Handelingen raadsvergadering 2 februari 2023

De motie regardeert eigenlijk geen portefeuille vaneen collegelid, want het gaat eigenlijk niet om participatie maar om BOB, beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming. Oat is iets van de raad. Als voorzitter van de raad zal ik hier enkele woorden aan wijden. Vervolgens geef ik u de mogelijkheid om het debat te hebben en ben ik slechts technisch voorzitter om u de ruimte te geven om hier iets van te vinden. U heeft er allemaal een minuut bij gekregen van meneer Valk, de voorzitter van het presidium; dank u wel, meneer Valk. lk houd u daar vervolgens wel aan. ledereen die nog minuten over had, mag die minuten natuurlijk gewoon daarbij optellen en mag dus nog ruim discussiëren. Hart voor Delft heeft bijvoorbeeld nog 3 minuut en 50 seconden. Daar zit die ene minuut al bij. Nog een voorbeeld: ons onvolprezen Volt heeft er gewoon een minuut bij. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Wij dienen deze motie in omdat we bij de coalitieonderhandelingen hebben gezegd dat we iets willen doen aan de lage opkomst in Delft en de lage participatie. Als we ons nu opgeven voor Stemmee.nu, zetten we als Delft een eerste stap. Daar komt deze motie uit voort. Door de fractie van Hart voor Delft wordt de actuele motie De politiek dichtbij ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 2 februari 2023, constaterende dat: • • •

het vertrouwen in de politiek laag is; tien gemeentes zieh kunnen opgeven voor de pilot van Stemmee.nu om inwoners op een nieuwe manier te betrekken bij de lokale politiek; het de eerste keer is dat een dergelijke pilot wordt georganiseerd in Nederland;

overwegende dat: 61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • • •

het wenselijk is om inwoners dichter bij de lokale politiek te betrekken; inwoners hun stem zouden moeten kunnen laten horen bij onderwerpen die voor hen relevant zijn; de gemeenteraad al vaak heeft aangegeven dat participatie belangrijk is; de gemeente Delft op deze manier vooruit kan lopen op het gebied van participatie ten opzichte van andere gemeenten; een aanmelding van de gemeente Delft niet automatisch betekent dat wij oak mee kunnen doen, maar oak welwillendheid laat zien voor de toekomst om interessante participatiemiddelen serieus te bekijken;

verzoekt het college de gemeente Delft aan te melden bij Stemmee.nu om mee te doen aan de pilot, en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Een karte reactie van mij als voorzitter van de raad. Natuurlijk is er waardering voor de gedachte achter de matie, namelijk het verbinden van politiek en stad. lk denk wel dat het goed is om aan te geven dat we dit thema eerder besproken hebben in het kader van de werkgroep onder leiding van de huidige wethouder de heer Van Vliet, die toen nag raadslid was. In die werkgroep is toen een aantal zaken aan de orde geweest. Aan de hand daarvan zijn we aan de slag gegaan. Het is vanwege corona nag niet helemaal uitgewerkt. Er kamt oak een weekend aan waarin we met elkaar oak zullen spreken over het acteren van de raad. Oat wil ik u dus meegeven. Gaat u met elkaar het debat aan, maar probeer oak mee te wegen dat er nag momenten kamen waarop we ans hier gewoon nader in kunnen verdiepen, zodat er sprake is van een proces met een zorgvuldige afweging. Oat wil ik u meegeven. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. lk wil benadrukken wat mevrouw De Jongh Swemer al heeft gezegd: wij hebben een afspraak gemaakt waarin is gezegd "we hebben de oppositie straks nodig om meer mensen naar de stembus te krijgen". lk vind deze matie toch wel een serieus dingetje. We hebben haar natuurlijk in de fractie besproken.

