Handelingen 29 juni 2023

draagt het college op: •

• •

met een voorstel te komen voor een biodiversiteitscampagne die gebruikmaakt van 'zichtbare' of 'levende' indicatoren en 'meetkundige' indicatoren voor de lokale biodiversiteit van Delft; daarmee Delftenaren meer te betrekken bij het monitoren van biodiversiteit in de stad; het voorstel van de biodiversiteitscampagne te delen met de raad; 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• •

de raad jaarlijks op de hoogte te houden van de vooruitgang op het gebied van biodiversiteit; bij de programmabegroting de benodigde middelen vrij te maken voor de uitvoering van bewustmakingsactiviteiten, gekoppeld aan het monitoringssysteem,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Volt wordt matie 6.1.30 (Advies aan de raad van de stadsecoloog ter bevordering van natuurbehoud en vergroening) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 29-06-2023 ter bespreking van de Kadernota 2023, constaterende dat: 1. de gemeente Delft een stadsecoloog heeft aangesteld die verantwoordelijk is voor het beheer van natuur in de stad, het vergroenen van de stad, het onderhouden van bomen en stadsbossen, het inpassen van natuur in de bebouwing en het aanplanten en onderhouden van ecosystemen in de stad; 2. het behoud van biodiversiteit en het vergroenen van stedelijke omgevingen cruciaal zijn voor een duurzame en leefbare toekomst; overwegende dat de raad op dit moment niet actief in positie wordt gebracht de adviezen van de stadsecoloog mee te wegen in beslissingen; verzoekt het college bij bespreekpunten waarin biodiversiteit en ecologie meewegen in de beslissing, een advies van de stadsecoloog mee te sturen naar de raad, en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: We hebben de inbreng van de raad gehad. lk wijs erop dat de matie Wees flexibel met flexwoningen voor starters aangepast is gedownload op het RIS. Het college gaat nu antwoorden. Een schorsing is niet nodig, want wij waren goed voorbereid. Toch een plaspauze? Oké, vijf minuten. Nou vooruit, tien minuten.

De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: We gaan nu de eerste termijn van het college starten. lk geef het woord achtereenvolgens aan wethouder Huijsmans, wethouder Zwart, wethouder Van Vliet, wethouder Schrederhof en wethouder Gooijer. Tot slot zal ikzelf een reactie geven, waarbij ik het voorzitterschap even overgeef aan de heer Valk. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor het debat vanavond. Volgens mij is dit een goed moment om met elkaar te markeren dat we met deze Kadernota een mooi fundament gaan loggen om stevig te gaan investeren in de stad, want dat gaan we de komende jaren doen door incidentele middelen die we daarvoor hebben, ook echt in te zetten. We vinden ook dat we met de keuzes die we hiermee kunnen gaan maken, als college goede dingen kunnen gaan doen met de stad, zeker ook voor onze inwoners, omdat we op dit moment gewoon een financieel gezonde stad zijn. De keuzes die we hebben gemaakt, zijn vanavond grotendeels weer langsgekomen. Die keuzes gaan over energie, Delft-West, het lnnovatiedistrict, maar zeker ook het Prinsenhof en de Gelatinebrug; daar kom ik straks op 64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

terug naar aanleiding van een motie. We krijgen als gemeente vanuit het Rijk natuurlijk ook een heleboel incidentele middelen voor woningbouw en infrastructuur, zoals de versnellingsgelden voor de woningbouwimpuls. Daarnaast hebben we vanuit onze opgave voor Delft-West en ook voor een aantal sociale opgaven, bijvoorbeeld Preventie met Gezag maar zeker ook de Rijke Schooldag, wederom hele mooie incidentele middelen gekregen die we ook willen investeren in de stad, zowel in de fysieke stad als in de sociale opgaven. Al die financiële incidentele ruimte hebben we in deze Kadernota opgenomen. Daarmee is helder dat we echt scherp aan de wind gaan varen en dat we, als we straks al deze plannen uitgevoerd krijgen, echt de grenzen gaan opzoeken van wat financieel haalbaar is. Dat doen we bewust, want we hebben echt het idee dat deze stad, ons mooie Delft, echt wel wat stappen nodig heeft en dat we dit op dit moment ook zeker kunnen doen. Aan de andere kant is ook duidelijk dat het Rijk op dit moment financieel echt een andere koers lijkt te gaan varen. Voorde kernende jaren hebben we nog mooie incidentele middelen gekregen, maar vanaf 2026 zie je dat het fors zal gaan dalen.

Het wordt aan ons verkocht alsof het een operatie is die leidt tot meer stabiliteit en autonomie, maar in de praktijk is het een verhaal waarmee we als gemeente een karting te verduren krijgen, want 3 miljard in 2026 loopt op tot 4 miljard in 2028. Daarnaast is er ook een volumegroei van bijvoorbeeld de zorgkosten, waarbij we zien dat die niet gelijk op meestijgen. In de tussentijd veranderen de taken van de gemeente niet. lk hoor vanuit de raad allerlei zaken langskomen die heel belangrijk zijn, maar zolang het Rijk ons niet structureel wat beter gaat bekostigen, is het heel lastig om bijvoorbeeld een grote opgave als armoedebestrijding substantieel en op het niveau waarvan we allemaal vinden dat de stad dat nodig heeft, op te kunnen lossen. Hetzelfde geldt voor cultuur. Daarnaast hebben we natuurlijk ook andere grote taken rondom klimaat, energie en wonen. Daar worden va nuit het Rijk ook allemaal afspraken over gemaakt met ons als gemeenten, maar ook daar zie je dat het op de wat langere termijn lastig zal zijn om vaart te gaan maken. Maar goed, in de tussentijd blijven we hoopvol. We zien ook dat in de ledenvergadering van de VNG echt unaniem een resolutie is aangenomen die het bestuur oproept om stevig met het Rijk te gaan praten over de taken en de oplossingen.

We hopen ook echt dat daar stappen in zullen worden gezet, maar als het niet structureel verbetert, hebben we als Delft uiteindelijk in 2027 echt een lastige opgave. We moeten ons daar ook echt op gaan voorbereiden. Die opgave gaat misschien nog groter worden als er tussendoor nog wat tegenvallers zullen zijn. Er worden hier daarnaast ook voorstellen gedaan voor nieuw beleid. AIie voorstellen die we al in de Kadernota hebben gedaan en alles water nog bovenop komt, maken uiteindelijk dat de ruimte om daarop te kunnen anticiperen, echt krapper wordt. Het is mooi om met elkaar te delen wat we graag extra zouden willen, maar ik doe een dringend beroep om niet te veel extra claims te leggen en de financiële ruimte die er nog is, niet nu al te claimen. Vanaf 2026 zullen we die ruimte echt nodig hebben, want zoals ik al zei, varen we scherp aan de wind en we hebben ook wel wat ruimte nodig om nog wendbaar en ook weerbaar te blijven op momenten dat het misschien spannend gaat worden. Als we die ruimte niet meer hebben, zijn we zo meteen roekeloos op weg. Die notie wil ik dus graag meegeven.

