Handelingen 30 maart 2021

Begrote lasten € 200.000 € 150.000 € 20.000 € 10.000 € 25.000 € 300.000 € 44.000 € 580.000 € 370.000 € 1.699.000

Innovation Quarter YES!Delft VPDelta Medical Delta Stichting Business park Haaglanden Uitvoering ruimtelijk economische visie Internationaal beleid Delft marketing Uitvoering toeristische visie Totaal

26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter. We hebben hier in de commissie uitgebreid over gesproken, een herstelplan dat ontzettend veel pijn doet. Maar goed, het Rijk dwingt ons om hele moeilijke bezuinigingen door te voeren. Dat kan niet door dingen die wettelijk verplicht zijn. Het moet dus gaan om de dingen waar we wel zelf over gaan. Dan komen we op die moeilijke bezuinigingen in welzijnswerk en cultuur. Dat zijn nou net de beleidsvelden waar Delft investeert in mensen, in mensen zelfredzaam maken, in mensen helpen ontwikkelen voor de toekomst; investeringen in inwoners om hen gelukkiger te maken en er daarmee op termijn ook voor te zorgen dat er een besparing is voor Rijk en gemeente, omdat we minder zorgkosten hebben en mensen aan het werk zijn. GroenLinks dient met nog zes andere partijen de motie Begrotingssaldo 2024 achter de hand in. Wat zegt deze motie? GroenLinks wil voor die zware bezuinigingen op welzijn en cultuur, waar we de mensen juist sterker maken, eerst goed weten wat de maatschappelijke effecten zijn. Daarom vraagt de motie het college om dit inzichtelijk te maken voor de programmabegroting die we aan het eind van het jaar bespreken. Op basis van dat overzicht, waarmee we heel helder hebben wat de bezuinigingen zijn en wat de effecten zijn, kunnen we nog eens goed kijken wat we daar als raad van vinden.

Dan is het natuurlijk ook belangrijk om geld achter de hand te hebben, zodat als we daar dan iets aan willen repareren, dat ook kan. Dat geld hebben we nu niet kunnen vinden, maar we zien wel dat onderaan de streep in het herstelplan een bedrag resteert voor 2024. We weten nog niet precies hoe groot dat bedrag is, want dat is ook afhankelijk van de provincie, die straks onze plannen moet goedkeuren. In deze motie zeggen wij: dat bedrag dat straks resteert - dat zal gaan om een bedrag van tonnen - houden wij achter de hand, zodat wij reparaties kunnen doen op die onderwerpen waarop de bezuinigingen naar inzicht van de raad niet gewenst zijn. Wij dienen met heel veel andere fracties ook een amendement in over 38CC. Voor 38CC wordt voorgesteld om € 100.000 subsidie die de gemeente van het Rijk krijgt voor beeldende kunst, niet meer aan 38CC te geven maar daar andere zaken mee te doen in beeldende kunst. Daarvan zegt GroenLinks: dat is geen bezuiniging; dat hoort niet in het herstelplan thuis, want dat is een stukje ander beleid. In de commissievergadering heeft de wethouder toegezegd dat hij daarvoor met een keurig stuk naar de raad komt voor het nieuwe beleid voor beeldende kunst. Kortom, dat wachten we af en met het amendement maken we duidelijk dat de € 100.000 nu nog gewoon naar 38CC gaat totdat er anders is besloten.

De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Ik zou zeggen: mooi gesproken. Het is misschien opvallend dat het CDA dit amendement niet mede-indient, want wij hebben ons hier vorige week hard voor gemaakt. U zegt terecht dat de wethouder heeft toegezegd om dit integraal te behandelen bij het cultuurkader. Daar hoort het ook thuis, maar toch wordt er al een keuze gemaakt om die € 30.000 wel in het herstelplan te laten staan. Wij vinden eigenlijk dat je het gewoon helemaal moet bekijken. Dat houdt dus in: niet alleen de ton er even vanaf, maar ook die € 30.000. Eigenlijk zouden we dus gewoon moeten zeggen: 38CC nemen we integraal mee bij dat cultuurkader en dan maken we pas een keus. Ik vind het gewoon heel apart dat u alleen kiest voor die ton, omdat het een beleidswijziging is. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Die € 30.000 gaat om een bezuiniging. Die hoort daarmee in dit herstelplan, want dit herstelplan gaat over de vraag op welke plekken we bezuinigen om uiteindelijk de begroting sluitend te krijgen. Daarom heeft die hier een plek. Dan is er de vraag of wij het goed vinden dat hierop € 30.000 bezuinigd wordt. Wij zouden liever willen van niet, maar ook hier geldt dat we ergens moeten bezuinigen en dat we ook 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

geen andere dekking zien. Dus ook bij 38CC helaas een bezuiniging doorvoeren van € 30.000. Ik was aan het eind van mijn termijn, want de andere moties moeten nog worden ingediend. Daar zal ik straks graag op ingaan. De VOORZITTER: Er zijn interrupties van meneer Duijff en meneer Van Woudenberg. De heer DUIJFF (SP): Ik heb een simpele vraag. De heer Van Vliet wil liever niet op 38CC bezuinigen. Wat vindt GroenLinks van het linkse alternatief dat ik voorstel? De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Is meneer Van Vliet het met ons eens dat we, als die € 30.000 nu wel bezuinigd wordt met het herstelplan, daarmee eigenlijk alvast een voorschot nemen op de discussie over het integrale cultuurkader? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Allereerst de vraag van de heer Duijff. Wat GroenLinks als linkse partij heel erg belangrijk vindt, is dat er werk is voor mensen. In de Zuidvleugel moeten wij heel hard ons best doen om te zorgen dat het economisch goed gaat. Wij willen daar als overheid ook graag sturing op hebben. Dat zal de heer Duijff aanspreken als linkse partij: daar waar het nodig is, neemt de overheid echt verantwoordelijkheid en neemt zij het stuur ook in handen om ervoor te zorgen dat het goed gaat. Dat laat zij niet alleen over aan de grillen van ondernemers. Dat is dus de reden waarom wij er heel bewust voor kiezen om daar een vinger in de pap te houden en ook echt mee te investeren.

Dan de vraag van de heer Van Woudenberg of we niet moeten wachten met die discussie. Nee, want we moeten nu met elkaar zorgen dat de begroting sluitend wordt. Daarmee kunnen we niet wachten met het al dan niet kiezen voor deze bezuiniging tot pas op het moment van het spreken over het cultuurkader. De heer DUIJFF (SP): Begrijp ik goed van de heer Van Vliet dat hij voor het amendement gaat stemmen en de wethouder wil opdragen om het amendement zodanig uit te laten voeren dat we wel het beleid in stand houden maar dat de ozb voor niet-woningen omhooggaat? De VOORZITTER: Dat vind ik een hele bijzondere, maar meneer Van Vliet zal daar vast antwoord op geven. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik volg het ook niet helemaal. Maar nee, wij zullen niet voor dat amendement stemmen. De VOORZITTER: Het is het amendement van meneer Van Vliet waar u niet voor gaat stemmen, begrijp ik. Uw eigen amendement. Of niet? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik meen dat het om het amendement van de heer Duijff gaat, want bij ons staat er niets over ozb. De VOORZITTER: Ja, ik wilde zeggen: u stemt voor uw eigen amendement. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Zeker, zeker. Ja, graag.

28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Door de fracties van GroenLinks, de ChristenUnie, STIP, de PvdA, D66, Hart voor Delft en de SP wordt amendement 8.2-F (38CC) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op dinsdag 30 maart 2021 ter bespreking van het agendapunt Herstelplan Delft in Balans (nr. 2109167), Besluit: Beslispunt 1 te wijzigen in: Vast te stellen het Herstelplan Delft in balans met de volgende wijziging: De volgende tekst op pagina 13: 'Beeldende kunst Per 2022 wordt een bezuiniging van € 30.000 doorgevoerd waarmee minder activiteiten van 38CC financieel worden ondersteund. Vanaf 2023 bouwen we de subsidie van circa € 130.000 aan 38CC volledig af. Een deel van het budget dat voortkomt uit de decentralisatieuitkering Beeldende Kunst van het Rijk zal worden ingezet voor andere beeldende kunstactiviteiten binnen de cultuurportefeuille, met als doel dat daarmee een grotere en bredere doelgroep (binnen de wijken en buurten) wordt bereikt met beeldende kunst.' Te vervangen door: 'Beeldende kunst Per 2022 wordt een bezuiniging van € 30.000 doorgevoerd waarmee minder activiteiten van 38CC financieel worden ondersteund. Toelichting: De verwijderde passage betreft een voorstel om het bestaande beschikbare budget voor beeldende kunst anders in te zetten. Daarmee betreft het geen bezuiniging maar een beleidswijziging; er zijn netto geen financiële consequenties voor de gemeente.

