Gele Scheikunde Bijlagen bij toelichting
Tekst van het document
ONTWIKKELING VAN HET PROJECT
C
Van VO naar DO
B
A
D
E
F
GS
Hoogteaccent Het hoogteaccent aan de Michiel de Ruyterweg is aangepast en verder ontwikkeld als getrapt bouwblok in een sterke compositie met de bouwblokken A en B. Het hoogteaccent accentueert het scharnierpunt in de Michiel de Ruyterweg. De hoogte is aangepast zodat het grotendeels overeenkomt met de bouwenvelop uit het RKP. Door de verminderde hoogte is ook de relatie met de Kramerslab toren verbeterd. Hart van het gebied Het hart van het gebied wordt, ter plaatse van de bestaande patio, opengewerkt om meer licht, lucht en ruimte in het plangebied te brengen. Het groene en historische karakter van deze plek wordt verbonden met de publieke buitenruimte. Door het behoud van de historische structuur, en het zichtbaar maken van de historische gevel, blijft het nieuwe pleinontwerp bepalend voor de structuur en het karakter van omliggend gebied. De voormalige patio, op dit moment fungerend als hart van het bestaande gebouw, krijgt zo zijn nieuwe functie als hart van het gebied als totaal.
Plankaart VO
Aanzicht Kramerslab
Met het hier voorliggende stedenbouwkundig DO wordt er nadere uitwerking gegeven aan planvorming van gebied Gele Scheikunde. Voor deze uitwerking hebben we nauw samengewerkt met de stadbouwmeester, betrokken stedenbouwkundigen en bouwhistorici. De VO fase is voorgelegd ter ambtelijke toetsing en het commentaar is meegenomen in dit document. In April 2021 is er buurtparticipatie gehouden, de uitkomsten daarvan zijn eveneens terguggekoppeld naar het ontwerpproces.
In samenspraak hebben we de verschillende aandachtspunten uit de terugkoppeling van de AOK bestudeerd en dit heeft richting gegeven aan de doorgevoerde ontwerpslagen. Naast een verdere uitwerking heeft dit op punten geleidt tot het aanpassen en finetunen van het ontwerp zelf. Er is aandacht besteed aan zowel de onderlinge samenhang van de individuele bouwblokken als de samenhang tussen de verschillende bouwblokken het omliggende gebied.
Alzijdigheid De nieuwbouwblokken, D, E en F waar de grondgebonden woningen in zijn gesitueerd, zijn nader uitgewerkt in samenhang met de aangrenzende openbare ruimte. In volume en schakering vinden ze hun aansluiting met het bestaande Gele scheikunde-complex. In bijzonder is er aandacht besteed aan de alzijdigheid van de bouwblokken. De koppeling in bouwvolumes, zorgvuldig opgezette hoekoplossingen en geïntegreerde tuinmuren geven een aaneengesloten en hoogwaardige omranding van het publiek gebied. Dit is terug te vinden in de uitwerking van de woningen aan het centrale hart en de kopwoningen aan het park. Zaken als (fietsen)bergingen maken integraal onderdeel uit van de bouwmassa’s in blokken E en F. In Blok D zijn deze geplaatst in de parkeerkelder en is de entree tot deze parkeerkelder opgenomen in het bouwblok.
Spelregels Om architectuur en de buitenruimte in samenhang te kunnen ontwerpen is er zorgvuldig nagedacht over een set van spelregels waaraan de stedenbouw en architectuur aan zal voldoen. Zo zijn er regels over de zorgvuldige overgangen van publiek naar privé. De plinten spelen hier een cruciale rol in, en deze reageren op de aangrenzende openbare ruimte. Erfafscheidingen zoals tuinmuren die een bouwblok completeren zijn in samenhang (ritmiek, materialisatie etc.) met deze plinten ontworpen. Waar de plint resoneert met de aangrenzende openbare ruimte kenmerken de gevels van de bovengelegen verdiepingen zich door een ‘rustige’ eenheid. Door rasters met een richting, de kracht van herhaling en continuïteit wordt de samenhang van de bouwblokken geborgd.
Michiel de Ruyterweg
10 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 11
2. AMBITIES
EIGEN IDENTITEIT
LEVENDIGE DIVERSITEIT
DUURZAAM EN GROEN
Het nieuwe stedenbouwkundig ontwerp voor Gele Scheikunde is vormgegeven aan de hand van een drietal hoofdthema’s, die in grote lijnen de ambities weergeven voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. ‘Eigen identiteit’, ‘levendige diversiteit’, ‘duurzaam én groen’ zijn de kernwaardes van het plan. Tezamen vormen ze de basis voor een prettige buurt waar het gezond en aangenaam leven is.
EIGEN IDENTITEIT
14 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Gele Scheikunde als drager
Van introvert naar extrovert
Intermediair tussen verschillende schalen
Met zijn rijke historie, bijzondere stedenbouwkundige opzet en kenmerkende architectuur beschikt Gele Scheikunde over een ideale basis voor een uniek, hoogwaardig plan. Door verder te bouwen op de bestaande kwaliteiten en het historische karakter van het gebied heeft het de potentie om uit te groeien tot een levendig woongebied met zijn eigen identiteit.
Verscheidene naoorlogse capaciteitsuitbreidingen hebben ertoe geleid dat belangrijke structuren en plekken in de huidige situatie gefragmenteerd zijn geraakt. De heldere structuur waar het plan oorspronkelijk mee is opgezet, is deels vervallen, waardoor het geheel rommelig en introvert oogt. Enkele selectieve ingrepen in de huidige stedenbouwkundige structuur maken het mogelijk het gebied te transformeren naar een uitnodigende, extroverte wijk, en het gebied open en toegankelijk te maken voor bewoner en omgeving.
Vanwege zijn bijzondere ligging kent de omgeving van het Gele Scheikunde gebied vele gezichten, ieder met zijn eigen karakter en schaal. Als scharnierpunt tussen deze afzonderlijke werelden dient de locatie een overgang te vormen naar deze verschillende schalen en zodanig de omgeving te vervlechten tot één geheel. Door het slim positioneren van hoogteaccenten en aan te sluiten op de korrelgrootte van de omgeving zal het gebied zich op een gepaste manier inschikken in het stedelijk weefsel van de stad.
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 15
LEVENDIGE DIVERSITEIT
16 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Gemengde wijk
Toegankelijke buurt
Divers programma
Het gebied ligt op een locatie waar maximaal geprofiteerd kan worden van de nabijheid van de binnenstad, universiteit, openbaar vervoer en voorzieningen. Het gebied geldt dan ook als een ideale thuisbasis voor jong en oud, waar elk individu zijn plek kan vinden. De ambitie is een buurt te creëren die een meerwaarde biedt voor alle doelgroepen en zodoende de levendige, gemengde wijk te realiseren die een waardevolle aanvulling is voor de stad.
De ideale ligging van de locatie leent zich uiterst geschikt uit om verschillende doelgroepen en diverse verkeersstromen samen te brengen op één plek. Zodoende dient de nieuwe wijk open en toegankelijk te zijn voor iedereen die het gebied betreedt. Middels een goed ontworpen mobiliteitsplan zal de toegankelijkheid van het gebied gewaarborgd worden en biedt het plaats voor eenieder die het gebied betreedt.
Gezien de forse woningbouwopgave in alle prijssegmenten waar de stad mee kampt, biedt de locatie grote kansen voor een gemengd woonmilieu, waar toekomstige bewoners en gebruikers, jong en oud, met plezier verblijven. Een uitgebalanceerd en gedifferentieerd programma met circa 300 woningen in het sociale en middensegment, gecombineerd met maatschappelijke, commerciële voorzieningen en een mix van kleinschalige bedrijvigheid in de plint maken het mogelijk een bruisend milieu te creëren waar men zich welkom voelt.
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 17
DUURZAAM EN GROEN
18 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Integrale duurzaamheid
Groen landschap
Hergebruik bestaand
Naast zichtbaar groen in de openbare ruimte speelt integrale, hoogwaardige duurzaamheid een belangrijke rol in het realiseren van een uitzonderlijke buurt. Onderdelen als biodiversiteit, klimaatadaptatie, energieopwekking, circulariteit en waterretentie leveren in grote mate een bijdrage aan de beleving en uitstraling van het gebied.
