onafhankelijk Delft heeft het over een milieueffectrapportage, maar die wordt bij grote infrastructuurprojecten sowieso al gemaakt. Ik vraag me dus af waar Onafhankelijk Delft vandaan haalt dat dat in dit geval niet zal gebeuren.
Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft had die informatie eigenlijk graag op voorhand willen hebben om de besluitvorming over het hele proces beter te kunnen laten verlopen, want als zo'n MER-uitslag nee is, is het voor ons ook heel duidelijk nee. Nu moeten we daar nog op wachten. Wij vinden dat we op dubieuze wijze al toestemming hebben gegeven voor dit tracé. We hadden dat dus graag eerder gezien. Daarom dienen we nu deze motie in. Een lang verhaal kort: elk weldenkend mens kan de vraag beantwoorden of er een fietsbrug moet komen die de stad zo'n € 8 miljoen kost en in totaliteit nog vele miljoenen extra, in combinatie met een fietsecoduct, dat nog meer miljoenen kost, dat niet voldoet als een volwaardig ecoduct voor fauna en waarvoor het fietspad wordt aangelegd door een natuurgebied, zeer waarschijnlijk met piepschuim, en dat omhooggehouden moet worden omdat nu al verwacht wordt dat het zinkt omdat het op een bermboezem moet worden aangebracht, en dát terwijl er allemaal al bestaande infrastructuur is. Het lijkt wel een slechte mop. Onafhankelijk Delft vraagt zich oprecht af waar we in Delft nou helemaal mee bezig zijn.
Graag een reactie van de wethouder: waarom is dit proportioneel? Al deze moeite en geldverspilling om mogelijk maximaal 70% gesubsidieerd te krijgen voor een slecht idee … Zou de wethouder dit gehele traject ook overwegen als we maximaal 50% gesubsidieerd zouden krijgen? Waar houdt deze gekte op? Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.3.3 (Een MER uitvoeren voor project fietsroute, meten is weten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van de Metropolitane Fietsroute Delft - Rotterdam Alexander, constaterende dat: • •
voor de fietsroute geen MER is uitgevoerd voor de start van het project; Delft niet eerder te maken heeft gehad met groot polystyreengebruik in de natuur en het effect op het milieu in de breedste zin;
overwegende dat:
43
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
• • •
het van essentieel belang is te meten wat polystyreen als effect heeft op de biodiversiteit alvorens dit project uit te voeren; wij zorgvuldig met de schaarse natuur om moeten gaan; het ook om het welzijn van mens en dier gaat en er eerst een MER-onderzoek gedaan dient te worden teneinde een verantwoord besluit te kunnen nemen;
draagt het college op binnen de MRDH ervoor te zorgen dat er eerst een MER-onderzoek wordt uitgevoerd voor het definitief akkoord gaan met de Metropolitane Fietsroute, omdat meten is weten, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.3.4 (Natuur heeft voorrang) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op (04-04-2024) ter bespreking van de Metropolitane Fietsroute Delft - Rotterdam Alexander; constaterende dat: • • • • • • •
aantasting van de natuur niet zomaar plaats mag vinden; grote hoeveelheden piepschuim gebruikt gaan worden in de bouw van het fietsecoduct en bijbehorend fietspad; grote hoeveelheden piepschuim onder de grond worden aangebracht onder het fietspad om het fietspad niet te laten zinken, waarbovenop asfalt komt; piepschuim slecht is voor het milieu; het jaren duurt voordat piepschuim door de natuur afgebroken wordt; niet inzichtelijk is hoelang de natuur erover doet om piepschuim af te breken in het tracé bijbehorend bij het fietsecoduct; piepschuim ook weer opnieuw aangebracht moet worden onder het pad omdat het wel deels vergaat;
overwegende dat: •
• • • • •
onduidelijk is hoe de gemeente Delft inzichtelijk heeft gemaakt en op welke wetgeving heeft gebaseerd dat er uitzonderingen mogen worden gemaakt als het gaat om de aantasting van het natuurlandschap, flora en fauna en hun leefomgeving door het gebruik van piepschuim bij de aanleg van het fietsecoduct en het fietspad, waarbovenop asfalt komt; het hier gaat om een waterboezem, waardoor piepschuim in het water terecht kan komen; niet duidelijk is hoe het Hoogheemraadschap Delfland heeft gereageerd op dit plan en of het nog onderzoek doet, gekeken naar de hoeveelheid piepschuim die in het natuurlandschap wordt aangebracht; er een grote hoeveelheid piepschuim in het landschap zal worden aangebracht om het fietsecoduct en bijbehorend fietspad mogelijk te maken; het onduidelijk is hoe lang dit piepschuim in de natuur blijft of afgebroken wordt maar ook niet duidelijk is wanneer het aangevuld zou moeten worden; er geen financieel kostenplaatje is gemaakt waarin wordt meegenomen wat het kost om weer extra piepschuim in de natuur aan te brengen onder het fietspad nadat het is vergaan;
44
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
• •
onduidelijk is welke compenserende maatregelen worden genomen om de negatieve effecten op het natuurgebied en de flora en fauna te minimaliseren nu er met grote hoeveelheden piepschuim wordt gewerkt; in de Omgevingsvisie nog zo wordt genoemd dat de problematiek van bodemvervuiling toeneemt maar er nu voor wordt gekozen om aan bodemvervuiling mee te werken.
Wij vinden dat het ongehoord is piepschuim in te natuur aan te brengen zeker nu er al infrastructuur bestaat voor dit traject. draagt het college op: • •
rekening met de natuur te houden door naar alternatieven te zoeken voor het gebruik van piepschuim in de gehele Metropolitane Fietsroute en deze alternatieven te delen met de raad; daarnaast de raad schriftelijk te voorzien en garant te staan voor, en dit schriftelijk op te nemen, dat de raad verzekerd wordt van het feit dat de biodiversiteit niet lijdt onder het gebruik van piepschuim in dit traject net als dat er geen sprake zal zijn van gif dat in de grond kan komen door het gebruik van piepschuim anders dan het piepschuim zelf, dat het aangebrachte piepschuim niet los kan laten, zich kan verplaatsen of af kan brokkelen waardoor deeltjes piepschuim in de natuur kunnen komen en dat het piepschuim de bodem en het water van de bermboezem dan wel het grondwater, niet aan kan tasten,
en gaat over tot de orde van de dag." De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Iets meer dan een jaar geleden diende Volt samen met veel andere partijen het amendement Brede welvaart als vertrekpunt voor de MRDH in. Alle partijen, met uitzondering van de SP, stemden voor dat amendement, waarin we het volgende uitspraken als gemeenteraad. In MRDH-verband moeten we nadenken over de impact van onze inspanningen op de wereld en voorkomen dat economische groei gepaard gaat met een groei van het gebruik van materialen en energie. Als ik als Volt nadenk over brede welvaart, gaat die ook over biodiversiteit. In de geest van die motie kijkt Volt vandaag naar dit project. Het is een uitgebreide motie. Daarom is het slecht gelukt om haar volledig in begrijpbare taal op te stellen. Ik zal het, misschien voor de kijkers thuis, dus kort uitleggen, want eigenlijk is de motie heel simpel. We stellen vast dat er een aantal omstandigheden zijn waar we rekening mee moeten houden. Eén: het college heeft een overeenkomst getekend waarmee de partijen zich verplichten tot de aanleg van een Metropolitane Fietsroute van Delft naar Rotterdam Alexander. Twee: in het Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland en de uitvoeringsagenda staat dat er een cruciaal ecoduct over de A13 moet komen voor de groenblauwe verbindingen over de grenzen van het BPL heen.