De verantwoordelijk wethouder heeft tijdens de vergadering van de commissie Algemeen op 23 maart 2021 toegezegd. een notitie op te stellen over het toekomstige beleid op het gebied van beeldende kunst, zodat de gemeenteraad zich daarover een oordeel kan vormen." Door de fracties van GroenLinks, de SP, de PvdA, D66, het CDA, STIP en de VVD wordt motie 8.2-8 (Begrotingssaldo 2024 achter de hand) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 30 maart 2021, ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Herstelplan Delft in balans, constaterende dat: • • •

het Herstelplan Delft in balans bezuinigingen oplegt op een breed pallet aan taken en ambities; dit ook bezuinigingen betreft die betrekking hebben op activiteiten die gaan over het versterken van de sociale basis, de ontwikkeling van mensen, zoals DOK en Delft voor Elkaar; de maatregelen in het Actieplan Sociaal Domein een besparing beogen juist door de sociale basis te versterken en een groter beroep te doen op basisvoorzieningen; 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

•

de uitwerking van de bezuinigingen op o.a. DOK en Delft voor Elkaar nog grotendeels moet plaatsvinden, waarmee de maatschappelijke impact nog deels onbekend is;

overwegende dat: • •

•

corona voor veel mensen onzekerheid over de toekomst met zich meebrengt; onderzoek laat zien dat activiteiten die bouwen aan de ontwikkeling en zelfredzaamheid van mensen (sociaal werk) op termijn leiden tot een vermindering van zorggebruik, een gezonder en productiever arbeidsaanbod en een betere kwaliteit van leven (Erasmus School of Economics, december 2020); het daarmee belangrijk is om juist voor deze activiteiten de impact van de bezuinigingen in beeld te hebben en waar nodig te verzachten;

verzoekt het college: •

• •

uiterlijk bij de Programmabegroting 2022 meer inzicht te geven in de maatschappelijke en financiële gevolgen van de voorgestelde bezuinigingen op activiteiten die de sociale basis versterken, in het bijzonder voor DOK en Delft voor Elkaar; daarbij aan te geven welke keuzes voor de jaren 2022-2024 e.v. kunnen worden gemaakt; het structureel begrotingssaldo in 2024 zoals dat uiteindelijk resteert in het herstelplan na goedkeuring door de provincie beschikbaar te houden voor aanpassingen in de bezuinigingsambities,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. In de afgelopen maanden is door het college en door ambtenaren hard gewerkt en in de afgelopen weken door volksvertegenwoordigers. Dat was goed om te zien en mee te maken. Het netwerken dat heeft plaatsgevonden, was fantastisch. Het heeft wel tijd gekost, maar daarvoor zijn we er ook. De onbalans tussen taken, bevoegdheden en bekostiging van gemeenten is een groot probleem in Nederland. De ChristenUnie Delft heeft zich afgevraagd wat haar verantwoordelijkheid vanavond is. Is het haar verantwoordelijkheid om deze onbalans in balans te brengen voor de gemeente Delft, ja of nee? Het antwoord is: nee, niet zonder meer, zeker niet als een wethouder Financiën het voorliggende herstelplan "een afbraakplan" noemt. Als gemeenten ontstane tekorten dichtlopen, wordt het werkelijke probleem, namelijk te weinig middelen, verdoezeld voor het Rijk. Daarom stemde de ChristenUnie Delft 5 november vorig jaar in met een begroting met een tekort van € 6,5 miljoen. Nu is dat, onder andere door anders kijken naar de kosten, opgelopen tot ruim € 12 miljoen.

Vanavond heeft de ChristenUnie Delft de bedoeling om mee te doen met het doel van de avond, namelijk een sluitende begroting vaststellen om financieel toezicht van de provincie te beëindigen, maar ten koste van wat? Onze grenzen liggen bij de moties en de amendementen die we mede-indienen en steunen. De ChristenUnie zelf houdt er rekening dat ze kiest voor financieel toezicht van de provincie totdat duidelijk is geworden waarmee het Rijk over de brug komt om taken, bevoegdheden en middelen in balans te brengen.

30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

En dan de moties en de amendementen. De moties Beter in balans van de SP steunen wij, maar niet voor Delft voor Elkaar en Werkse! Mevrouw BEL (D66): Ik ben benieuwd of meneer Van der Woerd het stuur liever uit handen geeft aan de provincie en de provincie laat bepalen waar we wel of geen geld aan uitgeven dan dat hij dat zelf doet. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dank u wel, mevrouw Bel. Ja, we kunnen het zo voorstellen dat de provincie dat bepaalt, maar als wij geld nodig hebben voor een bepaalde beleidswijziging en gewoon met goede voorstellen komen waarmee we de provincie kunnen overtuigen, lijkt me dat helemaal geen probleem, gezien de situatie waar we nu in zitten. Ik bedoel: we maken niet zomaar een begroting en we hebben niet zomaar een probleem. Het dient dus ook nog eens een doel om te laten zien: dit is het probleem. En ja, als wij de provincie nodig hebben om op een bepaalde manier geld uit te geven, moeten wij gewoon met een goed voorstel komen vanuit Delft. Van de amendementen van de SP steunen we er een aantal, maar niet die over Delft voor Elkaar en Werkse!, omdat we vinden dat daar nou juist wél wat bezuinigd kan worden. We hebben als ChristenUnie altijd onze vragen gehad of het daar niet minder of anders kan. Het idee achter de amendementen begrijpen wij heel goed en we staan ook achter dat idee.

De financiële hoek "economische activiteit" wordt nauwelijks of niet belast met bezuinigingen. Dat is hier het punt. En dan die € 100.000 weghalen bij 38CC. We zijn het op dat punt eens met GroenLinks: dat is geen bezuiniging, maar een beleidswijziging. Daarom hebben we het amendement 38CC mede-ingediend. Het is goed om maar één onderwerp per amendement te hebben. We zijn er namelijk niet voor dat die € 30.000 in z'n geheel ook weggaat, maar daarvoor gaan we juist weer mee met andere amendementen. De ChristenUnie steunt ook de moties van Hart voor Delft inzake 38CC, De Border en de inzet van Enecogelden. Er zijn ook nog verschillende moties vanuit verschillende invalshoeken, allemaal om DOK op een andere wijze te ontzien of ter wille te zijn. De ChristenUnie dient ze mede in of steunt ze. Ook de motie van het CDA over het integraler maken van het financiële herstelplan steunt de ChristenUnie. Het is onbegrijpelijk dat zaken als het Prinsenhof, energietransitie en kenniseconomie buiten schot blijven. Bezuinigingen op energietransitie zijn ook nodig omdat we daarvoor in de nabije toekomst juist draagvlak nodig hebben van alle inwoners. Draagvlak creëer je onder andere door de pijn echt te verdelen.