Een grote kwaliteit van Gele Scheikunde en zijn omgeving is de hoeveelheid groen die aanwezig is. De groengebieden zijn echter matig ontsloten en slecht met elkaar verbonden, de herontwikkeling biedt goede kans hier verbetering in te brengen. Door de groene inrichting van het gebied te versterken en de kwaliteiten van het bestaande landschap met zijn groene kraag en hovenstructuur te benutten, wordt de realisatie van een aantrekkelijke, groene woonenclave werkelijkheid.
Kenmerkend voor Gele Scheikunde is het voormalige faculteitscomplex met zijn historie en bijzondere architectuur. Door het deels behouden van het pand en slim om te gaan met de ruimtes die deze biedt, verkrijgt de woonwijk zo niet alleen zijn unieke karakter, maar speelt het in op duurzaam hergebruik. Opwaardering van het historische pand en een flexibele inrichting binnen de huidige opzet bieden kansen om op een gepaste wijze om te gaan met het bestaand en het geheel nieuw leven in te blazen.
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 19
3. HISTORIE
HUIDIGE SITUATIE De locatie bevindt zich op een driehoekig plot welke aan drie zijdes begrensd wordt door de Julianalaan (noordelijk), de M. de Ruyterweg (oostelijk) en de P. Bernhardlaan én Jaffalaan (zuidelijk). De Julianalaan, met zijn brede straatprofiel en lange bomenlaan, dient als hoofdstraat gezien de hoofdingang van het hoofdgebouw hieraan gelegen is. Tevens zijn het poortgebouw en het naastgelegen parkje (Park Julianalaan) aan deze straat gesitueerd. De M. de Ruyterweg verbindt Gele Scheikunde met Rode Scheikunde van de faculteit Architectuur en levert een fraai aanzicht op de karakteristieke architectuur, en met name de uiteenlopende gevelmaterialisering, van beide panden. 1
Profiel Julianalaan langs Gele Scheikunde
2
Entree hoofdgebouw Gele Scheikunde
3
De M. de Ruyterweg vormt een belangrijk onderdeel van de stedelijke verkeersstructuur en loopt o.a. door het hart van het TU terrein. De ambitie van de gemeente is om deze belangrijke as te transformeren van een smal, stenig profiel naar een representatieve, groene verbindingsroute tussen binnenstad en campus. Aan de Jaffalaan grenst het huidige TU terrein en vormt samen met de P. Bernhardlaan een groen-blauwe as, middels het ruim opgezette straatprofiel uitgerust met meerdere forse bomenrijen en een watergang. Op het kruispunt van de M. de Ruyterweg en de P. Bernhardlaan is tevens het kenmerkende torentje van het Kramers Laboratorium gesitueerd en fungeert deze vanuit de TU wijk als landmark voor het Gele Scheikunde terrein.
Dienstwoning
9
2
4
Bestaand grasveld
5
Straatprofiel Jaffalaan
6
Groene as Prins Bernhardlaan
8
1
3 7
4
6
5
7
Toren Kramerlab, poort en Proeffabriek
8
Michiel de Ruyterweg met Rode Scheikunde
22 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
9
Michiel de Ruyterweg met Rode Scheikunde
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 23
HISTORIE VAN DE LOCATIE
1908 was het startschot voor de ontwikkeling van het gebied, toen destijds het eerste gemeentelijke uitbreidingsplan van Delft werd opgesteld, waarin uitbreidingen van de universiteitsgebouwen van de toenmalige Technische Hogeschool van een overkoepelend stedenbouwkundig plan werden voorzien. Het ontwerp van gemeentearchitect Hartman kenmerkte zich door een ruime opzet met grote verkeerskruispunten en behelsde een sterk radiaal stratenpatroon, met als belangrijkste radiaal de Julianalaan.
Vanwege de snelle studentengroei werd naar wens van de hogeschool grote hoeveelheden Rijksterrein aangekocht, om te voorkomen dat geschikte nieuwbouwlocaties bebouwd zouden worden met woningen en beschikbaar zouden zijn voor verdere uitbreidingen. Rond de Eerste Wereldoorlog nam de belangstelling voor de scheikundeafdeling zodanig toe dat de behoefte ontstond om een nieuw, eigen gebouw te realiseren voor deze studierichting. Met de bouw van het Rode Scheikunde gebouw kwam plots echter een eind als gevolg van de recessie in de jaren 20, waardoor het half afgemaakte complex een nieuwe bestemming kreeg als administratief hoofdcentrum van de hogeschool.
Pas in 1938 werd besloten tot de bouw van een geheel nieuw pand, dat veel soberder en eenvoudiger moest worden dan het niet afgebouwde Rode Scheikunde gebouw. Vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd ook de bouw van dit nieuwe complex, het huidige Gele Scheikunde gebouw, tijdelijk stilgelegd, voordat het in 1946 werd opgeleverd en in gebruik werd genomen.
1921
1908
Gemeentelijke Uitbreidingsplan Delft door gemeentearchitect Hartman met radiale stratenpatroon
Transformatie Rode Scheikunde tot BK-City betekende een nieuwe impuls voor de omgeving TU Noord
1959
Bouw van de Witte Olifant (het huidige Kramerslaboratorium)
WO II
Bouw van Gele Scheikunde ligt stil
1900
1940
1920
1938
Start bouw Gebouw voor Organische, Anorganische en de Fysische Scheikunde en voor Chemische Technologie, ook wel Gele Scheikunde genoemd
Uitsnede kaart van Delft, ca. 1900
24 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
2008
Nieuwe uitbreidingsplan: Hartmans plan gaat in het zuiden van Julianalaan over in een orthogonale structuur die evenwijdig en parallel is aan de Julianalaan
1960
1980
2000
2020
1947
Bouw van de Proeffabrieken
Uitsnede kaart van Delft, ca. 1960
Uitsnede kaart van Delft, ca. 1980
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 25
STRUCTUUR STEDELIJK WEEFSEL Het oorspronkelijke stedenbouwkundig plan Dit ontwerp gold als het uitgangspunt voor Dit geeft het gebied zijn unieke karakter en van Hartman in 1908 ging uit van een radiaal de naoorlogse uitwerking van de TU wijk. Het hiermee vormt het in meerdere opzichten de stratenpatroon en was in leven geblazen om de beoogde de groene buffers tussen de steden in ideale link tussen de radiale structuur van de universiteitsinstelling buiten de grenzen van de stand te houden en tegelijkertijd een uitbreiding binnenstad en de orthogonale structuur van de Huidige bebouwing ten opzichte van het stedenbouwkundige plan van Hartman. Het Gele toenmalige binnenstad te plaatsen. Gezien de van Delft mogelijk te maken. Zodoende universiteitswijk. Scheikundegebouw volgt precies de lijnen van twee van de bouwterreinen uit het plan. De driehoeken sterke groei in het aantal studenten kwam in representeert de stedenbouwkundige opzet Proeffabrieken en zijn gebouwd, zijntwee er door het Rijk bij gekocht. 1921 een waar nieuwde uitbreidingsplan, dievrijstaande een stap woningen van Gele Scheikunde kantelmomenten verder ging en voorzag in de realisatie van een binnen de geschiedenis van Delft en is de volwaardige universiteitswijk.
In dit plan werd situering het resultaat van twee verschillende afgezien van de radiale structuur en werd ten stedenbouwkundige visies met twee zuiden van de Jaffalaan overgegaan op een onmiskenbaar verschillende oriëntaties. orthogonale structuur, evenwijdig en loodrecht op de Jaffalaan.
Huidige bebouwing ten opzichte van het stedenbouwkundige plan van Hartman. Het Gele Scheikundegebouw volgt precies de lijnen van twee van de bouwterreinen uit het plan. De driehoeken waar de Proeffabrieken en vrijstaande woningen zijn gebouwd, zijn er door het Rijk bij gekocht.
26 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 27
4. ANALYSE GROTERE SCHAAL
UNIEKE LIGGING
Wippolder Historisch centrum
De locatie van het bestaande Gele Scheikunde complex bevindt zich aan de Julianalaan in het zuidelijk deel van Delft binnen de wijk Wippolder. Het ligt op het scharnierpunt van de Zeeheldenbuurt, BK-City en de TU Delft Campus. Het is deze connectie met zowel de TU als de Delftse binnenstad dat deze locatie zo bijzonder maakt.
