Handelingen 30 maart 2021

Die voorzieningen zijn juist van groot belang, niet alleen voor kwetsbare inwoners maar voor vele Delftenaren. De fractie van de Partij van de Arbeid is daarom mede-indiener van het amendement inzake 38CC, waar de heer Van Rijn zojuist al uitgebreid op inging. Daarnaast hebben wij met GroenLinks en een groot aantal andere partijen een motie ingediend waarin het na de goedkeuring van het herstelplan resterende saldo gereserveerd wordt voor juist die voorzieningen die bijdragen aan de zelfredzaamheid van onze inwoners en de o zo nodige versterking van onze samenleving, namelijk Delft voor Elkaar en DOK. In mijn tweede termijn zal ik nader ingaan op de overige ingediende amendementen en moties. De VOORZITTER: Ik denk dat wij even schorsen, tot 21.00 uur. Dat is voor iedereen altijd plezierig, even van het schermpje af.

46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De vergadering wordt enige tijd geschorst. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Ik zal vooral op moties en amendementen reageren die een financieel effect of financiële verschuiving betekenen. Even vooraf: zoals ik al zei, herstelt het herstelplan het begrotingsevenwicht in 2024. Dat is ook precies wat het doet. Daarmee is het herstelplan natuurlijk een financieel gedreven plan en leggen we alle moties en amendementen dus vooral langs die maatlat. Ik kom eerst bij de amendementen van de SP. Die amendementen zijn financieel in orde, want ze geven een alternatieve dekking aan voor de wensen van de SP. Dat klopt dus. Het college maakt daar evenwel een andere keuze in. Dus wij ontraden deze amendementen. Daar zal wethouder Vollebregt inhoudelijk verder op ingaan. Amendement 8.2-F over 38CC heeft geen budgettaire consequenties voor het herstelplan. Dat is dus meer een inhoudelijke afweging. Het college heeft geen bezwaar. Daar wordt eventueel nog op ingegaan door wethouder Vollebregt. Dan komen we bij de moties, ten eerste de motie over het vmbo. Los van de inhoudelijkheid daarvan is het natuurlijk ook zo dat incidenteel investeringsgeld gebruikt wordt om een structureel gat te dekken. Dat is dus een verschuiving die financieel-technisch niet kan en alleen al om die reden ontraden wordt, maar ze wordt verder ook inhoudelijk ontraden. Daar zal wethouder Harpe op ingaan.

De uitleg bij motie 8.2-4 over het Enecogeld was om Enecogeld te gebruiken om meer tijd te kopen. Het effect van deze motie is exact het omgekeerde: er wordt juist veel minder tijd vrijgemaakt, want nu gebruiken we Enecogeld of eigenlijk algemeen reservegeld, waar de Enecogelden in zitten - want je kunt het niet een-op-een koppelen aan Eneco - om in 2021, 2022 en 2023 het tekort nog te dekken, zodat de begroting in 2024 uiteindelijk sluit. U stelt voor om voor 2021 dat geld in te zetten. Dat doen we ook, maar voor 2022 en 2023 al een sluitende begroting hebben zonder inzet van Enecogeld betekent een versnelling van alle bezuinigingsoperaties en niet tijd kopen. Dus alleen al om die reden ontraden wij die motie. Motie 8.2-7 noemt een aantal mogelijke bezuinigingen om daarmee geld vrij te maken om wat van de scherpste randjes van het herstelplan af te halen. U zegt dat op het Prinsenhof niet wordt bezuinigd. Ja en nee. Het is natuurlijk wel zo dat we bij de commissie al een heel investeringsplan hadden liggen voor het Prinsenhof. Dat is van de agenda gehaald met het idee dat we daar bij de Kadernota nader op terug zullen komen. Dat is de reden waarom we niet vooraf nu eventjes al een bezuiniging op het Prinsenhof hebben ingeboekt, omdat we dat in één keer willen bekijken. Op energietransitie wordt overigens wél bezuinigd. Dat is een paar ton.

In de oorspronkelijke begroting stond meer dan uiteindelijk in dit herstelplan staat .Op de kenniseconomie zal de heer Vollebregt verder terugkomen. Met de motie Niet blind bezuinigen op DOK wordt vooruitgekeken of er mogelijkheden zouden zijn om, als we extra geld krijgen, eventueel nog iets aan DOK te doen. Dat heeft niet direct financiële consequenties. Als allerlaatste wordt wel een mogelijke inkomstenbron genoemd, namelijk de nieuwe Inburgeringswet. De ervaring met het Rijk leert dat nieuwe taken zelden met te veel geld komen. Ga er maar van uit dat ook deze taak met te weinig geld zal komen. Het voor ons invoeren van deze taak zal dus eerder betekenen dat we extra moeten bezuinigen dan dat we hier geld uit zouden kunnen halen. Die mogelijkheid wil ik dus alvast nuanceren, maar verder hebben wij financieel gezien geen bezwaar.

47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Ook over de motie over het begrotingssaldo is iets te zeggen. Ik zei net dat we in 2024 met een structureel sluitende begroting komen. Dat wil zeggen dat in 2024 de structurele lasten gedekt worden door structurele inkomsten. In 2024 wordt nu dus een begrotingsoverschot geprognosticeerd. We moeten nog even kijken of de provincie het allemaal goedkeurt, met al deze mitsen en maren. Maar bij uw laatste bullet gaat het over "het structurele begrotingssaldo in 2024". Daarmee suggereert u dat dat saldo er ook in 2025, 2026 en verdere jaren zou zijn. Dat is niet het geval. Voor 2025 voorzien wij met de kennis van nu op dit moment een tekort op de begroting. Het is dus niet zo dat het overschot in 2024 vanaf dat moment structureel beschikbaar is. Het is er wel in 2024. Dat is dus een duidelijke winstwaarschuwing. Wat u verder in deze motie doet, is het saldo van 2024 even apart houden en daar eventueel een nadere afweging over maken. Ja, dat kan, waarbij dus aangetekend is dat voor 2025 en later alles wat je hier gebruikt en voor iets anders inzet, wel extra gevonden zal moeten worden in de latere jaren. Daarop komen we terug bij de Kadernota, maar met deze opmerkingen erbij hebben wij geen bezwaar. Tot slot motie 8.2-9. Daarmee wordt wel degelijk ingegrepen in het herstelplan.

Bijvoorbeeld het incidenteel vullen van de 2 ton van DOK in 2023, terwijl de bezuiniging verder overeind blijft, vinden we financieel niet verstandig. Daarom ontraden we deze motie, maar de vraag is ook of DOK hier echt mee geholpen is. We hebben immers ook nog heel 2021 en 2022 om na te denken over hoe het moet met DOK. Ik geloof niet dat je er per se blij van wordt om daar nog een jaar langer over te kunnen nadenken, terwijl dan in 2024 de bezuiniging gewoon blijft staan. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): De wethouder zegt dat DOK dan nog heel 2021 en 2022 heeft. Ik herinner hem eraan dat we een kwart van dit jaar al hebben gehad, maar je kan natuurlijk ook niet pas in 2023 beginnen wat die bezuiniging betreft. Daar moet je natuurlijk veel eerder mee beginnen. Ten tweede is DOK hier volgens mij wel blij mee. Dat oordeel is natuurlijk aan DOK en niet aan de gemeente. De VOORZITTER: Dan ben ik bij de heer Vollebregt. Gaat uw gang. Wethouder VOLLEBREGT: Voorzitter. In verband met de volle agenda een korte aanvulling op de reacties van de heer Brandligt. Ik ga ook in op een aantal moties. Nog even een toevoeging over de motie Integraal herstelplan van het CDA: volgens mij gaf de heer Brandligt terecht aan dat het eruit lichten van een paar dingen het juist minder integraal maakt.