Door de fracties van de ChristenUnie, het CDA en de SP wordt motie 8.2-1 (Komst vmbo en mbo naar de campus is geen primaire taak van de gemeente) ingediend: "De gemeenteraad, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: • •

het college de investering in de gezamenlijke komst van vmbo en mbo naar de campus van € 2,73 miljoen handhaaft, omdat het wil investeren in kansen voor jongeren; het college de subsidie in DOK in 2023 met 2 ton en 4 ton in 2024 (15%) kort;

31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• •

het college jeugdcentrum De Border wil sluiten en afstoten, omdat het niet in de behoefte in de wijk Tanthof zou voorzien en daardoor nauwelijks zou worden gebruikt; het college de subsidie voor Delft voor Elkaar met 2,66 ton in 2023 en 5,32 ton (15%) kort;

overwegende dat: • • •

DOK, De Border en deels Delft voor Elkaar nu al jaren investeren in een goede basis voor jongeren en vergroten van kansen voor jongeren; de gemeente verantwoordelijk is voor de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet en de jeugdhulp; de ontwikkeling van een duurzaam opleidingscluster waar onderwijs en bedrijfsleven elkaar ontmoeten, en leerlingen en studenten samen leren, innoveren en experimenteren niet een primaire taak is van de gemeente;

verzoekt het college om de investeringsimpuls voor de gezamenlijke komst van vmbo en mbo naar de campus dusdanig te vertragen, te verkleinen of anders in te steken dat voor DOK, De Border en Delft voor Elkaar bezuinigingen niet gedaan hoeven te worden; draagt het college op om bij de Kadernota met een uitgewerkt voorstel hiertoe te komen, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Dat was een mooi betoog van de heer Van der Woerd. Er zijn heel veel moties. Bij de voorbereiding zat ik nog met de Stadskrant van Delft van september vorig jaar. Daarin stond een heel grote kop: "Begroting 2020 keuzes voor nu en de toekomst". Maar nu zitten we hier met zo'n belabberd herstelplan dat er diverse amendementen en moties ingediend worden. Met de motie Hou DOK overeind willen we aan de ene kant bij DOK zoeken naar de mogelijkheden die DOK zelf heeft of kan aanleveren om een beetje mee te helpen met de bezuinigingen. Aan de andere kant willen we de motie Niet blind bezuinigen op DOK steunen om op zo'n manier ook een beetje een tweespel te krijgen. Daarnaast hebben we de motie Gebruik de Enecogelden. Het vlammende betoog van de heer De Wit over de Enecogelden zal waarschijnlijk nog bij iedereen in de oren zitten.

We willen de Enecogelden hiervoor gebruiken, waarmee we tijd kopen om te kijken hoe we de bezuinigingen beter kunnen verdelen, zodat ze, zoals de heer Van der Woerd ook aangaf, niet alleen aan één kant plaatsvinden maar over de hele linie. Dat kunnen we dan weer terug laten vloeien naar de algemene reserve. De heer Stoop zal de motie over De Border toelichten. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. We hebben een motie over De Border. Het is een van de weinige moties waarin niet over geld gepraat wordt maar over oplossingen. Delft voor Elkaar heeft nog even de tijd om te kijken hoe het de eerste 5% gaat bezuinigen. De Border wordt op dit moment niet gebruikt, omdat er prioriteit wordt gegeven aan andere zaken. De Border wordt op dit moment dus niet gebruikt. Het wordt op dit moment één dag in de week gebruikt door een stichting van vrijwilligers. Dat zijn bewoners, vrijwilligers, uit de Tanthof. Ik heb hen persoonlijk een paar keer gesproken. Dan kun je als raadslid twee dingen doen. Je kunt zeggen: hoe ga je dat doen? Ik heb ook tegen hen gezegd: als het 32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

zover is dat jullie activiteiten moeten doen, hoe willen jullie dat dan gaan bekostigen en dergelijke? Toen had ik al in mijn achterhoofd zitten: je kunt natuurlijk wel zoveel willen en je kunt wel zeggen dat De Border open moet, maar hoe ga je dat betalen? De strekking van de motie is dus eigenlijk het verhaal dat we anderhalf jaar lang ook in de werkgroep hebben besproken waar meneer Van Vliet voorzitter van was en waaraan ik met veel plezier heb deelgenomen. Daarbij is gesproken over: hoe kom je nou in contact met de bewoners en hoe gaan we nou stimuleren dat bewoners uit de wijken activiteiten gaan organiseren? Zo moet je dit ook zien: in het verlengde van wat we in de werkgroep afgesproken hebben. In dit geval noem ik in de motie de Stichting Welbevinden. Daar haken we op in om De Border nieuw leven in te blazen, want daar is gewoon behoefte aan. En laten we niet vergeten dat in de coronacrisis waar we nu in zitten, de experts en de deskundigen allemaal roepen: jongens, laten we opletten; we raken het zicht op onze jongeren kwijt. Ze zijn gestrest. We hebben het afgelopen week nog kunnen lezen over de studenten, die daar ook erg veel last van hebben. Laten we daar zuinig op zijn. Dat was ook de strekking van deze motie: blaas De Border nieuw leven in. We hebben nog tijd om De Border open te houden. Misschien kunnen we in de loop van het jaar de activiteiten uitbreiden.

Laten we ervoor zorgen dat we daar klaar voor zijn na de coronacrisis en dat we in ieder geval een plan van aanpak hebben met wethouder Schrederhof, waarvan ik weet dat ze netjes met deze stichting is omgegaan. Ik hoop op brede steun vanuit de raad. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik wilde Hart voor Delft eerst even uit laten praten, maar ik heb eigenlijk nog een vraag aan mevrouw De Koning. Mevrouw De Koning zegt: we willen de Enecogelden inzetten. Maar in het herstelplan stelt het college voor om in het begin juist uit de algemene middelen te putten, zodat we de bezuinigingen pas echt laten doorklinken in 2023 en 2024, maar ons daar ook goed op kunnen voorbereiden. Wat wil Hart voor Delft dan anders? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Jammer dat er waarschijnlijk kroketjes in de oren zaten, want ik heb gezegd … De VOORZITTER: Vegetarische kroketjes, dat wel. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Dank u voor uw correctie. Ik heb gezegd dat we voor alle bezuinigingen de totale Enecogelden willen gebruiken en dat we dat het komende jaar terug willen verdienen, zodat we de bezuinigingen over de hele linie kunnen bespreken en zij niet alleen plaatsvinden op dat wat nu genoemd wordt maar met wat meer evenredigheid bij iedereen in Delft. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Mevrouw De Koning zegt: dat gaan we dan terugverdienen.

Op welke manier wil Hart voor Delft dat dan terugverdienen? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Nou, die vegetarische kroketjes helpen ook niet. Ik heb gezegd dat we naar bezuinigingen over de hele linie willen kijken, voor iedereen in Delft, zoals de heer Van der Woerd ook al aangaf in zijn betoog. Door de fractie van Hart voor Delft worden de volgende moties ingediend: Motie 8.2-2 (Hou DOK overeind): "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• •

Delft sedert 18 november 2020 met ingang van 1 januari 2021 opnieuw onder preventief financieel toezicht van de provincie is gesteld; het college van Delft een herstelplan voor een sluitende begroting in 2024 heeft gemaakt en dit nu door de raad besproken wordt;

overwegende dat: • • • •

Delft tot 31 maart 2021 de kans heeft om een sluitende (meerjaren)begroting bij de provincie aan te leveren; dit herstelplan diverse Delftse instanties benadeelt, waaronder DOK/OPEN; DOK/OPEN aangeeft dat vermindering van subsidiegelden betekent dat er vooral bezuinigd gaat worden op programma's van de jeugd; de verantwoordelijkheid voor de fysieke bibliotheek volgens de Bibliotheekwet bij de lokale overheden ligt. (In de toelichting - artikel 5, blz. 28 - staat zelfs dat de verschillende overheden moeten bevorderen dat een door hen bekostigde openbare bibliotheekvoorziening aan de verplichtingen van de wet voldoet);

verzoekt het college om: •

•

samen met DOK/OPEN: - te onderzoeken hoe ondanks het verminderen van subsidiegelden de programma's voor de jeugd toch door kunnen gaan; - te onderzoeken of bijvoorbeeld oude en nieuwe boeken, dvd's en cd's die niet meer uitgeleend worden, verkocht kunnen worden ten bate van DOK/OPEN; - te onderzoeken of de openingstijden na corona, bijvoorbeeld tot 20.00 uur, mee kunnen helpen aan meer leden; - te onderzoeken of het personeelsbestand in balans is (Volgens DOK/OPEN zijn er meer dan 200 vrijwilligers en hoe staat dit in verhouding met betaalde krachten?); - te onderzoeken of de contributie voor volwassenen en jeugd verhoogd kan worden; na al deze onderzoeken met de raad te beslissen of de grootte van deze bezuiniging terecht is,

en gaat over tot de orde van de dag." Motie 8.2-3 (Afzien afstoten jongerencentrum de Border in Tanthof): "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: • • • •