Oak de fractievoorzitters zeggen nadrukkelijk dat wij onderling, met de coalitiepartijen én de oppositie, hebben afgesproken dat we zouden gaan kijken hoe we de burgers meer naar de stem bus kunnen krijgen. De matie heeft geen betrekking op een agendapunt, maar we vinden haar wel zo belangrijk dat we haar nu inbrengen. De VOORZITTER: Oat is oak de reden waarom de matie gewoon op de agenda staat en waarom we haar met elkaar gaan bespreken. Althans, u gaat de matie met elkaar bespreken en ik zit de vergadering voor. De heer VISSER (COA): Voorzitter. Dank aan mevrouw De Jongh Swemer en Hart voor Delft voor de ingediende matie, want daarmee wordt een manifest punt geadresseerd, namelijk de lokale democratie. Het is belangrijk dat we daarmee aan de slag gaan en dat we daarbij waar mogelijk oak inwoners betrekken en consulteren. We willen vanuit onze fractie een aantal overwegingen en een procesvoorstel meegeven. We hebben voor het zomerreces een start gemaakt met het gesprek over de lokale democratie. Wat ans betreft is dat gesprek niet afgelopen en verdient het oak gewoon opvolging. Volgens ans doen we er goed aan om die draad gewoon weer op te pakken. De initiatiefnemer van het project waarnaar in de matie wordt verwezen, zouden we bijvoorbeeld kunnen uitnodigen voor een gesprek, net als andere initiatieven die er ongetwijfeld hieromtrent zullen zijn. Op die manier 62

HANDELINGEN GEMEENTERAA D 2023

kunnen we als raad bepalen welke weg we willen inslaan. lk zeg echt met nadruk "als raad", want dit is wat mij betreft iets van de gemeenteraad en niet van het college en het is dus goed dat we dat gesprek hier voeren. Onze fractie stelt zieh dus op het standpunt dat we op die manier het preces goed doorlopen, dit met elkaar kunnen wikken en wegen en niet direct op de eerste intercitytrein springen die toevallig langskomt. Bovendien geeft dit de gelegenheid om te kijken hoe we ook de financiële dekking, die in deze motie nog ontbreekt, kunnen vinden. lk ben benieuwd of mevrouw De Jongh Swemer voor die suggestie zou openstaan. De heer CÜPPERS (STIP): Voorzitter. Het doet me altijd goed om te zien dat we als gemeenteraad continu bezig zijn met de zoektocht naar manieren om beter samen te werken, met elkaar als partijen onderling maar ook als raad met de stad, om zo vertrouwen in de politiek te creëren en te behouden. Oat is het idee achter deze actuele motie. Oat doel steunt STIP zeker. De vraag die voor ons resteert, is dan alleen nog of deze vorm van participatie de juiste vorm is. Eerlijk gezegd weten we dat niet met de informatie die we nu hebben. Met de huidige uitwerking van de pilot kunnen wij moeilijk inschatten wat voor vorm dit moet krijgen, hoe standpunten geformuleerd worden, wanneer inwoners mogen stemmen en water gebeurt als de agenda last minute verandert.

Kortom: veel vragen en weinig antwoorden. We weten niet hoe effectief dit middel zal zijn om ons doel te behalen. Verder is de piloteen laagdrempelige vorm om mee te doen, maar je hebt wel tijd nodig om je te verdiepen. Die heeft niet elke Delftenaar. Daarnaast zien we een aantal risico's, vooral in water gebeurt als de pilot niet goed blijkt te werken. Als de uiteindelijke conclusie van het experiment is dat het is mislukt of als in de praktijk blijkt dat de stemmingen niet goed aansluiten op het debat, haken mensen dan niet juist af? We missen nu voldoende uitwerking. STIP onderschrijft het idee en de wens achter de motie, maar als je zoiets als dit gaat doen, doe het dan goed. We zullen voor nu dus tegen de motie stemmen, maar we zoeken graag mee naar hoe we de participatie beter kunnen insteken. Laten we kijken wat we voor elkaar willen krijgen en daarna hoe we dat gaan doen. Daar gaan we graag met elkaar over in gesprek. Mevrouw GREM MEN (Volt): Voorzitter. lk zal het kort houden. lk kan me volledig aansluiten bij het verhaal van het COA en STIP.