Dat neemt niet weg dat het uiteindelijk natuurlijk aan de raad is om de keuzes te maken, maar mijn advies is wel om hier goed over na te denken bij het uiteindelijk meegeven van de kaders voor hoe we straks onze nieuwe begroting zullen opschrijven - daar zullen we na de zomer mee komen en om uiteindelijk niet te veel te vragen om op te rekken en te kijken naar allemaal nieuwe voorstellen. Wat ons betreft zit er heel veel ruimte in de huidige keuzes die zijn gemaakt om daarin zaken mee te geven in de verschillende opgaven die we hebben gemarkeerd, want daar zit nog betrekkelijk veel ruimte om nog een extra accent te leggen op zaken die ook vanavond zijn gedeeld. 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Nu ga ik richting de maties kijken. Waar ik zeg "scherp aan de wind zeilen", zijn er in amendementen en maties natuurlijk oak suggesties om die ruimte te kunnen vergroten, bijvoorbeeld het voorstel van de SP om van incidenteel structureel te maken. Het punt is dat zit eigenlijk al in het dictum - dat als je ieder jaar een incidentele dotatie doet, eigenlijk gewoon sprake is van een structurele kostenpost. Daar bijt u zichzelf in de staart. Daarnaast wordt de ruimte die we nu nag zien om eventueel, als het ingewikkeld wordt, te kunnen anticiperen, dan al ingezet als structurele dekking. Als we straks geen geld meer hebben, hebben we dan oak dát weer te bezuinigen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Het is natuurlijk niet zo dat wij nu het besluit nemen om ieder jaar een vaste dotatie te doen. We zeggen dat we de ruimte hebben, dat we dit in de toekomst kunnen doen en dat we iedere keer incidenteel kunnen besluiten of we dat doen. Oat is natuurlijk iets anders dan nu structureel het geld erin stoppen, want dan zou het inderdaad instorten. Mevrouw VOOGT (VVD): Hoor ik de wethouder zeggen dater vanaf 2027 straks een stuk minder geld is of geen geld meer is? Wethouder HUIJSMANS: De WO zou ik graag willen aangeven dat we de afgelopen tijd natuurlijk al hebben gesproken over het ravijn en de kloof. Oat is waar ik naar verwijs.

Oat is volgens mij al betrekkelijk oud nieuws, waar we al heel lang op goede berichten hopen, maar waar we als gemeente nag niks van hebben gehoord. Richting de SP: als we inderdaad echt geld over zouden hebben, zou het wellicht een mooie optie zijn om het te onderzoeken, maar we hebben nu in de algemene reserve, met alle plan nen die nu voorliggen, nag heel beperkt ruimte. Dan wordt het penibel om daaraan al een soort structurele kant mee te geven. Het is een leuk idee, maar ik zou het echt ontraden, omdat we op dit moment heel krap zitten en we al heel veel van onze incidentele middelen gaan inzetten voor zaken waar we een eerste stap structureel zetten. De heer VAN DER SLUIS (SP): Hoar ik u nu zeggen dat het in principe gewoon kan, maar dat het gewoon niet kan doordat we nu te veel incidenteel geld uitgeven? Oat noemde ik "cadeautjes weggeven". Dan zou ik immers zeggen: ga het gewoon doen. Mevrouw VOOGT (VVD): Dit klinkt allemaal heel risicovol. Waarom nemen we deze risico's en waarom wordt er niet méér gespaard? Wethouder HUIJSMANS: Ja, we zouden natuurlijk heel veel kunnen sparen en heel veel geld niet kunnen uitgeven, maar we hebben oak een stad met allerlei opgaven waar we de komende tijd echt uitgaven zullen moeten doen.

lk denk alleen maar aan de energietransitie en het klimaatadaptief maken van onze stad, maar oak aan zorgen dater woningen kamen voor mensen die graag hier in Delft willen kamen wonen. We hebben ans budget echt gewoon nodig om daar stappen in te kunnen zetten, want zonder dat zijn we een stad in stilstand. Stilstand is achteruitgang; dat lijkt me echt geen weg om te gaan. In de richting van de heer Van der Sluis: als je incidenteel doteert, is het nag steeds niet structureel. Oat maakt het gewoon heel ingewikkeld. U heeft iets te pakken, maar zoals u het nu voorstelt, kunnen we daar echt niet mee aan de slag. Oat neemt niet weg dat we natuurlijk wel kunnen aangeven wat de opties zijn om zaken te gaan doen, want er zijn natuurlijk verschillende maties die vragen om zaken in beeld te brengen. Maar ik gaf al aan dat we echt heel beperkt ruimte hebben om dat nag te kunnen doen. Op dit moment zie ik 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

daar dus weinig heil in, maar ik neem aan dater nog zaken zijn die we in beeld zullen brengen; daar zullen mijn collega's straks ook op doorgaan. We zullen de raad daar ook zo veel mogelijk over informeren, zodat straks bij de programmabegroting de goede besluiten kunnen worden genomen. Er is een amendement van Hart voor Delft, waar op een gegeven moment nog een aanpassing in is aangebracht. Dat maakt eigenlijk dat we nog meer zeggen dat we dat amendement ontraden. De tekst in de Kadernota stelt dat een sluitende begroting voor 2027 niet strikt noodzakelijk is als het nieuwe, komende begrotingsjaar - dat is 2024 - structureel in evenwicht is. Dat "niet strikt noodzakelijk" slaat op zoals de provincie dat in haar definities benoemt in het kader van het financieel toezicht. Als het eerste jaar structureel sluitend is, hebben we immers voldaan aan de zaken die vanuit de provincie worden meegegeven als zaken waaraan je moet voldoen om niet onder toezicht te komen. Dat hebben we al een keer meegemaakt en we willen er alles aan doen om daar in ieder geval niet meer bij in de buurt te komen. Dat neemt niet weg dat we natuurlijk wel proberen om zo goed mogelijk financieel gezond te blijven en er zorg voor te dragen dat ook de komende jaren een sluitende begroting mogelijk blijft. lk zou dat ook gewoon vasthouden.

Het slaat vooral op het toezicht zoals we dat nu vanuit de provincie zien. Dat is de belangrijkste reden. Als we dit heel stellig vastleggen, maken we het vervolgens ook heel moeilijk: als we in 2025 en 2026 een deel niet sluitend krijgen - in 2024 moet dat wel - kunnen we vervolgens helemaal geen begroting meer inleveren. Het geeft ons dus de ruimte om nog met oplossingen te komen voor de toekomst, maar dat neemt niet weg dat we natuurlijk koersen op zo financieel gezond mogelijk. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): U wil scherp aan de wind varen, maar is het met onze begroting handig om scherp aan de wind te varen? Wethouder HUIJSMANS: Het is goed om die vraag te stellen. Hoe verder weg in de tijd, hoe meer onzekerheden er zijn. We proberen het zo goed mogelijk in beeld te houden, maar er is altijd een slag om de arm. Daarom is het van belang dat je het eerste jaar zorgt dat je gewoon een structureel sluitende begroting neerzet. De onzekerheid in de jaren daarna maakt dat we het natuurlijk zo goed mogelijk sluitend proberen te krijgen en naarmate het jaar dichterbij komt, zorgen dat het uiteindelijk gewoon structureel sluitend zal zijn. Maar er zijn geregeld onzekerheden en we hebben natuurlijk met heel veel verschillende onderwerpen te maken, waarbij al die aannames verder in de tijd natuurlijk ook veel verder uit elkaar kunnen lopen.

We proberen dit zo goed mogelijk in te schatten en we proberen ook realistisch te ramen, maar daar zit soms nog een onzekerheid in, waardoor het fijn is als je daar niet per se op hoeft te sluiten, want dan heb je echt heel weinig bewegingsruimte. Zaken waarvan je nog niet weet hoe ze in de toekomst gaan verlopen, moet je nu allemaal al zo goed mogelijk proberen in te schatten. Het is dus heel fijn als je in de methodiek zoals die met begrotingen werkt, nog wat ruimte kunt laten. Dit amendement zou ik dus echt ontraden. Mevrouw DEJONGH SWEM ER (Hart voor Delft): lk weet niet waarom u een gewone oproep tot het nastreven van een sluitende begroting ontraadt, want het is niet echt een heel rare vraag. lk snap dus eigenlijk niet zo goed waarom u dit amendement ontraadt, maar mogelijk ontgaat mij iets in uw uitleg. Wethouder HUIJSMANS: Het punt zoals het is opgeschreven en waar u het amendement ook op baseert, gaat over de wijze waarop de provincie het toezicht doet. De provincie zegt: gemeente, u moet in het eerste jaar structureel sluitend zijn. Dat is ook wat we hier kunnen 67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

aantonen. In dejaren daarna zitten nag te veel onzekerheden. Als we alle jaren structureel sluitend zouden moeten zijn, moeten we te veel zaken inperken. We willen daar juist oak nag wat ruimte in hebben om dat op termijn aan te kunnen passen. Maar met elk jaar dat het dichterbij kamt, zorgen we er uiteindelijk voor dat het structureel wél sluitend kan zijn, want we willen natuurlijk niet onder het toezicht van de provincie kamen te staan. Mevrouw VOOGT (WO): Hoar ik de wethouder nu zeggen dat zij er eigenlijk van uitgaat dat we onder financieel toezicht van de provincie kamen? De VOORZITTER: De wethouder gaat het nag even verteilen. Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij ga ik gewoon een volgende matie behandelen, want ik denk dat mevrouw Voogt het antwoord hierop weet. Er is al gerefereerd aan de bespreking een aantal maanden geleden van de Gelatinebrug. Op dat moment is de raad akkoord gegaan met het toen voorliggende voorstel om de volgende stap te zetten. Daarmee hebben we nu een project dat gewoon een volgende stap gaat maken, waarbij oak de eerder genomen besluiten er liggen: een voorstel om te starten met aanbesteding en om daarmee de realisatie in gang te zetten. Daarmee is de raad dat poortje eigenlijk al doorgegaan. lk snap dater vanuit de SP behoefte is om op nag veel meer onderwerpen met de MRDH stappen te zetten.