Delft voor Elkaar ervoor kiest om het beperkte aantal jongerenwerkers zo efficiënt mogelijk in te zetten via ambulant werk en met een beperkt aantal ontmoetingsplekken; daarmee De Border niet meer in gebruik is bij Delft voor Elkaar, omdat men dat niet meer als prioriteit ziet; de Stichting Welbevinden De Border weer wil inzetten voor jeugdactiviteiten; De Border door deze stichting eenmaal per week wordt gebruikt, maar dat wil uitbreiden naar vijf dagen per week; 34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• • • •

het belangrijk is dat het contact met deze belangrijke doelgroep niet verloren gaat; we in coronatijd leven, waaruit blijkt dat veel jongeren gestrest zijn en behoefte hebben aan contacten onderling, wat overigens niet alleen geldt voor de jongeren in Tanthof; de gemeente Delft een verplichting heeft naar onze jeugd om daar zo goed mogelijk op in te spelen en contacten met jongeren moet stimuleren; we als gemeenteraad ook op signalen uit samenleving kaders moeten geven, in dit geval dat we prioriteit geven aan onze jongeren maximaal bereiken;

overwegende dat: • • •

onze jongeren, die toch al een slechte tijd meemaken, niet de dupe mogen worden van eventuele bezuinigingen in het herstelplan; bewoners uit Tanthof met de Stichting Welbevinden het initiatief hebben genomen om activiteiten te organiseren vanuit De Border; het daarom goed zou zijn de activiteiten in De Border nieuw leven in te blazen;

draagt het college op: • • • •

te verkennen welke behoefte er is bij jongeren in Tanthof qua activiteitenaanbod in de vrije tijd; in hoeverre het bestaande aanbod in de wijk hierop al aansluit en welke ruimte er is voor uitbreiding; met de Stichting Welbevinden te bespreken wat zij wil bieden, hoe zij dat denkt te bekostigen en of dit ook in andere accommodaties kan plaatsvinden; de resultaten aan de gemeenteraad terug te koppelen,

en gaat over tot de orde van de dag." Motie 8.2-4 (Gebruik de Enecogelden): "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: • • •

Delft financieel op 'de 'ic-afdeling aan het infuus ligt'; Delft in november 2020 bij de provincie willens en wetens een niet sluitende begroting heeft ingediend; Delft sinds 1 januari 2021 opnieuw onder preventief financieel toezicht van de provincie staat;

overwegende dat: • • • •

het college van Delft tot 31 maart 2021 de kans heeft om een sluitende (meerjaren)begroting bij de provincie aan te leveren; het college van Delft thans een herstelbegroting aan de raad overlegt welke op een aantal miljoenen voor 2021, 2022 en 2023 nog steeds niet sluitend is; het college van Delft berekend heeft, met een aantal snelle financiële handelingen, in 2024 een sluitend begroting te kunnen hebben; het college van Delft derhalve de volgende bestuursperiode start met een financiële achterstand; 35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

verzoekt het college om: • • • •

de Delftse begroting 2021 sluitend te maken met de Enecogelden, oftewel door middel van financiering uit de reserve algemene middelen; het resterende deel van 2021 te gebruiken om zinnige besluiten betreffende de financiële zaken van Delft voor te leggen aan de raad; middels de Kadernota en de begroting 2022 verder serieuze financiële bezuinigingsmaatregelen aan de raad voor te leggen om zo voor 2022 een sluitende begroting te verkrijgen; de financiële maatregelen die in 2021 en 2022 aan de raad voorgelegd zijn, terug te laten vloeien in de reserve algemene middelen,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. We hebben in de commissievergadering het herstelplan natuurlijk uitgebreid voorgelezen. Ik werd door de toenmalige voorzitter zelfs gevraagd om daar een eind aan te maken. Waar halen we het geld weg? Helaas staan we onder curatele en moeten we draconische maatregelen nemen die in ieder geval stichtingen, instellingen en mensen gaan raken. Het is niet anders. We moeten de broekriem aanhalen. Wij vinden het toch ook een beetje een schuld uit het verleden waardoor we nu in deze positie terechtgekomen zijn. Ik voel mezelf op een bepaalde manier dus ook verantwoordelijk als raadslid, omdat ik blijkbaar niet goed gecontroleerd heb, blijkbaar verkeerde keuzes heb gemaakt of verkeerd gestemd heb. Het is een enorme uitdaging om alles weer in goede banen te leiden. Het is natuurlijk ook heel makkelijk om te zeggen: laten we alle Enecogelden aanwenden om de schulden te voldoen. Het zijn enorme schulden. We hebben natuurlijk ook nog een Warmteplan en een klimaatuitdaging, waar wij natuurlijk kritisch op zijn. Wij hebben een aantal amendementen en moties van fracties gezien. Wij vinden dat daar heel goede moties bij zitten. Die zullen wij dan ook steunen, maar wij willen ook gezegd hebben dat er ook een heel groot probleem aan de gang is dat corona heet.

Heel veel instanties en bedrijven hebben daardoor ontzettende problemen gekregen waardoor ze financieel in een ongemakkelijke positie terechtgekomen zijn. Daar zijn wij natuurlijk niet verantwoordelijk voor, maar het is natuurlijk wel zo dat wij linksom of rechtsom - daar hoef je niet links of rechts voor te zijn, om meneer Van der Woerd maar na te praten - toch stappen moeten nemen. Eerlijk gezegd vinden wij ook dat de ellende eerlijk verdeeld moet worden en dat iedereen dus moet meedoen aan deze bezuiniging. Helaas moeten we het allemaal in onze portemonnee voelen. Het gaat ons bijvoorbeeld enorm aan het hart dat DOK zo'n grote bezuiniging te wachten staat, terwijl het al zo'n grote bezuiniging achter de rug heeft. Dat doet ons echt nog het allermeest pijn, want wij zijn een kennisstad. De SP heeft het net al genoemd: we geven geld aan YES!Delft en aanverwante zaken op de campus, maar kennis begint ook als je klein bent, meegaat naar de bibliotheek, gaat lezen, gaat kiezen, een beeld gaat vormen van wat je leuk vindt of wat je na school wil gaan worden. En DOK is laagdrempelig, een plek waar je samen kunt komen en waar het ook nog sociaal is. Wij steunen dus amendement 8.2-E over DOK; ik moet zeggen dat het wel een heel gedoe is met al die moties. Wij willen eigenlijk gewoon steunen dat we DOK het minst raken. De oplossing is niet makkelijk.

Wij weten eerlijk gezegd ook niet waar we het geld vandaan willen halen, want je wilt bij niemand geld weghalen. Dat is gewoon een heel eerlijke zaak, maar als we dan geld weg moeten halen, dan zeggen we: haal dan een beetje weg bij die grote campus, waar zoveel geld naartoe gaat; Boris Duijff van de SP heeft dat ook al 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

gezegd. Maar laten we toch ook tegen DOK zeggen dat het er helaas niet onderuit komt om ook een deel te bezuinigen. Daarnaast vinden wij dat het geen probleem zou moeten zijn om voor zoiets, een instituut als DOK, waar je kind naartoe gaat, waar we nu gaan zitten voor het mbo en het vmbo, waar je naartoe kunt gaan en elkaar toch nog kunt ontmoeten en dat wij gewoon een heel bijzondere plek vinden, misschien een deel van de Enecogelden aan te spreken. We gaan het zien met de moties die we straks zullen steunen. Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 8.2-5 (DOK sociale kennisplek voor iedereen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, (digitaal) bijeen op 30 maart 2021, constaterende dat: • • • • • •