Ik kom daar straks nog wat uitgebreider op terug bij de SP, maar er wordt zeker ook binnen de economieportefeuille al fors bezuinigd in het herstelplan. Er wordt zo'n € 200.000 gevonden, wat in die portefeuille ongeveer 10% van het budget is. Ik zal daar straks nog wat verder op ingaan. In het algemeen geldt dat een heel aantal moties over DOK gaan. Ik snap heel goed dat u daar aandacht voor vraagt. Dat is een van de bezuinigingen die inderdaad pijn doen, zoals ik ook in de commissie heb aangegeven. Maar we blijven daar wel achter staan en we gaan er samen met DOK hard aan werken om daar een zo goed mogelijke invulling aan te geven. Ik kon mij eigenlijk goed vinden in de woorden van mevrouw Gaal daarover. Er is natuurlijk samenhang tussen die moties. Ik zal proberen een aantal moties gecombineerd te behandelen. Wethouder Brandligt heeft al wat gezegd over de motie die het saldo achter de hand houdt. Eigenlijk vraagt u het college om voor u uit te werken hoe die bezuiniging er precies uitziet. Dat doen een aantal moties in andere bewoordingen ook. Daar kan ik mij in vinden. Ik heb daar wel twee belangrijke kanttekeningen bij. We gaan dat doen op hoofdlijnen. U bent er voor de kaders en het college is er voor de uitvoering. We moeten 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

elkaar dus scherp houden op de rol die we hebben. Gezien de beperkte ambtelijke capaciteit kunnen we dit ook niet heel uitgebreid doen. Het zal dus een beknopt, maar wel duidelijk en goed doordacht voorstel zijn zonder hele diepgravende analyses. Dat geldt vooral ook voor de motie van onder andere D66, de motie Niet blind bezuinigen op DOK: op hoofdlijnen en op een efficiënte manier zullen wij die motie afdoen. Dat wordt natuurlijk een coproductie tussen DOK en de gemeente, want wij hebben daar zelf natuurlijk ook een stem en een rol in, zoals ik ook in de commissie aangaf. Dan de motie van de heer Van Woudenberg, ook over DOK. De heer Harpe zal straks nog even de Inburgeringswet bespreken. Ik wil mij vooral uitspreken over het niet dekken van 2023. Daarmee sluit ik eigenlijk aan bij de woorden van wethouder Brandligt. We hebben nog even voor 2023 en ik heb er vertrouwen in dat dat ver weg genoeg is om deze bezuiniging in te kunnen vullen. Nogmaals, ook die motie wordt dus door het college ontraden. De motie van Hart voor Delft, de motie Hou DOK overeind, vind ik een hele sympathieke motie, waarin u echt meedenkt over verschillende richtingen om dit in te vullen. In alle eerlijkheid: niet alles is op het eerste gezicht even haalbaar, maar volgens mij vraagt u het college vooral om dit mee te nemen in de uitvoering die we samen met DOK gaan doen.

Als het daarom gaat, heb ik geen bezwaar tegen deze motie. Het tweede dictum kunnen we op verschillende manieren uitleggen. Als het gaat om het terugdraaien van de hele bezuiniging, zou ik de motie willen ontraden. Maar als er wordt bedoeld dat we hier later op terugkomen, ziet het college geen bezwaar en zal ik deze motie uitvoeren zoals ik dat net heb uitgelegd. De motie van Onafhankelijk Delft ontraad ik helaas, omdat zij de bezuiniging toch echt terugdraait. Hoe graag we ook willen wat in die motie staat, we hebben dit echt nodig om financieel in evenwicht te komen. Dat kan dus niet. Ik denk dat ik in één keer inga op alle amendementen van de SP. Een compliment voor het feit dat er inderdaad dekking aanwezig is. De heer Duijff heeft daar ook technisch wel wat werk in gestoken. Ik vind wel dat hij zich er iets te makkelijk van afmaakt. Natuurlijk ben ik blij dat hij het college alle ruimte geeft, maar daarmee maakt u ook geen keuzes. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Meneer Vollebregt, wij hebben de motie ingetrokken. U gaf een reactie, maar die is dus niet meer nodig. De VOORZITTER: De motie is ingetrokken. Wethouder VOLLEBREGT: Ik denk dat ik het overzicht vanmiddag even een beetje kwijt was, na al die moties. Het is goed dat u dat aangeeft, mevrouw Gaal. Over de amendementen van de SP heb ik in de commissie al iets aangegeven.

We moeten zorgen dat we in deze stad onze voorzieningen ook over vijf en tien jaar kunnen betalen. Het kleine budget dat we hebben bij Economie, zorgt er juist voor dat we in deze stad als gemeente mede kunnen bijdragen aan een bruisende economie. Ik gaf aan het begin van mijn betoog al aan dat we wel degelijk fors hebben bezuinigd op die portefeuille. Het zit wat verstopt in andere posten, maar in totaal verdwijnt daar € 200.000, wat inderdaad ongeveer 10% van de portefeuille is. Daarbovenop leggen we een forse verhoging van de toeristenbelasting. De suggestie dat we daar nog meer zouden kunnen halen, zou ik dus echt tegen willen spreken. Ik vind het, zoals ik in de commissie ook heb aangegeven, al spannend of wij in 2024 alweer voldoende hersteld zijn om die bezuiniging te halen. Het is 49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

misschien wat zachter, maar ik zou meneer Duijff ook echt willen aanraden om de stad eens in te gaan, te gaan spreken met onze ondernemers en te kijken hoe de economie er op dit moment bij staat. Als er een moment is om juist een stapje extra te doen, bijvoorbeeld voor toerisme, voor al onze horeca en voor onze hotels, zou dat juist nu zijn. Ik kan mij dus absoluut niet vinden in die tegengestelde beweging. Ik wil ook de illusie tegenspreken dat er zomaar heel veel grote bedrijven in Delft zouden zijn die het allemaal kunnen betalen. Wij hebben vooral een hele grote groep mkb'ers die juist heel veel ondersteuning halen uit een aantal initiatieven die wij ook als gemeente ontplooien en uit hoe we hen ondersteunen. En uiteindelijk is er datgene waar we het allemaal voor doen: u schetst het beeld alsof dit Delftenaren niet raakt, maar de werkgelegenheid van al onze Delftenaren raakt ons wel degelijk allemaal. En nogmaals, die werkgelegenheid draagt ook bij aan het op lange termijn in stand kunnen houden van onze voorzieningen. Dit gaat wat mij betreft ook op voor de motie over het vmbo en het mbo. Wethouder Harpe zal daar vast op ingaan. Ook vanuit onze economiegedachte is dat zo'n stevige toevoeging, juist voor die werkgelegenheid op meer praktische niveaus. Daar ligt ook onze grootste uitdaging. Tot slot het amendement over 38CC.

We hebben geen bezwaar tegen het amendement in zijn huidige vorm. Laat ik nogmaals benadrukken dat dit wel betekent dat we het scherpe gesprek op een later moment met elkaar te voeren hebben, maar ik voorzie u daarbij graag van de juiste informatie. Wethouder HARPE: Voorzitter. Wat de motie Vmbo en mbo geen primaire taak voor gemeente betreft: ik laat me niet verleiden tot een discussie over wat wel of niet primaire taken zijn, maar voor het college is glashelder dat het voorzien in onderwijs, het bieden van kansen voor jongeren en het faciliteren van werkgelegenheid voor technisch opgeleide jongeren essentieel zijn en van groot belang voor Delft. Dat is nou precies de reden waarom deze investering overeind is gebleven bij de heroverweging van de investeringsimpuls van € 10 miljoen. Wat ons betreft nu dus niet vertragen en niet uitstellen, maar investeren met partners die ook een bijdrage gaan leveren aan het investeren in onderwijs op alle niveaus dat aansluit bij de arbeidsmarkt. Dus het college ontraadt deze motie. Tot slot motie DOK Taken kunnen uitvoeren, motie 8.2-9. Bij de derde bullet staat een oproep om DOK een businesscase te laten maken. Het gaat ook over de Wet inburgering. Ook deze motie wordt door het college ontraden. Waarom? Ten eerste weten we op dit moment nog niet welk geld we van het Rijk voor de uitvoering van de Wet inburgering krijgen.