Die behoefte kan ik heel goed begrijpen, want bijvoorbeeld over openbaar vervoer hebben we natuurlijk al eerder met elkaar gesproken. Daar gaan we oak mee door, maar het is een illusie dat we door te stoppen met de Gelatinebrug vervolgens geld hebben om het ov-netwerk te verbeteren. Oat zou mooi zijn, maar dat is helaas niet zo. lk zou deze matie dus heel graag ontraden. Er was een punt vanuit de WO over een toezegging. Oat was een hele lange toezegging over het goed in beeld brengen van de ontwikkeling van de woonlasten. Er was natuurlijk al eerder een matie over het langjarig in beeld brengen van de woonlasten. Daar heeft de WO toen een matie voor ingebracht en daar hebben we nu in de Kadernota oak de nodige stukken over opgenomen. Wat de gevraagde toezegging betreft: we kunnen dit inderdaad meenemen in de programmabegroting en de jaarstukken en daarmee oak in de verplichte paragrafen over de lokale heffingen. Die kunnen we dan uitbreiden met de onderdelen die we nu oak in de bijlage bij de Visie woonlasten in de Kadernota hebben opgenomen. Volgens mij is dat oak hard nodig om voor de komende jaren goed in beeld te hebben hoe zaken zieh gaan ontwikkelen, oak geiet op de situatie waar we als Delft voor staan. Dan nag het Poptapark, waar mijn collega verder op zal ingaan. Het Poptapark maakt onderdeel uit van een fietsroute die erlangs loopt.

Random het park gaan nu een aantal ontwikkelingen plaatsvinden. Oat gaat over het revitaliseren van het winkelcentrum In de Hoven. Er zijn plannen om met De Reiger verdere stappen te zetten. We hebben oak het Delflandplein, waarbij we hebben gezegd dat we oak bij de Papsouwselaan nag het een ander gaan doen. Volgens mij zijn er allemaal aanleidingen om te gaan kijken of we langs die route kunnen vergroenen. De heer Van Vliet kan aangeven hoe daar vanuit de groenkant stappen in mogelijk zijn. Volgens mij is dit dus een interessant onderwerp en zullen we het er oak nag vaak over hebben. Wat dat betreft is dit een mooie natie om mee te nemen. Wethouder ZWART: Voorzitter. Er liggen een aantal maties binnen mijn portefeuille. lk ga ze gewoon per matie langs, allereerst de matie Betaalbare bedrijfsruimte Delft-West. U noemt daar een urgente en belangrijke opgave voor onze stad. We hebben in Delft-West echt een 68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

opgave op het punt van ruimte om te ondernemen. Daarvoor wil het college zieh graag inzetten. Daarom kan het college goed leven met de motie. De tweede motie is de motie Meer budget voor evenementen. Zoals de inspreker in de commissie al aangaf, hebben evenementen het pittig in deze tijden. Met deze Kadernota maken we daarom structureel € 150.000 vrij voor evenementen. Oat is een verhoging van meer dan 40% en daarmee een flink gebaar naar deze sector, zeker omdat die structureel is. Het klopt dat de sector het met deze verhoging nog steeds zwaar heeft, maar het college is van mening dat we met deze Kadernota de sector toch behoorlijk tegemoetkomen. De motie Transformatie naar een lnnovatiedistrict geeft volgens het college duidelijk richting aan hoe u als raad aan de ontwikkeling van dit lnnovatiedistrict richting wil geven. lk laat het dus aan u als raad of u dit inderdaad de manier vindt om daarop te sturen, maar in de ogen van het college geeft deze motie handelingsperspectief en duidelijke prioritering vanuit u als raad om voor ons op te sturen. Het COA stelde een vraag over de geografische grenzen. Die zou ik graag willen benadrukken. Het lnnovatiedistrict is inderdaad een geografisch afgebakend gebied waar de middelen gaan landen. De samenwerkingen zijn breder, binnen Delft en misschien zelfs buiten Delft. Het was dus een goede vraag.

Bij dezen de bevestiging van hoe wij die motie lezen. De heer VALK (CDA): Fijn dat de wethouder dit in ieder geval bevestigt, maar de vraag die ik in een interruptie heb gesteld, is wat u voor nieuws in deze motie leest wat niet al staand beleid is. Wethouder ZWART: lk denk dat deze motie meer invulling geeft aan hoe u betrokken wil worden en wat u belangrijk vindt. In de commissie heb ik natuurlijk aangegeven dat wij de samenwerking inderdaad willen verbreden. Tegelijkertijd geeft deze motie meer nadruk aan waar u die verbreding met name belangrijk vindt. Wij zijn nu nog op een punt dat we nog niet hebben uitgewerkt hoe we u als raad precies gaan betrekken bij de ontwikkeling van dit district. Natuurlijk wordt de raad nauw en vaak betrokken. De motie geeft een duidelijke invulling aan uw behoefte om betrokken te worden bij de ontwikkeling van dit district. Oat zijn de twee onderdelen waarin de motie eigenlijk preciezer is over wat uw behoefte zou kunnen zijn als raad. De motie lnvesteren in een Europabekwame organisatie is in de ogen van het college deels overbodig en komt deels wat te vroeg. lk wil haar daarom graag ontraden. Overbodig is zij omdat er wordt gesproken over te weinig kennis en over het niet pakken van kansen. Oat doen we allebei wél: we hebben kenn is over Europese subsidies en er worden al heel veel kansen op Europese subsidies gepakt.

Oat gesprek hebben we hier al eerder in de raad gehad. lk denk niet dat we dat gesprek nog een keer moeten voeren. Tegelijkertijd kan het natuurlijk altijd beter. Daarom onderzoeken we hoe we die Europese lobby en de subsidiemogelijkheden nog effectiever kunnen maken. Het college wil u eigenlijk voorstellen om dat traject eerst afte wachten. De uitkomsten van dit traject kunnen we delen met u als raad. Dan kunnen we op dat moment meer op inhoud het gesprek met u voeren over water uit dat traject komt en hoe u daarnaar kijkt. De laatste motie binnen mijn portefeuille is de motie Jongeren en werk. Het is natuurlijk hartstikke belangrijk dat we jongeren die klem zitten, helpen met hun toekomst in opleiding, werk of een combinatie daarvan. Daarvoor hebben we in Delft de Jongerenacademie onder 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Delft Support. De Jongerenacademie helpt jongeren in kwetsbare posities met hulpverleners, waar OD het over heeft, en zet daarvoor verschillende instrumenten in, bijvoorbeeld een leerwerkmakelaar, dus iemand die echt met je meekijkt waar je zou kunnen gaan werken en die echt matches maakt. Er zijn oak hele intensieve aanpakken met coaches die naast je gaan staan en met je meedenken: wat zou jouw toekomst kunnen zijn? Natuurlijk is bij alle sociale program ma's de uitdaging altijd: hoe bereik je die kwetsbare doelgroep? Oat is altijd een uitdaging. Dichtbij zijn en goed samenwerken met schalen en betrokken instanties zijn daarin echt essentieel. Oat doen we dus oak. De Jongerenacademie werkt dus goed samen met instanties die verbanden zijn aan schalen, zoals Leerplicht. Een tweede die ik belangrijk vind om te noemen omdat die deze aanpak eigenlijk nag intensiveert, is de regionale aanpak jeugdwerkloosheid, die we nag aan het versterken en verbreden zijn. Daarin zijn consulenten echt aanwezig op schalen om daarin heel dicht bij jongeren te zijn en heel snel de signalen op te kunnen pakken. Daarmee moet het college deze matie eigenlijk ontraden, omdat we al een zeer stevige en structurele aanpak hebben om met jeugdwerkloosheid om te gaan.