Nu het voormalig faculteitscomplex zijn oorspronkelijke onderwijsfunctie heeft verloren, ontstaat er een gebied dat enerzijds de aansluiting zoekt met het historische centrum, te herkennen aan zijn 19e- eeuwse radiale ontsluitingsstructuur, en anderzijds met de TU campus, welke juist wordt gekenmerkt door zijn sterke orthogonale strokenlandschap.
BK-City Zeeheldenbuurt
Jaffa begraafplaats LOCATIE DELFT (historisch centrum)
TU Delft Campus
TU DELFT (campus)
30 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 31
RUIMTELIJKE BOUWENVELOP
RUIMTELIJKE BOUWENVELOP
B. RUIMTELIJKE BOUWENVELOP
03 MAXIMALE BOUWHOOGTES
Duplex Duplex
ONTWERPPRINCIPE
45 m
maximale bouwhoogte (icidenteel)
“DE HOOGTE VAN DE BOUWENVELOP IS ZO GEDEFINIEERD, DAT DE HOOGTES VAN HET TE REALISEREN BOUWVOLUME GOED AANSLUITEN BIJ DE OMGEVING.”
24m
+/- 45 m
max. hoogte +/- 45 m
UITWERKING 8 meter zone kramerstoren
1.
max. hoogte
+/- 24 m
De bouwenvelop heeft een hoogte van circa 24 meter, passend bij de gebouwen in de omgeving (Bouwkunde, DUWO, Jaffalaan).
2.
Richting de Julianalaan loopt de hoogte af naar circa 9 meter, Laboratoriumtoren dezelfde hoogte als de huidige gevel van Gele Scheikunde, zodat daarachter te realiseren, hogere bebouwing niet zichtbaar is vanaf ooghoogte op de Julianalaan. Dit om het bestaande laanprofiel IGVO kavel niet aan te tasten.
9.1 m
3. 4.
Gele Scheikunde
12 m
9.1 m
Poortwoning
Ook richting de bestaande woningen aan de Prins Bernhardlaan loopt de bouwenvelop af, tot een hoogte van circa 12 meter. Er is in de zuidoostelijke hoek ruimte voor een zorgvuldig vormgegeven hoogteaccent. Hiervoor geldt dat hij niet boven de zichtlijn vanaf de Julianalaan uit mag komen. Om te zorgen dat het een rank gebouw is, mag per verdieping de maximale horizontale diagonale maat niet groter zijn dan 30 meter.
32 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
+/- 24 m 21 m
3m +/- 9.5 m
+/- 9.1 m
Julianalaan
3m
Gele Scheikunde
Julianalaan Doorsnede noordoost
plotlijn Gele Scheikunde voorgestelde rooilijn
Pr. Bernhardlaan
plotlijn Gele Scheikunde voorgestelde rooilijn
Laboratorium toren Pr. Bernhardlaan
Gele Scheikunde
Laboratorium toren
+/- 45 m
+/- 45 m
max. hoogte
max. hoogte
+/- 45 m
max. hoogte
De bouwenvelop volgt een oplopende bouwhoogte vanaf de Julianalaan en Bernhardlaan, waar aansluiting gezocht wordt met de Zeeheldenbuurt. 9.5het m huidige profiel van De hoogte is zo gekozen+/dat demJulianalaan niet +/- 9.1 visueel wordt aangetast. De bouwenvelop loopt op tot circa 24 meter. Dat 3m is een hoogte die goed past bij de andere bebouwing in de omgeving. De bouwenvelop heeft ruim voldoende volume om het maximaal binnen de Julianalaan MER te realiseren programma (circa 300 woningen bij de huidige stand van zaken) te kunnen realiseren en de gewenste hoeveelheid groen en blauw. Gele Scheikunde
+/- 24m
+/- 24 m gemiddelde hoogte
+/- 12 m
gemiddelde hoogte
+/- 12 m
+/- 12.0 m
+/- 12.0 m
21 m
21 m
+/- 24m 21 m
Doorsnede noordwest plotlijn Gele Scheikunde
Het is op deze locatie stedenbouwkundig goed te verantwoorden om een zorgvuldig ontworpen hoogteaccent te realiseren. Op de hoek Prins Bernhardlaan-Michiel de Ruyterweg biedt de locatie kansen om het gebied te ‘markeren’ met een accent als entree - en einde - van de TU Campus, aansluiting zoekend bij de toren van de faculteit Bouwkunde. Hier worden meerder voorwaarden aan gesteld: de maximale hoogte mag nooit boven de zichtlijn vanaf de Julianalaan uitkomen en het hoogteaccent moet rank zijn. Dit wordt gedefinieerd als een plattegrond met een maximale diagonaal van 30 meter. Afwijkingen dienen zorgvuldig onderbouwd te Aanpassing bouwenvelop worden en te worden afgestemd met de gemeente Delft.
+/- 12.0 m
Hoofdgebouw Gele Scheikunde aan de Julianalaan
+/- 9.1 m
TOELICHTING
gemiddelde hoogte
Duplex woningen Michiel de Ruyterweg
21 m +/- 9.5 m
voorgestelde rooilijn
plotlijn Gele Scheikunde voorgestelde rooilijn
Pr. Bernhardlaan Laboratorium toren plotlijn Gele Scheikunde voorgestelde rooilijn Laboratorium toren Laboratorium toren
Michiel de Ruyterweg Michiel de Ruyterweg
+/- 45 m
max. hoogte
- 17 -
Maximale bouwhoogtes +/- 24m
21 m Doordat de duplexwoningen aan de Michiel de De bouwenvelop volgt een oplopende +/- 12 m Ruyterweg onderdeel zijn gaan uitmaken van het bouwhoogte vanaf de Julianalaan en plangebied is de ruimtelijke bouwenvelop daar Bernhardlaan, waar aansluiting gezocht wordt vereenvoudigd. met de Zeeheldenbuurt. De hoogte is zo gekozen plotlijn Gele Scheikunde Behoud van de toren van het Kramerslab dat het huidige profiel van de Julianalaan niet Michiel de voorgestelde rooilijn betekent echter dat nieuwbouw binnen de visueel wordt aangetast. De bouwenvelop Ruyterweg loopt Laboratorium toren 8-meter zone niet hoger mag zijn dan de huidige op tot circa 24m. Dat is een hoogte die goed past proeffabrieken (10 meter). bij de andere bebouwing in de omgeving.
Aan de Michiel de Ruyterweg biedt de locatie kansen om het gebied te ‘markeren’ met een hoogte accent, aansluiting zoekend bij de toren van de faculteit Bouwkunde. Het behouden van de laboratoriumtoren van het Kramerslab heeft consequenties voor de daaromheen gelegen volumes. De nieuwbouw dient daar op aan te sluiten.
Kramerslab en toegangspoort aan de Prins Bernhardlaan
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 33
5 - HET STEDENBOUWKUNDIG PLAN
HET STEDENBOUWKUNDIG PLAN nummering in de tekening refereert naar de blok naam A : Gebouw A, nummering de tekening refereert naar de blok naam B : Gebouw in B etc. A : Gebouw A, B : Gebouw B etc.
Definitief ontwerp Stedenbouwkundig plan Gele Scheikunde Het stedenbouwkundig plan is een samenvoeging van de stedelijke wereld van de Michiel de Ruyterweg en de kleinschalige groene woonwijk die een voortzetting is van de Zeeheldenbuurt. De oorspronkelijke stedenbouwkundige structuur van het plan Hartman is leesbaar in de nieuwe planopzet. De fijnmazige structuur maakt het gebied doorwaardbaar voor het publiek.