Het college heeft bedacht dat die twee doelen samengevoegd kunnen worden door middel van het aanleggen van een fietsecoduct met een maximale breedte van 11 meter. Wij hebben als raad een controlerende rol. Daarom zijn wij met veel andere partijen de achterliggende stukken ingedoken. Ook ik heb dat gedaan, in samenwerking met mijn fractie. Toen kwamen we op een aantal dingen die ons opvielen. In het huidige beschikbare verdiepend onderzoek naar dit tracé wordt gesteld dat de vereiste van de ecologische passage minimaal 3 meter is. Dat is een uitgangspunt voor het ontwerp dat dus nog moet komen en het kan ook breder uitgevoerd worden. Maar in een onderzoek dat ook in de motie wordt genoemd, blijkt dat het succes van de ecoducten eigenlijk al minder groot is bij 10 meter; dan worden ze minder frequent gebruikt. In de Leidraad Faunavoorzieningen wordt een minimale breedte van 15 meter voor kleine zoogdieren zoals muizen, insecten en vlinders voorgeschreven. Daarom 45
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
hebben wij als Volt twijfels bij het behalen van een van de twee doelen. Wij zijn bang dat het geplande fietsecoduct onder de huidige omstandigheden te weinig toevoegt voor de biodiversiteit en voor het vergroten van de leefgebieden van diersoorten in het gebied. Gelukkig ken ik deze raad als een raad die opstaat voor biodiversiteit en voor de dieren, zoals we dat abstract deden in het amendement. Daarom hoop ik dat de partijen in deze raad de oproep van deze motie kunnen steunen. Wij vragen het college namelijk om voor ons duidelijk te maken hoe het met deze mogelijkheden wél ziet dat we beide doelstellingen kunnen halen, in eerste instantie zoals de plannen nu zijn. Wij twijfelen, maar we laten ons graag overtuigen, zolang de plannen niet ten koste gaan van de kwaliteit van het ecoduct. Als dit toch niet mogelijk blijkt, vragen we het college om de mogelijkheden te bekijken om een fietssnelweg niet over het ecoduct aan te leggen. Wij vragen niet om het ecoduct te schrappen; wij vragen alleen om de fietssnelweg niet over het ecoduct te laten lopen als dit betekent dat het ecoduct geen Voltwaardig - ja, Voltwaardig - ecoduct meer is. Ik ben benieuwd naar het oordeel van de andere partijen en van het college. Wij hebben de motie van het CDA mede ingediend.
Ik kan me aansluiten bij het betoog van het CDA daarover, evenals bij de vragen die het CDA aan de wethouder heeft gesteld over de informatievoorziening. Ik ga in op een aantal interrupties bij de heer Valk over de alternatieve routes die wel onderzocht zouden zijn. Ik parafraseer uit de antwoorden van het college: voor het bereiken van de ecologische doelen is het van belang om bos als ruige biotopen door te trekken, passend bij de beoogde doelsoorten van de passage, zoals kleine zoogdieren, vleermuizen en insecten. Er is een nadrukkelijke wens voor een brugverbinding. De route via de IJsmeestertunnel en de onderdoorgang bij de Zweth zijn daardoor niet specifiek verder onderzocht. Onze angst is dus dat we nu op basis van ecologische argumenten kiezen voor een brug om vervolgens een fietssnelweg aan te leggen die de ecologische waarde van diezelfde brug erg beperkt. Wij staan over het algemeen positief ten opzichte van de andere moties. We zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder. We hebben één vraag aan de wethouder over de motie van de VVD.
Kunnen we überhaupt een plafond instellen als we in de samenwerkingsovereenkomst hebben aangegeven dat we naar rato moeten meebetalen? Door de fractie van Volt en Onafhankelijk Delft wordt motie 6.3.5 (Een volwaardige faunavoorziening over de A13) ingediend: "De raad van Delft, bijeen op donderdag 4 april 2025 ter bespreking van het agendapunt Metropolitane Fietsroute. Wij stellen vast dat: -
-
-
het college van Delft in juli 2022 samen met de gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland en Rotterdam en met de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) een overeenkomst heeft getekend waarin de partijen zich verplichten tot de aanleg van een Metropolitane Fietsroute (MFR) van Delft naar Rotterdam Alexander; in deze afspraak de ondertekenende partijen zich hebben verplicht vóór 1 september 2026 een fietsroute te realiseren die moet voldoen aan het kwaliteitsniveau voor snelle fietsroutes; er in de uitvoeringsagenda Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland 20232027 geschreven wordt over de inzet op groenblauwe verbindingen over de grenzen van het BPL heen met een bijzondere focus op een cruciaal ecoduct over de A13; 46
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
-
het college tracht deze twee doelen te verbinden door middel van het aanleggen van een fietsecoduct met een maximale breedte van 11 meter; in het huidig beschikbare verdiepend onderzoek op dit tracé wordt gesteld dat per doelsoort nog bepaald moet worden of ze gebruik kunnen maken van een droge (overlandse) passage. Hiervoor is het een vereiste dat de ecologische passage minimaal 3 meter breed is.
We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -
-
-
uit onderzoek blijkt dat het succes van ecoducten waar medegebruik is toegestaan, voor een groot gedeelte afhankelijk is van de dimensies en inrichting van het ecoduct en het 'smallere' Slabroek met een breedte van 10 meter al minder frequent werd gebruikt; de Leidraad Faunavoorzieningen 2021 een minimale breedte van 15 meter voorschrijft voor kleine zoogdieren, zoals muizen of insecten, zoals vlinders; en dat als meerdere soorten een faunapassage moeten gaan gebruiken er meestal ruimere voorzieningen nodig zijn, bijvoorbeeld omdat meerdere biotopen op of in de faunapassage moeten worden gecreëerd; er door verschillende belanghebbenden alternatieve routes zijn aangeduid voor de aanleg of realisatie van de metropolitaanse fietsroute.
Wij vinden dat: -
-
-
aantoonbaar onderzoek en documentatie beschikbaar zijn die het huidig verdiepend en onderbouwend onderzoek niet alleen tegenspreken maar zelfs ondermijnen; het Delftse college en de samenwerkende partners aan dit tracé onvoldoende inzichtelijk hebben gemaakt waarom de twee doelen van fietsroute en ecoduct met elkaar verenigbaar zouden zijn; het Delftse college en de samenwerkende partners aan dit tracé onvoldoende hebben beargumenteerd waarom een overlangse kruising van 3 meter breed wel volwaardig zou zijn voor de geïnventariseerde diersoorten; het huidige tracé en beoogde ontwerp geenszins een geloofwaardige, volwaardige faunavoorziening lijken te kunnen realiseren.