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): lk weet van al die regelingen en toepassingen, maar toch blijkt weer dat zoveel jongeren niet teruggaan naar school en oak niet eens een uitkering halen, maar thuis op de portemonnee van hun ouders teren. De uitval is gigantisch, bijvoorbeeld bij het Mondriaan aan De Bras. Er gaan dit jaar 30.000 jongeren voortijdig van school. lk kan me niet voorstellen dat we er daar in Delft oak niet een aantal van hebben. Wethouder ZWART: Over de schooluitval zal mijn collega straks nag iets zeggen. lk denk dat de aanpak die we daarop hebben in Delft, behoorlijk significant en oak structureel is. Zoals u oak in andere debatten vaak aangeeft, is het echt dicht bij de inwoners en dicht bij de jongeren, met mensen die echt naast de jongeren gaan staan. Oat is wat ik hier nu over kan zeggen. Wethouder Schrederhof pakt het punt van de uitval op schalen straks over. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. lk begin met matie 6.1.8, de matie Verbetering en vergroting Poptapark. Voor mijn portefeuille zitten daar twee aspecten in. Het eerste is het beheer. Wij doen metingen van hoe het beheer daar wordt gedaan en wij zien dat het Poptapark nagenoeg altijd op niveau B wordt beheerd. We hebben navraag gedaan bij de mensen die zijn betrokken bij het programma West. We hebben gevraagd of dit wordt genoemd door mensen.

Eigenlijk wordt door niemand genoemd dat dit een probleem is en dat we extra zouden moeten investeren in het onderhoud. Wat dat betreft ziet het college dus geen noodzaak om extra te investeren in onderhoud van het Poptapark. Meer groene verbindingen maken is natuurlijk een heel goed plan. Er zijn twee momenten waarop we het daar echt goed over kunnen hebben. Het ene heeft wethouder Huijsmans aangegeven: daarbij gaat het echt om de stedelijke ontwikkeling in het gebied. En in het najaar spreken we over de Nota Groen, waarbij we het gaan hebben over het vergroenen van de stad en hoe en waar we dat doen. Het lijkt me mooi om dit daarbij te betrekken. Oat zou het voorstel zijn vanuit het college. De heer CÜPPERS (STIP): lk heb een aanvullende vraag over het betrekken van de matie bij de Nota Groen. Ik begrijp dat we de matie dan eigenlijk weer gaan behandelen. Heb ik goed begrepen dat de matie wordt omarmd door het college? En gaat dit voorstel niet ten koste van andere afwegingen die we eventueel bij de Nota Groen zouden kunnen maken of is het daar een aanvulling op? Wethouder VAN VLIET: Het college omarmt deze matie in ieder geval niet, zeker niet op het punt van het beheer. Op het andere punt zou het advies eigenlijk zijn: laten we het er op dat 70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

moment over hebben in de brede afweging van het vergroenen van de stad, waar ook deze plek een onderdeel van kan zijn. De heer MARUF (066): Wat het onderhoudsniveau betreft: ik vind het fijn dat het is uitgezocht. Die informatie krijgen we nu pas in de raad; daar moeten we ook eerlijk over zijn. Wij zijn zeker bereid, ook om tegemoet te kernen aan de zergen van STIP, om "onderhoudsniveau C naar B" uit de overwegingen te halen. Oat is gewoon een helder antwoord. Tegelijkertijd willen we straks een motie brengen over de noodzaak van die groenverbindingen richting de Nota Groen, zodat we nu alvast markeren dater veel ontwikkelingen in de omgeving zijn en dat we in zouden moeten zetten op het Poptapark, dat we ook zouden kunnen vergroten. Oat is de notie, ook richting het college: we willen dat punt over dat onderhoudsniveau eruit schrappen. Voorde rest bent u volgens mij positief, zeker u kennende als wethouder Groen. Wethouder VAN VLIET: Als het stuk van het onderhoud eruit is, laten wij dit verder aan het oordeel van de raad. Dan motie 6.1.5 over het theater voor de musical Willem van Oranje. Wij hebben afspraken met de mensen van de musical dat zij in oktober met een definitief go/no-go komen. Als het niet doorgaat, is het niet zo dat we geld overhebben. Het geld dat wij hiervoor hebben gereserveerd, gebruiken we voor het bouwrijp maken van een stuk terrein van ons.

Ook als er straks een andere activiteit op die plek kernt, zullen we het terrein bouwrijp moeten maken. In die zin blijft er geen geld over als de musical niet doorgaat. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): lk heb begrepen dat we niet tot oktober zouden moeten wachten, want hij zou binnen vier weken antwoord moeten geven. lk snap "oktober" dus niet helemaal. Misschien kunt u dat toelichten. Wethouder VAN VLIET: lk heb het niet helemaal gehoord, maar oktober is gewoon een afspraak die wij nu hebben met de organisatie, omdat zij nu op een uitspraak wacht over het al dan niet verkrijgen van middelen. Oat is ook in het nieuws geweest. Zodra daar een uitspraak over is, kunnen zij snel tot een go/no-go kernen. Dan de toekomst voor de kinderboerderij. Dit vindt het college een zeer terechte motie. Zeals u weet, zijn wij met de kinderboerderij in gesprek via een aanvraag voor het Fonds 2040. Oat gaat echt over investeringen. Oat gaat uiteindelijk helpen in de exploitatie. Dan kan het nog steeds zo zijn dat extra middelen nodig zijn in de exploitatie. Oat is zeker dit jaar en volgend jaar zo, want volgend jaar zijn die investeringen nog niet gedaan. Over de periode daarna praten we met de kinderboerderij. In die zin omarmen wij deze motie van harte. Motie 6.1.18 is de motie Een gastvrije stad heeft bebording op orde.

Het leuke van die motie is dat ik kan zeggen dat dit allemaal dingen zijn die we al gaan doen. Oat kon u misschien niet weten, maar wij hebben in onze planning staan dat wij de bewegwijzering naar de parkeergarages gaan verbeteren én dat we gaan kijken of bij de entree van de stad, waar een oerwoud aan kleine bordjes hangt, een veel duidelijker signaal kan kernen, zodat mensen weten hoe het zit met de parkeersituatie in de binnenstad; dat is overigens best een spannende opgave. Ook motie 6.1.22 gaat over borden, maar dan voor het broedseizoen. Hier heeft het college meer moeite mee. Wij proberen in de binnenstad echt zo veel mogelijk recht te doen aan 71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

ans erfgoed en de stad zo min mogelijk te vervuilen met borden of anderszins. Het college is er niet van overtuigd dat het plaatsen van borden op allerhande plekken de enkeling die geen respect voor de natuur heeft en het nodig vindt om de natuur geweld aan te doen, daarvan weerhoudt. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft had oak voorgesteld - dat staat niet in die zin in de motie - om het tijdsgebonden op te hangen. Het kan natuurlijk alleen in het broedseizoen zelf zijn. lk neem aan dat die borden daar in december niet per se hoeven te zijn. lk zou oak graag willen weten hoe de wethouder dit weegt tegenover zeggen dat bepaalde grachten helemaal niet toegankelijk zouden zijn voor waterrecreatie, omdat deze broedende dieren en hun welzijn, zoals de wet voorschrijft, eigenlijk niet gestoord zouden mogen worden. Als de bordenplaatsing dan de betere optie is, hoe denkt hij daar dan over? Wethouder VAN VLIET: Het jaar in, jaar uit plaatsen en weghalen van borden lijkt mij niet het beste idee. Een enkele gracht is in het verleden oak afgesloten geweest. Oat was een experiment met kroos. Oat is iets waar we nag eens naar zouden kunnen kijken voor een enkele gracht waar dat echt heel relevant is. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Als dit een toezegging is, ga ik daar graag verder over in gesprek. Dank u wel.