IGVO geen onderdeel van planontwikkeling * voorlopige aanname volume en positie IGVO incl. bestemming kramertoren
De rooilijn aan de Michiel de Ruyterweg is 5m teruggezet van de huidige rooilijn, nu ook het kavel met duplex woningen is geintegreerd in het plangebied. Dit opent de mogelijkheid tot een verbreding van het profiel van de Michiel de Ruyterweg in de toekomst. De woonwijk van Gele Scheikunde is autoluw. Parkeerplaatsen voor de bewoners worden voorgesteld in een stallingsgarage onder blokken B & D. Deze stallingsgarage heeft de entree aan de MIchiel de Ruyterweg, die is opgenomen in het volume van Blok B. Hiermee is de entree zoals opgenomen in het Stedenbouwkundig VO via de Julianalaan en Prins Berhardlaan te komen vervallen en wordt deze route alleen nog maar gebruikt voor nooddiensten en ondersteunende diensten zoals pakketbezorgers. Het plan biedt ruimte aan circa 300 woningen in verschillende segmenten; sociale huur, middeldure huur, vrije sector huur en grondgebonden koopwoningen. Commerciele ruimte is opgenomen in de plint langs de Michiel de Ruyterweg en een Grand Cafe in de voormalige college zaal in Gele Scheikunde, vormt het kloppend hart van de gemeenschap. Het groen omkadert de gebouwen en is duidelijk gedefinieerd door een afscheiding geinspireerd op de afscheidingsmuur van Gele Scheikunde. Water en waterberging worden speelsgewijs zichtbaar gemaakt door het gebruik van wadi’s.
36 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 37
KERNKWALITEITEN VAN HET PLAN TU Delft Campus
bestaande en te behouden bebouwing nieuwbouw Zeeheldenbuurt
Bestaande bouw De bestaande gebouwen van het complex worden gedeeltelijk gesloopt en deels behouden en getransformeerd.
Schakel tussen schalen De volumes bouwen in schaal en hoogte op van de kleine korrel van de Zeeheldenbuurt naar de grote korrel van de TU Delft Campus
Buurtpark Schoolplein
Groen blauw plein Plein & grand café Levendige plint aan Michiel de Ruyterweg
Groene as Groene kraag
Groene woonbuurt Een woonbuurt met buurtpark, Groene as en Groene kraag
38 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Levendige plint en hart van de buurt De plint aan de Michiel de Ruyterweg zorgt voor een sterke stedelijke verbinding met de directe omgeving. Het grand café met het groene plein en terras achter het bestaande Gele Scheikunde-gebouw wordt the nieuwe hart van de buurt.
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 39
laan
ard Prins Bern
tie osi
O
IGV
np ee m lu vo ren me erto a n am r an e a ing k g i p m rlo tem oo * v l. bes inc
buurtpark
C
poortgbouw (niet onderdeel van dit masterplan)
schoolplein D
F
B
as ne e gro groen blauw plein
ag
ra ek
n
e gro grand café
E
G
A
M
ich
iel
de
Ru
yt er
we g
n
laa
a lian
Ju nummering in de tekening refereert naar de blok naam A : Gebouw A, B : Gebouw B etc.
40 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 41
PLANDOORSNEDES
52.8m
35m
21.6m
21m 13m 9m
centraal plein
3-laags rijwoningen
appartementen
3-laags rijwoningen
Langsdoorsnede
21m 12m
fietsstraat
4-laags rijwoningen
binnentuin
4-laags rijwoningen
centraal plein
grand café restaurant
Julianalaan
Dwarsdoorsnede
42 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 43
5.A - PROGRAMMA
Een gevarieerde mix van bewoners draagt bij aan een levendige en diverse wijk.
PROGRAMMAONDERDELEN Gebouw A 1.230m2
4,9%
15 koop woningen appartment 4 koopwoningen duplex
1,3% 11,8%
36 koop / vrije sector huur
6.9%
21 middeldure huur
26,4%
80 middeldure huur
15,1%
46 sociale huurwoningen
Gebouw B 6.945m2
itie
Sociale huurwoningen
O IGV
Rijwoningen 4-laags
D
nieuwbouw
en me olu oren v me mert na an g kra a e n pig mmi rlo oo beste v * l. inc
C
s po
Rijwoningen 3-laags
Middeldure huurwoningen
WONEN > 300 woningen
Gebouw C 9.150m2
F Commercieel
B Koopwoningen renovatie
Mix koopwoningen, middeldure huur en vrije sector
E
GS
Gebouw D 9.884m2
13,9%
Gebouw E 2.280m2
4,6%
Gebouw F 3.250m2
7,8%
Commercieel / horeca
22 renovatiewoningen koop
A
GS blok 4.880m2
Fietsenstalling 460m2
inpandig
Bovengronds
COMMERCIEEL
Centrale hart 1.100m2 Commercieel 1395m2 Fietsenstalling 871m2
7,3%
bestaande bouw
Commercieel
14 rijwoningen koop 24 rijwoningen koop
Commercieel
Koopwoningen
42 rijwoningen koop
Ondergronds
Parkeerbak 5.962m2
Disclaimer: Indicatieve woningverdeling ter illustratie: nader uit te werken
46 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 47
5.B - SPELREGELS STEDENBOUWKUNDIGE INPASSING
SPELREGELS STEDENBOUWKUNDIGE INPASSING
PAGINA BEWUST LEEG. WORDT APART TOEGELEVERD
50 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
ILLUSTRATIES SPELREGELS
PAGINA BEWUST LEEG. WORDT APART TOEGELEVERD
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 51
STALENKAART ARCHITECTUUR
PAGINA BEWUST LEEG. WORDT APART TOEGELEVERD
52 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
PAGINA BEWUST LEEG. WORDT APART TOEGELEVERD
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 53
5.C VISIE OMGANG BESTAANDE BOUW
WAARDESTELLING VAN HET BESTAANDE COMPLEX
1
Hoogteaccent Kramerslab
+
Architectonische bijzonderheden
+
2
+
+
6
Bijzondere ruimtes met uniek karakter
+
Sobere, ritmische architectuur
56 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
3
6 7
Architectonische bijzonderheden
Kracht van de herhaling
+
3
Hoge, grote ruimtes
Oorspronkelijke entreepoort
7
+
+
Daglicht in overvloed
7
+
Sierlijk bomenlandschap
Gele Scheikunde als beginpunt voor hoogwaardige kwaliteit
Het Gele Scheikundeterrein is ontstaan in een periode waarin uitbreidingsplan op uitbreidingsplan volgde voor de TU wijk, waardoor het een divers karakter met verschillende gezichten kent. Ondanks de verschillen tussen de gebouwen is er sprake van een duidelijke historische gelaagdheid, waarbij de gebouwen een aantal overeenkomsten vertoont en het geheel als één familie te beschouwen is. Zo kenmerkt het gebied zich sterk door zijn gele en lichtbruine baksteen waar het zijn naam aan te danken heeft, met overwegend betonnen luifels en lateien om de horizontale geleding te benadrukken en entrees en gevelopeningen te markeren. De ruimtelijke ervaring van de paviljoenstructuur waar het plan oorspronkelijk mee is opgezet, gekenmerkt door zijn compositie van meerdere volumes, alzijdigheid en een nauwe relatie tussen binnen- en buitenruimte, draagt
w r tm de e ou epale HeE W ur a b u t n e db H l RIaSaCrd arde e struc tuur eiku e d h Be TO e w e wa w: aar dige struc Sc g S Io w n v ele in RHH sitie nebnotue wku dige G e Po eidffeer bou kun eling t terr en t n n v ISnd ede bouw rka d he ntui t e e S den n v ron inn e g e b t S rein kraa of n r Te ene hove g o in Gr ene lant r u o p Gr nbe uctu r a els La terst v e Wa g: de g n i n w ou epale e b Be ldb ard rde a a ee de
1
ing m em arde t s rbe e wa atie, e g h risch rm le n i l ke histo ansfo egra , k i tr , intrd) eid tw tuur n n e eevoe arh ze ro cul r d e e u ij h oge eho redt uitg aklbena t. De e b t bnie harie itei b a et h ld l d n n b l ( a t N e e e a z a l n s f 8 DE en m tus n 1e90 ncrioëef e kw s en e za a l e v e o n a P g z wd keu ur eliajkrtmas dfienen undi proce Hiert l e u k lijkstrucfht aunur H, zeoikaun ouwk werp pen. wd. e d e a uct nch nb t lo rbou n r s e g S r i i o t r e o d p e s toele ed et n do nde odig facG esitn h n eling teernr te en o nt in e s e e d t k r vrekav nrdhheei enmtuaina s mo word re en raoa innge u b g b d k n et e aai odf e c o r o n ) pr ed m veo hso w tingijke erd o o ev lantel ur zal g g t p i n e im ctu e t u ieke u tru uz e i r n ls rs ke 8 ( effab ve DEN 0 e e 19 Pro lijk ing: nde g AAR n a n
+
in grote mate bij aan de cultuurhistorische waarde van het gebied. Binnen het plan bevinden zich talloze bijzondere elementen die het gebied zijn unieke karakter geeft. Zo spelen de bijzondere functie van de dienstwoningen, de ruimtelijke kwaliteit van de auditoriumzaal, het intieme karakter van de groene patio, het spelen in allerlei vormen met direct en indirect daglicht o.a. middels het gebruik van daklichten en de bijzondere architectonische detaillering allemaal hun eigen rol in de totstandkoming van het unieke karakter van het Gele Scheikunde terrein. Door op een gepaste manier om te gaan met deze elementen en verder te borduren op hun kwaliteiten, biedt Gele Scheikunde een geschikt beginpunt voor een hoogwaardig, karakteristiek plan.