We geven het college opdracht om: -
-
-
-
met een uiteenzetting te komen waaruit blijkt dat de twee beoogde doelen (metropolitane fietsroute + ecologische kruising A13) verenigbaar zouden zijn onder de huidige geldende mogelijkheden en beperkingen met een heldere argumentatie die de in de voetnoten genoemde onderzoeken meeneemt; zich in te spannen voor een volwaardige faunavoorziening over de A13 en een stevig, inhoudelijk onderbouwd ontwerp, ook als dat betekent dat de fietsroute volgens een alternatieve route zal worden aangelegd en de overlangse kruising 'slechts' een faunavoorziening wordt; bij dit ontwerp de raad in ieder geval te informeren waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt, welke beperkingen golden bij het opstellen van het ontwerp, waarom wordt afgeweken van voorgeschreven afmetingen en wat de beoogde effecten zullen zijn voor de fauna rondom de A13; de resultaten actief uit te dragen naar de andere samenwerkende partijen en de MRDH, en een onderbouwd werkende faunavoorziening als eis mee te nemen in de verdere uitwerking van het plan,
47
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
en gaan over tot de orde van de dag." De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Waarom dit fietspad naar Rotterdam Alexander? Ik heb sterk de indruk dat een aantal ambtenaren van de Metropoolregio dachten: we moeten iets verzinnen wat over gemeentegrenzen heen gaat; laten we dus een project bedenken. Vervolgens komen er dan consultancyfirma's kijken: "Dit kan wel zus en zo." Ook de gedachte dat in Delft een brug aangelegd moet worden, is een slecht idee. Ze komen uiteindelijk met een resultaat: "Ja, dat is een goed idee; dat kan zo." Ik hoorde net over piepschuim. Dan komt de wethouder erbij: "Wat gaaf en wat mooi; het gaat nauwelijks ten koste van mijn eigen budget; prima, doen!" Vervolgens komt de teleurstelling, want dan krijg je die vervelende bewoners, die zeggen: "Niet doen, niet nodig, het kan anders en we zien het anders." Vervolgens zeggen die ambtenaren en de wethouders: "Prima, we doen het toch." Dan loopt het hier ergens spaak, want de volksvertegenwoordigers die uiteindelijk de afweging moeten maken, zijn er toch niet genoeg bij betrokken. Uiteindelijk komt het dan via via toch bij ons. Het is inderdaad wel aan ons medegedeeld, maar de heer Valk heeft daar zojuist al van alles over verteld. Nu pas komt het bij ons terecht.
Ik denk dat dit een van de nadelen is van het bestuur op afstand via die Metropoolregio, maar het is toch ook een omissie van het college, dat inderdaad beter eerder had kunnen zeggen: jongens, dit is het plan en dit ligt voor; wat vinden jullie ervan? Dan is het natuurlijk onze taak om kritisch te kijken en zo nodig tegen te houden of alternatieven te vinden. Dat het proces dan al zover is, vind ik geen argument, want dan had het eerder bij ons terecht moeten komen. Ik begrijp ook dat het, als het proces gaat zoals ik het zojuist beschreven heb, lastig is om je te verplaatsen in de zienswijze van anderen, zeker als iedereen in je directe omgeving het eigenlijk een leuk project en een goed idee vindt. Dan ben je niet kritisch genoeg meer. Dat leidt feitelijk tot een tunnelvisie: we gaan dat bruggetje nu eenmaal aanleggen; daar gaan we gewoon voor. Ik ben bang dat dat hier ontstaan. Vandaar ons voorstel, naast een hoop andere voorstellen die wij ook gaan steunen: ga praten met betrokken partijen en kijk wat we kunnen doen, wat goede oplossingen zijn en hoe we dit beter kunnen inpassen. Is het inderdaad geschikt voor fauna of is dat helemaal niet het geval en moeten we dan een andere oplossing zoeken? Kijk er nog naar, inventariseer wat mogelijk is en ga niet als een denderende trein door op het spoor waarvoor gekozen is, want dan gaat het verkeerd. Vandaar onze motie.
Door de fractie van de SP wordt motie 6.3.6 (Kennisstad Delft bouwt Delft-Rotterdam Alexander Fietsroute) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van de Metropolitane Fietsroute Delft - Rotterdam Alexander; constaterende dat: ▪ ▪ ▪ ▪
dit plan tot realisering van de Metropolitane Fietsroute Delft-Rotterdam Alexander (MFR) niet volledig is; in de totstandkoming van dit plan voorbij lijkt te zijn gegaan aan andere bestaande, wellicht significante relevante kennis en informatie voor het realiseren van een betrouwbaar alternatief; de realisering van dit plan grote niet acceptabele consequenties voor met name milieu en natuur met zich mee zal brengen; het tot nu toe niet zeker is of de MFR in relatie tot toekomstige arbeidsontwikkeling in de regio Delft-Rotterdam nodig is (toenemende automatisering, mechanisering en thuiswerken, en AI op alle arbeidsniveaus);
48
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
▪ ▪
het tot nu toe niet zeker is of als gevolg van de MFR significant meer Delftenaren de auto zoals gewenst zullen laten staan; er voldoende alternatieve fietsroutes tussen Delft en Rotterdam-Alexander bestaan;
overwegende dat: ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
dit plan waarneembaar verbeterd kan worden met nog niet aangewende maar bestaande kennis en informatie uit de Delftse gemeenschap (onder andere van de Natuurgroep Ackerdijk Puur Natuur); op grond van nog niet aangewende maar bestaande kennis en informatie uit de Delftse gemeenschap (onder andere van de Natuurgroep Ackerdijk Puur Natuur) acceptabele alternatieven kunnen worden ontwikkeld voor een fietssnelweg tussen Delft en Rotterdam-Alexander; een fietssnelweg tussen Delft en Rotterdam Alexander niet ten koste mag gaan van natuur en milieu; nog niet kan worden vastgesteld of toekomstige arbeidsontwikkeling in de regio DelftRotterdam tot (meer) gebruik van de MFR zal leiden is; het niet als vanzelfsprekend kan worden geacht dat als gevolg van de MFR meer Delftenaren de auto zullen laten staan; met aanpassingen van bestaande fietsroutes tussen Delft en Rotterdam Alexander het aanleggen van een snelle fietsverbinding tussen Delft en Rotterdam Alexander mogelijk moet zijn; de gemeenteraad meer informatie nodig heeft om tot een gewogen oordeel over de MFR Delft-Rotterdam te komen;
draagt het college op te onderzoeken tot welke veranderingen of aanpassingen de visie van Natuurgroep Ackerdijk Puur Natuur op het plan tot de MFR Delft-Rotterdam zal leiden indien deze visie in dit plan zou worden geïntegreerd, en hierover te rapporteren aan de gemeenteraad, en gaat over tot de orde van de dag." De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik denk dat ik hier niet met de deur in huis val als ik zeg dat Hart voor Delft eigenlijk helemaal geen voorstander is van dat hele metropolitane fietspad; zo heb ik het uiteindelijk maar genoemd. Daar hebben we verschillende redenen voor. Ik kom straks bij de motie die we hebben gemaakt, maar ik heb eerst een paar opmerkingen. Ik heb samen met collega Sint opgemerkt dat in de vier betrokken gemeenten de besluitvorming op vier totaal verschillende wijzen heeft plaatsgevonden. Er was wel iets gemeenschappelijks, namelijk dat nergens enige vorm van participatie is toegepast. Vervolgens komen we bij een bijeenkomst die in alle haast door de gemeente Rotterdam is belegd, onder anderen voor de bewoners rond en op de Oude Bovendijk, die nog helemaal niet waren geïnformeerd over wat er zou komen.