Wethouder VAN VLIET: lk doe graag de toezegging dat we daar kijken of dat in alle opzichten goed is, ja. Oat betreft dus het tijdelijk afsluiten. Dan het indexeren van subsidies conform de consumentenprijsindex, matie 6.1.25. Meneer Van der Woerd verwoordde het heel goed: het is een detaillering en een concretisering van een toezegging die ik in de commissie heb gedaan. lk heb in de commissie gezegd dat het college hiernaar gaat kijken. U hebt de moeite genomen om het wat breder uit te schrijven. Wij doen dat van harte volgens deze detaillering. Matie 6.1.27 over een integraal huisvestingsplan willen wij ontraden; daar begin ik mee. Tegelijkertijd ziet het college er heel veel meerwaarde in om wel aan de slag te gaan met een integraal huisvestingsplan maar op een pragmatischere manier. Zoals het hier staat, is het heel uitgebreid. Oat vraagt heel veel capaciteit en geld en schiet op dit moment misschien oak zijn doel voorbij. Het college stelt voor om pragmatisch te beginnen met de vraag van het COA. Wij denken aan een bedrag van circa€ 50.000. Het college vindt het wel heel zinnig, want we zijn op dit moment veel aan het bouwen en veel bouwplannen aan het maken. We kunnen oak win-winsituaties creëren. Daarom is het zinnig om een dergelijk bedrag wel hieraan te besteden.

De matie over de stad betrekken bij biodiversiteit zouden we heel graag betrekken bij de groennota die eraan gaat kamen: wat willen we dan, waar willen we de stad bij betrekken en hoe doen we dat? Want wat Volt doet, namelijk een hele stevige nadruk leggen op biodiversiteit in de stad, omarmt het college zeker van harte. Matie 6.1.30 gaat over het aan de stadsecoloog geven van de status van de stadsbouwmeester. Het college ziet niet dat dat specifiek geschikt is voor een dergelijk onderwerp. De matie is veranderd en gaat nu over iets anders, namelijk over het toevoegen van extra documenten. Het college is heel secuur in het altijd betrekken van biodiversiteit. U krijgt daar bij plannen heel dikwijls zeer uitgebreide rapportages van, zoals u dat oak over 72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

andere beleidsonderwerpen krijgt. Als u zegt dat u dingen mist of dat we extra dingen moeten doen voor de biodiversiteit: hartstikke goed, laten we dat in december met elkaar bespreken bij het groenplan. Ten slotte: stimuleer cultuurparticipatie voor en door eenzame ouderen. Een klein stukje beantwoord ik vanuit de portefeuille Cultuur. Heel veel ouderen doen al mee met cultuur. Kijk hoeveel ouderen in Theater de Veste zitten en hoeveel ouderen met DelftsPeil meedoen. Wij zien het dus niet als nuttig om daarvoor een budgetje afte scheiden, specifiek voor deze groep. Wethouder Gooijer zal hier verder op ingaan. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. lk start met de matie die volgens mij de maoiste titel van de dag heeft, de matie over het vestzak-broekzakverhaal. lk vind de naam heel poëtisch. lk ga de matie ontraden en tegelijkertijd iets anders voorstellen, want wij hebben net tijd gekocht door Sportfondsen nag anderhalf jaar het beheer van onze buurthuizen te geven om daarmee met u en met de mensen die de buurthuizen gebruiken, te evalueren of we dat de afgelopen tijd slim hebben gedaan en of daarin wijzigingen nodig zijn. Met deze tekst doet Hart voor Delft een voorstel over wat zij een belangrijk punt in die wijziging zouden vinden. Oat punt heeft voors en tegens.

Volgens mij moeten we die meenemen in de hele evaluatie en niet nu acuut invoeren, maar als onderwerp en als uw inbreng daarin meenemen. Als u daarmee akkoord bent, pakken wij dit gewoon verder op, maar we gaan dit als matie nu niet op karte termijn uitvoeren, omdat ik haar binnen een breder kader plaats. De heer STOOP (Hart voor Delft): Wanneer gaat die evaluatie dan plaatsvinden? Wethouder SCHEDERHOF: U heeft daarover van het college op 28 maart een stuk gekregen waarin oak de planning van die evaluatie staat. lemand wordt geselecteerd om dat evaluatieproces te doen. Oat loopt nu. We hebben daarom het contract met Sportfondsen verlengd om ju ist daar die ruimte voor elkaar te nemen. De data staan dus heel helder in het voorstel dat u op 28 maart gekregen heeft. Oat start op dit moment met het selecteren van de partij en met daarmee aan de slag gaan. Het andere punt is uw vraagstuk random gezondheidszorg in gevaar. Wat ans betreft is het prima om die matie op te pakken. Het is niet zo dat we op dit moment niks doen. Wij hebben al contact met de huisarts in de Tanthof gehad om haar naar een andere plek te verplaatsen. Oak bij de huisartsen aan de Brahmslaan hebben we ans al gemeld. Daar hebben we oak vandaag mee aan tafel gezeten.

lk denk dus dat het goed is dat we daar een kortetermijnverhaal over maken, want het is een acuut vraagstuk én een langetermijnverhaal: wij groeien als stad en wat gaat dat betekenen? Wat ans betreft is dit dus gewoon een aanvaardbare matie. Dan de matie Uitzonderingen bevestigen de regel. Oat is de wijze waarop wij werken. Wij gaan ervan uit dat als de situatie maatwerk nodig maakt, dat oak moet kunnen. Volgens mij is het niet zo dat iedereen dan altijd tevreden is over dat maatwerk. Oat kan. Dan is er oak altijd de mogelijkheid om daar bezwaar tegen te ma ken, maar uiteindelijk is onze lijn dat je in een situatie altijd maatwerk moet kunnen leveren als de situatie daarmee verbeterd wordt. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): De wethouder zegt dat er eigenlijk al maatwerk wordt geleverd, maar onlangs vertelde een inspreker in de commissievergadering dat zij dringend behoefte had aan hulp in huis. Haar partner was mantelzorger voor haar en trok het allemaal niet meer, omdat ze oak nag andere problematieken hadden. Zij zaten oak met financiële 73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

problemen, waardoor ze zelf geen thuishulp konden inhuren. Mijn vraag aan de wethouder is of deze mevrouw onder de regelingen valt die de wethouder zojuist noemde. De heer JAFF (Groenlinks): Een puntje van orde eigenlijk: mijn fractie heeft gemist over welke specifieke matie dit gaat. Kunt u het nummer alstublieft noemen? Wethouder SCHREDERHOF: Het is matie 6.1.19. Mevrouw Gaal, wij kunnen in deze zaal geen individuele casuïstiek bespreken. Weet dat mevrouw wel mijn telefoonnummer heeft. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft):. lk begrijp dat we dat niet kunnen bespreken, maar mevrouw is zelf hier kamen inspreken en zij zegt dat het opnieuw is afgewezen. lk zal haar dus naar u terugsturen. Dank u wel. Wethouder SCHREDERHOF: Een situatie heeft altijd twee kanten en is niet ter bespreking in deze zaal. Wees flexibel met flexwoningen voor starters, matie 6.1.20. Wij zijn daarmee aan de slag. Het is niet zo dat wij alleen met de Mozartlaan aan de slag zijn, de plek voor Oekraïense vluchtelingen. We zijn ook beziQ met de Brasserskade. Wij zoeken ook permanent of we locaties kunnen vinden waar we tijdelijke woningen kunnen neerzetten, maar het is niet helemaal voor niks dat het Rijksvastgoedbedrijf nog een hele grate opslag van allerlei flexwoningen heeft, want de situatie om ze te realiseren, is net iets ingewikkelder dan we met z'n allen gedacht hadden.