lk heb vanmiddag ook al naar Hart voor Delft uitgesproken dat we het heel fijn vinden dat er initiatieven vanuit een partij kernen om over instrumenten na te denken, maar het proces erom heen overvalt ons zo erg en we hebben zoveel vragen over dit instrument en over hoe het gaat werken dat we niet voldoende vertrouwen voelen om daar nu een besluit over te nemen. We scharen ons ook achter het procesvoorstel van de heer Visser: we pakken dit liever breder op als raad door breder te kijken naar verschillende instrumenten, zodat we een betere afweging kunnen maken en zodat we met de gehele stad en met de gehele raad de participatie kunnen versterken. De heer HOM BERGEN (PvdA): Voorzitter. Dank aan Hart voor Delft voor dit voorstel. Het doel achter dit voorstel steunen wij zeer. Het is ook voor de PvdA een zorgpunt. De democratie die wij in ons land hebben, moeten wij echter koesteren en daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. Oat vergt een zorgvuldige aanpak. Zo snel als we het voorstel hebben gekregen en zo snel als we hiermee in zee moeten gaan, is wat ons betreft te precair en te snel.

Het voorstel roept veel vragen op: over hoe we moeten omgaan met averechtse gevolgen en soms perverse prikkels die kunnen ontstaan, over informatieborging die noodzakelijk is, over procesborging van de hele manier waarop de app of de module zou kunnen gaan werken en ook over de onderzoeks- en leeropdracht die bij de VU hieraan gesteld gaat worden. Wat ons betreft is het dus een beetje te snel om op deze trein te 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

stappen, zoals de heer Visser zei, maar het lijkt ons een heel goed idee om deze proef te volgen en te kijken wat de effecten daarvan zijn, maar ook om die afte wegen tegenover andere varianten. Wat ons betreft dus nu nog niet, maar wel in de gaten houden. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ook ik wil Hart voor Delft danken voor het vragen van aandacht voor het verbeteren van de lokale democratie. Oat is wat ons allen ter harte gaat. Het onderwerp participatie is dan ook zeer de moeite waard en verdient echt een hele serieuze behandeling, want democratie is nu ook niet perfect. Er zijn net een aantal voorstellen genoemd. We kunnen ons eigen BOB-model gebruiken om hiermee aan de slag te gaan en de organisatoren van Stemmee.nu daarin gewoon meenemen. Eigenlijk zie ik gewoon uit naar een traject dat we als raad gaan volgen om met elkaar te bespreken hoe we verder moeten. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. lk wil inhoudelijk reageren. Mijn probleem met dit voorstel is dat het eigenlijk gaat om een aselecte steekproef bij mensen die hieraan kunnen meedoen. Waarschijnlijk zal vooral de binnenstadselite meedoen aan zo'n project. lk ben bang dat zij dan onevenredig veel invloed op het beleid krijgen. Dan is de gemeenteraad zelf volgens mij een betere afspiegeling van de bewoners van Delft.

Daarom lijkt dit mij, voor wat ik er nu van begrepen heb, helemaal geen goed voorstel. De heer ANALI KWU (066): Voorzitter. 066 is voor meer directe democratie, maar deze matie zou door de verschillende al genoemde bezwaren kunnen leiden tot een afname van het vertrouwen in de politiek, terwijl we juist op zoek zijn naar dat vertrouwen. lk sluit me dan ook aan bij de woorden van de heren Cüppers, Hombergen en Visser: laten we niet hais over kop dit besluit nemen, maar een bredere afweging maken. Mevrouw VAN DEN BERG (WO): Voorzitter. lk heb een procesopmerking en een inhoudelijke opmerking. Wat het proces betreft: ik denk dat we als hele raad, juist vanuit onze genen, participatie heel belangrijk vinden. Daar zijn gelukkig ook al heel veel instrumenten voor. Dit is in potentie een heel mooi aanvullend instrument, maar we hebben nog wel wat vragen. Het is goed om die met elkaar wat verder te verkennen en om die in het geheel van het instrument te bezien. Wat mij betreft kamen we dus, eventueel samen met de griffie, tot een goed voorstel daarvoor. lnhoudelijk vind ik de woorden van de heer Van der Sluis prachtig, want dat was precies ook onze inhoudelijke reactie op dit voorstel. Ook inhoudelijk zijn we dus wel wat kritisch, maar wat mij betreft is dit een instrument dat we in het geheel moeten bezien om de stad beter te betrekken. Mevrouw WESSELS (Groenlinks): Voorzitter.