Daar werd door een ambtenaar van de gemeente Rotterdam gezegd dat het hele metropolitane fietspad wordt aangelegd voor ongeveer tussen de 600 en 800 mensen die dan verleid worden om uit de auto te gaan, wat ik op zich een goed plan vind, en ergens vanuit Delft naar Rotterdam Alexander te fietsen, heen en weer. Dan praat je dus over 800 mensen die erheen gaan en de volgende dag weer terug. Vervolgens trek ik dan de conclusie dat we een metropolitaan fietspad gaan bouwen voor 600 tot 800 mensen. De teller staat nu op € 58 miljoen voor wat wij daaraan gaan uitgeven. Dat is de bijdrage van de gemeente en de bijdrage van de MRDH, die wat ons betreft gewoon nog steeds verschoven gemeenschapsgeld is. Dat komt dus uit op € 58 miljoen. Daarvoor gaan we een onnodige brug bouwen die nu al op € 27 miljoen staat en met de helft is afgeschaald. Ik heb alle 49
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
raadsleden uiteindelijk een stuk daarover gestuurd met de problemen en de mogelijke gevolgen voor het vaarverkeer door de afschaling van de specificaties van de Gelatinebrug. We krijgen dus een halve brug voor twee keer zoveel geld. We krijgen een ecoduct, dat eigenlijk geen ecoduct mag heten, want ik heb begrepen dat die voor de oversteek van wild uiteindelijk minimaal 10 meter moet zijn als je er ook nog een fietspad naast wil leggen. En we gaan een asfaltpad aanleggen door een natuurgebied. Ik kijk ook naar de ideologie van de partijen in deze coalitie, die naar mijn idee heel erg klimaatadaptieve, natuurinclusieve, ecologische en circulaire gedachten hebben. Bij dit hele plan hoor ik over piepschuim, over een "ecoduct" dat geen ecoduct is, over een brug die we gaan bouwen voor € 27 miljoen voor maximaal 800 fietsers die daar twee keer per dag overheen gaan. Dan denk ik: wat een onzinnig plan is dit. De heer GOMMERS (STIP): De heer Koelewijn geeft vooral aan dat Hart voor Delft tegen de grote kosten van het pad aan loopt. Als we deze verbinding wel zouden aanleggen, welk bedrag zou de heer Koelewijn daar dan wél voor overhebben? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Als de heer Gommers namens STIP in overleg gaat met zijn coalitiepartijen en een plan maakt waarmee we het voor een derde van die prijs zouden kunnen doen, gaan we er nog eens over nadenken.
Maar ik denk dat de focus dan beter kan liggen op de alternatieve routes die al door diverse partijen zijn genoemd en dat je je beter daarop kan richten. De heer GOMMERS (STIP): Dan concludeer ik uit uw antwoord dat het u niet gaat om de kosten, maar dat u deze fietsverbinding überhaupt niet wil. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Uit alle argumenten die ik zojuist al genoemd heb en die ik ook heb aangegeven in de stukken die ik naar alle raadsleden heb gestuurd, inclusief de schriftelijke vragen aan het college, blijkt naar ons idee duidelijk dat dit gewoon geen goed plan is. Het is een prestigeproject, dat er koste wat kost doorheen moet omdat het kan; tenminste, zo denk ik erover. Dan onze motie. Hart voor Delft is van mening dat met name de grote projecten, waaronder dit metropolitane fietspad, in ieder geval een raadsbevoegdheid zouden moeten zijn. Waarom? Omdat we ook nog in gesprek willen met de achterban. We willen in gesprek met de betrokken inwoners van de stad, want hoe je het ook bekijkt en verschuift, het blijft gemeenschapsgeld van mensen die dat geld hebben ingelegd om goede dingen te doen. Ik denk dat het daarom gewoon geen goed plan is. Vandaar onze motie. De heer ANALIKWU (D66): In de motie van de heer Koelewijn wordt het verzoek gedaan om financiële investeringen voor te leggen aan de raad.
Ik ben benieuwd wat de heer Koelewijn daarmee precies bedoelt, want wij besluiten in deze raad over de begroting en daarmee over de financiën. Dus wat wil de heer Koelewijn nou? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Als de heer Analikwu mijn schriftelijke vragen had gelezen die ik hem heb toegestuurd … Daar staat het in principe allemaal in. Ik zou dus zeggen: kijk daar nog eens naar. Vragen aan de wethouder komen wellicht straks in de tweede termijn, maar ik wacht even de beantwoording door de wethouder af. Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 6.3.7 (Grote (infrastructurele) projecten zijn een raadsbevoegdheid) ingediend: 50
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 april 2024, constaterende dat: • • •
•
grote (infrastructurele) projecten in de vorige raadstermijn in de diverse kaderstellingen zijn vastgelegd, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van Schieoevers Noord; bij de meeste kaderstellingen in de vorige raadstermijn tevens ook gelijk de bevoegdheid, middels een delegatiebesluit, is overgeheveld naar het college; bij een aantal kaderstellingen, zoals het MPD 2040, in de vorige raadstermijn niet alleen de bevoegdheid, maar ook de begrotingen hiervoor zijn vastgesteld, terwijl financiën in deze raadstermijn tevens ook collegebevoegdheid waren waarop de huidige raad in de meeste gevallen geen budgetrecht meer kan toepassen; dit sterk afdoet aan het democratisch proces;
overwegende dat: • • • •
collegebevoegdheid bij grote (infrastructurele) projecten een te smalle (democratische) basis heeft om goede beslissingen te kunnen nemen; collegebevoegdheid alleen in uiterste noodzaak dient te worden toegepast; collegebevoegdheid een te smalle basis heeft om voldoende (publieks)participatie toe te passen; in dat kader 'de stad' er onvoldoende bij betrokken kan worden om voldoende draagvlak voor deze grootschalige projecten te creëren;
verzoekt het college: • •
grote (infrastructurele) projecten voortaan ter instemming aan de gemeenteraad aan te bieden en, indien juridisch nodig, daarna door het college te laten bekrachtigen; wijzigingen in de processen van grote (infrastructurele) projecten in het vervolg altijd aan de raad ter instemming aan te bieden,
en gaat over tot de orde van de dag." De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Ik heb van meerdere collega's begrepen dat wij als raad in de aanloop naar dit debat in een hoop stukken zijn gedoken uit het archief. Het verhaal begint wat mij betreft dan ook in 2009 bij de vaststelling door deze raad van het Landschapsontwikkelingsperspectief. Hierin is te lezen dat er oost-westverbindingen nodig zijn in de polders ten zuiden van Delft. De A13 wordt genoemd als barrière, en een doorgaande fietsroute in zuidoostelijke richting ten zuiden van Technopolis wordt gewenst. Ook wordt de realisatie van extra fiets- en voetgangersverbindingen over of toen ook nog onder de A13 genoemd. Wat D66 betreft was dit een duidelijke opdracht, zo duidelijk dat de ambtenaren er gerust mee aan de slag konden gaan voor verdere uitwerking. Op dat moment was de Metropolitane Fietsroute nog niet in beeld, maar dat maakt wat mij betreft niet zo heel veel uit. De Metropolitane Fietsroute en het ecoduct komen evenals de Gelatinebrug uit dezelfde wens voor meer oost-westverbindingen. Dat moet centraal staan. De Metropolitane Fietsroute vanuit de MRDH is in feite slechts een subsidiesystematiek om deze verbinding te realiseren. Dat brengt mij bij de motie van het CDA, die wat D66 betreft op een misvatting berust.