Wethouder Brandligt zei eerder deze avond dat het sentiment wat dat betreft niet positief is. Daarnaast gaan de taken veranderen. Een voorbeeld: het Taalinformatiepunt, waar nu via DOK informatie wordt gegeven over taalopleidingen, zal verdwijnen. De gemeente moet straks een taalaanbod doen. En er gaan nog meer zaken wijzigen op het punt van taalvrijwilligers. Kortom: nu hebben we niet een compleet beeld. Dat hebben we in de komende maanden waarschijnlijk wel. Uiterlijk in het derde kwartaal van dit jaar presenteren wij een beleidsplan aan u met meer informatie. Dat is ook het moment waarop we met DOK in gesprek gaan over hoe we omgaan met het gewijzigde takenpakket, wetende wat het bedrag is dat we ter beschikking krijgen voor de uitvoering daarvan. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik ga in op de motie van Hart voor Delft over De Border. Het mooie van die motie is dat zij vervolgens niet meer over het gebouw gaat, maar over datgene waar het echt over gaat, namelijk gewoon het aanbod voor jongeren. De motie draagt ons op om te kijken welk aanbod voor de jongeren zelf relevant is en wat wij daarvoor 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

aanbieden, dus of dat op elkaar aansluit. Ik heb via Hart voor Delft al contact met de Stichting Welbevinden om te kijken welke taak de vrijwilligersorganisatie kan uitvoeren. De motie vraagt mij om daarover te rapporteren. Dit is een mooie motie en die voeren wij graag uit. De VOORZITTER: Voor de tweede motie van de raad meld ik nog een notie die wij als college vandaag expliciet besproken hebben. Dit plan levert natuurlijk niet alleen pijnlijke bezuinigingen op maatschappelijke organisaties op en een aantal andere zaken die pijn doen. Die pijn is duidelijk. We willen dit geen van allen, maar we zijn hiertoe genoodzaakt, zoals velen van u hebben aangegeven. Wij bezuinigen ook op onze organisatie. Dat heeft ertoe geleid dat wij in het college met elkaar de afspraak gemaakt hebben dat we heel scherp zullen zijn op nieuwe vragen richting de ambtelijke organisatie. We hebben met elkaar afgesproken dat ik u hier vandaag die boodschap zal meegeven: let in commissie- en raadsvergaderingen op waar het gaat om een vraag om nieuwe nota's of zware schriftelijke beantwoording van allerlei vragen. Als er vragen zijn, dient het college natuurlijk gewoon te antwoorden, maar hou rekening met het feit dat alle vragen gewoon altijd een behoorlijk kostenplaatje kennen.

Ook nota's die we schrijven maar waarvoor we vervolgens het geld niet hebben om ze uit te voeren, zijn in sommige situaties kapitaalvernietiging. We moeten het met een kleinere hoeveelheid ambtenaren gaan doen. Dus gaarne ook als voorzitter van uw raad het appel op alle raadsleden, zoals ik dat vandaag ook op de collegeleden heb gedaan, om daar rekening mee te houden. Mag ik dat ter afronding nog zeggen? Laten we afmaken waarmee we begonnen zijn. Dat vergt al heel veel energie en inzet. Daar ben ik van overtuigd. Dat zal veel ambtelijke zweetdruppels kosten, maar dat gaan we natuurlijk wel proberen. Dit als afronding van de eerste termijn: een appel op u, ook als raad, zoals ook het college terughoudend zal zijn. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Voorzitter. Het moet me toch even van het hart: nu doet u het weer. Het stond al in het herstelplan en ik heb daar vorige week in mijn bijdrage ook al iets over gezegd. Ik vind dit eigenlijk de omgekeerde wereld. Wij als raad zijn het hoogste orgaan en gaan hier zelf over. Wij zijn ons er zelf zeer van bewust dat wij hier terughoudend mee om moeten gaan. De gemeentesecretaris heeft de vorige keer een presentatie gehouden waarin dit genoemd is. Ik denk dat wij echt wel weten hoe wij hiermee om moeten gaan. Door iedere keer het appel te doen op de raad, zet u ons ook onder druk. Dat vind ik niet helemaal terecht.

De VOORZITTER: Het is niet alleen een appel op de raad, meneer Van Woudenberg. Het is ook een appel op het college en eigenlijk op ons allemaal. Het lijkt soms dat het nog wel even kan, maar de optelsom van de kleine vragen in de zin van "laten we dit beleid of dat even uitwerken" is uiteindelijk bij elkaar toch een hele berg werk. Dat hebben we terugkijkend ook gewoon geconstateerd. Daar zullen we scherp op moeten zijn. Natuurlijk is het uiteindelijk uw verantwoordelijkheid, maar ik voel me als voorzitter van de raad toch genoodzaakt om dit punt ook hier expliciet te maken. Ik heb dat niet gedaan; het stond wel in de nota en ik heb dit vanochtend ook in het college gedaan. Maar vanzelfsprekend moet eenieder uiteindelijk zelf kijken hoe hij hiermee omgaat. Dat is gewoon de vrijheid, het primaat, van de raad. Dat zou ik niet willen wegnemen, meneer Van Woudenberg. Laat dat helder zijn. We gaan beginnen aan de tweede termijn. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter. In de tweede termijn wil ik graag reageren op de voorstellen die zijn gedaan om bezuinigingen bij DOK in 2023 te schrappen. Hoe belangrijk wij het ook vinden dat DOK echt door kan gaan met de dingen die nodig zijn, wij willen niet al op voorhand besluiten dat we de bezuiniging in 2023 willen schrappen, want wij 51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

stellen juist voor om eens goed inzichtelijk te maken wat de impact is van bezuinigingen, zodat we daar aan het eind van het jaar een verstandig besluit over kunnen nemen. Daar willen we dus niet op vooruitlopen. Dan over Hart voor Delft. Laat ik naar aanleiding van de eerste termijn vooropstellen dat de vragen die wij aan Hart voor Delft stellen, echt serieus zijn bedoeld. Ik zou het heel erg op prijs stellen als daar ook serieus op wordt geantwoord, want Hart voor Delft roert heel belangrijke punten aan en heeft twee hartstikke mooie moties geschreven, die wij ook van harte ondersteunen. Dus hou ze ook overeind. Het zijn hartstikke goede ideeën om te onderzoeken. Daar staan wij achter. Eens goed kijken naar het activiteitenaanbod van De Border en hoe dat het beste kan aansluiten bij de jongeren van Tanthof is natuurlijk een goed idee. Daar staan we dus graag achter. De heer VAN RIJN (VVD): Voorzitter. Door de uitstekende interrupties van de heer Van der Woerd was ik in mijn eerste termijn onevenredig veel tijd kwijt. Ik houd het nu dus kort. Ik wil alleen even stilstaan bij de twee moties van Hart voor Delft. Wij zien de motie Hou DOK overeind als aanvulling op de motie van de VVD, D66 en GroenLinks. Die willen wij dus ondersteunen. Over De Border volg ik het betoog van de heer Van Vliet en de wethouder. Ook die motie gaan wij dus steunen.