Ten eerste is het voor een periode van tien jaar; dat laat het bestemmingsplan toe. Oat vraagt tegelijkertijd om subsidiëring vanuit het Rijk. Als je die krijgt, betekent dat altijd dat 30% van de woningen toegewezen moet worden aan statushouders. Dan blijft er nog 70% over voor de jonge starters, of die nou in Delft kamen of niet. Maar wij zijn heel specifiek met een businesscase bezig, want na tien jaar moet je verplaatsen. Oat zijn lastige businesscases. Er zit een corporatie bij aan tafel, maar we kamen daar op dit moment in financiële zin nog steeds niet uit. Wij willen het dus heel graag, maar je merkt dat het toch lastiger is dan we met z'n allen gedacht hebben, omdat je ze uiteindelijk weer moet verplaatsen. Daar hebben we opnieuw contact over met BZK. We laten de businesscase aan BZK zien, zodat dat misschien mee kan denken over andere oplossingen, maar vooralsnog is het puzzelen met elkaar. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): U zegt dat 30% dan naar statushouders moet, maar wij hebben natuurlijk al zo'n locatie. Oat hoort dan toch al bij die 30%? Wethouder SCHREDERHOF: Oat is creatief boekhouden, maar zo gaat dat niet. Je vraagt per locatie aan en je hebt die subsidie echt keihard nodig om je businesscase draaiende te houden. Desondanks lukt het ons tot op de dag van vandaag niet, behalve voor Oekraïense vluchtelingen, maar dat is een heel anders gefinancierde lijn.

Dit is lastig. De corporatie is erbij betrokken. Wij willen allemaal heel graag en we kijken ook regionaal of er mogelijkheden zijn, maar het is heel ingewikkeld. Bij matie 6.1.21 pak ik het onderwijsdeel. Als leerlingen verzuimen in het onderwijs, geven we dat door en wordt de leerplichtambtenaar daarbij betrokken. Het jaarverslag dat gaat over het verzuim en de wijze waarop we dat oppakken, krijgt u of is gestuurd naar de raad. Daar zit echt heel veel energie in om in eerste instantie te zorgen dat ze op school blijven. Als dat niet lukt, kamen ze bij mijn collega terecht en begeleiden we kinderen op een andere manier. U zult in die rapportage ook lezen dat we daarmee redelijke resultaten boeken.

74

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): De wethouder wil nooit dat ik op een casus inga, maar het is natuurlijk wel zo dat jongeren bijvoorbeeld een opleiding gaan doen om verzorgende te worden. Ze gaan dan ergens werken en worden dan gewoon 's nachts ingezet op een afdeling. Oat lijkt me niet zo verstandig, omdat ze nog helemaal geen diploma hebben. Dan worden er drie vrije dagen in het vooruitzicht gesteld. Wat vindt de wethouder daarvan? Wethouder SCHREDERHOF: Mevrouw Gaal, ik vind het altijd lastig om op verhalen in te gaan waarvan ik de context niet voldoende ken. lk weet wat wij als overheid doen om dat soort dingen te voorkomen. lk heb niet de illusie dat wij elk kind daarin kunnen helpen. Er zullen altijd kinderen in een situatie terechtkomen die we niet gewend zijn met elkaar, want anders zouden we echt een unieke overheid zijn. Over individuele casussen zou u gewoon met de begeleiders moeten praten, als dat mag. Tot slot matie 6.1.23 over kritisch zijn op eigen taalgebruik. Intern bij de gemeente zijn we daar echt stevig mee bezig en zijn we aan de slag met heldere taal. Mensen worden daar ook in geschoold en we zorgen datons taalgebruik aansluit op wat voor mensen een haalbare lijn is. De andere vraag betreft het onderwijs. De conclusie is daar dat sommige kinderen het lastig vinden om teksten te lezen. Dat heeft ook een andere kant.

Er is een hele grote discussie over basisvaardigheid, over lezen. Daar wordt in het onderwijs een extra programma op ingezet. Het is dus een beetje een kip- en eiverhaal. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): lk neem niet helemaal genoegen met de opmerking dat hierop wordt ingezet. Hoe dan? De inspectie zegt dat het gaat om 2,5 miljoen mensen. Oat is echt heel veel. Dan zal ook in Delft kritisch gekeken moeten worden naar onze informatiestromen naar buiten, hoe wij iets op onze websites zetten en hoe post wordt begrepen. lk wil dus toch graag een toelichting. Wethouder SCHREDERHOF: Volgens mij zijn het twee verschillende dingen. Het ene is wat wij zelf doen aan de wijze waarop we met mensen communiceren. Wij hebben bijvoorbeeld in Speaking Minds, dat mijn collega nu doet, ook met kinderen overleg. Daar ontstond bijvoorbeeld de discussie over zoekprofielwoorden, die bij ons volwassenen echt anders zijn dan bij kinderen. Daar kijken we dus naar. Wij evalueren dus steeds de manier waarop wij zelf met taal omgaan en dingen naar buiten brengen. Wij zorgen ook dat mensen daar intern in zijn opgeleid. Oat is de ene kant. Je probeert zelf dus om steeds verbetering te hebben in de eigen manier van communiceren en om daar ook andere methoden voor te gebruiken. De andere kant is echt ook het investeren in die basisvaardigheid van het lezen; dat zit in het onderwijs.

Ook dat zal moeten gebeuren. Daar is nu een extra masterplan voor ingezet vanuit het Rijk. Het heeft dus heel erg die twee kanten. Wij hebben een verantwoordelijkheid om goed te communiceren. Het onderwijs heeft de verantwoordelijkheid om te zorgen dat die basisvaardigheid omhooggaat. Wethouder GOOIJER: Voorzitter. Over het amendement Volwassenenfonds Sport & Cultuur is al het nodige gezegd. Het college omarmt dit amendement. Het is een mooie manier om te werken aan meerdere doelen, waardoor ook mensen die minder inkomen hebben, meedoen aan onze samenleving en kunnen werken aan hun gezondheid en waardoor we eenzaamheid kunnen tegengaan. Dus van harte steun voor dat amendement. De eerste matie die op mijn bord ligt, is de matie Armoede verder bestrijden. De oproep van de raad om structureel meer geld aan armoedebestrijding te besteden, snap ik heel goed. We hebben binnen deze Kadernota als college echt gezecht naar welke ruimte er is, ook om incidentele middelen toch meerjarig in te zetten om dingen te doen; dat zeg ik maar even 75

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

richting de SP. Daarvan vindt u ook een aantal voorstellen in de begrotingswijziging die bij deze Kadernota is ingediend. De matie zoals die er nu ligt, kan ik overlaten aan het oordeel van de raad, maar ik omarm haar wel, want ik ben blij met de ruimte die zij biedt om op basis van gesprekken met ervaringsdeskundigen en maatschappelijke partners beleid toe te voegen dat werkt. Maar ook dan zal het vragen om het maken van keuzes, want we kunnen niet alles wat we zouden willen. Daarom inderdaad ook een lobby richting het Rijk. Oat doen we, ook richting de minister. lk ben blij dater een advies over het bestaansminimum kamt van een rijkscommissie die de minister heeft ingesteld, want dat is primair de eerste knop waaraan gedraaid zou moeten worden. In principe zou je met een minimum gewoon moeten kunnen meedoen in onze samenleving. Als ik het goed begrepen, kamt er daarna een advies over wat des Rijks en wat des gemeentes is. Oat zullen we dus kritisch gaan volgen. Waarom oordeel raad en geen toezegging? Bij het college ligt nu nog de opdracht om de meeropbrengst uit toeristenbelasting te besteden aan zo veel mogelijk Delftenaren en dus aan die afvalstoffenheffing. De raad zal dus zelf een ander besluit moeten nemen als hij dat wil. Oat laat ik dus graag aan de raad over, maar als wethouder Armoede zeg ik: doen.