Er wordt namelijk de aanname gedaan dat het ecoduct er moet komen omdat de Metropolitane Fietsroute toevallig op die plek loopt. Als dat zou kloppen, is 51
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
de redenering van de heer Valk sluitend, want dan zou het ecoduct weg te gummen zijn door simpelweg een andere route te kiezen. Maar u voelt het al aankomen: dat draait de zaken simpelweg om. Een extra verbinding over de A13 is al nodig, ook zonder de Metropolitane Fietsroute. Dat is in 2009 door deze raad ook vastgesteld in dat LOP. Maar door de route over de brug te laten lopen, maken we slim gebruik van de koppelkansen en de subsidiemogelijkheden die worden geboden door onze Metropoolregio. Dan de moties van de VVD en Hart voor Delft. Hierin lijkt de bevoegdheid van de raad volgens mij gewoon niet helemaal goed begrepen. De raad gaat namelijk over de begroting. Het dictum van beide moties zou daarmee aan onszelf gericht moeten zijn, want als er meer budget nodig is, moet het college daarvoor naar de raad, en niet andersom. Aan de motie van Volt ga ik iets meer woorden vuilmaken, want ik vind dit een ingewikkelde. Ik heb mijn twijfels daarover al overgebracht aan de heer Treffers. Ik wil er graag voor waken dat wij ons boekje te buiten gaan. Wat D66 betreft is het heel belangrijk dat er voldoende gebruik zal worden gemaakt van de ecopassage, maar als wij hier nu zouden besluiten dat de passage moet verdwijnen, scheelt dat geen enkele euro op onze eigen begroting. Het ecodeel van de brug wordt namelijk betaald door de provincie.
Het verlenen van een subsidie voor dit soort ecologische doelen valt onder de autonomie van de provincie. Daar moet de gemeenteraad van Delft niet tegen ingaan. Zo hebben we dat ingericht in ons Huis van Thorbecke. Deze motie druist daarom wat mij betreft in tegen het democratische ethos. Het zou eigenlijk logisch zijn als Volt deze punten inbrengt bij zijn fracties in de Provinciale Staten, net zoals D66 dat zal doen. Gezien de spreektijd wacht ik voor de overige moties het debat af. De heer TREFFERS (Volt): Die tip gaan we zeker oppakken. We hebben ook al contact met de provincie, maar tegelijkertijd geeft D66 aan dat het de ecologische verbindingen belangrijk vindt. Als er een ecologische brug komt en als de provincie daarvoor gaat zorgen, zijn wij helemaal blij. Wij kiezen er nu alleen voor om daar ook een fietssnelweg overheen te plaatsen. Wij zijn bang dat die daardoor ineffectief wordt. Hebben we daar niet wél wat over te zeggen? Daarom roept onze motie in tweede instantie op om te onderzoeken of dat echt nodig is. De VOORZITTER: Meneer Analikwu, wilt u daarop reageren? De heer ANALIKWU (D66): Nee, ik heb gezegd wat ik wilde zeggen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ik snap heel goed dat het heel logisch verklaard is en ik snap dat we daar in principe ook hier voor zitten, maar we zitten hier ook voor het gevoel dat de inwoners hierbij krijgen.
Zij zien een sloot aan gemeenschapsgeld gaan naar een oost-westverbinding, zoals u dat noemt, waar uiteindelijk misschien 600 fietsers op zitten te wachten, terwijl er twee halve dieren over dat fietsecoduct kunnen. Als u het zo bekijkt, is het dat dan waard? Moeten we daar dan nu op inzetten, ook kijkend naar de eigen financiële kas van Delft? Is dit nu waarop we ons zouden moeten focussen? De heer ANALIKWU (D66): Daarvoor verwijs ik terug naar het eerste deel van mijn betoog. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Net als de heer Valk liepen ook wij in de voorbereiding van deze debatten tegen de fragmentatie van dit dossier aan. Zoals gezegd moeten we hier echt samen als raad en college mee aan de slag om in de toekomst te voorkomen dat we zo gefrustreerd raken in waar we onze informatie vandaan halen. 52
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
Dat gezegd hebbende zal ik kort reageren op de voorliggende moties. Over de motie van het CDA over de alternatieven voor het fietsecoduct heb ik in mijn interruptie al gezegd dat er al wel degelijk een haalbaarheidsstudie is uitgevoerd, ook naar fietsroutes zonder het ecoduct. Daarbij zijn wel degelijk meerdere routes bekeken, ook naar de Zwethtunnel en in de richting van de IJsvogel, naar Technopolis. We zien eigenlijk geen directe reden om opnieuw geld en ambtelijke capaciteit daarin te investeren. We zien die reden nu gewoon niet. We zien geen nieuwe informatie. Dit geldt ook voor enkele onderdelen van de motie van de SP. Daarom kunnen wij niet meegaan met deze beide moties. Wat het financieringsplafond betreft zijn we heel benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de vraag van Volt. Daarnaast kan ik me voorstellen dat het ons als raad zou helpen als we in de jaarstukken, in de begrotingscyclus - eigenlijk gaan wij dus al over hoe we ons geld investeren - dat fietsecoduct apart kunnen zien. Dit staat nu niet in de motie, maar ik ben benieuwd hoe de wethouder naar dit punt kijkt. Dan de motie van Volt. Hierbij is volgens mij de vraag van belang of het doel van die brug een volwaardige faunapassage met daarbij een fietspad is óf een fietspad met daarbij ecologische voorzieningen. Voor ons is nog niet helemaal duidelijk wat het exacte doel is van dit fietsecoduct.
Wat uiteindelijk het hoofddoel is, lijkt de hele tijd heen en weer te wisselen in de stukken. Daarop krijgen we graag een antwoord van de wethouder, want dat maakt wel degelijk uit voor wat de motie van Volt zegt. De heer TREFFERS (Volt): Dan wil ik toch het volgende meegeven. Er waren twee doelen. Die zijn samengevoegd, waardoor ze allebei minder goed gehaald worden. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Zoals het plan nu is, met een strook van 3 meter, is de benaming "fietsecoduct" misschien niet helemaal passend. Het is eerder een fietsbrug met ecologische voorzieningen, maar is het ook zo bedoeld? We zien in het dictum ook dat Volt een geheel volwaardige faunapassage wil realiseren als dat niet samen met het fietspad kan. Dit is dus eigenlijk een verkapt initiatiefvoorstel voor een fietsecoduct over de A13. Dat gaat ons te ver. Daar kunnen wij niet in meegaan. De heer TREFFERS (Volt): Dat zou heel leuk zijn, maar we hebben er als raad fragmentarisch al heel vaak ja tegen gezegd dat daar een ecologische passage zou komen. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Dat afdwingen via zo'n motie vinden wij niet de juiste manier om dat te doen. Dat gaat echt te ver.