Delft in financieel zwaar weer verkeert; DOK een bezuiniging wacht; deze bezuiniging ongekend hoog is en DOK al eerder zwaar moest bezuinigen; DOK een laagdrempelige kennisoverdracht functie heeft; Delft Kennisstad als zodanig gepromoot wordt; subsidies aan particuliere kennisstadprojecten niet worden gekort;

overwegende dat: • • • • • • •

doordat wij in financieel zwaar weer verkeren, wij de broekriem wel aan moeten halen (bezuinigen); deze bezuiniging grote gevolgen kan hebben op diverse onderdelen van DOK; de positie van DOK Voorhof in het geding kan komen; DOK al veel nevenactiviteiten heeft ontplooid; DOK Delft een plek voor iedereen van jong tot oud is en laagdrempelig; de inwoners van Delft hier de dupe van dreigen te worden; Delft als kennisstad gepromoot wordt en wij toch in ons hemd staan als wij de directe lijn hiertoe aan deze zware bezuiniging onderwerpen;

draagt het college op de enorme bezuiniging op DOK te heroverwegen, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Ik zal het kort houden, want ik denk dat het eenieder die kijkt inmiddels wel duidelijk is dat we te weinig geld uit het Rijk krijgen en dat we er niet aan ontkomen om te bezuinigen. Ik weet even niet meer wie het riep, maar we moeten de broekriem aantrekken, niet in de laatste plaats omdat we van het preventief toezicht af willen en zelf aan het stuur willen blijven staan. Maar tegelijkertijd vond ik dat mevrouw Gaal een heel mooie opmerking maakte: kennis in Kennisstad Delft begint als je jong bent, in de bieb. Dat is een hele mooie, want ik heb zo het idee dat we met z'n allen wel heel erg veel moeite hebben met de bezuinigingen op DOK, vooral ook omdat we nog niet weten wat voor impact zij hebben. Met name de taaleducatie is iets wat we willen koesteren. Daarom hebben we als D66 een motie opgesteld waarin we het college oproepen om eens goed te kijken waar die bezuinigingen dan zouden landen - het is tenslotte toch een beetje een taakstelling die pas voor 2023 ingeboekt staat - en daarbij de taaleducatie te ontzien, te bekijken hoeveel er dan nog te bezuinigingen valt, wat de impact daarvan is en hoeveel van die bezuinigingen we op termijn eventueel weer zouden kunnen terugdraaien, dit bij de begroting te 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

presenteren zodat we dan kunnen kijken wat we echt verantwoord vinden en niet zomaar een enigszins abstract bedrag in te boeken zonder dat we weten wat dat voor de stad betekent. Dit zien wij in combinatie met de motie van GroenLinks, waarmee we het kleine beetje geld dat we nog overhebben op de begroting voor 2024, in de achterzak houden om dat in te kunnen zetten. Ik kom in de tweede termijn terug op de moties van anderen. Door de fracties van D66, de VVD en GroenLinks wordt motie 8.2-6 (Niet blind bezuinigen op DOK) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 30 maart 2021 ter bespreking van het herstelplan, constaterende dat: • • • • •

het Rijk structureel te weinig geld geeft voor de gedecentraliseerde extra taken die de gemeente uitvoert; Delft onder preventief toezicht van de provincie staat en daarom voor 1 april een herstelplan moet aanleveren waarin de begroting in 2024 weer sluitend is; hiervoor zo'n € 7,7 miljoen aan bezuinigingen moet worden gevonden; het herstelplan zoals het er nu ligt, voldoet aan deze opdracht; er voor de periode na 2024 nog een aanvullende opgave ligt;

overwegende dat: • • • • • • • •

DOK naast de bibliotheekfunctie een belangrijke rol speelt in taal- en cultuureducatie en het tegengaan van taalachterstanden; de inzet hierop van groot belang is en we de expertise op dit vlak niet willen verliezen; Delft vanaf 2010 al meer dan € 60 miljoen aan structurele bezuinigingen heeft ingeboekt; daardoor geen 'makkelijke' bezuinigingen meer in de begroting zijn te vinden; van ingeboekte bezuinigingen op bijvoorbeeld DOK, niet exact is in te schatten wat de maatschappelijke impact zal zijn; extra geld vanuit het Rijk naar verwachting niet op de benodigde korte termijn naar de gemeenten komt; de bezuiniging op DOK pas vanaf 2023 staat ingeboekt; er wellicht nog extra middelen vanuit het Rijk komen specifiek voor het tegengaan van taalachterstanden;

draagt het college op: •

•

bij de Programmabegroting 2023 een inschatting te geven van de mogelijk te realiseren bezuiniging op DOK, waarbij de educatieve taken zo veel mogelijk worden ontzien, deze onder te verdelen in bijstelling van ambities en aanbod en vergroten van de inkomsten en aan te geven in welke mate deze bezuinigingen omkeerbaar zijn; hierbij ook te kijken naar de rol van en samenwerking met andere partijen en te kijken naar de mogelijkheden die voortvloeien uit andere financieringsbronnen (bijvoorbeeld de kwaliteitsimpuls die vanuit het Rijk wordt gegeven aan het onderwijs alsmede de invoering van de nieuwe Inburgeringswet)." 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Voorzitter. Ik weet niet of ik het zo kort en krachtig kan doen als mevrouw Bel. Ik ga in ieder geval een poging doen, want ik ga onze bijdrage van vorige week niet herhalen. Die is duidelijk geweest. De hoofdlijn daarvan was natuurlijk vooral dat we geen zaken willen doen die ten koste gaan of ten laste komen van mensen en die ten koste gaan van het vertrouwen in een betrouwbare overheid. Met betrekking tot dat eerste, "ten laste van mensen", is genoeg terug te vinden. Wat "ten koste van het vertrouwen" betreft: we hebben in ieder geval geen echte verhoging van de woonlasten gezien, zoals de ozb. Daar zijn we blij om, maar we vinden het vooral een punt - dat willen we nu toch even onderstrepen - dat we te veel taken op ons nemen waarvan we vinden dat die niet bij ons horen. Dat is een herkenbaar geluid van het CDA. We vinden dat we heel kritisch moeten kijken wat we doen en dat we alleen taken moeten doen waar we over gaan. Daar kan je een verschil van mening over hebben. We hebben vorige week van wethouder Harpe gehoord dat hij hier anders tegen aankijkt. Ik noem als voorbeeld de mbo en de vmbo, die school op de campus. Daar zijn we helemaal voor, maar zoals ik vorige week al als voorbeeld aangaf, vinden wij de kwartiermaker echt geen taak van de gemeente. In die zin volgen wij de bijdrage van meneer Van der Woerd dus helemaal.

We dienen ook samen met hem een motie in om daar wat geld vandaan te halen. Ik zei het al in mijn interruptie bij meneer Van Vliet: 38CC gaat ons aan het hart, maar we willen gewoon het hele bedrag bij het cultuurkader. Vandaar dat wij het amendement van GroenLinks niet mede hebben ingediend, maar we hebben ook met de SP geen amendement ingediend, terwijl we dat wel begrijpen. Ook wij willen het liefst van die € 30.000 af, maar het gaat natuurlijk ook een beetje om de dekking. Dat was waar we nog een beetje naar zochten. Het is vijf keer hetzelfde amendement; alleen het doel is verschillende keren anders. Wij vinden dan ook zeker dat het bij de economische activiteiten gevonden kan worden, maar niet bij alles wat de SP zegt. Wij zitten vooral te denken aan de kenniseconomie. Als voorbeeld noem ik YES!Delft; u kent dat wel. Waar het bij ons in zit, is dat heel veel onderdelen en voorzieningen van de stad worden geraakt - cultuur 10% - en dat die instellingen helemaal niet geraakt worden. Als je daar ook overal 10% weg zou halen, voelen we met z'n allen de pijn. Daar zit dus een beetje het idee van: verdeel de pijn gelijkmatig en evenwichtig over de stad en óók over zulk soort instellingen. Voor ons is het ook een lastig punt dat bepaalde onderwerpen gewoon niet besproken kunnen worden. Meneer Van der Woerd haalde dat al aan in zijn bijdrage.