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 57
WAARDESTELLING VAN HET BESTAANDE COMPLEX
1
2
Groene en intieme sfeer van het binnenhof
3
Representatieve voorkant met zijn lommerrijke groene kaag
Karakterstieke entreepoort
Karakteristieke voorkant als representatie voor eigen identiteit
Patio als verbindend element
Het sobere en ritmische karakter van de huidige entree aan de Julianalaan, met zijn kenmerkende geelkleurige baksteengevel en horizontale verdeling, vormt in essentie het gezicht van het huidige gebied. Deze voorkant bevat fraaie, goed herindeelbare ruimtes met een grote ruimtelijke kwaliteit en is van grote waarde voor de herbestemming van het plan.
De groene binnentuin met parkachtige setting gelegen aan de auditoriumzaal typeert in essentie de paviljoenstructuur van de Hartmanopzet, waar een nauwe relatie werd gezocht tussen binnen- en buitenruimte. Door de binnentuin te openen, wordt deze plek een groen hart voor het gehele plan waar de karakteristieke charme van het binnenhof voor verbinding tussen bestaande en nieuwe bebouwing vormt.
Heldere structuur
Instandhouden groen landschap
Oorspronkelijke poortfunctie
De oorspronkelijke structuur van het gele scheikunde gebouw kenmerkt zich hoofdassen die het gebied in beide richtingen haaks doorkruisen en de buitenruimte als het ware omarmen.
De gebouwen worden door een omvangrijke, groene kaag omkaderd, wat leidt tot een landschappelijk plan met een parkachtige setting. Hierdoor voegt het gebied zich goed samen met zijn omgeving en vormt het een uiterst geschikte schakel tussen binnenstad en TU-wijk. Door de groene kaag in stand te houden en op meerdere niveau’s verder te bouwen op dit groene karakter, wordt een interessant woon- en leefgebied realiseerbaar.
Ten zuiden van het gebied, aan de rand van de groene kaag, vormt de entreepoort de oorspronkelijke ingang tot het gebied vanuit de P. Bernhardlaan. Door het behouden van dit karakteristieke element blijft het gebied goed toegankelijk en draagt het middels zijn bijzondere architectonische waarde toe aan het unieke karakter van het gebied.
58 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 59
GELE SCHEIKUNDE | GEBIEDSHART
Een functionele schakeling van karakteristieke plekken De hoofdentree van het huidige Gele Scheikunde, gelegen aan de Julianalaan, biedt toegang tot de bestaande auditoriumzaal en het aangrenzende gebiedshart. Deze schakeling kan een rol spelen in de verdere koppeling van de te behouden bestaande bebouwing en nieuwe ontwikkelingen in het gebied. Aangrenzend aan de voormalige collegezaal ligt de groene binnentuin, gelegen tussen het grand-café en de toekomstige groene as zal deze buitenruimte een sleutelrol vervullen in het verbinden van de bestaande bebouwing en de nieuwe ontwikkelingen daaromheen. De entree, collegezaal en het plein zijn belangrijke ingrediënten voor de totstandkoming van een authentieke woonwijk, waar het karakter van het bestaande op een respectvolle manier wordt vervlochten met de nieuwe toevoegingen.
Te behouden bebouwing in de bestaande situatie
60 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 61
GELE SCHEIKUNDE | GEBIEDSHART
Een verbonden, open hart Door doorbrekingen in de wanden op goed doordachte plekken wordt het mogelijk de gesloten aard van de auditoriumzaal te vertalen naar een open, recreatieve plek welke zichtbaar en toegankelijk is vanuit zijn directe omgeving. Met een centrale ligging is het plein een essentiële schakel in de verbinding tussen de inpandige rijkheid van het auditorium en de groene gebieds-as. Om deze elementen met elkaar te verbinden is het zaak dat de introverte patio wordt opengewerkt zodat er zichtlijnen, licht en lucht in het gebiedshart ontstaan. De oorsprongkelijke structuur blijft zichtbaar door de oude contour in de pleininrichting terug te brengen. Daar waar de binnentuin, en de daar omheen gelegen gangstructuur, de oorspronkelijk laboratoria, lesruimte en practicumlokalen met elkaar verbonden, zullen deze in de nieuwe situatie verbinding en stuctuur aanbrengen in het publiek gebied. De oude structuur wordt doorgezet en als verbinden element worden in de openbare ruimte. De voormalige binnentuin zal door deze ingreep een meer openbaar plein worden en de schakel tussen de verschillende functies.
Te behouden bebouwing in de nieuwe situatie
62 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 63
GELE SCHEIKUNDE | GEBIEDSHART
Ode aan het verleden, oog op de toekomst Door de opeenvolging aan uitbreidingsplannen en de verschillende behoeftes door de tijd heen zijn enkele fricties ontstaan die de geordende en heldere opzet van de oorspronkelijke structuur hebben aangetast.
De hoofdentree vindt weerslag in de schakeling van volumes en pleinwanden aan het gebiedshart en krijgt daarmee een eigen gezicht
Door het openbreken van de huidige structuur in combinatie met strak opgezette (hoofd)straten, aantrekkelijke binnenstraten en -pleinen wordt het gebied van zijn rommeligheid ontdaan en de bestaande structuur en bebouwing weer zichtbaar. Bestaande gevels gaan onderdeel uit gaan maken van de nieuwe ontwikkeling en de overlappende volumes, schakeringen en hoeken die de hoofdentree haar kracht en charme geven vinden hun weerslag aan de achterzijde van het grand-café. De bestaande structuur van de patio en de gangstructuur die deze omarmde blijven waarneembaar in het geopende gebiedshart. De oorspronkelijke opzet resoneert in de naastgelegen contouren van de nieuwbouw. Ook zijn er mogelijkheden om middels het ontwerp van de openbare ruimte de structuur, het karakter en de historie verder te duiden.
groen-blauw plein
horeca plein
De daadwerkelijke invulling van de ontstane ruimte, het plein en de ruimte daar omheen zal in een volgende fase nader worden uitgewerkt. Het nieuwe hart brengt twee invullingen op een plein bij elkaar. Het deel gelegen aan de groen-blauwe as heeft een publiek karakter wat licht, lucht en groen in her hart van gebied brengt. De zone tegen de bestaande bebouwing zoekt nadrukkelijk een relatie met de horeca funtie, deze heeft een meer besloten, intiemere sfeer die aansluit bij de oorspronkelijke patio.