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft is blij met de reactie van beide wethouders op de motie. Ik zit er nog even mee dat ik het jammer vind dat de motie over de Enecogelden niet door de wethouder omarmd wordt, omdat het om zo'n korte termijn zou gaan. Misschien ben ik hier gewoon heel erg simpel in, maar als je de volledige Enecogelden gaat gebruiken voor dit rapport en daarmee tot aan de Kadernota van nu en die van 2022 een sluitende begroting kan krijgen, kan je dat naar mijn idee ook proberen voor 2023. Het is voor een nieuw college wel wat makkelijker om daarin te stappen en daarmee om te gaan dan als je nog € 10 miljoen schuld hebt staan en dan nog moet gaan kijken waarop je gaat bezuinigen, steeds elk jaar opnieuw. Als je dit nu vooraf doet, ben je dus beter en voordeliger uit. Ik denk dat ik dat in mijn eigen huishouden ook moet doen. De VOORZITTER: Wat dat betreft is de portemonnee van de gemeente heel vergelijkbaar. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter.

Laat duidelijk zijn - dat bedoel ik ook naar de coalitiepartijen en de mensen die de motie over De Border sympathiek vinden of steunen, waar ik natuurlijk blij mee ben - dat het ook hier weer belangrijk is om er ook in de toekomst alsjeblieft rekening mee te houden dat we allemaal een boodschap kunnen hebben voor de mensen in de stad maar dat we ervoor moeten zorgen dat de boodschap duidelijk overkomt. Ik ben zeer tevreden en blij dat de boodschap omtrent onze moties overgekomen is. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank het college hartelijk voor de duidelijke antwoorden. Ik wil op één ding ingaan, namelijk op de motie over vmbo en mbo. Ik reageer allereerst op wat wethouder Brandligt heeft gezegd. Ik denk dat hij er gelijk in heeft dat je dit als incidenteel geld kunt zien, maar het is geen incidenteel geld voor één jaar. Het gaat over een paar jaar. Dat is nou precies het geld dat je kunt gebruiken om magere jaren te overbruggen om te kijken waar het Rijk uiteindelijk wel mee komt en om hiermee niet een onevenredige maar vooral een asymmetrische belasting van Delft te voorkomen. Dan nog een vraag aan wethouder Harpe. De motie nodigt er inderdaad toe uit om na te denken over de primaire taken van de gemeente, maar waarom zegt de wethouder dat hij

52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

zich er niet toe wil laten verleiden om na te denken over de primaire taken van de gemeente? Mevrouw DE BOER (STIP): Voorzitter. Ik eindigde mijn eerste termijn met de kenniseconomie. Een ander onderdeel van de kenniseconomie is juist kennis. Met technisch onderwijs op elk niveau leiden we de mensen in Delft op voor een deel van de arbeidsmarkt waar een grote behoefte is. Laten we dan ook daarin investeren. We zullen dan ook niet instemmen met het voorstel om de vmbo/mbo-campus te temporiseren. Wij zijn positief over het voorstel van Hart voor Delft over De Border. Naar aanleiding van gestelde technische vragen hebben we begrepen dat het jeugdcentrum De Border los van de muziekschool nauwelijks wordt gebruikt. Als deze voorziening niet in een vraag voorziet, is dit natuurlijk een logische bezuiniging. We vinden de opdracht in de motie echter heel sympathiek, want die gaat in op waar wél behoefte aan is voor de jongeren in Tanthof en op de vraag of momenteel op die behoefte wordt ingespeeld. Daarom zullen we hiervoor stemmen. Mevrouw TIEKSTRA (PvdA): Voorzitter. U had van mij nog de reactie van mijn fractie op een aantal moties en amendementen te goed. Mijn fractie zal de amendementen van de SP niet steunen. Dat heeft alles te maken met de basis die als financiering van die amendementen moet gelden, namelijk de portefeuille Economie.

Wij zien met name het belang van werkgelegenheid en het behoud van werkgelegenheid in Delft als een belangrijk doel, juist van die portefeuille. Ook de motie over de Enecogelden zullen wij in verband met de daaraan verbonden financiële consequenties niet steunen. Dat geldt om dezelfde reden voor de moties over DOK van de SP, OD en het CDA. Steun van mijn fractie is er voor de moties over DOK van D66 en Hart voor Delft, die in onze ogen goed aansluiten bij de intenties van de motie die wij samen met onder andere GroenLinks indienen over DOK en Delft voor Elkaar. Daarnaast geven wij warme steun aan de motie van Hart voor Delft over De Border. Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Het wordt bijna saai: ook wij zullen moties die incidenteel dekken, niet steunen. We zullen ook de amendementen van de SP, die de grond wegslaan onder onze economie en werkgelegenheid, niet steunen. Ook de motie over ons mooie plan over de vmbo/mbo-techniekketen zullen wij niet steunen. Wij zullen de motie van Hart voor Delft over DOK wel steunen. Die motie is wat detaillistisch, maar getuigt van goed meedenken en een constructieve opzet en sluit mooi aan bij onze motie. Die motie steunen wij dus. De motie over De Border, waarmee ook goed is nagedacht over wat nou eigenlijk het doel is, namelijk de activiteiten voor de jongeren en niet zozeer het in stand houden van het gebouw, zullen wij ook steunen.

De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Voorzitter. Heel kort loop ik in plaats van een stemverklaring een paar moties en amendementen langs. Van de vijf amendementen van de SP zullen we er vier steunen en één niet, namelijk de motie over Werkse! We hebben vorige week al aangegeven dat er bij Werkse! ook best iets gedaan mag worden. Daar gaan we dus zeker niet nog aan bijdragen. We zijn een beetje verrast dat iedereen zo positief is over de motie Hou DOK overeind, want het dictum gaat alleen over onderzoek, onderzoek, onderzoek, terwijl we dat normaal gesproken eigenlijk wat minder willen. Maar we begrijpen het sympathieke natuurlijk wel en

53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

je kunt zeggen dat alles helpt wat helpt om DOK overeind te houden. Daar zullen we dus ook voor stemmen. We stemmen ook voor de motie over De Border en we stemmen tegen de motie over de Enecogelden. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik vind dat de heer Van Woudenberg een beetje zuur is. Het komt waarschijnlijk omdat de boodschap van ons is overgekomen, zoals ik u net heb uitgelegd, meneer Van Woudenberg. De VOORZITTER: Ik weet dat de heer Vollebregt graag iets wil toevoegen aan zijn eerste termijn. Ik kijk tevens rond of andere wethouders daarna nog willen. Wethouder VOLLEBREGT: Voorzitter. Ik heb met name een aanscherping. Er liggen vanavond verschillende moties voor om te kijken naar de bezuiniging op DOK en om die uit te werken. Om het beeld met elkaar scherp te hebben: bij die uitwerking door ons gaat het dus om een korte termijn. In een aantal moties staat nog een verwijzing naar de Programmabegroting 2023. U mag daar van mij de Programmabegroting 2022 van maken. Dat proces zal dus het komende halfjaar doorlopen moeten worden. Dat moet ook, als we het hebben over een reorganisatie. Dan zal DOK dus ook duidelijkheid moeten geven. Misschien leg ik mezelf een te strenge deadline op, maar wat mij betreft richten we ons daarop. De VOORZITTER: Prima, we weten u te vinden, meneer Vollebregt. Wethouder HARPE: Voorzitter.