Een aantal voorbeelden hebben we vorige week al aangehaald. Ik noem het Prinsenhof. Daaraan kunnen we iets van richting meegeven richting de Kadernota, maar het is heel bijzonder dat we dat niet gewoon bij het herstelplan mee kunnen nemen. Deels begrijpen we dat, maar voor het grootste deel begrijpen we het niet, want we moeten iets toch eigenlijk gewoon integraal kunnen bespreken? Daarom komen wij met de motie Integraal herstelplan. Daarmee doen we eigenlijk niets af aan het herstelplan, maar willen we vooral ook kijken naar een aantal posten; het Prinsenhof is er daar één van, net als de energietransitie maar ook de kenniseconomie. Kijk of daar bij elkaar zo'n 5 ton bezuinigd kan worden en rapporteer dat aan ons terug bij de Kadernota. De heer VAN RIJN (VVD): Ik heb een verhelderende vraag. De motie Integraal herstelplan klinkt sympathiek, maar er wordt heel duidelijk een link gelegd met het herstelplan. Er worden in de motie drie zaken uitgelicht en dan komt het herstelplan weer. Waarom wilt u bij de Kadernota straks niet integraal alle opties op tafel? Want we moeten nog veel meer bezuinigen. Waarom worden er drie zaken uitgepikt?

39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Sorry, meneer Van Rijn, ik hoorde u even niet. Kunt u de vraag nog een keer stellen? De VOORZITTER: Ik denk dat u een probleem heeft, meneer Van Woudenberg, want ik hoor u niet meer. Ik zie verder iedereen nog bewegen. Misschien is het goed als u het beeld even uitzet. Dat scheelt in de streaming. Ja, prima. Ik vraag de heer Van Rijn om de vraag kort en krachtig te herhalen. De heer VAN RIJN (VVD): Kort en krachtig: een sympathieke motie, maar na dit herstelplan resteert nog een forse financiële uitdaging. Waarom worden er nu in de motie al drie zaken uitgelicht door het CDA en waarom worden die zo expliciet aan het herstelplan gekoppeld? Laten we het straks integraal bekijken bij de Kadernota. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): We hadden nog het woordje "bijvoorbeeld" erbij kunnen doen of de woorden "in elk geval", maar het gaat natuurlijk om "integraal". Deze drie voorbeelden worden genoemd omdat dit juist onderwerpen zijn die nu door het college eigenlijk worden gevrijwaard en überhaupt niet hierbij worden betrokken. Daarom hebben we ze nu even genoemd. Volgens mij is dat helder. We willen ze juist integraal betrekken en dat gebeurt nu niet. Vandaar die voorbeelden. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik heb ook een verhelderende vraag.

De heer Van Woudenberg zegt enerzijds "wij komen niet aan het herstelplan", maar als ik de motie goed lees, zegt hij wel: we gaan € 0,5 miljoen bezuinigen op andere dingen en het herstelplan dan opnieuw tegen het licht houden en kijken of we die € 0,5 miljoen misschien op een andere manier verdelen. Begrijp ik dat goed? De heer VAN WOUDENBERG (CDA): U moet het een beetje zien in lijn met de motie die wij mede-indienen over de 6 ton die vanaf 2024 onder de streep overblijft. Dat willen we straks met elkaar nog een keer opnieuw beschouwen. Zo moet u het zien. We gooien het herstelplan niet op z'n kop; absoluut niet. Sterker nog: als deze motie wordt aangenomen, zijn we best bereid om met het herstelplan in te stemmen. Daar zit het dus helemaal niet in. Het zit vooral in het feit dat we het college opnieuw willen laten nadenken en met een voorstel willen laten komen. Mevrouw BEL (D66): Misschien een kleine aanvulling op de vraag van de heer Van Vliet. U loopt nu vooruit op mogelijke bezuinigingen waar we het bij de Kadernota nog over gaan hebben.

Ik hoor graag van het college of het dit ook zo ziet en dat het niet zo is dat deze drie onderwerpen ontzien worden, maar u weet toch ook dat we vanaf 2024 nog een best aardige extra opgave hebben? Bent u het dus met mij eens dat we dat niet meteen weer uit kunnen geven, maar dat we alle bezuinigingen die we hierna nog gaan vinden, nog goed kunnen gebruiken? De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Ik zei al dat het eigenlijk in lijn is met die andere motie, die u ook mede-indient, over iets achter de hand houden. Daar zegt u ook niet van dat er nog genoeg te doen is en dat het geld van 2024 daarom maar naar de jaren daarna moet. We moeten gewoon kijken waar de pijn het hardst is en welke voorzieningen worden geraakt. Die moeten we overeind houden. Vooral daar zit natuurlijk het werk dat we met elkaar willen doen. Die pijn wordt in de stad gevoeld en die wordt door het college gevoeld. Het college zei de vorige keer dat dit afbraakbeleid is. Die pijn wordt door de coalitie en door de oppositie gevoeld. Daar moeten we dus iets aan doen. Dat is het punt.

40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Ik wil afronden met het heel kort toelichten van mijn laatste motie over DOK, de motie DOK Taken kunnen uitvoeren. De essentie daarvan is dat we willen kijken welke taken wettelijk zijn en wat we echt moeten doen op het punt van educatie en inburgering. Daarom willen we al in ieder geval dat die 2 ton niet doorgaat. Dat is het eigenlijk, heel in het kort. De heer VAN RIJN (VVD): U wilt bij voorbaat al 2 ton schrappen. U komt dus wél aan het herstelplan. Wat DOK betreft: u zei net dat we ons tot wettelijke taken moeten beperken, maar geldt dat ook niet voor DOK? Wij als liberalen staan natuurlijk voor gelijke kansen voor iedereen, maar is het schenken van gratis boekkoffertjes echt nodig en is dat een wettelijke taak? Graag een reactie van de heer Van Woudenberg. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): In de eerste plaats: het niet morrelen aan het herstelplan ging over de andere motie, de motie Integraal herstelplan. Met de motie DOK Taken kunnen uitvoeren morrelen we wel degelijk aan het herstelplan. Dat ben ik met u eens, maar daarbij gaat het om een aantal zaken die de gemeente gewoon moet doen. De vraag is alleen wie dat uitvoert. Op dit moment wordt dat door DOK gedaan. We willen DOK ook de tijd geven om dit gewoon te herstellen, maar wij vragen ook om actief hiernaar te kijken en dit te onderzoeken, ook in samenwerking met andere partijen.

Dat kan door DOK gebeuren, maar de gemeente moet daar vooral sturend in zijn. We hebben in de motie een aantal voorbeelden genoemd, zoals de Wet inburgering duurzaam uitvoeren, maar ook de cultuureducatie. Dat zijn dingen die gewoon bij de gemeente op het bordje liggen. Daar kan DOK een mooie rol in spelen en dat doet het nu. Vandaar dat we dit zo beargumenteren. Mevrouw BEL (D66): Ik kon de motie waar de heer Van Woudenberg het over had, niet op het RIS vinden, maar ik ga ervan uit dat het de motie is die ik ook in de mail van de heer Van Woudenberg heb gekregen. Op zich herkende ik daar heel veel in, maar het belangrijkste verschil met de motie die we met D66, de VVD en GroenLinks indienen, is de incidentele dekking. U zegt: voor 2023 halen we die hele bezuiniging weg en die halen we uit de algemene reserve. Maar lost u het probleem daarmee op of schuift u het alleen maar voor u uit? Want vanaf 2024 hebben we dan nog steeds dezelfde bezuiniging staan als nu. Wat schiet DOK daar uiteindelijk mee op? De heer VAN WOUDENBERG (CDA): DOK schiet er in die zin iets mee op dat het meer tijd heeft om na te denken over hoe het met een aantal bezuinigingen omgaat. Ik geef een voorbeeld.