Tot slot: we staan wel achter de opdracht in het dictum om de ecologie in dit gebied serieus te nemen en om de ecopassage niet als iets interessants toe te voegen maar echt daadwerkelijk een hoogwaardige ecologische verbinding te maken. Dat gezegd hebbende wil ik, ook gelet op de tijd, voor de overige moties de reactie van het college afwachten. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Zoals in de commissie al aangegeven is de PvdA voor een fietsverbinding op deze plek. Wat ons betreft begint het verhaal dan ook al in 2005, gezien de in het Lokale Verkeer- en Vervoerplan uitgesproken concrete wens voor een verbinding. Dat is geen brief maar een uitvoerig door de raad vastgesteld plan, de voorloper van het MPD. Inmiddels praten we over het concreet worden van die wens. Dat roept weerstand op. Dat begrijpen we: een dergelijke grote ontwikkeling heeft effect op de directe woonomgeving van een aantal omwonenden. Maar in het grotere geheel zien we wel dat de A13-barrière geslecht dient te worden, iets wat na bijna twintig jaar toch wel hoog tijd 53
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
wordt. Ook ecologisch gezien is de A13 een flinke barrière. Weliswaar zijn er een aantal kleine faunapassages onder de weg door, maar dit is simpelweg niet voldoende. De wens voor een bovengrondse passage snappen wij daarom heel goed. De breedte van het ecoduct zien wij liever breder, maar wij hebben ook te maken met de realiteit: hoe breder het viaduct, hoe duurder. En het is nu al best wel duur. Wij snappen daarom heel goed de keuze om toch te zoeken naar wat wél mogelijk is. De Metropolitane Fietsroute moet meer mensen op de fiets krijgen en verleiden om de auto eens wat vaker te laten staan. Investeren in zo direct mogelijke verbindingen is dan ook essentieel. Niet voor niets kom je dit ook tegen in bijvoorbeeld de Mobiliteitsvisie 2040 van Lansingerland, die in januari 2022 is vastgesteld. Het uitgangspunt zou wat ons betreft moeten zijn dat er een veilige, aantrekkelijke fietsroute is waar het liefst helemaal geen autoverkeer mogelijk is of uitsluitend bestemmingsverkeer. Dan kort over twee moties. Over de motie met betrekking tot de alternatieven is volgens mij te concluderen dat er al alternatieven bestaan en dat het fietsgebruik niet echt om over naar huis te schrijven is.
Wij snappen best de wens om te onderzoeken of verbeteringen mogelijk zijn, maar gezien eerdere discussies kan ik al raden dat uit deze alternatievenstudie bijvoorbeeld komt dat er diverse autoknips zouden moeten komen. Daar schieten we dan dus eigenlijk helemaal niks mee op. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Als die bestaande infrastructuur er ligt, waarom dan toch kiezen voor dat fietsecoduct? Gewoon waarom? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Volgens mij zei ik direct daarna dat het huidige fietsgebruik al niet echt om over naar huis te schrijven is. De huidige alternatieven die er al liggen, zijn dus duidelijk niet aantrekkelijk genoeg. En zoals ik al zei, denk ik niet dat aanpassingen van deze alternatieven tot echt heel veel positieve resultaten kunnen leiden. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Maar het feit dat de fietspaden niet worden gebruikt, kan toch niet de reden zijn om te denken dat we dan maar een aantrekkelijker fietspad moeten maken? Dat kan toch nooit de insteek zijn? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Fietsers houden nogal van een directe fietsverbinding. Die ontbreekt. In dit geval is het dus wél noodzakelijk dat er een directe hoogwaardige fietsroute komt. Ik ga kort in op de motie van Volt. Die vinden wij wel sympathiek, maar helaas zullen we haar waarschijnlijk niet steunen.
Zoals ik zojuist en ook in de commissie al zei, ziet ook de PvdA idealiter een betere oplossing, maar omdat een Delftse bijdrage van een cent meer dan € 2,1 miljoen eigenlijk onacceptabel is, verwacht ik helaas niet dat dit haalbaar is. De heer TREFFERS (Volt): Verwacht u dan ook niet van het college dat het zich wel inzet binnen de mogelijkheden, zoals de motie dat vraagt? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik denk dat de motie op dit moment te ver gaat, zoals mevrouw Van der Vlist van de ChristenUnie al zei. Uiteraard hoop ik dat het college, mocht dat mogelijk zijn, zegt: we hebben een meevaller; laten we kijken of we het beter kunnen maken. Natuurlijk hoop ik dat. De heer TREFFERS (Volt): Welk deel van de motie gaat de PvdA te ver?
54
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
De heer VAN DER STEEG (PvdA): Het gaat nu in die zin te ver dat u eigenlijk zegt: mocht het niet lukken, dan gaan we alleen voor een ecopassage en dan schrappen we het hele fietspad. Dat vind ik op dit moment echt te ver gaan. De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. Delft volwaardig verbinden met de regio is het doel van de fietsverbinding die we vanavond bespreken. De huidige routes die door sommige partijen, zoals het CDA, als alternatief gezien worden, liggen vier kilometer uit elkaar, zijn te smal, donker en onveilig. Dit hebben we zelf ondervonden toen we een lange fietstocht hebben gemaakt door dit gebied. Uit gesprekken met omwonenden en mensen die dagelijks gebruikmaken van de huidige route komt naar voren dat een alternatief zoals de Parallelweg langs de A13 voor fietsers zeer onveilig en dus geen volwaardig alternatief is. In de voorbereiding van dit debat zijn met en tussen raadsleden veel gesprekken gevoerd over de lange geschiedenis van dit project; dank aan de griffie en de wethouder voor de ondersteuning. Dit project kent een lang verleden, wat het soms moeilijk maakt om het overzicht te behouden. Zoals net al genoemd waren er al onderzoeken in 2005 en 2009. De heer VALK (CDA): Ik ben benieuwd welke ondersteuning de wethouder gegeven heeft bij de voorbereiding van dit debat.
De heer GOMMERS (STIP): De ondersteuning is simpelweg het terugkrijgen van antwoorden op vragen aan de wethouder. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ik hoorde de heer Gommers zeggen dat de huidige fietspaden, onder andere door de Zweth, als onveilig zijn bestempeld, maar wat heeft STIP dan nu bedacht om dit nieuwe fietspad veilig te maken? Ik heb immers in Pijnacker-Nootdorp een motie gezien om de verlichting daar te regelen. Ik ben dus benieuwd wat het aandeel van STIP daarin is. De heer GOMMERS (STIP): Laten we ermee beginnen dat de alternatieven momenteel over een weg gaan waar je met de auto met 60 km/u langs mag rijden. Op het nieuwe fietspad, dat uiteindelijk maar een verbreding van de huidige fietspaden is, rijdt überhaupt geen auto. Voor het deel dat door Rotterdam gaat, zal Rotterdam nog een uitwerking moeten vinden. De onderzoeken zijn, zoals genoemd, al in 2005 en 2009 begonnen en in de tussentijd zijn verschillende experts druk bezig geweest met het uitwerken van deze route en het daarbij behorende prijskaartje. Door de bijdrage van andere geldschieters hoeft Delft in totaal maar 12% van het totaalbedrag bij te dragen aan het fietsecoduct. De wethouder heeft over dit bedrag in de commissievergadering gezegd dit te zien als een maximum, wat de motie van de VVD dus overbodig maakt.