De heer Van der Woerd heeft mij gevraagd waarom ik mij niet laat verleiden tot een discussie over wat primaire taken zijn van een gemeente. Dat heeft alles te maken met de vanavond tijdens deze vergadering beschikbare tijd, want ik zou niets liever willen dan met de heer Van der Woerd een boom opzetten over de primaire taken van een gemeente. Misschien komt dat later nog, maar ik wil benadrukken dat dit college onderwijs, werkgelegenheid en het bieden van kansen aan jongeren daadwerkelijk tot haar primaire taken rekent. De VOORZITTER: Ik kijk naar de raad en ik constateer dat ik de beraadslaging mag sluiten. We gaan eerst stemmen over alle amendementen en dan over de moties. In stemming komt amendement 8.2-A (Beter in balans - 38CC) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 8 stemmen tegen 27 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA en de ChristenUnie en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.2-B (Beter in balans - Delft voor Elkaar) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 8 stemmen tegen 30 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.2-C (Beter in balans - Werkse!) van de SP.

54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 5 stemmen tegen 33 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.2-D (Beter in balans - De Border) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 10 stemmen tegen 28 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.2-E (Beter in balans - DOK) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 10 stemmen tegen 28 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.2-F (38CC) van GroenLinks, de ChristenUnie, STIP, de PvdA, D66, Hart voor Delft en de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming met algemene stemmen aangenomen. De VOORZITTER: Ik wil recht doen aan de verst strekkende motie, de motie DOK Taken uitvoeren. Die komt nu dus als eerste motie in stemming. Daarna gaan we de volgorde van boven naar beneden doen. In stemming komt motie 8.2-9 (DOK Taken kunnen uitvoeren) van het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft.

De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 6 stemmen tegen 31 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.2-1 (Komst vmbo en mbo naar de campus is geen primaire taak van de gemeente) van de ChristenUnie, het CDA en de SP. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 12 stemmen tegen 26 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.2-2 (Hou DOK overeind) van Hart voor Delft. De motie wordt met een digitale stemming met algemene stemmen aangenomen. In stemming komt motie 8.2-3 (Afzien afstoten jongerencentrum De Border in Tanthof) van Hart voor Delft. De motie wordt met een digitale stemming met algemene stemmen aangenomen. In stemming komt motie 8.2-4 (Gebruik de Enecogelden) van Hart voor Delft.

55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 6 stemmen tegen 32 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van de ChristenUnie en Hart voor Delft ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.2-6 (Niet blind bezuinigen op DOK) van D66, de VVD en GroenLinks. De motie wordt met een digitale stemming met algemene stemmen aangenomen. In stemming komt motie 8.2-7 (Integraal herstelplan) van het CDA. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 stemmen tegen 33 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van het CDA en de ChristenUnie ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.2-8 (Begrotingssaldo 2024 achter de hand) van GroenLinks, de SP, de PvdA, D66, het CDA, STIP en de VVD. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 34 stemmen tegen 4 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fractie van Hart voor Delft ertegen heeft gestemd. In stemming komt het geamendeerde voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Voorzitter. Met pijn in het hart, eigenlijk met net zoveel pijn als de stad heeft van alle afbraakdingen die plaatsvinden, zijn wij, omdat een aantal moties en amendementen helaas niet zijn aangenomen, genoodzaakt om tegen dit herstelplan te stemmen. We hadden het liever anders gezien, maar we kunnen niet anders.

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft was eerst van plan om tegen het herstelplan te gaan stemmen, maar door de aangenomen moties en de wijzigingen stemmen wij ervoor. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Zoals ik aan het begin van mijn termijn zei, doen wij ons best om hiervoor te zijn, maar we vinden wel dat het sociaal domein asymmetrisch is belast. Daarom zullen wij tegen dit voorstel stemmen. Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Ondanks de pijn die dit her en der doet in de stad, vinden we het belangrijk dat we als stad de verantwoordelijkheid nemen om de begroting te sluiten en weer zelf aan het stuur te zijn. Daarom stemmen wij voor dit herstelplan. De VOORZITTER: U kunt nu stemmen. Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Voorzitter, ik heb een paar keer geprobeerd om te verversen, maar het lukt niet en ik kan niet stemmen. Ik ben voor. De VOORZITTER: U bent voor. Dat is helder. Die tikken we bij dezen in, mevrouw Osepa. Hartelijk dank voor de steun.

56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 27 stemmen tegen 10 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van de het CDA, de ChristenUnie, Onafhankelijk Delft en de SP ertegen hebben gestemd. De VOORZITTER: Wij zullen dit met gezwinde spoed richting de provincie brengen in de hoop dat we daarmee uit het preventief toezicht komen. Daar hebben we goede hoop op. We hopen ook dat een aantal uitwerkingen zoals beschreven en zojuist ook besproken, een aantal zaken uiteindelijk op een goede wijze zullen laten landen. Dank voor de betrokkenheid die van alle fracties op dit punt naar voren is gekomen. Ik denk dat dat ook de maatschappelijke organisaties goed doet. 57. Voorstel van het college aan de raad inzake visie Circulaire Economie "Op weg naar een Circulair Delft in 2050" (nr. 2101013). De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie heeft samen met het CDA een korte vraag. We hebben net de begroting aangenomen en we vragen het college om de visie Circulaire Economie aan te passen, opdat die spoort met het uiteindelijke financiële herstelplan, en om dat plan dan opnieuw aan de raad aan te bieden. De VOORZITTER: Sprak u mede namens meneer Valk? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Jazeker. De VOORZITTER: Heel goed. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter.

Wij hadden eigenlijk een motie aangekondigd met als doel het college een aantal heel heldere kaders mee te geven bij het uitvoeringsplan, maar inmiddels weten we dat dat uitvoeringsplan er niet komt, zoals de wethouder in de commissie heeft laten weten. Het uitvoeringsplan, eigenlijk vooral de visie, wordt uitgevoerd via memo's, aanpakken of initiatieven die al lopen. Vandaar dat we onze motie die in voorbereiding was, niet inbrengen, maar wij kunnen ons wel helemaal aansluiten bij de vraag van de ChristenUnie om de resultaten van het herstelplan te verwerken in de visie, zodat duidelijk is wat de status is van het uitvoeringsplan. Daar horen we dus graag een reactie op. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Er is nu geen financiering voor het uitvoeringsplan. Dat wordt dus inderdaad lastig, maar dan hoef je de visie toch niet opnieuw te heroverwegen? Ik vind dat de visie losstaat van de vraag of je de middelen hebt. Je moet ook gewoon bepalen waar je voor staat. Dat is een vraag aan beide partijen, dus aan de ChristenUnie en de VVD. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Door de wethouder is tijdens de bespreking een suggestie gedaan over hoe dat dan verwerkt zou worden. Dat staat niet in deze visie, terwijl er wel staat dat er 1 ton beschikbaar is voor een uitvoeringsplan.

We vragen dus om dat aan te passen en daarbij ook te vermelden hoe het dan wel op de ene of andere manier gaat landen in de uitwerking. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Daar kan ik me helemaal bij aansluiten. Ik denk dat het, ook voor de lezers van de visie, gewoon heel helder is als we duidelijk maken dat er nu geen gelden beschikbaar zijn voor het uitvoeringsplan en dat we het dus via andere wegen gaan realiseren.

57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De VOORZITTER: Meneer Den Hollander, tevreden? Ja, er wordt gezwaaid. Fijn. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Het is inderdaad zo dat we de visie nu vastleggen en dat met het herstelplan het benodigde geld dat bedoeld was voor de uitvoeringsagenda, nu is geschrapt. Het lijkt mij eerlijk gezegd een hoop overbodige hoeveelheid werk - daar hadden we het eerder al even over - om het dan weer terug te nemen, het er weer in te schrijven en de hele boel weer in procedure te brengen. Ik denk dat het handiger is als we gewoon met een briefje erbij zeggen dat de visie overeind staat, maar dat in het herstelplan het geld is komen te vervallen. Dan hoeven we een plan dat inhoudelijk verder niet gaat wijzigen, niet opnieuw de hele procedurerondes door te halen. Als we het ergens publiceren, zetten we er dus bij dat er nu geen geld is voor het uitvoeringsplan. Ik denk dat dat de meest praktische oplossing en ook de minst belastende oplossing is om hetzelfde te bereiken. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik vind dit in principe een uitstekende beantwoording door de wethouder, ook gezien het punt dat de burgemeester heeft gemaakt over het belasten van het ambtelijk apparaat. Aan de andere kant vind ik het net iets te kort om alleen maar te zeggen dat die ton er niet is. De wethouder heeft in de commissiebespreking iets meer gezegd.