Hart voor Delft heeft de matie Tijdig aan de slag met tieners ingediend, zegt terecht "begin op tijd met het werken aan tieners" en constateert terecht dat er in onze stad op dat vlak een omissie is - over taalgebruik gesproken; sorry! - dus dat er op dat vlak te weinig gebeurt in onze stad. Oat is ook de reden waarom wij bij de Kadernota hebben voorgesteld om preventie te versterken, waar het versterken van het jongerenwerk echt een heel groat onderdeel van uitmaakt. Daarmee beginnen we primair wel in Delft-West - zeg ik richting Hart voor Delft - maar het zal zijn weerslag hebben op de hele stad. In ons voorstel zit 5 ton om daaraan te besteden. Oat is dus aanzienlijk. Het tweede dictum in de matie is vooralsnog dus niet nodig. De rest van de motie - om tafel gaan met de partijen om tienerwerk te versterken en de raad daarover te informeren - wil ik toezeggen, waarbij ik wel de kanttekening wil plaatsen dat er ook wel wat gebeurt. Het is niet zo dat we niks doen voor tieners. Delft voor Elkaar is zieh sinds eind 2022, zoals ze ons informeren, ook gaan richten op de groep 10+. Er is een meidengroep toegevoegd en er zijn ook andere organisaties in onze stad die tienerwerk organiseren. Denk aan The Mall, dat vanaf 10+ zijn werk doet, de buurtsportcoaches, Stichting Welbevinden en Can I dream. Het is dus niet zo dat we niks doen, maar ik onderschrijf het gevoel van urgentie.

De WO vroeg of er betere instrumenten zijn om criminaliteit tegen te gaan. lk verwijs graag naar het programma Preventie met Gezag, dat de raad onlangs heeft gekregen. De heer STOOP (Hart voor Delft): Bedankt voor uw toezegging dat u ermee aan de slag gaat. U zegt dat er al genoeg gebeurt, maar de matie is tot stand gekomen door het gesprek met onder andere Delft voor Elkaar, dat zegt dat er in Delft geen structureel tienerwerk is en dat zieh daar zorgen over maakt. U noemt voorbeelden en haalt gelijk weer Delft-West erbij, maar onze bedoeling met de matie is dater om de tafel gezeten gaat worden en dat dan voor heel Delft over het tienerwerk wordt gepraat, want Delft is niet Delft-West. Delft heeft meer wijken. lk had graag bij de toezegging gehoord dater met Delft voor Elkaar gepraat gaat worden over Delft in plaats van Delft-West. lk begrijp dat het gevoelig ligt en dater budget is vrijgemaakt voor Delft-West, maar we hebben ook nog gewoon het reguliere werk. De jongerenwerkers van Delft voor Elkaar worden op dit moment uitsluitend ambulant ingezet op plekken waar problemen zijn, bijvoorbeeld op de Papsouwselaan. Wethouder GOOIJER: Helemaal terecht zegt de heer Stoop dat we met Delft voor Elkaar in principe afspraken hebben voor onze hele stad, maar met deze Kadernota is het, zoals ook mijn buurvrouw heeft toegelicht, soms echt een beetje zoeken naar waar je nog wél veel 76

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

geld kunt vinden. Oat kunnen we gelukkig voor Delft-West wat makkelijker, maar het gesprek met Delft voor Elkaar en de andere partners zal gaan over tienerwerk in onze hele stad. De dekking voor het intensiveren vinden we nu even in Delft-West, maar de prestatieafspraken met Delft voor Elkaar gelden nu oak al voor de hele stad. lk heb oak niet gezegd dat we al genoeg doen; ik zeg dat we gelukkig al wat doen. We gaan het gesprek aan over water verder nodig is. Daarover kam ik graag in Q4 bij u terug. Dan de matie Houd het Odensehuis De Linde open. De tribune zal lang gewacht hebben om eindelijk mijn antwoord te horen. lk snap heel goed dat partijen in deze zaal en het Odensehuis zelf het niet wenselijk vinden om zijn deuren te sluiten. Oak ik werd deze week verrast door dit bericht. Wij zijn als gemeente in gesprek geweest met het Odensehuis. Oat gesprek willen wij graag voortzetten. Of daar oak een structurele subsidie uit kan kamen, kan ik vanavond hier niet eventjes toezeggen. Daar moeten gesprekken over gevoerd worden. Aan een structurele subsidie hangen oak voorwaarden vast. Of we daaruit kamen, zal onderwerp zijn van gesprek. Oat voeren we niet hier. Oat zal ik graag met het Odensehuis buiten deze zaal doen. lk wil graag aan de raad terugkoppelen wat daaruit is gekomen, maar voor 1 augustus alles afronden en in de benen houden kan ik niet toezeggen.

Dus ja, we gaan in gesprek en ik zal de raad daar za snel als dat lukt over informeren. De matie zelf ontraad ik, want we gaan vanzelfsprekend in gesprek. Daarmee is de matie wat overbodig. Oat hoeft wat mij betreft niet via een matie. Een ander onderwerp is het zorgbuurthuis van de SP. Dank voor deze suggestie, die ik graag meeneem in wat we inderdaad al willen gaan doen. Het past heel erg bij hoe we kijken naar het toevoegen van collectieve woonvormen in onze stad. Ja, soms gaat dat oak over een samenspel van Wlz, Wmo en andere wetten. Daarover hebben wij een heel goed contact met ans zorgkantoor DSW om te kijken hoe je soms dingen bij elkaar kunt leggen. Er kamt oak een Wet domeinoverstijgend financieren aan. Oak het Rijk biedt hier dus steeds meer ruimte voor, maar een plek bieden aan seniorenhuisvesting tot en met Wlz-zorg is echt een taak van ans als gemeente. lk ben erg benieuwd hoe het voorbeeld in Oss financieel draait. lk ga daar graag eens op werkbezoek. Dus dank voor de inspiratie. Over cultuurparticipatie door ouderen of eenzame ouderen heeft wethouder Van Vliet al iets gezegd. Vanuit het programma Eén tegen eenzaamheid wil ik daar graag op ingaan. Wij zijn daarmee bezig. In 2023 zijn we dit aan het verbreden naar andere doelgroepen dan alleen ouderen.

Wij doen nu onderzoek naar de behoeften van onze inwoners en naar wat zij nodig hebben om eenzaamheid aan te pakken. Er zijn wat dat betreft geen middelen beschikbaar om daar eventjes € 50.000 uit te halen. We hebben namelijk in totaal, voor die hele aanpak, € 51.000 beschikbaar per jaar. Daar ga ik niet€ 50.000 uithalen voor cultuurparticipatie, oak omdat er al heel veel gebeurt, zoals wethouder Van Vliet al heeft gezegd. Deze matie wordt in deze vorm dus ontraden, maar het signaal van het CDA - let oak op de functie van cultuur in het aanpakken van eenzaamheid - kan ik zeker onder de aandacht brengen van de leden van het kernteam, dat heel hard bezig is met het plan 2.0. Tot slot de Impuls voor de lokale democratie. We hebben daarover in de commissie al veel woorden gesproken. Er zit inderdaad al veel budget in regulier beleid; dat heb ik toen oak toegelicht. Belangrijk is oak dat deze Kadernota daarnaast geld vrijmaakt voor Samen maken we de stad. Oat is ongeveer 2,5 ton in 2024. In de commissie heb ik al gezegd dat we na de zomer met een raadsinformatiebrief bij u terugkomen op het programma Samen maken we de stad: hoe we doen aan participatie in verschillende beleidsdomeinen en hoe we kunnen kamen tot vernieuwde vormen van burgerparticipatie en meedoen met onze democratie. Los daarvan heeft de raad daar natuurlijk oak zelf ideeën over. Maar de matie 77

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

wordt in deze vorm ontraden. We willen nu niet nog meer extra geld daarvoor uit de reserve halen. De VOORZITTER: lk geef het voorzitterschap over aan de heer Valk. (De heer Valk neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de burgemeester.) Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Voorzitter. Er zijn twee moties die mijn portefeuille raken. Beide hebben te maken met veiligheid, want die gaat u allen aan het hart; dal weel ik. Ik begin mel de molie Breng veiligheid lerug in Delftse wijk Voorhof. Eigenlijk ben ik op dit moment volop bezig met een groot deel van datgene wat hier staat. Op korte termijn in gesprek gaan: sterker nog, afgelopen maandag heeft dat gesprek met ondernemers en bewoners plaatsgevonden. Zij hebben ook de gelegenheid gekregen om hun verhaal te doen. Het was ook wel een verhaal van boosheid, frustratie en angst door de situatie aan de Papsouwselaan. In dit gesprek is ook duidelijk geworden dat het extra toezicht vruchten afwerpt, evenals de gesprekken die met ouders gevoerd worden. Op allerlei manieren zijn we heel actief direct in gaan speien toen we de signalen binnenkregen. De overlast is ook verminderd, maar we zien ook dat de overlast zieh aan het verplaatsen is. Oat heeft ook impact op de vraag of cameratoezicht zinvol is. Op dit moment werken de huidige repressieve maatregelen goed. Die willen we voorlopig gewoon voortzetten.