STIP vertrouwt er dan ook op dat de wethouder deze budgettering meeneemt in de aanbesteding. Tot slot. Deze nieuwe fietsroute biedt een volwaardig alternatief voor het autogebruik, zodat Delftenaren in de toekomst niet in maar voorbij de files op de A13 zullen rijden. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. Laten we vooropstellen dat GroenLinks wil dat deze Metropolitane Fietsroute en groene route ook echt wordt doorgezet. Dat leidt tot een fijne fietsroute door het groen die extra helpt om mensen te verleiden om de auto te laten staan. Tevens versterkt dit ons fijnmazig fietsnetwerk, wat essentieel is voor de mobiliteit en bereikbaarheid binnen onze regio. We zullen daarom tegen de motie over het onderzoeken van alternatieven voor het fietsecoduct stemmen. We delen in lijn met STIP de zorgen van OD over het piepschuim en we zouden net als Volt de ecologische verbinding
55
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
tussen de twee natuurgebieden graag versterkt willen zien. GroenLinks is benieuwd hoe de wethouder tegen deze zorgen aankijkt. De andere moties steunen we niet. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. We hebben opnieuw een heel rijk debat met heel veel onderwerpen over de Metropolitane Fietsroute. Dat is heel goed, want het is echt een groot besluit om uiteindelijk een route te kunnen gaan leggen om vanuit het centrum van Delft met een aantal complexe schakels uiteindelijk Rotterdam te kunnen bereiken. Ik heb al een aantal keren gehoord dat de wens om veel betere oost-westverbindingen te krijgen, er al heel lang is. Dit is daar een mooie aanleiding toe. Onder anderen de heer Valk vroeg hoe ik terugkijk op het proces. Je ziet dat ruimtelijke ordening en processen rondom mobiliteit echt kwesties van een heel lange adem zijn. De stukken kwamen hier al langs: in 2005, 2009 en 2018 waren er allemaal momenten waarop door de raad stukken zijn vastgesteld die allemaal een laagje hebben toegevoegd aan wat hier nu uiteindelijk is gestold als een fietsecoduct en de Gelatinebrug en wat we nu als een project zien. Maar zij zijn dus al bijna twintig jaar geleden gestart. We hebben gekeken, maar volgens mij liep helemaal niemand in deze zaal al in die tijd hier in de Delftse raad rond en kan dus niemand in deze zaal al die besluiten precies chronologisch zien.
Als je dan terugkijkt hoe al die besluiten uiteindelijk zijn ontstaan, merk je ook dat er echt goede archivering nodig is, want in de eerste stukken stond het allemaal vooral nog op papier. Dan is de vraag ook een beetje hoe we dat allemaal terugvinden. Ik heb daar best een interessant gesprek over gehad, onder andere met de ChristenUnie, want we maakten ons ook wel een beetje zorgen: hoe zorg je nou dat al die informatie bij de raad beschikbaar is? Dan merk je ook dat er een samenspel nodig is. Hebben we als college voldoende aangegeven waar we op teruggrijpen aan beleid? Dat kunnen onze opleggers meegeven, maar vervolgens is het ook wel aan de raad om dossiers van belangrijke onderwerpen en misschien ook van belangrijke domeinen, zoals mobiliteit, goed bij te houden. In het mobiliteitsmapje dat op NotuBiz staat, zit bijvoorbeeld helemaal geen Mobiliteitsplan, terwijl dat wel een heel belangrijk document is waar heel vaak op wordt teruggegrepen.
Volgens mij hebben we daar met elkaar dus een actie te doen: hoe gaan we nou zo goed mogelijk al die besluiten die door de jaren heen zijn genomen, bij elkaar zetten, zodat je ze als raad goed terug kan vinden? Het is prima om daar technische en schriftelijke vragen over te beantwoorden, maar het zou natuurlijk heel prettig zijn als je dat heel makkelijk kunt vinden en als je, wanneer iets in een begroting wordt opgeschreven, ook kunt weten naar welk beleid dat allemaal verwijst. Want we hebben hier heel vaak documenten met elkaar. In een begroting zitten honderden besluiten verpakt. Daar grijp je dan elke keer op terug, maar misschien moeten we met elkaar wat meer tijd nemen om daar even rustig naar te kijken, zodat we zijn voorbereid als er grote besluiten langskomen. In dat verband snap ik de heer Koelewijn ook wel: hebben we daar allemaal voldoende stevig ja tegen gezegd of hadden we daar meer met elkaar over moeten praten? Volgens mij hebben we daar dus echt met elkaar een taak te doen, want er zijn heel veel beleidsrijke stukken met heel veel besluiten, maar als college zien we net iets meer tijd en aandacht daarvoor als een punt waarover we met elkaar en zeker ook met de griffie nog een keer het gesprek moeten gaan voeren. Volgens mij is het raadsweekend daar een eerste moment voor. Ook in de moties zitten natuurlijk vragen verpakt.
Een aantal raadsleden hebben aangegeven dat het voorliggende verhaal van de metropolitane route met de complexe schakels natuurlijk niet uit de lucht is komen vallen. Er zijn verschillende momenten geweest waarop afwegingen zijn gemaakt en waarop alternatieven zijn bekeken. Er is inderdaad bijvoorbeeld vanuit de recreatieve routes gekeken, maar is er ook bekeken wat hier vanuit ecologie haalbaar is. Dan zie je dat bijvoorbeeld een tunnel geen goede faunapassage gaat opleveren. Een deel van de tunnels lag ook niet op een logische plek. De IJsmeestertunnel 56
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
lag bijvoorbeeld niet aan de goede kant van Delft om uiteindelijk een mooie verbinding naar Rotterdam Alexander te maken. De Zwethtunnel voldoet niet aan de eisen van de MFR en viel dus ook af. Er zijn door de tijd dus echt afwegingen geweest die uiteindelijk hebben geleid tot waar we nu aan werken. Wat de goedkopere alternatieven betreft: volgens mij hebben we hier een heel mooi samenkomen van verschillende budgetten en verschillende subsidies. Het is natuurlijk niet beperkt geld, maar het geld dat we beschikbaar hebben, kunnen we hiermee zo goed mogelijk aan elkaar koppelen, waarmee we het grootste deel van onze doelen zo goed mogelijk bij elkaar weten te krijgen. De vraag in motie 6.3.5 van Volt is eigenlijk of het niet beter kan. Je ziet hier dat het beste een beetje de vijand is van het goede, want met wat we nu kunnen, kunnen we de doelen goed bereiken. Natuurlijk zouden wij het als college ook prima vinden als er een veel bredere passage zou komen, maar daar is op dit moment gewoon geen budget voor. Tegen de tijd dat we dat wellicht zouden hebben, is al het andere budget weer vervangen en hebben we uiteindelijk niks. De ecologen fluisteren mij ook in dat de fietsroute en de faunapassage prima samenkomen, omdat vooral in de avonduren en 's nachts passages plaatsvinden. Dan zijn er niet zo heel veel fietsers die gebruikmaken van de route.