Als hij dat zou willen toevoegen aan dat briefje, zou dat mooi zijn. Wethouder BRANDLIGT: Dat is uitstekend. Dat zullen we toevoegen aan het briefje. De VOORZITTER: Kijk eens aan. Dat gaat meneer Van der Woerd tevredenstellen. Ik stel vast dat we de beraadslaging kunnen sluiten. In stemming komt het voorstel. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen, waarbij de voorzitter constateert dat één lid van de fractie van D66 (de heer Schuurman) ertegen heeft gestemd. De VOORZITTER: Zo, meneer Schuurman, dat heeft u duidelijk kenbaar gemaakt. Dat kan gebeuren. 58. Brief van Avalex inzake inbesteding HVC Avalex (nr. 2110184). De heer DE WIT (Hart voor Delft): Voorzitter. Het is een beetje een nabrander, maar soms zijn nabranders gewoon nodig. We hebben op 11 maart een vergadering gehad met heel veel brieven en vragen van bedrijven en burgers. Wij zijn ook overspoeld door e-mails, ook uit andere gemeenten, over HVC, de Huisvuilcentrale, die het afval van Delft gaat verwerken, dat Avalex dan aanlevert. Maar HVC heeft eigenlijk geen vertrouwen in Avalex en zegt daarom dat de gemeente Delft garant moet staan voor € 25 miljoen tot € 30 miljoen. Dat blijft natuurlijk onzin. Wij vonden dat die commissievergadering een heel onbevredigende afloop had. We hebben heel veel vragen en we zijn er heel diep in gedoken.

We weten er allemaal veel van en we hebben veel antwoorden gekregen, maar wat dan? We hebben wensen en bedenkingen geuit. Dat was allemaal onder tijdsdruk. We moesten dat allemaal snel beslissen, want het bestuur ging een besluit nemen. Sindsdien hebben we helemaal niks meer gehoord en viel er een grote stilte. We weten dus helemaal niet wat het bestuur nu besloten heeft. Wat is er met onze wensen en bedenkingen gebeurd? Waarom krijgen we daar geen antwoorden op? Het is lastig om dat te omschrijven, maar het gaat allemaal om het gevoelen dat wij als Hart voor Delft hebben. Wij vinden dat een democratische schijnvertoning is opgevoerd om de gemeenteraden allemaal 58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

hun zegje te laten doen, maar uiteindelijk beslist toch het college en het stond van tevoren eigenlijk allemaal al vast dat de colleges onder voorzitterschap van wethouder Brandligt, die er een groot voorstander van is om met HVC in zee te gaan, dit zouden doen. Ze kunnen zeggen dat het is onderzocht door accountants, maar het gaat om het politieke en bestuurlijke aspect en vooral de wetsartikelen. Als je achteraf kijkt, zie je dat dit onderwerp natuurlijk politiek beladen is. Dit is een politiek beladen onderwerp dat in de media is gekomen. Dan zou je kunnen zeggen: voldoet het dan wel? Zeker gezien de getraptheid van de beslissing is het gewoon een twijfelgeval. Had de gemeenteraad niet zelf een besluit hierover moeten nemen? Dan was voorzitter Brandligt gesteund door de gemeenteraad of niet. Dan was ook volkomen duidelijk wie voor deze beslissing zijn en wie ertegen. Nu blijft dat maar in de lucht hangen: wie is hiervoor? We weten dat het in de politiek soms jaren duurt om iets te bewijzen en om je gelijk te krijgen; dat heeft de heer Omtzigt bewezen. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Meneer De Wit zegt: het komt nu in de media. Maar het was gewoon al ver van tevoren vastgelegd dat niet de raad hierover ging maar dat het college hierover kon beslissen. Het ging om het Avalexbestuur.

Dan kun je toch niet zeggen: als het eenmaal in de media komt, moet het over naar de raad? Dat is toch raar? De heer DE WIT (Hart voor Delft): Dat wil ik wel uitleggen aan PvdA-raadslid Den Hollander. Als iets in de media komt, betreft dat de bevolking. Als die niet snapt wat de bestuurders aan het doen zijn en als zij besluiten nemen die geen draagvlak hebben, zou je kunnen zeggen dat er iets niet klopt. Er klopt wezenlijk iets niet, meneer Den Hollander. Normaal gesproken heeft een college die bevoegdheid wel. Dan neemt het een besluit en dat wordt dan uitgevoerd. Dan is het een collegemandaat, maar nu is dat mandaat niet helder. Als Avalex had gezegd dat het met HVC in zee ging, was dat prima en was er niks aan de hand geweest. Maar nu zegt HVC dat de gemeente Delft ineens garant moet staan. Daar zit het politieke probleem. De gemeente Delft zijn wij met z'n allen. Daarom zeg ik, ook op uw vraag, dat we achteraf het gevoelen hebben dat de raad hier wel bij betrokken is en dat hier nu een zweem over hangt dat de gemeenteraden het er allemaal mee eens zijn. Die zweem wil ik weghalen. Daarom dienen we een motie in, omdat we dit een schijnvertoning vinden. Ik geef toe dat we dat achteraf vinden.

Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 8.5-1 (HVC is een democratische schijnvertoning) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: • • •

het college en bestuur van Avalex veel haast hadden bij de bespreking van de garantstelling voor € 25 miljoen tot € 30 miljoen van Delft voor HVC; het bestuur van Avalex (bestaande uit 6 wethouders van de 6 aangesloten gemeenten) vorige week al het besluit zou hebben genomen om in zee te gaan met HVC; dit besluit tot nu niet gecommuniceerd is met de Delftse gemeenteraad;

overwegende dat: •

het niet klip-en-klaar duidelijk is wat er met de wensen en bedenkingen vanuit de gemeenteraden is gedaan; 59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• • •

het juridisch omstreden is of Avalex namens de zes gemeenten deze garantstelling, waaronder € 25 miljoen tot € 30 miljoen voor Delft, kan en mag garanderen; de garantstelling zowel in de media als in het bedrijfsleven tot veel ophef heeft geleid; de gehele Delftse gemeenteraad over dit politiek gevoelige onderwerp een besluit had moeten nemen;

spreekt uit dat de gekozen totale verantwoordelijkheid en dubbele getraptheid van het definitieve besluit door het college een democratische schijnvertoning was die zeker nog lang zal doorwerken voor de Delftse burger, en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. We kunnen best een eind meegaan met Hart voor Delft. De ChristenUnie vindt dat het traject dat het college gelopen heeft inzake de inbesteding, enigszins rommelig is verlopen, waarbij onder andere het waarheidsgehalte van data niet duidelijk was. Hierdoor is de raad door externe partijen aan het wankelen gebracht. We vinden niet dat het besluitvormingsproces juist tot doel had dat er slechts sprake is van een illusie en dat de schone schijn moest worden opgehouden of dat het doorgestoken kaart was; dat heet namelijk "een schijnvertoning". Daarom stemmen we niet voor, maar tegen de motie van Hart voor Delft. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Voorzitter. Ik zal het kort houden en alleen over de voorliggende motie spreken. Suggereren dat het proces rondom de toetreding tot HVC een democratische schijnvertoning is, is wat STIP betreft ongegrond en schadelijk voor het vertrouwen in ons college en in onze raad. Het kiezen van een afvalverwerker is een groot besluit. We hebben hier ook zeker gezien dat verschillende bronnen van informatie het lastiger hebben gemaakt.