Groenlinks is hier heel positief over, omdat we in het BOB-model eigenlijk meer ruimte willen maken om die participatie op gang te brengen. Maat net als andere partijen hebben wij onze vraagtekens of dit het juiste instrument is. Als ik het goed heb begrepen, is er in het raadsweekend ook ruimte om met elkaar hierover van gedachten te wisselen. lk zou het heel erg goed vinden en toejuichen als we met elkaar kijken hoe we vooral in de beeldvorming wat meer experimenten kunnen doen om bewoners meer in dat hele traject te betrekken. lk sluit me ook aan bij het procesvoorstel van de heer Visser. De VOORZITTER: lk keer terug naar mevrouw De Jongh Swemer. Mevrouw DEJONGH SWEM ER (Hart voor Delft): Voorzitter. Dank aan alle woordvoerders voor het feit dat ze het voorstel in elk geval serieus nemen. Oat vind ik heel fijn. lk proef helaas wel wat angst. lk ga het ook niet grater maken dan het is: het is een pilot en je moet 64

HANDELINGEN GEMEENTE RAAD 2023

toch een keer ergens beginnen. Wij willen gewoon heel graag beginnen. Van een pilot weten wij de uitkomsten niet. Het kan natuurlijk een aselecte steekproef zijn, maar dat weten we niet. Als je niet meedoet, kom je daar ook niet achter. We hebben dus zoiets als: dit is een universitair initiatief van de UvA, een initiatief van een oud-wethouder in Rijswijk, en er wordt goed over nagedacht. In 2021 is men ook al bij ons langs geweest met de vraag of wij hiermee konden instemmen. Op dit moment is het actueel omdat ze ons vragen om nu in te stappen. lk zou het mooi vinden als wij in Delft als innovatieve stad gewoon proberen om hierin mee te gaan. Over de uitkomsten kan ik geen garanties geven, maar daarom is het ook een pilot. De heer CÜPPERS (STIP): Er zijn best wel veel kritische kanttekeningen geplaatst bij deze pilot. lk snap dat bij een pilot de uitkomst niet direct kenbaar is, omdat het ook een beetje een soort experiment is, maar bent u niet bang voor de risico's die de rest van de raad ziet, namelijk dat het averechts kan werken en juist meer afhaking van de politiek kan veroorzaken? Mevrouw DEJONGH SWEM ER (Hart voor Delft): Het idee achter het voorstel is eigenlijk: we plaatsen de stukken nu al op het RIS en dan maak je eigenlijk een afslag naar Stemmee.nu, waarna mensen in Delft kunnen stemmen, bijvoorbeeld voor of tegen een overdekt skatepark of dat soort dingen.