Dat maakt dat het goed combineerbaar is. Natuurlijk zouden we het liever nog veel beter hebben willen doen, maar dit is gewoon een hele mooie en past ook goed binnen het budget dat we hebben. Met motie 6.3.2 wordt gevraagd of bij het budget dat wij hebben, een plafond mogelijk is. Op dit moment hebben we budget beschikbaar gekregen. Binnen die middelen kunnen we doen wat we over de MFR met de MRDH hebben afgesproken. Als blijkt dat we daar meer voor nodig hebben, komen we natuurlijk terug bij de raad. Dan kunt u ook gewoon nee zeggen. Dat hebben we overigens natuurlijk al een keer gedaan voor de Gelatinebrug. De raad heeft daarover een uitgebreid debat gehad en heeft er uiteindelijk voor gekozen dat die oostwestverbinding echt een belangrijke is om juist ook voor de fietser de stad goed bereikbaar te maken. Ik kijk verder naar de moties, allereerst de motie over het moeten uitvoeren van een milieueffectrapportage. Het gaat vooral om aanpassing van bestaande infrastructuur en om een aantal kleinere projecten om de missing links te maken. Dat maakt dat het niet groot genoeg is om er een milieueffectrapportage voor te maken. Dit neemt niet weg dat we in de informatiebrief het een en ander opgeschreven hebben over onderwerpen zoals biodiversiteit en de vraag of het een verantwoorde route is.
We zullen daarbij aansluiten bij de punten die zijn meegegeven, bijvoorbeeld vanuit de raad van Pijnacker-Nootdorp, zodat het zo goed mogelijk zal voldoen aan die eisen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Het is Onafhankelijk Delft niet helemaal duidelijk. Wij kunnen dat als raad toch gewoon eventueel willen? Wat maakt dat dat niet zou mogen of niet zou kunnen? Wethouder HUIJSMANS: Je hebt een grondslag nodig om die effectrapportage te gaan doen. Dat is dus niet helemaal een vrije keuze. We hebben goed gekeken of er een reden is om dat te doen, want er zijn ook andere projecten. Bij de Schieoevers hebben we wel een milieueffectrapportage moeten maken, maar er zijn gewoon richtlijnen op basis waarvan je dat wel of niet hoeft te doen. Daar houden we ons dus aan, want het is best wel een groot en kostbaar traject. We willen dat wat dat betreft niet zomaar doen als dat niet nodig is. Dan motie 6.3.4, ook van Onafhankelijk Delft, over "de natuur heeft voorrang". Het is natuurlijk sowieso van belang dat we duurzame materialen gebruiken en dat we ook goed 57
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
opletten welke impact materiaalgebruik heeft op wat we uiteindelijk gaan bouwen in de stad. Volgens mij heeft mijn buurvrouw al het nodige daarover gezegd: we willen dat circulair en zo verantwoord mogelijk doen. Dat neemt niet weg dat we het moment nog niet hebben bereikt dat er al een ontwerp ligt. We gaan daar nog stappen in zetten. We zullen daar dus echt goed over nadenken, maar zoals de motie het nu neerzet, zou ik zeggen: dat doen we niet. Maar volgens mij zit de gedachte erachter gewoon in de wijze waarop we dit zullen uitwerken en is dit echt iets wat later nog zal komen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Wat is dan volgens de wethouder de procedure? Kunnen we dan nog een keer op iets terugkomen in de zin van: we hebben erover nagedacht en we zetten nu alsnog de motie De natuur heeft voorrang in als het gaat om het gebruik van piepschuim? Voor ons is dit immers het moment om hierover na te denken en om hierop in te zetten. Wethouder HUIJSMANS: Het is een opmerking die wordt gemaakt over hoe het viaduct uiteindelijk wordt gemaakt. Daarbij hebben we ook gewoon vanuit het Bouwbesluit en vanuit allerlei richtlijnen te maken met datgene waaraan we moeten voldoen. Daar zullen we zeker aan voldoen. Een van de dingen is dat je niet een onnodige belasting van de natuur mag veroorzaken. Dat neemt niet weg dat er allerlei materialen zijn.
Piepschuim hoeft niet per se heel slecht te zijn, maar intussen zijn er allemaal varianten die echt veel beter zijn. Daar maken we ook gebruik van. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): We zijn nogal ingrijpend bezig. Dan moeten we toch juist nu hierop inspringen? Ik wil hier nog één keer een reactie op. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben benieuwd of de wethouder niet het idee heeft dat ze te veel luistert naar consultants die haar vertellen dat piepschuim niet gevaarlijk is en dat zij daardoor niet een verdraaid beeld krijgt in plaats van zelf te analyseren en breder te kijken of dat wel klopt en of dat echt het geval is. Wethouder HUIJSMANS: Ik ga natuurlijk niet met alle consultants meebuigen. Dat lijkt mij ook zeker geen goed idee, want het ligt gewoon aan degene aan wie je het vraagt. Maar als er wetgeving is vastgesteld waaraan we ons moeten houden, zoals een Bouwbesluit, en als er allerlei zaken zijn vastgelegd voor hoe je met materialen moet omgaan, lijkt het mij dat we ons daar netjes aan moeten houden. Een van de uitgangspunten is ook dat het gewoon duurzaam, circulair en natuurinclusief is. Daar letten we ook gewoon heel goed op. De VOORZITTER: Meneer Van der Sluis, mag ik u erop wijzen dat u nog zeventien seconden heeft? De heer VAN DER SLUIS (SP): Er is ook een periode geweest waarin asbest gewoon mocht, terwijl dat volkomen onverstandig was.
Ik zou dus niet blindvaren op wat er in de wet staat, maar gewoon kijken wat handig is. Piepschuim wordt niet zo vaak gebruikt en is gewoon een nieuwe techniek. Kijk of dat echt onschadelijk is. Wethouder HUIJSMANS: Ik vind dit interessant. We hebben hier allemaal materiaaldeskundigen. Blijkbaar heb ik dus ook consultants in deze zaal, maar volgens mij is het op het moment waarop we de hele brug aanbesteden, sowieso van belang dat we gewoon aangeven dat we daarbij eisen meegeven. Volgens mij is al heel vaak vanuit de raad meegegeven dat we graag willen dat er zo verantwoord mogelijk wordt gebouwd. Volgens mij zijn dat heel goede uitgangspunten die u hier als raad al heeft meegegeven om
58
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024
te zorgen dat we een materialisatie kiezen die past bij de tijd waarin we leven en de zorg die we hebben om de natuur. Motie 6.3.6 van de SP zou ik echt willen ontraden. Daarin wordt het meedoen van een natuurgroep of bewonersvereniging meegegeven als zijnde een kader. Volgens mij zijn er een heleboel andere groeperingen die ook allerlei elementen meegeven. Ik zou er echt aan willen vasthouden om hier met elkaar te bekijken wat het Delftse belang is en hoe we op de beste manier zorgen dat er een goede, ecologisch verantwoorde fietsverbinding komt. Daar zou ik echt graag vanuit de breedte en vanuit het algemeen belang naar willen laten kijken. Dat moeten we niet alleen laten afhangen van één groep bewoners die zich "Natuurgroep Ackerdijk Puur Natuur" hebben genoemd. Dat neemt niet weg dat er ook vanuit het debat in de raad van Pijnacker-Nootdorp en ook naar aanleiding van punten van deze groep zaken zijn meegegeven aan de raad. Die hebben geleid tot amendementen en moties. Daar waar we als gemeente Delft kunnen doorpakken, gaan we zeker met die elementen verder; dat heb ik ook in de raadsinformatiebrief laten opnemen. De laatste motie van Hart voor Delft, motie 6.3.7, zou ik echt willen ontraden, al was het alleen maar omdat de grote besluiten die we hier met elkaar nemen en die we als college in de raad neerleggen, altijd echt door de raad worden genomen.