Wel zien we ook dat het college en het bestuur van Avalex een zorgvuldig proces hebben doorlopen en dat we als raad ook op meerdere momenten zijn betrokken. Dit is een lastig proces, maar wij zullen de motie zeker niet steunen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Hart voor Delft gebruikt in zijn motie iets andere woorden dan het CDA zou doen, maar wij delen het zeer onbevredigende gevoel dat wij over hebben gehouden aan het afgeven van een garantie van € 30 miljoen, zonder dat we daar als raad iets van mochten vinden. Het past misschien net binnen de regels, maar het college heeft de raad ook geen millimeter meer betrokken dan nodig was. Dat had wel gekund. Wij steunen dus de motie van Hart voor Delft. Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Er was ons gevraagd om wensen en bedenkingen over het ontwerpbesluit van Avalex tot toetreding tot HVC. De vragen die de SP had over dit onderwerp, zijn door de wethouder naar tevredenheid beantwoord. Door de toetreding van Avalex tot HVC blijft ons afvalbeheer in Nederlandse handen, met Nederlandse gemeenten als aandeelhouders. Ons afvalbeheer komt dus niet in graaiende tengels van grote bedrijven met aandeelhouders of buitenlandse investeerders. Dit voorkomt marktwerking in deze basisbehoefte. De SP is hier blij mee, omdat in de afgelopen decennia al op veel plekken is gebleken dat marktwerking niet werkt.

In dit geval dus gelukkig geen kortetermijnvisies waarbij alleen winst het hogere doel is ten koste van lonen, arbeidsdruk, kosten voor bewoners en ga zo maar door. De VOORZITTER: Meneer Den Hollander, gaat uw gang. 60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer DEN HOLLANDER (PvdA): O, ik wist niet dat wij op het lijstje stonden. De VOORZITTER: Het hoeft niet, hoor. Want dan ben ik u aan het uitlokken. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Ik denk dat mijn interruptie al voldoende is geweest. We zullen de motie niet steunen. De heer TÖNS (GroenLinks): Voorzitter. Wat ons betreft is een zorgvuldig proces doorlopen. Daarin is duidelijk naar voren gekomen welke keuze er gemaakt is. Dit proces is volgens ons gewoon verlopen volgens de afspraken die we van tevoren hadden. Daarom zijn wij tegen de motie. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Wij hebben in de commissie, ook in de raad en zelfs in een extra commissievergadering uitgebreid over dit onderwerp gesproken. We zijn als VVD benieuwd naar de bespreking met het Avalexbestuur op 12 maart jongstleden. Ik hoop dat de wethouder daar nog iets over kan teruggeven, maar in de eerste plaats vertrouwen we erop dat dit college en ook het Avalexbestuur net als de VVD staan voor een dienstbare, duurzame en betaalbare afvalverwerking. Vanuit dat vertrouwen kiezen we er dus voor om geen blokkade op te werpen voor de garantstelling. Wij zullen dus tegen de motie stemmen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Mag ik een vraag stellen aan het CDA? De VOORZITTER: Gaat uw gang.

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Het CDA wil voor deze motie stemmen, maar vindt het CDA werkelijk dat dit een schijnvertoning is, dus een doelbewuste, opgezette actie om het zo te laten verlopen? Daar ben ik erg benieuwd naar. De heer VALK (CDA): Een onverwachte interruptie, zo laat. Ik zei al dat de woordkeus niet helemaal de onze is, maar het onbevredigende gevoel delen wij. Dat signaal willen we wel afgeven. Vandaar onze steun voor deze motie. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik ben razend benieuwd welk woord het CDA dan wil gebruiken. De heer VALK (CDA): Ik zou gezegd hebben dat er gewoon een zeer onbevredigend proces is doorlopen, dat we daarom achteraf met een kater zitten en dat we het proces graag anders hadden gezien. Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Wat het proces betreft schetste de heer Den Hollander al heel helder dat we hierin van begin af aan zijn meegenomen. Het CDA zegt dat het mee had willen beslissen over de garantstelling. Volgens mij gaat de commissie R&A het nog hebben over hoe we dat in de toekomst willen zien. Mevrouw Van den Berg gaf al aan dat we ook nog een extra avond hebben gehad waarop we meegenomen zijn in alle overwegingen en alle details. Wij zullen deze motie dus niet steunen. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Ik heb een vraag aan de heer Van der Woerd.

Zou hij de motie steunen als wij in het dictum zouden zeggen: "onbevredigend proces"?

61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dat is een goede vraag van de heer De Wit. Daar moet ik even over denken. Dat betekent dus een hele korte schorsing, voorzitter. Ik moet even met mijn fractie overleggen. De VOORZITTER: We schorsen een minuut. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: We hebben volgens mij de minuut niet eens gehaald. Meneer Van der Woerd, wat gaat u ons vertellen? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Als het zo wordt gewijzigd, gaan wij voor de motie stemmen. De VOORZITTER: Meneer De Wit, die twee stemmen heeft u weer mooi binnengehaald. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Ja, elke stem telt, hè? De VOORZITTER: Zo is het. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Ik wijzig de motie dus bij dezen, ook in de titel. De VOORZITTER: De motie wordt gewijzigd. In de titel wordt datgene gezegd wat u zojuist zei. Daar maken we "HVC is een democratisch onbevredigend proces" van. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Ik ga de discussie niet overdoen. Ik wil slechts drie korte puntjes aanroeren. Het eerste is het proces. Het proces is eigenlijk helemaal gelopen zoals we dat gepland hadden en volgens de regels die we daarvoor opgesteld hebben. Het gevoel dat het onbevredigend was, kwam natuurlijk vooral doordat op het laatste moment allerlei brieven naar u toe gezonden zijn die het proces in die zin wat in de war geschopt hebben.

Maar als zodanig is het proces precies verlopen volgens de regels die we daarvoor hebben vastgesteld. Het tweede punt is dat HVC zou willen dat Delft garant staat en niet Avalex. Dat is niet het geval. HVC heeft daar op zich helemaal niks mee te maken. Avalex wordt aandeelhouder en geeft ook die garantie af, maar omdat wij deelnemer in Avalex zijn, is het relevant om die discussie hier ook te voeren. De VOORZITTER: De heer Valk wil interrumperen. Mevrouw Gaal wil haar termijn overigens nog houden nadat u klaar bent. Dat kan. We gaan gewoon nog even door. De heer VALK (CDA): De wethouder framet het alsof de onbevredigdheid pas kwam na de brieven van de markpartijen. Dat is niet waar. De onbevredigdheid zit bij ons in het feit dat we een garantie afgeven voor € 30 miljoen zonder dat we daarover mogen beslissen. Dat wil ik graag helder hebben. Wethouder BRANDLIGT: Daar zit uw punt inderdaad. Daarvan zei ik dat dat wel is gegaan volgens de regels die we daarvoor hebben vastgesteld. Tijdens het spel de regels veranderen is volgens mij niet verstandig.