Je vraagt dan dus rechtstreeks naar de mening. Oat is gewoon het proberen waard. lk weet niet wat voor soort mensen dat gaan doen. Daar is het een pilot voor. De heer HOMBERGEN (PvdA): U zegt dat de VU erbij betrokken is. Oat heb ik ook gezien, maar op welke wijze zij erbij betrokken is, op welke manier dit wetenschappelijk is ingebed en welke leeropdracht eraan gekoppeld is, is mij volstrekt onduidelijk. Wellicht kunt u daar nog wat meer over verteilen. Mevrouw DEJONGH SWEMER (Hart voor Delft): lk heb niet op alle vragen een antwoord. Het is overigens de UvA; dat was dus een foutje, maar het gaat e rom dat je, als je met een paar gemeenten gaat meedoen, munitie verzamelt om die kloof te dichten. Het is niet zomaar een intercity waar wij op springen, want het loopt al een tijdje. Dit is nu inderdaad het instapmoment. Nu remt die intercity even en nu vragen ze ons of wij mee willen doen. Wij stappen dan graag in. Mevrouw WESSELS (Groenlinks): lk ben benieuwd of u inzicht heeft in de gevolgen hiervan voor de werkdruk voor de griffie. Ook daar zitten aan onze kant zergen. Mevrouw DEJONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ja, dat begrijp ik. Daar heb ik net aleen klein antwoord op gegeven. De griffie zet de stukken nu ook al op het RIS en dergelijke. Het is dan één afslagje van de stukken naar Stemmee.nu. lk denk dus niet dat dat heel erg veel inspanning gaat vragen.

Wat de dekking betreft: we hebben in de programmabegroting natuurlijk het hoofdstuk "raad" en het hoofdstuk "bestuur". Daar zit ook € 2,3 miljoen in en dergelijke. Daar kan je de€ 12.000 ook uit halen.

65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Het is wel goed om aan te geven dat dit het nodige werk voor de griffie zou opleveren. Oat is naast mij toch wel een beetje de inschatting. lk denk dat het netjes is om dat even te vermelden. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Dank aan mevrouw De Jongh Swemer voor het beantwoorden van de vragen die nag als nabranders gesteld zijn. lk heb mevrouw De Jongh Swemer een procesvoorstel gedaan. lk ben benieuwd of Hart voor Delft daarvoor openstaat, want ik denk dat het procesvoorstel dat ik in mijn termijn gedaan heb, helpt om met elkaar als gehele gemeenteraad het uiteindelijke doel te bereiken. De VOORZITTER: Uw tijd is om. Mevrouw De Jongh Swemer, u heeft nog één seconde. U kunt gewoon ja zeggen. Mevrouw DEJONGH SWEM ER (Hart voor Delft): We hebben het procesvoorstel gehoord. Natuurlijk is dat goed, want alles wat je kunt doen om de participatie te vergroten, kan op onze steun rekenen. De VOORZITTER: Velen van u zijn inmiddels door de tijd heen. We hebben een mooie gedachtewisseling gehad. Hoe het oak afloopt, het is in ieder geval heel goed om vast te stellen dat u allemaal zegt dat het goed is om u met elkaar te beraden op hoe die verbinding kan worden versterkt. Of dat via deze weg gebeurt of via andere wegen, is uiteindelijk aan de raad. Daarom gaan we de matie nu ter stemming voorleggen, maar ik sluit nu eerst de beraadslaging.

In stemming kamt de actuele matie De politiek dichtbij van Hart voor Delft. De VOORZITTER: lk geef de mensen die nag spreektijd hebben gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Nee, meneer Cüppers, u zit in de min. Volgens mij heeft u allemaal uw woordje gedaan. De actuele matie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 tegen 33 stemmen, waarbij Hart voor Delft ervoor heeft gestemd. De VOORZITTER: De matie is verworpen, maar we hebben uitzicht op een debat dat nag kamen gaat. De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. lk wil een laatste opmerking maken in deze vergadering. Het is een nieuw jaar, misschien met goede voornemens. Het college is deze keer binnen de tijd gebleven. Oat vind ik een klein applausje waard. (Applaus) De VOORZITTER: Heel goed, toch nag een pedagogisch-didactische opmerking.

66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

18. Sluiting. De VOORZITTER: ledereen een fijne avond en slaap lekker. De vergadering wordt om 23.42 uur gesloten.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 9

aart 2023.

,griffier. J. Mimpen

67