De ruimte die in het hart van het plan ontstaat wordt een plein met twee invullingen
Licht en lucht in het hart van het gebied, de kracht van het bestaande zichtbaar voor iedereen nadere invulling en uitwerking buitenruimte volgt in een volgende fase
64 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 65
GELE SCHEIKUNDE | GEBIEDSHART
nieuwe volumes pakken hoogte bestaande bebouwing op
De nieuwe, geopende patio brengt lucht in het plangebied en maakt de bestaande bebouwing ook aan de achterzijde zichtbaar
66 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Nadere invulling en uitwerking buitenruimte volgt in een volgende fase
Het openen van de patio breng lucht en licht in het hart van het gebied. Zowel de groene as als de horecafunctie zullen een relatie vormen met de pleininvulling.
kenmerkende hoogten bestaande bebouwing vinden hun weerslag in de nieuwbouw rond het plein
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 67
GELE SCHEIKUNDE | KOPWONINGEN
minimale toevoeging in lijn met bestaande gebouw
herkenbare overgang publiek ↔ privaat
kracht van de herhaling in zijn waarde laten
minimale toevoeging in lijn met bestaande gebouw
herkenbare overgang publiek ↔ privaat
evidente entrees met schaal
voortuin georiënteerd op park
tuin georiënteerd op Julianalaan Minimale toevoegingen en ingrepen op de kopwoning gelegen aan het park
Minimale toevoegingen en ingrepen op de kopwoning gelegen aan de julianalaan
68 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 69
5.C VISIE OMGANG NIEUWBOUW
BOUWBLOK E/F | RIJWONINGEN De directe omgeving van bouwdelen E en F zal zich kenmerken door verschillen in de aangrenzende straatprofielen. Met name de ruimte tot aangrenzende bebouwing is richting het renovatiedeel beperkt. Aan de groene as, het hieraangelegen publieke hart en het park richting de portierswoning is meer ruimte.
duidelijk gedefinieerde volumes
straatwanden continu i.p.v. individuele gevels
De nieuwbouwblokken E&F gelegen naast het renovatiedeel worden uitgewerkt in samenhang met de aangrenzende openbare ruimte en vinden in volume en schakering aansluiting met het bestaande gele scheikunde complex. Om architectuur en de buitenruimte in samenhang te kunnen ontwerpen zijn er graduele overgangen van publiek naar privé aangebracht zodat er een sterke relatie tussen woning en openbare ruimte gerealiseerd kan worden. De plinten spelen hier een cruciale rol in. Erfafscheidingen die een bouwblok completeren zijn in samenhang (ritmiek, materialisatie etc.) met de plinten ontworpen. Waar de plint resoneert met de aangrenzende openbare ruimte kenmerken de gevels van de bovengelegen verdiepingen zich door een ‘rustige’ eenheid. Door rasters met een richting, de kracht van herhaling en continuïteit wordt de samenhang van de bouwblokken geborgd.
graduele, maar herkenbare overgang publiek ↔ privaat
plinten reageren op openbare ruimte
Referenties: contrast plint vs. continuïteit bovengelegen gevels
72 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 73
BOUWBLOK A/E/F | BEËINDIGING BOUWVOLUMES Woningen gelegen op de hoeken van de bouwblokken vervullen een sleutelrol in het afmaken van het bouwblok. Om de relatie tussen de woningen en het park te versterken worden daarom de woningen georiënteerd richting het park. Dit voorkomt dat er blinde wanden aan de parkzijde gerealiseerd worden en woningen aan het groen zijn van meerwaarde voor de woningen maar ook van belang voor het creëren van een levendig en veilig park.
straatwanden continu i.p.v. individuele gevels
gevels op hoeken in samenhang ontworpen
Ju
lia
na
laa
n
Aansluiting kopvolume bouwblok F op het park en verbinging met achtergelegen woningen
Impressie bouwvolume nadere invulling en bouwkundige uitwerking gevel/buitenruimtes volgt in een volgende fase
74 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 75
BOUWBLOK A/E/F | BEËINDIGING BOUWVOLUMES Woningen gelegen op de hoeken van de bouwblokken vervullen een sleutelrol in het afmaken van het bouwblok. Door de schakering van bouwblok A aan bouwblok E ontstaat er geen verdubbeling t.o.v. van de straat voor bouwblok A (de Michiel de Ruyterweg) Tevens worden vraagstukken over de sociale veiligheid van een steeg waar in zeer beperkte mate zicht op zal zijn vermeden.
overlappende volumes vormen een getrapte gebiedscontour
straatwanden continu i.p.v. individuele gevels gevels op hoeken in smaenhang ontworpen
e
ld
ie
ich
M we
er
yt
Ru g
lia
Ju
n
aa
l na
Impressie bouwvolume nadere invulling Michiel de Ruyterweg en bouwkundige uitwerking gevel/buitenruimtes volgt in een volgende fase Aansluiting bouwblok A op de achtergelegen rijwoningen (bouwblok E) en de omgeving
76 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 77
BOUWBLOK A/E/F | BEËINDIGING BOUWVOLUMES
Impressie bouwvolume nadere invulling Michiel de Ruyterweg en bouwkundige uitwerking gevel/buitenruimtes volgt in een volgende fase
78 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 79
5.D - OMGANG NIEUWBOUW
INPASSING NIEUWBOUW
Inpassing in een gevarieerde context De nieuwe ontwikkeling van Gele Scheikunde is omringd door een interessante context in schaal, in atmosfeer en historie. Gelegen tussen de oude stad en de TU Delft campus is het een schakel tussen deze verschillende schalen en tijdvakken.
route van de oude stad naar de TU Delft Campus waar dagelijks stromen fietsers, auto’s en OV verkeer van en naar de TU reizen. Aan de westkant ligt het buurtpark, met volgroeide bomen en planten en een rustpunt in de omgeving.
Aan de noord- en zuidkant begrenzen de bestaande gebouwen van Gele Scheikunde en de toren van het Kramerslab de kavel, wat een is een directe aansluiting op de historische bebouwing nodig maakt.
Door middel van dit plan is geprobeerd het gebied Gele Scheikunde te vervlechten in de bestaande context en een toegevoegde waarde te creëren voor de beleving van het gebied aan de hand van een aantal thema’s:
Aan de westkant ligt de drukke Michiel de Ruyterweg. Een belangrijke
1. Schakel tussen Schalen
2. Een Levendige Plint
3. Het Kramerslab en de IGVO
Het gebied van Gele Scheikunde is gelegen tussen de oude stad en de Zeeheldenbuurt en de hedendaagse TU Delft Campus. Het eerste kenmerkt zich door laagbouw en een kleinschalige korrel. De campus en grootschalige blokken zijn daarentegen van aanzienlijke hoogte.
De Michiel de Ruyterweg fungeert als een representatieve entree naar de TU Delft Campus. De gebouwen langs deze weg worden geactiveerd door een levendige plint met publieke functies.
De nieuwbouw van Gele Scheikunde heeft te maken met een historische context. Op de hoek van de Prins Bernhardlaan sluit de nieuwbouw aan op het bestaande Kramerslab en de nieuw te bouwen IGVO (een internationale middelbare school). Het naastgelegenvolume ( Blok C ) biedt ruimte aan de Kramerstoren en is ontworpen in samenspraak met het ontwerp van de IGVO.
Gele Scheikunde vormt de schakel tussen deze schalen en begeleidt de overgang door middel van een getrapte compositie van volumes.
4. Gezicht naar het Park
5. Doorwaadbaarheid, Aanpassing van Schaal
6. Collectieve Tuin
De westzijde van het plan wordt begrensd door het buurtpark. De nieuwe bouwblokken zijn gesloten naar het park toe en vormen zo een duidelijke begrenzing. Architectonische middelen zorgen voor de afscheiding tussen prive en openbaar.
In oost west richting, vanaf de Michiel de Ruyterweg, is een grote doorwaadbaarheid door het plan heen. Deze doorwaadbaarheid wordt stedenbouwkundig begeleid door middel van getrapte en overlappende volumes die de grotere schaal van de Michiel de Ruyterweg verbinden met de laagbouw.
Bovenop de stallingsgarage en in het midden van Blok D ligt een collectieve tuin. Deze tuin biedt licht en ruimte voor de omringende bewoners. De tuin wordt doorsneden ter plaatse van Blok B en met een publiek toegankelijke steeg.
Michiel de Ruyterweg - Blok B *Invulling Michiel de Ruyterweg in afwachting van ontwerp 82 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 83
SCHAKEL TUSSEN SCHALEN
Hoogteaccent
Scharnierpunt
Aanzicht Michiel de Ruyterweg
1. Schakel tussen Schalen Gele Scheikunde vormt de overgang tussen de Zeeheldenbuurt naar TU Delft Campus. Langs de Michiel de Ruyterweg staan 4 volumes met verschillende hoogtes die deze overgang begeleiden. Waar het bestaande gebouw van Gele Scheikunde qua hoogte aansluit op de tegenoverliggende woonhuizen langs de Julianalaan, lopen de nieuwe volumes gelegen aan de Michiel de Ruyterweg trapsgewijs op, naar een hoogteaccent op het scharnierpunt van de weg. Deze getrapte hoogtes vinden plaats tussen de gebouwen onderling maar ook binnen de gebouwen zelf ten plaatse van overlappende volumes.