62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Mijn derde punt is: wanneer heeft Avalex iets besloten? Op twee momenten, namelijk op 12 maart en op 26 maart. Op 12 maart is het besluit genomen tot aansluiten. De beantwoording van de wensen en bedenkingen is op 26 maart gedaan. Die stukken zijn gister naar de gemeenten gegaan. Zij zullen volgende week in het college komen en dan dus ook naar de raad toe komen. Dan krijgt u een nota van beantwoording van alle wensen en bedenkingen en de aanvullende besluiten die dat tot gevolg gehad heeft. De VOORZITTER: Ik ga naar mevrouw Gaal voor haar termijn. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ook wij hebben in de commissievergadering aangegeven dat het proces niet de schoonheidsprijs verdient. Wij zullen de motie van Hart voor Delft steunen vanwege de verandering met het woord "onbevredigend", want het andere woord beviel ons niet. De VOORZITTER: Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. In stemming komt de gewijzigde motie 8.5-1 (HVC is een democratische schijnvertoning) van Hart voor Delft. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Meneer Stoop is uit de stemming gegooid. Hij is voor de motie. De VOORZITTER: Dat is bij dezen genoteerd. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 10 stemmen tegen 27 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft ervoor hebben gestemd.

De VOORZITTER: De motie is verworpen, maar wij hebben wel het debat gehad, meneer De Wit. Dat is altijd een goede zaak. 59. Brief van het Dagelijks Bestuur GR GGD en VTH inzake datalek in systemen GGD (2109155). De VOORZITTER: Er wordt een motie ingediend door onder meer D66. Na dit agendapunt zal ik opnieuw schorsen om de handen te wassen et cetera. Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Het is eigenlijk heel simpel. U heeft met z'n allen kunnen zien hoe groot de impact van een datalek zoals bij de GGD is. We zien inmiddels bijna wekelijks datalekken langskomen, of dat nu bij autodealers is of bij gevoeligere gegevens, zoals in de gezondheidszorg. Wat het extra lastig maakt, is dat dit een gemeenschappelijke regeling betreft waar we niet helemaal direct invloed op hebben, maar dat het toch wel belangrijk is om de informatiebeveiliging op orde te hebben. Daarom hebben wij een motie opgesteld om het college op te roepen om hier extra aandacht voor te vragen in alle gemeenschappelijke regelingen waar we aan tafel zitten en tegelijkertijd ook te vragen om daar een terugkoppeling over te krijgen via de jaarrekening. Ik heb er in de Rekeningencommissies van verschillende GR's destijds al eens toe opgeroepen om de taken van die Rekeningcommissies uit te breiden met controle hierop. Dat is waar deze motie toe oproept.

63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Wat ik ervan heb begrepen, heeft het datalek bij de GGD vooral te maken met het feit dat het systeem oorspronkelijk vooral is opgezet voor geslachtsziektes en dat dat een oud systeem is dat niet geüpdatet is. Daar hebben wij als lokale politiek toch heel weinig invloed op? Ik snap het probleem, maar daar kunnen we toch niet zo heel veel aan doen? Mevrouw BEL (D66): Meneer Den Hollander, we zijn met z'n allen verantwoordelijk voor alle gemeenschappelijke regelingen, ook voor de GGD. Datalekken kunnen allerlei verschillende oorzaken hebben. Dat kan een oud systeem zijn. Het kunnen ook verkeerde instructies en regels zijn. Het kan bij de mensen liggen en het kan een technische oorzaak hebben. Dat is des te meer reden om dit goed op de kaart te zetten bij alle gemeenschappelijke regelingen. Ja, wij zijn als Delft maar een onderdeel van zo'n gemeenschappelijke regeling, maar ik heb in mijn partij deze motie in ieder geval al bij alle partijen in de regio onder de aandacht gebracht, zodat we dit met z'n allen kracht kunnen bijzetten. De VOORZITTER: Een gecoördineerde actie. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Ik heb een aanvullende en verhelderende vraag over "constaterende dat …". Bij het vierde punt staat dat "Delft bij de risicoparagraaf van de jaarrekening deze mogelijke boete …". Ik zie dat verder eigenlijk helemaal niet voorkomen in het stuk.

Waar heeft u het over? Over welke boete? Mevrouw BEL (D66): Dat is heel simpel. De Autoriteit Persoonsgegevens kan een boete opleggen op het moment dat een datalek plaatsvindt. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Dat staat niet als zodanig in de motie. U verwijst dus naar iets wat er verder niet in staat. De VOORZITTER: We laten het even zo. Door de fracties van D66, Onafhankelijk Delft, STIP, het CDA en GroenLinks wordt motie 8.6-1 (Voorkom gemeenschappelijk datalek) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 30 maart 2021, gehoord de beraadslaging over de stand van zaken corona maart 2021, constaterende dat: • • • • •

uit onderzoek is gebleken dat er grootschalig is gehandeld in persoonsgegevens van miljoenen Nederlanders, afkomstig uit de coronasystemen van de GGD; de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden de raad heeft geïnformeerd over de kwetsbaarheden in de ICTsystemen CoronlT en HP-Zone(Lite); de Autoriteit Persoonsgegevens na een melding een onderzoek is gestart bij de GGD Haaglanden; Delft bij de risicoparagraaf van de jaarrekening deze mogelijke boete als risico heeft opgenomen en bij de begrotingswijziging 2021 dit ook genoemd wordt; niet alle aan Delft verbanden partijen in hun jaarverslagen verslag doen van informatiebeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens;

overwegende dat: 64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• • • • • •

de medische gegevens, adres, en telefoonnummer en BSN zeer privé zijn en dat ook moeten blijven; het college en de raad hebben afgesproken om de monitoring van het informatiebeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens via de Commissie Rekening en Audit (R&A) voor Delft te laten lopen; deze monitoring zich vooral richt op de activiteiten van de gemeente zelf en in zeer beperkte mate op gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen; de Autoriteit Persoonsgegevens weliswaar bevoegd gezag is voor handhaving op de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), maar het aan de raden is om meer prioriteit te vragen voor ICT en privacyonderwerpen; Rekeningencommissies van Gemeenschappelijke Regelingen uitsluitend financieel georiënteerd zijn en zich niet bezighouden met ICT en privacy; de gemeente Delft kwetsbaar is voor datalekken en de gevolgschade van verbanden partijen en uit voorzorg mogelijk meer kan doen;

verzoekt het college: • • •

om de vertegenwoordiger bij de GR te vragen om het onderwerp informatiebeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens hoog op de agenda te houden of te plaatsen; de raad daarvan terugkoppeling te geven; in de kaderbrieven aan de GR's aandacht te besteden aan informatiebeveiliging en de bescherming van persoonsgegevens, en deze verbanden partijen te verzoeken hierover te rapporteren in hun jaarverslag,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft heeft bij dit onderwerp een motie mede-ingediend met D66 en STIP. Elke onderneming heeft natuurlijk haar eigen verantwoordelijkheid om aan de AVG te voldoen. Als wij daar als gemeente niet bij betrokken zijn, is dat ook niet ons pakkie-an, om het zo te zeggen. Maar als de gemeente wel een overeenkomst heeft of aangaat of als de gemeente wordt getroffen door het handelen of het gebrek aan handelen door een onderneming, zoals in het laatste geval aan de orde was bij de GGD, kan de gemeente daardoor gevolgschade oplopen. Dan kunnen we wel degelijk meer actie ondernemen dan daarvoor. In dit geval moet worden gedacht aan de inzet op de privacyhuishouding van de partijen waarmee wij te maken hebben. Zoals onder "constaterende dat" staat, kan gedacht worden aan het opnemen van privacy- en securityrisico's, bijvoorbeeld in jaarrekeningen. Wij kunnen dat alleen maar ondersteunen om ook onze eigen risico's bij deze gemeente nog meer te beperken, hoewel ik ook heel graag wil zeggen dat we het op dit punt echt heel goed doen. De heer HARINCK (STIP): Voorzitter. Het belang van informatiebeveiliging wordt benadrukt door een datalek zoals bij de GGD heeft plaatsgevonden.