Ik zeg niet dat DOK het zo zou moeten doen, want we moeten het vooral aan DOK zelf overlaten wat het gaat doen, maar stel je voor dat DOK de horeca zou sluiten en dus geen ontmoetingsruimte meer zou hebben - dat is maar een voorbeeld; dat is een van de voorstellen die we langs hebben zien komen van DOK zelf voor wat zou kunnen - dan moet het bijvoorbeeld ook het contract met de uitbater opzeggen. Als je nu nagaat wanneer dat allemaal loopt, zou DOK de contracten misschien al deze zomer op moeten zeggen. Daarom zou je eigenlijk gewoon veel meer tijd aan de organisatie moeten geven om hieraan te wennen en zelf te onderzoeken welke keuzes zij wil maken. De heer VAN RIJN (VVD): De CDA-motie over DOK lijkt heel erg op die van D66, de VVD en GroenLinks. Dat heeft mevrouw Bel heel goed uitgelegd. Nog één punt. U morrelt dus toch aan het herstelplan en daarbij gaat u ervan uit dat de bezuiniging op DOK niet haalbaar is. In het meerjarenbeleidsplan geeft DOK zelf aan nog zes draaiknoppen te zien om bijvoorbeeld de inkomsten te verhogen. U weet toch nog helemaal niet of dit realiseerbaar is? Waarom morrelt u nu al aan het herstelplan?

41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De VOORZITTER: Ik geef ook mevrouw Bel de gelegenheid. Dan hebben beiden nogmaals een interruptie gehad en dan gaat de heer Van Woudenberg reageren. Mevrouw BEL (D66): Ik denk dat mijn vraag mooi aansluit. Ik ben nog niet helemaal tevreden, want zoals meneer Van Woudenberg het nu schetst, krijgt DOK langer de tijd om drastischere bezuinigingen voor te bereiden. Uiteindelijk moet er dus meer bezuinigd worden. Gelukkig krijgt DOK wel heel veel tijd om dit allemaal in te regelen. Tegelijkertijd moeten we voor 2023 ook uit ons spaarpotje putten. Ik zou toch willen voorstellen dat u dan voor onze motie stemt, meneer Van Woudenberg. De VOORZITTER: Meneer Van Woudenberg, tot slot afrondend. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): In de eerste plaats: ik zeg nogmaals, meneer Van Rijn, dat we met de motie Integraal herstelplan niet aan het herstelplan morrelen. Maar met betrekking tot de taken die de gemeente moet doen en met betrekking tot DOK morrelen we daar met deze motie wel degelijk aan. Daarbij gaat het om de pijn die nu gevoeld wordt. We hebben insprekers gehoord en we hebben de stad gehoord. Iedereen staat op z'n achterste benen. Het gaat erom dat de kwetsbare mensen worden geraakt. Daarbij gaat het om educatie, inburgering en noem al die zaken maar op. Dan denk ik bij mezelf dat we daarom best iets uit de algemene reserves kunnen halen.

Dat lossen we op die manier gewoon incidenteel op. We gaan voor een structureel sluitende begroting voor 2024. Vandaar dat ik wellicht inderdaad met uw motie meega, die we samen indienen en die gaat over wat er in 2024 overblijft. Dan hopen we die 4 ton misschien ook nog aan te kunnen passen. Maar voor nu zou ik zeggen: begin met 2023. De VOORZITTER: Ik ga nu naar de volgende spreker. Ik zie dat nog meer mensen willen interrumperen, maar op een gegeven moment gaan we ook weer door. Door de fractie van het CDA wordt motie 8.2-7 (Integraal herstelplan) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op dinsdag 30 maart 2021, ter bespreking van het onderwerp Herstelplan Delft in balans, constaterende dat: -

Delft in november 2020 een structureel negatieve begroting heeft aangenomen; Delft met een voorstel moet komen hoe de begroting vanaf 2024 weer sluitend wordt, om onder provinciaal toezicht uit te komen; het college hiertoe een herstelplan heeft ingediend; in dit herstelplan de onderwerpen Prinsenhof, energietransitie en kenniseconomie worden ontzien;

overwegende dat: -

het belangrijk is dat er voor 2024 een sluitende begroting kan worden gepresenteerd; het college in de commissievergadering het herstelplan zelf een 'afbraakplan' heeft genoemd; voorzieningen of instanties die worden 'afgebroken' doordat ze financieel te zwaar geraakt worden, niet zomaar meer opnieuw opgestart kunnen worden;

42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

-

-

het door het college gepresenteerde herstelplan integraler kan, waarbij de gevolgen evenwichtiger over de stad, beleidsprioriteiten en voorzieningen/instanties worden verdeeld; hierdoor voorzieningen en instanties voor Delft en haar inwoners behouden kunnen blijven;

roept het college op: -

-

bij de Kadernota 2022 in mei van dit jaar met een voorstel te komen hoe vanaf 2024 structureel jaarlijks € 500.000 kan worden bezuinigd bij Prinsenhof en de beleidsonderwerpen energietransitie en kenniseconomie; bij de Kadernota 2022 in mei van dit jaar met een voorstel te komen hoe vanaf 2024 bovengenoemde extra besparing kan worden ingezet om de zwaarste effecten van de bezuinigingen voor de burgers van Delft in het herstelplan te verzachten,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft wordt motie 8.2-9 (DOK Taken kunnen uitvoeren) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, digitaal in vergadering bijeen op dinsdag 30 maart 2021, ter bespreking van het agendapunt Herstelplan Delft in balans, constaterende dat: •

• •

Delft onder preventief toezicht van de provincie Zuid-Holland is gesteld en daarom voor 1 april 2021 een herstelplan moet aanleveren, waarin de begroting in 2024 weer structureel sluitend moet zijn. Hiervoor moet zo’n € 7,7 miljoen aan bezuinigingen worden gevonden en daarnaast ligt er voor de periode na 2024 ook nog een aanvullende opgave; het Rijk structureel te weinig budget ter beschikking stelt voor de gedecentraliseerde (extra) taken, in bijvoorbeeld het brede sociaal domein, die de gemeente uitvoert; de gemeente Delft vanaf 2010 al meer dan € 60 miljoen aan structurele bezuinigingen heeft ingeboekt op onder meer cultuur en sociaal domein;

overwegende dat: • • • • •

er naar verwachting op korte termijn geen extra budget vanuit het Rijk naar de gemeenten komt voor uitvoering van wettelijke taken; bezuinigingen op cultuur en het brede sociaal domein de inwoners van de stad raken en in het bijzonder de kwetsbare inwoners; gemeenten de nieuwe Wet inburgering zullen moeten uitvoeren; diverse spelers uit het maatschappelijk middenveld een belangrijke rol spelen in taalen cultuureducatie en het tegengaan van taalachterstanden; van ingeboekte bezuinigingen onbekend is wat de maatschappelijke impact zal zijn voor de middellange termijn;

draagt het college op:

43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

• • • •

te waarborgen dat de gemeente de nieuwe Wet inburgering duurzaam en goed kan uitvoeren, waarbij in acht genomen wordt dat taal- en cultuureducatie een belangrijke rol hierin spelen; de taakstelling in 2023 van € 200.000 voor DOK, dat een belangrijke rol speelt bij taal- en cultuureducatie, daarom niet op te leggen en de dekking hiervoor te vinden in de algemene reserve; aan DOK te vragen om voor de periode na 2023 een businesscase op te leveren om aan te tonen dat het de juiste ondersteuning kan bieden in de uitvoering van de wettelijke taken van de gemeente, in het bijzonder de nieuwe Wet inburgering; hierbij ook actief de rol van en samenwerking met andere partijen te onderzoeken en te kijken naar de mogelijkheden die voortvloeien uit de kwaliteitsimpuls die vanuit het Rijk wordt gegeven aan het onderwijs,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw DE BOER (STIP): Voorzitter. Een week geleden kwamen we ook bijeen om het te hebben over het herstelplan. Voor iedereen zaten er lastige voorstellen in het herstelplan, maar we zullen als stad deze moeilijke besluiten moeten nemen om van het preventief toezicht af te komen. Raadsbreed waren er zorgen over DOK. Het was onduidelijk wat deze bezuiniging voor de stad en zijn inwoners precies betekent. Om die vraag te beantwoorden is het goed om in beeld te krijgen wat deze bezuiniging precies doet en daarbij geld te reserveren om waar nodig bij te stellen. Zo kunnen we voorkomen dat onomkeerbare stappen worden genomen die de meest kwetsbare inwoners treffen. Daarom hebben wij de motie van GroenLinks mede-ingediend. Ook de moties van D66 en Hart voor Delft vinden wij sympathiek, omdat zij goede kaders voor mogelijke bezuinigingen meegeven. Deze beide moties zullen wij dan ook steunen. Dan over 38CC. De voorgestelde ombuiging leidde voor een groot deel niet tot een bezuiniging, zoals meneer Van Vliet ook aangaf. Deze discussie moeten we dan ook niet hier hebben, maar bij het cultuurkader. Daarom hebben we ook dat amendement medeingediend. En dan toch nog heel even iets over de voorstellen van de SP. De SP wil bijna de hele economieportefeuille laten verdwijnen.