Na het hoogteaccent op de hoek, bouwen deze getrapte hoogtes weer geleidelijk af, tot aan het schaalniveau van het tegenoverliggende gebouw aan de Jaffalaan. Ook in korrelgrootte is de overgang merkbaar, waarin de kop van Gele Scheikunde de korrel van de woningbouw is weerspiegeld, zo worden de langgerekte nieuw te bouwen blokken groter en meer gelijk de schaal van de Campus.
Hoek Michiel de Ruyterweg - Julianalaan ( verbreed straat profiel getoond, niet onderdeel van dit DO)
84 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 85
EEN LEVENDIGE PLINT
HOEK
VERD
RAAII
NG
2. Een Levendige Plint De Michiel de Ruyterweg is een drukke route van en naar de TU Delft Campus. De plint van Gele Scheikunde biedt dan ook een uitgelezen kans om deze route te begeleiden en te activeren met een levendig programma. Hierbij kan men denken aan commerciele ruimtes die grenzen aan de openbare ruimte, mooi ontworpen woongebouwentrees en aan goed toegankelijke en overzichtelijke collectieve fietsenbergingen voor de bewoners.
Aanzicht plein bij scharnierpunt
De plint heeft een grootstedelijke schaal en is 6 m hoog in woongebouw B en 4.5m in woongebouw A en C. Dit biedt ruimte voor extra commercieel programma op een mezzanineniveau. Technische ruimten worden zover mogelijk aan de zij- en achterkanten van de woongebouwen gepositioneerd.
Op het scharnierpunt in de Michiel de Ruyterweg reageert de plint van woongebouw C op de hoekverdraaiing van de weg en creëert deze daarmee een open ruimte en natuurlijke ontmoetingsplek in het plan. Deze is bij uitstek geschikt om te omringen met commerciële functies die het plein kunnen gebruiken.
Commerciële functies voor levendigheid op straat
Zorgvuldig ontworpen entrees
86 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Mooi ontworpen en transparante fietsparkeergelegenheid
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 87
HET KRAMERSLAB EN DE IGVO
35.1m 26.1m
21m
Jaf fa Pr
ins
M ich iel
de Ru yte
rw eg
17,1m
laa
Be
rn
n
ha
rd la
an
Blok C
IGVO
8m
Blok B
Blok D
Aanzicht Kramerslab toren
3. Het Kramerslab en de IGVO Op de hoek van de Prins Bernhardlaan sluit de nieuwbouw aan op de bestaande toren van het Kramers Laboratorium. De IGVO is voornemens de toren te behouden programmatisch in te vullen; het poortgebouw wordt gekoppeld met de functies in Blok C en is onderdeel van het project Gele Scheikunde. Het volume van Blok C is verdeeld in 3 lagen en raakt op de hoek van de Prins Bernhardlaan op zijn laagste niveau. Dit niveau ligt onder het hoogste punt van het Kramerslab, de voorgevels staat eveneens iets terug van de rooilijn de toren; hiermee laat het gebouw de bestaande toren zijn waarde.
Het poortgebouw blijft behouden en zal fungeren als entree naar de woongemeenschap Gele Scheikunde voor voetgangers en fietsers. Blok C en het nieuw te bouwen IGVO staan aan weerzijden van het Kramerslab wat het verticale karakter van de toren benadrukt. Het nieuw te bouwen Blok C is lager dan 24m en staat meer dan 8m terug vanaf toren van het Kramers Laboratorium en volgt daarmee de richtlijnen van het RKP.
45 m
max 24 m
9.1 m
Aanzicht vanaf IGVO
88 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Ruimtelijke envelop RPK IGVO
Kramerslab toren
Volume C
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 89
GEZICHT NAAR HET PARK
Blok D
Blok F
Buurtpark
4. Gezicht naar het Park
Gesloten bouwblokken georienteerd naar het park
De bouwblokken met grondgebonden woningen zijn ontworpen als gesloten bouwblokken georiënteerd naar het buurtpark. De woningen aan deze zijde profiteren optimaal van het groene en weidse uitzicht. In bouwblok D kijken de woningen uit over een collectieve binnentuin, de andere bouwblokken hebben privetuinen aan de binnenzijde. aanbouw van overlappende volumes maakt bouwblok af
straatwanden continu i.p.v. individuele gevels
Doordat de afscheiding tussen openbaar en prive met architectonische middelen gevormd wordt, komt dit de samenhang en uitstraling van het bouwblok ten goede. De gevels van de bouwblokken zijn alzijdig ontworpen om zo monotone en blinde gevels te voorkomen.
Het bouwblok wordt afgesloten door middel van een 1-laags volume dat overlapt met de kop van het bouwblok. Deze vormtaal is karakteristiek voor het gebied en afgeleid van het bestaande hoofdgebouw. Het overlappende volume kan verschillende functies hebben, zoals een fietsenstalling, de entree tot de parkeergargae of atelierwoningen.
gevels op hoeken in samenhang ontworpen
overlappende volumes
Ju
lia
na
laa
n
Aansluiting kopvolume bouwblok F op het park en verbinging met achtergelegen woningen
90 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 91
DOORWAADBAARHEID
Aansluiting van getrapte volumes van Blok B en C naar de kleinere schaal van het binnenterein
5. Doorwaadbaarheid en Aanpassing van Schaal Aansluiting van getrapte volumes van Blok B naar de kleinere schaal van het binnenterein
Het stedenbouwkundig plan van Gele Scheikunde is gebaseerd op het plan Hartman, waarin voornamelijk een oost - westoriëntatie voor dit gebied centraal staat. Dat had als consequentie dat in noord-zuidrichting de doorwaadbaarheid van het gebied wordt beperkt door het langgerekte volume van Gele Scheikunde.
De overgang van de grotere schaal van de Michiel de Ruyterweg naar de kleine schaal van de rijtjeswoningen wordt begeleid door de overlappende volumes en verspringende hoogtes van de in elkaar geschoven bouwblokken.
In oost-westrichting daarentegen is de doorwaadbaarheid van het gebied groter. De plint langs de Michiel de Ruyterweg ziet eruit als een serie koppen van verschillende schalen met de toegangen tot de groene straten daartussen.
27m 21m 15m 12m 9m 6m
Blok B
Blok D
Doorsnede over Blok B en D
92 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 93
COLLECTIEVE TUIN
Pr
ins
Be
rn
ha
rd la
Michiel d e Ruyterw eg
an
Blok B
Blok D
Buurtpark
6. Collectieve Tuin Bovenop de stallingsgarage en in het midden van Blok D ligt een collectieve tuin. Deze tuin biedt licht en ruimte voor de omringende bewoners. De tuin wordt doorsneden met een publiek toegankelijke steeg en is ter plaatse van Blok B visueel geopend. Op deze manier wordt de collectieve tuin onderdeel van de schakering van open en groene ruimtes. 1
2
Impressie Collectieve Tuin
3
5
4
6
In de volgende fasen van het ontwerp zullen grote plantenbakken worden opgenomen. De invulling hiervan is aan de omringende bewoners.
36.05 2.60
6.98
16.89
6.98
2.60
2.15
2.15
0.45
3 verdieping P +8750
3.0
0.45
2.9
4 verdieping P +11650
2.9
11.6
2 verdieping P +5800
1 verdieping P +2900
9.03
+0.60
0.30 9.03
0.00
2.9
0.30
0 verdieping 0.00
Doorsnede hoogteverschillen tussen collectieve tuin en privetuin
94 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 95
5.E - OMGANG OPENBARE RUIMTE (VO INRICHTINGSPLAN)
INLEIDING
Inleiding
Veranderingen in het plan t.o.v VO stedenbouwkundig plan
Voor u ligt het voorlopig ontwerp inrichtingsplan voor de buitenruimte van Gele Scheikunde in Delft. Gele Scheikunde is een onderdeel van het gebied TU Noord. Een transformatie van een voormalig facultiteit Scheikunde naar een nieuwe, groene, levendige Delftse buurt. Het inrichtingsplan geeft de kaders van het ontwerp, sfeer en inrichting van de buitenruimte weer, het dient in samenhang gelezen te worden met het DO stedenbouwkundig plan.