Daarnaast zijn we bezig met een plan van aanpak voor meer activiteiten voor jongeren. Va nuit de middelen voor Delft-West - dat komt perfect uit - zijn we aan het kijken of we activiteiten kunnen doen die ook dit type jongeren aanspreken. We zijn er volop mee bezig om dit voor de zomer zo mogelijk ook te doen. Geiet op het feit dat we dit aan het doen zijn en die stappen gezet hebben, kom ik toch even bij het plan dat hier ooit door de meerderheid is vastgesteld in de raad: er moet een beslisboom zijn en alle voorliggende voorzieningen moeten altijd eerst uitgeprobeerd zijn voordat we overgaan naar cameratoezicht. Je ziet eigenlijk dat die voorliggende maatregelen op zieh hun werk doen. We zijn daar deels ook nog mee bezig. Daarbij geldt ook dat het zieh een beetje aan het verplaatsen is. Voordat je het weet, heb je op de ene plek een camera staan en verplaatst het zieh vervolgens naar een andere plek. In dat opzicht denk ik dat ik een groot deel van de motie, dat ik ook heel goed begrijp, uitvoer. Ten aanzien van het cameratoezicht lijkt het me, geiet op het beleid dat u hier zeit heeft vastgesteld, op dit moment niet zinvol om dat op te pakken. Daarmee ontraad ik de motie, hoewel ik een groot deel daarvan dus al uitgevoerd heb. Voor een groot deel zitten we op één lijn, maar niet op het laatste punt, gezien uw eigen vastgestelde beleid.

De tweede motie is de motie Verbod mes op zak. Van de 400 zoveel of 300 zoveel gemeenten - ik ben het een beetje kwijt, want er wordt in Nederland heel wat heringedeeld doen 7 gemeenten dit nu. Er komt op dit moment overigens landelijke regelgeving aan; dat weet u misschien zeit ook, mevrouw Timmermans. Die regelgeving ligt op dit moment al voor consultatie voor. Het is de bedoeling om die in het eerste kwartaal van volgend jaar te behandelen. Dat gaat dus best snel. Voordat wij vanuit deze vergadering toe zijn aan een APV-verandering, zitten we ook echt dik in het najaar, geiet op hoeveel tijd behandeling altijd kost. Oat is één. Ten tweede is het een uitbreiding van de Wet wapens en munitie. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Dat is natuurlijk niet echt een argument, geiet op het feit dat bijvoorbeeld Amsterdam dit per 1 juli alsnog in laat gaan. We weten ook heel goed dat wetgeving vaak lang op zieh laat wachten. lk wacht dus op het tweede argument.

78

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Dat komt mooi uit. lk heb nog meer argumenten; er kamen nog argumenten aan. Het tweede argument is dat we op dit moment de Wet wapens en munitie hebben. Oat weet u ook, want u verdiept zieh doorgaans altijd goed in de dingen waar u mee bezig bent. Daarin hebben we eigenlijk al een regeling waarin messen verboden zijn. Oat geldt voor diverse typen. Stiletto's, werpmessen, valmessen die langer zijn dan 28 centimeter, zijn verboden, maar ook voorwerpen waarvan geiet op hun aard of de omstandigheden waarin ze aangetroffen worden, redelijkerwijs kan worden aangenomen dat ze bestemd zijn om letsel aan te brengen bij mensen. Dan is zelfs een schroevendraaier verboden. Eigenlijk zit er dus al heel veel in de wet. Het is ook heel verstandig om de aanvulling door de wetswijziging die er nu aankomt, even afte wachten. Maar ik begrijp uw punt heel goed. lk heb dus zoiets als: ik wil dit wel even goed volgen. Als het echt te lang duurt, denk ik dat we gewoon ook onze slag moeten maken, want ik begrijp wel de urgentie hiervan. Maar we zijn wel even verder in het najaar voordat het zover is en we hebben op zieh al mogelijkheden. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): lk gooi de spreektijd er snel doorheen. Het gaat bijvoorbeeld ook om koksmessen, gebruiksmessen en hobbymessen.

lk snap dat het om de aard van het wapen kan gaan, maar blijkbaar moet het toch specifiek genoemd worden. Oat wil ik toch meegeven. lk wilde matie best intrekken met dien verstande dat we er nog naar gaan kijken, maar dan wil ik wel graag een terugkoppeling hierover. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Ook keukenmessen vallen in deze zin overigens onder de huidige wetgeving, want het gaat gewoon om de omstandigheden waarin iemand met zoiets loopt. Maar een algeheel verbod is nogal wat. lk heb er wel over gesproken met de ambtenaren. Je zou kunnen zeggen dat je het tot 30 jaar doet, maar dat betekent dat al onze studenten eigenlijk niet met messen mogen lopen, terwijl de wetgeving al de ruimte geeft: als iemand onder verdachte omstandigheden met messen, schroevendraaiers, keukenmesjes, stiletto's loopt, mag dat dus niet. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): lk had niet gedacht dat ik dit zou zeggen, maar de wet is natuurlijk niet alles. We geven dus ook een signaal af. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Now we're talking! Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): lk geef dus aan het ook signalering is, een standpunt innemen en dat uitdragen. Burgemeester VAN BIJSTERVELDT-VLIEGENTHART: Daarom begrijp ik ook uw punt. Mijn primaire reactie was ook deze, maar dan word je toch weer wat nader geïnformeerd en dat is toch wel een reëel punt.

Maar laten we met elkaar afspreken dat we dit de kernende maanden goed volgen. Mevrouw Timmermans en ik spreken elkaar toch in de EFBvergadering. Als we met elkaar het idee hebben dat het gewoon te lang duurt - we weten uit ervaring dat het in Den Haag soms lang kan duren - gaan we gewoon zelf kijken hoe we dit gaan oppakken. De VOORZITTER: lk geef het voorzitterschap terug. (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Valk.) De VOORZITTER: Hartelijk dank, meneer Valk. Het college heeft de reacties gegeven. lk kan me voorstellen dat u als raad even behoefte heeft om uw mind op te maken over hoe u 79

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

naar aanleiding van al die reacties omgaat met een aantal maties en amendementen, ook in nader overleg. Heeft u aan tien minuten genoeg om dat afte kaarten, gaat dat sneller of heeft u daar meer tijd voor nodig? lk kijk even naar mevrouw Van Rossum, want die is de senior in ons midden. Vijf minuten? De heer MARUF (D66): Voorzitter. Het spijt me, maar wethouder Van Vliet had ook al door dat onze vraag over de Gasthuisplaats nog niet beantwoord is. De VOORZITTER: Dan gaat we dat eerst doen. Gaan we daarna vijf minuten schorsen, zoals mevrouw Van Rossum voorstelt? O, het wordt toch tien minuten. Jammer, het wordt gewoon een schorsing van tien minuten. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. De plantjes op de Gasthuisplaats doen het steeds beter, zoals u ziet. Oat gaat echt heel goed. Wij willen in januari starten met de participatie voor de Gasthuisplaats. We willen eerst de participatie afronden voor langs de grachten, zodat we die dingen niet door elkaar halen. Nu hier een uitspraak doen over wanneer we precies starten met de uitvoering ... Dat is echt afhankelijk van het plan dat we daar ma ken. Het is een heel complexe situatie. Als we daar iets eenvoudigs maken, kan het misschien snel. Maar als we ook wat lastigere dingen gaan doen, kost het meer tijd. Helaas moet ik dat antwoord dus schuldig blijven. De VOORZITTER: We gaan nu tien minuten schorsen, maar dan ook wel sharp.