Wij betreuren het dat de SP niet ziet dat we als stad een goudmijn in handen hebben door de economische parels in onze kleine economieportefeuille. Deze portefeuille zorgt voor banen op alle niveaus. We zullen deze moties dan ook niet steunen. De heer VAN RIJN (VVD): Voorzitter. De financiële situatie in Delft is weinig rooskleurig. In een ideale wereld zouden we genoeg geld hebben, maar de realiteit van vandaag is helaas niet zo mooi en ideaal: iedereen zal moeten leveren en inleveren. Dat heb ik ook in de commissie Algemeen gezegd. We staan onder preventief toezicht. Alleen naar het Rijk kijken biedt geen oplossing. We moeten dus zelf verantwoordelijkheid nemen. Bezuinigingen zijn pijnlijk. Wat je niet wilt, is dat hardwerkende en kwetsbare Delftenaren onevenredig hard worden getroffen. Wat de VVD betreft heeft het college zijn werk goed gedaan. Er ligt een verstandig pakket van maatregelen. We staan dus pal achter het herstelplan, maar om grip te krijgen op de uitvoerbaarheid hiervan hebben wij twee moties mede-ingediend. Ik sta kort bij die moties stil, eerst bij de motie Niet blind bezuinigingen op DOK, samen met onder 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

andere D66. Tijdens de vergadering van de commissie Algemeen gaf de wethouder aan niet precies te weten wat de impact van de bezuinigingen op DOK zal zijn. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Een paar zinnen geleden zei de heer Van Rijn: "De hardwerkende Delftenaar wordt onevenredig getroffen". Ik ben benieuwd wat u bedoelt met het woord "onevenredig". Kunt u dat uitleggen? De heer VAN RIJN (VVD): Wij willen de Delftenaar niet onevenredig hard belasten en wij willen ook de kwetsbaren beschermen. Wij zijn als liberalen voor gelijke kansen voor iedereen. Daar zetten wij ons voor in. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik ben benieuwd naar de betekenis van het woord "onevenredig" in dezen. Dat legt u niet uit. Wilt u dat uitleggen, alstublieft? De heer VAN RIJN (VVD): De belastingcapaciteit staat op rood. Dan worden Delftenaren onevenredig zwaar belast. Als je kijkt naar kwetsbare Delftenaren … Ik beperk het maar even tot DOK. Je wilt dat mensen die niet kunnen lezen, geholpen worden om te lezen. Daar speelt DOK een belangrijke rol in, maar ook onderwijs; eigenlijk vooral onderwijs. Concreter maak ik het even niet en kan ik het niet maken, maar ik denk dat dit wel antwoord geeft op de vraag van de heer Van der Woerd. Mevrouw BEL (D66): Ik dacht dat ik mijn interruptie zou bewaren tot het eind, maar de heer Van Rijn is nu toch al bezig met beantwoorden.

Dat "onevenredig" komt natuurlijk voor een groot deel door het budget vanuit het Rijk, dat onevenredig is met de taken die we krijgen. Ik zou het natuurlijk kunnen vragen aan elke partij die aanschuift aan de formatietafel in Den Haag, maar aangezien de heer Van Rijn behoort tot de partij die bij de verkiezingen de grootste is geworden, stel ik de vraag maar even aan hem. Misschien is het een retorische vraag: kan ik erop rekenen dat u vanuit Delft ook aan uw contacten in Den Haag gaat meegeven dat van dit onderwerp een belangrijk onderwerp aan de formatietafel moet worden gemaakt? De VOORZITTER: En daar vele miljoenen weg te halen, zou ik daaraan willen koppelen. Ja toch, mevrouw Bel? Mevrouw BEL (D66): Ja, precies. De VOORZITTER: Geen woorden, maar daden. Mevrouw BEL (D66): Met de boodschap dat de koek groter moet; dat is helder. De VOORZITTER: Precies. Nou, meneer Van Rijn, de hoop is op u gevestigd. De heer VAN RIJN (VVD): Zoals ik al in de commissie Algemeen heb gezegd, wil ik samen met mevrouw Bel optrekken om die boodschap te laten landen. Wat zo mooi is, is dat onze voormalige wethouder zelf in de Kamer terechtkomt. Haar hebben we de boodschap luid en duidelijk meegegeven. Sterker nog: zij zal de boodschap daar ook zelf luid en duidelijk overbrengen. Maar het blijft aandacht vragen. Laten we daar samen optrekken. Dus gaarne daartoe bereid.

Mevrouw BEL (D66): Het is goed om dat te horen. U kunt op D66 rekenen, maar uw lijntjes zijn nog korter dan die van ons, denk ik. 45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De heer VAN RIJN (VVD): Ja, u kunt ook op mij rekenen. Ik ga door met mijn verhaal. Ik was bij de motie Niet blind bezuinigen op DOK. Als VVD vinden we het belangrijk dat er duidelijkheid komt over wat deze bezuiniging precies betekent. We willen daarom inzicht krijgen in waarom DOK gemiddeld meer subsidie ontvangt dan andere bibliotheken, welke taken echt wettelijk noodzakelijk zijn en welke taken binnen de beleidsvrijheid vallen die de gemeente heeft. Ik heb daar net al iets over gezegd in mijn interruptie bij het CDA. Ook willen wij weten wat de kwaliteitsimpuls van € 8,5 miljard in het onderwijs gaat betekenen voor taaleducatie op Delftse scholen, uitgevoerd door DOK. We zijn ook benieuwd naar de invloed van de nieuwe Inburgeringswet op de taken van DOK. Tot slot zei ik zojuist ook al dat DOK in het meerjarenbeleidsplan van DOK zelf zes draaiknoppen ziet om de eigen inkomsten te verhogen. We zijn erg benieuwd wat dat kan opleveren. Daarom hebben we deze motie mede-ingediend. De motie Begrotingssaldo 2024 achter de hand hebben wij als VVD mede-ingediend, omdat wij moeten kunnen bijsturen en heroverwegen als blijkt dat de effecten van de genomen bezuinigingsmaatregelen uit het herstelplan - daar heb je het weer! - een onevenredige impact hebben, mensen keihard en te raak raken en een te grote impact hebben op de sociale basis en de kracht van mensen.

Die heroverweging zien we echter breder dan alleen DOK en Delft voor Elkaar. Zo willen we ook de gevolgen van de Kadernota bij de afweging betrekken, omdat daar naar verwachting ook maatregelen uit volgen die een stevige impact zullen hebben op Delftenaren. Heel kort nog de overige moties. Ik heb daar in mijn interrupties al iets over gezegd, in ieder geval over de motie Integraal herstelplan van het CDA en de amendementen van de SP. Het amendement 38CC van GroenLinks is sympathiek. Wij ondersteunen het streven van het college om de decentralisatie-uitkering beeldende kunst van het Rijk in te zetten voor beeldende kunstactiviteiten voor een grote en brede doelgroep. Als 38CC zich hiervoor kwalificeert, is dat prima. Dus wij ondersteunen dit amendement. De moties van Hart voor Delft voor De Border en DOK vinden wij sympathiek, maar we wachten nog even de reactie van het college af. Mevrouw TIEKSTRA (PvdA): Voorzitter. Iemand moet de laatste zijn. Ik zal het kort houden. In de commissie heeft mijn fractie namelijk al uitgebreid aangegeven dat dit herstelplan helaas noodzakelijk is. Ik sluit me eigenlijk aan bij de eerdere woorden van de heer Van Vliet. Hij constateerde dat de in dit plan voorgestelde bezuinigingen eigenlijk met name de voorzieningen op het gebied van cultuur en welzijn raken.