Op 3 maart 2021 is het VO stedenbouwkundig plan voor Gele Scheikunde beoordeeld door de gemeente. Dit plan is de basis voor de uitwerking van het DO stedenbouwkundig plan en het VO inrichtingsplan. In overleg met de opdrachtgever, gemeente en architecten zijn een aantal veranderingen in het plan doorgevoerd: • In het ruimtelijk raamwerk is meer aansluiting gezocht met de omliggende groenstructuren van TU Noord; • Voorstel voor het verplaatsen van de inrit naar ondergrondse parkeergarage van het buurtpark naar de Michiel de Ruijterweg; • Het openmaken van de bouwstructuur van de binnentuin van het hoofdgebouw tot een publieke ruimte dat het nieuwe ‘hart’ van de wijk vormt; • Afstemming ondergrondse infratructuur op posities wadi’s en bomen.
Het inrichtingsplan is in nauwe samenwerking en afstemming gemaakt met de architecten Barcode, WSP infra en Cepezed in opdracht van Kondor Wessels en Amvest.
Leeswijzer Het document is opgebouwd uit de hoofdstukken: visie en ambitie stedenbouwkundig plan, raamwerk, ontwerp, principes voor ontsluiting, materialisatie, verlichting, meubilair en beplanting, profielen en deelontwerpen. Bij het document behoort tevens een ontwerptekening schaal 1:500 en profielen 1:100.
Kaders Het inrichtingsplan is gebaseerd de onderstaande kaders: • Handboek Openbare Ruimte van Gemeente Delft • Schets voor de inrichtingsplan voor Michiel de Ruyterweg van gemeente Delft • Bomen Effecten Analyse - Antea Groep • Ruimtelijk programmatisch kader • Groen-Blauw ambities Scope Het inrichtingplan omvat alle publieke buitenruimtes van het complex Gele Scheikunde. Het inrichtingsplan spreekt zich niet uit over de collectieve/ private binnentuinen en de inrichting van Michiel de Ruyterweg.
Voorlopig ontwerp Inrichtingsplan janurai 2022
98 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 99
GROENE SCHAKEL
GROENE SCHAKEL
1. 1 INLEIDING
Kastanjelaan Prins Bernhardlaan
Watergang met robuust beplante oever
Groene omzoming aan de Julianalaan
-3-
Beschermd stadsgezicht TU Noord Luchtfoto Gele Scheikunde bron: Voor- en naoorlogse schil – Delfts Principe, gemeente Delft
Context
Bestaande situatie
Gele Scheikunde ligt aan de zuidkant van de historische binnenstad, tussen de Zeeheldenbuurt en TU Delft. Het ligt tegen de rand van het rijksbeschermd stadsgezicht Delft TU Noord. Het omliggende gebied is karakteristiek door de afwisseling van grootschalige gebouwen met groene ruimten. Plekken als de Botanische Tuin, De Vries van Heijstplantsoen en begraafplaats Jaffa met daaromheen het Zuidplantsoen, zijn belangrijke dragers van de groenstructuur van dit deel van de stad.
Het plangebied wordt momenteel gevormd door grote lage gebouwen met veel verharde oppervlaktes er omheen. Van buitenaf, langs de Julianalaan en Prins Bernhardlaan, lijkt het gebied een groene oase. Dat komt door zijn prominente groene omzooming van het complex. Deze wordt gevormd door een kastanjelaan en robuust ingeplante wateroever langs de watergang aan de Prins Bernhardlaan.
Gele Scheikunde is een onderdeel van deze grote structuren. Het is omkaderd door lanen als Michiel de Ruiterweg, Julianalaan en Prins Bernhardlaan, wat betekent dat het de kans heeft om een toekomstige groene ecologische schakel in de omgeving te zijn.
Michiel de Ruyterweg
Julianapark
Het parkje naast het Poortgebouw
Binnentuin
Binnentuin Hoofdgebouw
Bestaande keermuur aan de Julianalaan
Net buiten het plangebied, aan de zuidelijke kant van de gebouwen, ligt een plantsoen dat een enigszins geïsoleerde ligging heeft. In het plangebied zelf, tussen de bestaande gebouwen, bevindt zich een aantal binnentuinen.
100 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS | GELE SCHEIKUNDE | 101
PLANSTRUCTUUR OPENBARE RUIMTE
VISIE
LEGENDA Stedelijk karakter, actieve plinten en functies, horeca Hart en hoofgebouw gele Scheikunde Groene straat, omkadering en buurtpark Collectieve tuinen rijwoningen Tuinen woningen Privé
Geen standard profielen
Groene woonstraten, openbaar
Gedeelde ruimte
Geen verharding van gevel tot gevel
Groen karakter
Geen straten
Autoluw, wel ruimte voor hulpdiensten
Stegen - doorwaadbare looproutes, openbaar
in geval van calamiteiten
Visie
Een groene, leefbare Delftse buurt
Na een periode van circa 50 jaar als thuisbasis voor de faculteit Scheikundige Technologie en vanaf de eeuwwisseling als een van de gebouwen van de faculteit Technische Natuurwetenschappen te hebben gediend, is het gebouwencomplex ‘Gele Scheikunde’ buiten gebruik geraakt. Het bijna drie hectare grote perceel wordt getransformeerd tot een nieuw stuk stad, waar oud- en nieuwbouw een karakteristiek geheel vormen. Er wordt een gedifferentieerd woonprogramma gerealiseerd met maatschappelijke en commerciële voorzieningen in de plint aan de Michiel de Ruyterweg.
De identiteit van de nieuwe woonbuurt bestaat uit een unieke gezonde leefkwaliteit die de nieuwe stadswijk biedt. De buurt ontstaat door goed te kijken naar de behoeftes van de mens in de stad. Daarvoor worden uitgangspunten gehanteerd die gaan over het bieden van maximaal leefcomfort, Klimaatadaptie en natuurinclusiviteit, (verkeers-)veiligheid en gezondheid voor bewoners. Door het consequent doorwerken van een optimale leefkwaliteit in het ontwerp van de wijk ontstaat een uniek stuk stad met een bijzondere integrale landschappelijke en architecturale samenhang.
Er is gekozen om de locatie te ontwikkelen tot aantrekkelijke groene woonbuurt, waarin oud- en nieuwbouw een karakteristiek geheel vormen.
Eén van de basisvoorwaarden is om de buurt tot een autovrij gebied te maken, waar de woonstraten primair als verblijfsgebied ingericht
102 | GELE SCHEIKUNDE | BARCODE ARCHITECTS | CEPEZED | KARRES EN BRANDS
Ruimtelijke hoofdstructuur worden. In de woonstraten wordt de ruimte voor het verkeer beperkt tot het hoogstnoodzakelijke – alleen toegankelijk voor hulpdiensten in geval van calamiteiten. Een nieuwe inrichting met autovrije leefruimtes is niet alleen goed voor het milieu en de luchtkwaliteit, het draagt ook bij aan de leefbaarheid en het efficiënte gebruik van de schaarse ruimte in de stad. De woonbuurt benut deze ruimte door de integratie van klimaatadaptatie, biodiversiteit en sociale duurzaamheid. Gele Scheikunde wordt daarmee een schakel in het stadsmetabolisme met integrale oplossingen, door bijvoorbeeld de integratie van wateropvang, biodiversiteit en collectiviteit in de buitenruimte en in gebouwen, ontstaan hier nieuwe en spannende kwaliteiten. Deze worden zichtbaar gemaakt en zijn van toegevoegde waarde voor het dagelijkse leven in de woonbuurt Gele Scheikunde.
Het raamwerk openbare ruimte is gebaseerd op de structuur van het bouwcomplex Gele Scheikunde, met een groene en parkachtige setting en het streven om het groen zoveel mogelijk naar binnen en rondom het gebied door te trekken, zodat de totale herontwikkeling een groen karakter krijgt.